“… Mahallesi Taş Duvar Yapım İşi”nde Yapım İşleri Genel Şartnamesi ve Sözleşme hükümlerine aykırı olarak süre uzatımı verilmesi sonucu bu süreler için kesilmesi gereken gecikme cezasının uygulanmadığı görülmüştür.

Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “İşin süresi ve sürenin uzatılması” başlıklı 29 uncu maddesinde ve Kamu İhale Genel Tebliğinin “Kamu İhale Kurumu Tarafından Belirlenen Mücbir Sebep Halleri” başlıklı 25 inci maddesinin üçüncü fıkrasının ikinci bendinde mücbir sebepler nedeniyle süre uzatımı verilebilecek haller sayılmıştır.

… ihale kayıt numaralı söz konusu işe ait Sözleşmenin “İşe Başlama ve Bitirme Tarihi” başlıklı 9 uncu maddesinde ise;

“9.1.Sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 15 (on beş) gün içinde Yapım İşleri Genel şartnamesi hükümlerine göre yer teslimi yapılarak işe başlanır.

9.2.Yüklenici taahhüdün tümünü, işyeri teslim tarihinden itibaren 30 (otuz) gün içinde tamamlayarak geçici kabule hazır hale getirmek zorundadır. Sürenin hesaplanmasında; havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan dönemi ile resmi tatil günleri dikkate alındığından bu nedenlerle süre uzatımı verilmez.

9.4.Bu iş yerinde havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmadığı günler 01.01-15.03 tarihleri arasındaki 74 (yetmiş dört) gündür. Ancak işin bitiminde bu devre dikkate alınmaz ve İdare Yükleniciden teknik şartları yerine getirerek işin tamamlanması için bu dönemde çalışmasını isteyebilir. Zorunlu nedenlerle ertesi yıla sari hale gelen işlerde çalışmaya uygun olmayan devre ödenek durumuna ve imalatın cinsine göre dikkate alınır.”

denilmektedir.

Aynı Sözleşmenin "Gecikme Halinde Uygulanacak Cezalar ve Sözleşmenin Feshi" başlıklı 25 inci maddesinde;

“25.2. Yüklenicinin sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde, gecikilen her gün için sözleşme bedelinin %0,06 (on binde 6) oranında gecikme cezası uygulanır.”

denilmektedir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden;

Yüklenicinin taahhüdünü işe ilişkin sözleşmede belirlenen sürede yerine getirmek zorunda olduğu,

İşin süresinin hesaplanmasında havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan dönemi ile resmi tatil günleri dikkate alındığından bu nedenlerle ayrıca süre uzatımı verilemeyeceği,

İşin çeşitli sebeplerle süresi içinde geçici kabule hazır hale getirilmemesi halinde, İdare tarafından, söz konusu sözleşmede belirlenen günlük gecikme cezasının uygulanması gerektiği,

Sorumluluğu yükleniciye ait olmayan ve taahhüdün ifasına engel nitelikteki olayların meydana geldiği ve bu durumun işin süresi içinde tamamlanarak geçici kabule hazır hale getirilmesini zorlaştırdığı veya imkânsız kıldığı durumlarda yüklenicinin süre uzatım talebinde bulunabileceği,

İdarenin söz konusu talebe konu olayı mücbir sebep olarak değerlendirmesi ve yükleniciye süre uzatımı verebilmesi için, mücbir sebep olarak değerlendirilen durumun; yüklenici kusurundan ileri gelmemiş, taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte, yüklenici tarafından ortadan kaldırılamamış, mücbir sebebin ortaya çıkmasından itibaren yirmi gün içinde yüklenici tarafından yazılı bildirimde bulunulmuş olmasının aranacağı,

Yüklenicinin, mücbir sebep oluşturan olayları belgelemesi gerektiği,

Mücbir sebebin varlığının, yetkili mercilerce usulüne uygun olarak düzenlenmiş belgelerle tevsik edilmesinin şart olduğu,

İdarenin süre uzatımı kararını verirken başvuru konusunu öngörülebilirlik ve önlenebilirlik açısından değerlendirmesi gerektiği,

Sonuç olarak, süre uzatımı kararının ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde verilmesinin icap ettiği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede;

Yükleniciye … tarihinde iş yeri tesliminin yapıldığı ve … tarihi baz alındığında işin bitirilmesi gereken tarihin … olduğu anlaşılmaktadır. Yüklenici firma … tarihli dilekçesiyle idareye başvurarak “… hava şartlarının yağmurlu olması ve çalışılacak zeminin çalışmaya elverişsiz koşullarda olmasından dolayı işin süresinin onbeş gün uzatılması....” açıklamasıyla süre uzatımı isteğinde bulunmuştur. Belediye tarafından … tarihinde “Taş Duvar Yapım İşi Süre Uzatımı” başlıklı yazı ile süre uzatımı verilmiştir. Söz konusu süre uzatımı yazısında;

“…İşin yasal süresi içinde elverişsiz hava koşullarından dolayı düzenli çalışma yapılmasına imkân vermediğinden tamamlanamamıştır. Ayrıca yapılacak olan duvarların mevsim şartları ve hava koşulları ile direkt bağlantılı olması nedeniyle çalışılamayacak günler ve yapılabilirlik süreleri de göz önünde bulundurularak 15 (onbeş) gün sürede tamamlanabileceği uygun görülmektedir.

Buna göre yükleniciye verilmesi gereken toplam süre; 15 (onbeş) takvim günü olarak hesaplanmıştır. Bu 15 günlük sürenin, sözleşme bitişi … tarihine ilavesi ile yeni iş bitim tarihi … olmaktadır.

Bu nedenle işin süresinin … tarihine kadar uzatılması gerektiği kanaatindeyiz…” denilerek süre uzatımının gerekçesi anlatılmıştır.

Ancak, … tarihleri arasında yüklenici tarafından yapılması gereken imalatlara ilişkin iş kalemlerinin hava şartlarının yağmurlu olması ve çalışılacak zeminin elverişsiz olması gerekçe gösterilerek yapılamamasından bahisle … tarihinden sonra geçerli olmak üzere yükleniciye 15 günlük süre uzatımı verilmesi mevzuata ve işin sözleşmesine aykırıdır. Zira yukarıda bahsedilen sözleşme hükümlerine göre, Yüklenicinin yer teslim tarihinden itibaren 30 gün içerisinde işi bitirmesi gerekmektedir ve sürenin hesaplanmasında havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan dönemi ile resmi tatil günleri dikkate alındığından bu nedenlerle ayrıca süre uzatımı verilmesi mümkün görülmemektedir. Verilen süre uzatımı kararında; yüklenicinin taahhüdünün ifasına engel nitelikte olayın idare tarafından mücbir sebep olarak değerlendirilmesi, yüklenici tarafından mücbir sebebin ortaya çıktığı tarihten itibaren yirmi gün içinde yazılı bildirimde bulunulmuş olması, mücbir sebep oluşturan olayların yüklenici tarafından belgelendirilmesi ve yetkili mercilerce usulüne uygun olarak düzenlenmiş belgelerle tevsik edilmesi ve ayrıca idarenin süre uzatımı kararını verirken başvuru konusunu öngörülebilirlik ve önlenebilirlik açısından değerlendirmesi gerekirken, bu hususlarda eksiklik bulunduğu tespit edilmiştir.

Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda, … Mahallesi Taş Duvar Yapım İşi’nde Yüklenici … Ticaret’e Yapım İşleri Genel Şartnamesi ve Sözleşme hükümlerine aykırı olarak süre uzatımı verilmesi sonucu uygulanmayan gecikme cezası nedeniyle ortaya çıkan … TL kamu zararının …’den … tarih ve …, … nolu muhasebe işlem fişi ile tahsil edildiği anlaşıldığından ilişilecek bir husus kalmadığına;

İşbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55 inci maddesi uyarınca Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile;