Sayıştay Başkanı Sn. Seyit Ahmet BAŞ’ın Sayıştay’ın 158 inci Kuruluş Yıldönümüne İlişkin Mesajı

SAYIŞTAY’IN KURULUŞUNUN 158 İNCİ YILINI İDRAK EDİYORUZ
 

Bin yılı aşkın devlet geleneğimizin en önemli kurumlarından biri olan Sayıştay’ın kuruluşunun 158’inci yıldönümünü Koronavirüsle mücadele çerçevesinde alınan önlemler dolayısıyla yapamamanın hüznü ile idrak ediyoruz.
 

Tanzimatla birlikte yapılan mali reformlar çerçevesinde yeni bir bütçe sistemine geçilmiş ve bu sisteme uygun bir denetim yapısı arayışları sonucunda batıdaki gelişmelere paralel olarak, 29 Mayıs 1862 tarihinde Sultan Abdülaziz Han tarafından, bugünkü yapının temelini teşkil eden Divan-ı Muhasebat (Sayıştay) kurulmuş olup, ilk anayasamız olan 1876 tarihli “Kanuni Esasi”den itibaren anayasal kuruluş hüviyetine sahiptir. 
 

Modern anlamda denetim, parlamentolar adına bütçe hakkı çerçevesinde ele alınmakla birlikte, tarihteki Türk devletlerinde, islam kültüründen esinlenerek “beytül mal’in (kamu hazinesinin) denetimi olarak ele alınmış olup, köklü bir geçmişe sahiptir. Bu bakış açısıyla Sayıştay’ın kuruluşunun 158 inci yılını, Karahanlılardan itibaren devlet denetim geleneğimizin 1.180 inci yılını idrak ettiğimizi gururla söyleyebiliriz.
 

Sayıştay bugün sahip olduğu birikimini tarihi Türk devletlerine borçludur. Karahanlılar, Gazneliler ve Büyük Selçuklu Devletinin denetim kurumu olan Divanı İşraf’tan, Osmanlı Devleti döneminde önce Başbaki Kulluğu, sonrasında ise bugünkü sistematiğinin temelini oluşturan Divan-ı Muhasebat’a ve bugüne kadar olan süreçte önemli düzeyde kurumsal kültür, bilgi ve tecrübe birikimine sahiptir.
   

Sayıştay, bütçe hakkının kullanılmasına yönelik olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetim yapmakta, sorumluların hesap ve işlemlerini yargılama yoluyla kesin hükme bağlamakta, bu fonksiyonlarla birlikte kamu idarelerine yönelik olarak rehberlik faaliyetleri de yürütmektedir. Sayıştay yapmış olduğu faaliyetlerinde kamu mali yönetiminin ve kamu hizmetlerinin kalitesinin yükseltilmesine, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesine, kaynak kullanımında etkililik, ekonomiklik ve verimliliğin sağlanmasına yönelik olarak hesap verme mekanizmaları ile mali saydamlığın geliştirilmesine katkı sağlamayı amaçlamaktadır.  Bu çerçevede, yürütülen faaliyetlerin çıktısı olan bütün yargı kararları ile denetim raporları Sayıştay internet sitesinde kamuoyunun erişimine açılmaktadır.
 

Sayıştay tarihi köklerinden aldığı engin bilgi birikimi ve denetim kültürünü günümüze ve EUROSAI (Avrupa Sayıştaylar Teşkilatı) yönetim kurulu başkanlığı ile diğer uluslararası organizasyonlarda aktif görev almak suretiyle uluslararası alana taşımakta olup, “muasır medeniyet seviyesinin üzerine çıkma” ülküsüyle modern gereklilikler çerçevesinde gelecek kuşaklara taşımayı hedeflemektedir. Bu görev ve sorumluluk bilinciyle, Kurumumuzun bu günlere gelmesinde emeği geçenleri takdir ve minnetle yad ediyor, Koronavirüsle mücadele çerçevesinde alınan önlemler dolayısıyla kuruluş yıl dönümü yapamamakla birlikte denetim kültürümüzü geleceğe taşıma hedefinden vazgeçmeden daha nice yıllarda buluşmak dileğiyle Sayıştay’ın 158 inci kuruluş yıldönümünü kutluyorum.  
 

Saygılarımla…
 

Seyit Ahmet BAŞ
Sayıştay Başkanı