Kamu İdaresi Türü Belediyeler ve Bağlı İdareler
Yılı 2017
Dairesi 6
Karar No 666
İlam No 205
Tutanak Tarihi 30.4.2019
Kararın Konusu Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar



Vekalet Ücreti

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;

Mali Hizmetler Müdürlüğü görevini vekâleten yürüten ...’e asilde aranan şartları taşımamasına rağmen müdürlük kadrosu için öngörülen ek ödeme ve özel hizmet tazminatı ödendiği görülmüştür.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Vekalet Görevi ve Aylık Verilmesinin Şartları” başlıklı 86’ncı maddesi;

“Memurların kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedenleriyle işlerinden geçici olarak ayrılmaları halinde yerlerine kurum içinden veya diğer kurumlardan veya açıktan vekil atanabilir. Bir görevin memurlar eliyle vekaleten yürütülmesi halinde aylıksız vekalet asıldır. Ancak, ilkokul öğretmenliği (Yaz tatili hariç), tabiplik, diş tabipliği, eczacılık, köy ve beldelerdeki ebelik ve hemşirelik, mühendis ve mimarlık, veterinerlik, vaizlik, Kur'an Kursu öğreticiliği, imam- hatiplik ve müezzin-kayyımlığa ait boş kadrolara Maliye Bakanlığının izni (mahalli idarelerde izin şartı aranmaz) ile, açıktan vekil atanabilir. Aynı kurumdan birinci fıkrada sayılan ayrılmalar dolayısıyla atanan vekil memurlara vekalet görevinin 3 aydan fazla devam eden süresi için, kurum dışından veya açıktan atananlara kurum içinden ilkokul öğretmenliğine atanan öğretmenler ile veznedarlık görevine atananlarla göreve başladıkları tarihten itibaren vekalet aylığı ödenir. Bu Kanuna tabi kurumlarda çalışan veteriner hekim veya hayvan sağlık memurları, veteriner hekim veya hayvan sağlık memuru bulunmayan belediyelerin veterinerlik veya hayvan sağlık memurluğu hizmetlerini ifa etmek üzere bu hizmetlerle ilgili kadrolara vekalet aylığı verilmek suretiyle atanabilirler. Yukarıda sayılan haller dışında, boş kadrolara ait görevler lüzum görüldüğü takdirde memurlara ücretsiz olarak vekaleten gördürülebilir...”,

“Vekalet, İkinci Görev Aylık ve Ücretleri ile Diğer Ödemeler” başlıklı 175’inci maddesi;

“... Ancak, kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet edenlere vekalet aylığı ödenebilmesi için, vekilin asilde aranan şartları taşıması zorunludur

…”,

şeklindedir.

657 sayılı Kanun’un “Zam ve Tazminatlar” başlıklı 152’nci maddesindeki yetkiye istinaden düzenlenen ve ödemenin yapıldığı tarihte yürürlükte olan 05.05.2006 tarih ve 26159 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ekli Kararın 9’uncu maddesinde;

“(1) 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesi uyarınca;

a) 1) Kurumlarınca bir göreve kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet ettirenlere;

aa) Vekaletin, 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine binaen yapılması ve bu hususun onayda belirtilmiş olması,

...

cc) Vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) bir arada taşımaları,

kaydıyla; vekalet ettikleri kadro veya görevler için bu Karar uyarınca öngörülen zam ve tazminatların toplam net tutarının, asli kadro veya görevleri karşılığında fiilen aldıkları zam ve tazminatların toplam net tutarından fazla olması halinde, aradaki fark; 657 sayılı Kanunun 175 nci maddesindeki oranlar dikkate alınmaksızın, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve vekalet görevinin fiilen yapıldığı sürece ödenir.

aa) Esas ve usule ilişkin olarak yukarıda belirtilen şartları bir arada taşımayanlara, … vekalet nedeniyle öngörülen zam ve tazminatlar ödenmez.”

denilmektedir.

Vekalet edilen görev nedeniyle ek ödemeye hak kazanılmasına ilişkin usul ve esaslar ise 375 sayılı Kanun Hükmündeki Kararname’nin Ek 9’uncu maddesinin beşinci fıkrasında şu şekilde düzenlenmiştir; “Birinci fıkra kapsamına giren personelden; kurumlarınca bir kadroya kurum içinden veya kurum dışından vekalet ettirilenlere, vekaletin 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine istinaden yapılmış ve bu hususun onayda belirtilmiş olması, vekalet görevinin Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek karar ile atama yapılması gereken kadrolar için ilgili bakan, diğer kadrolar için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi, vekalet eden personelin asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadrolar için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) taşıması kaydıyla vekalet ettikleri kadro için öngörülen ek ödemenin asli kadroları için öngörülen ek ödemeden fazla olması halinde, aradaki fark, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve bu görev fiilen yapıldığı sürece ödenir. Ancak, mehil müddeti, yıllık izin, mazeret izni, hastalık ve refakat izni, geçici görev, vekalet, görevden uzaklaştırma, hizmet içi eğitim, seminer ve kurs nedenleriyle görevlerinden ayrılanlara vekalet edenlere bu şekilde ödeme yapılmaz.”.

Öte yandan, 04.07.2009 tarih ve 27278 sayılı Resmi Gazete' de yayımlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin,

“Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde;

“Bu yönetmeliğin amacı, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak, mahalli idarelerde görev yapan Devlet memurlarının görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.”,

“Görevde Yükselme Sınavına tabi Olarak Atanacaklarda Aranacak Özel Şartlar” başlıklı 7’nci maddesi;

“5 inci maddenin birinci fıkrasında sayılan unvanlara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aşağıdaki özel şartlar aranır.

a) Müdür ve şube müdürü kadrosuna atanabilmek için;

1) 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşımak,

2) Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,

3) Ekli (1) sayılı listede sayılan ve teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere atabilmek için; yükseköğretim kurumlarının, kadronun görev alanı ile ilgili eğitim ve öğretimde bulunan en az dört yıllık bölümlerinden veya bu bölümlere denkliği kabul edilen yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarının ilgili bölümlerinden mezun olmak,

1) Ekli (2) sayılı listede sayılan müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olmak,

… gerekir.”

hükümlerine yer verilmektedir.

Geçici 1’inci maddesinde de, “Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği 18/4/1999 tarihinde görevde bulunan ve aynı tarih itibarıyla iki yıllık yükseköğrenim mezunu olanlar, diğer koşullara sahip oldukları takdirde 7 nci maddenin uygulanması bakımından dört yıllık yükseköğrenim mezunu kabul edilir.” denilmektedir.

Görüldüğü üzere zam ve tazminat ödemelerine ilişkin 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesi ve ek ödemeye ilişkin 375 sayılı Kanun Hükmündeki Kararname’nin ilgili hükümlerinde vekalet nedeniyle söz konusu ödemelerin yapılabilmesi için vekilin, asilde aranan tüm şartları taşıması gerektiği öngörülmüştür. Bu nedenle asilde aranan şartları taşımayan birisinin vekaleten atanması durumunda bu ödemelerden faydalanması mümkün değildir.

Belediyelerde İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğüne yapılacak atamalar görevde yükselme kapsamında olup, bu göreve atanacaklara ilişkin şartlar Mahalli İdareler Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’te düzenlenmiştir. 07.05.2014 tarih ve 28993 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’in 23’üncü maddesi ve eki liste ile Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’e Ek-1 Teknik Öğrenim Gerektiren Müdürlükler ve Ek-2 Diğer Müdürlükler listeleri eklenmiştir. İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğü Ek-2’de yer alan Diğer Müdürlükler arasında 10’uncu sırada sayılmıştır. Yine aynı tarihte yapılan değişiklikle Yönetmelik’in “Görevde Yükselme Sınavına tabi Olarak Atanacaklarda Aranacak Özel Şartlar” başlıklı 7’nci maddesinin 1’inci fıkrasının “Müdür ve şube müdürü kadrosuna atanabilmek için” başlıklı (a) bendinin 4 numaralı alt bendinde; “Ekli (2) sayılı listede sayılan müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olmak ” düzenlemesi getirilmiştir.

... Belediyesi’nde İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğü görevini vekaleten yürüten ….’in vekalet sebebiyle müdürlük için öngörülen zam ve tazminat ile ek ödeme farkını alabilmesi için diğer müdürlükler için aranan son müracaat tarihi itibariyle iki yıl süreyle yukarıda açık olarak sayılmış olan görevlerde çalışmış olma şartını yerine getirmesi gerekmektedir.

Ancak, … …-… tarihleri arasında 2 yıl 10 ay 14 gün (…-… tarihleri arasında 4 ay 4 gün ücretsiz izinli) … Belediye Başkanlığı Personel Müdürlüğü’nde daktilograf, …-… tarihleri arasında 22 gün ... Belediye Başkanlığı Hesap İşleri Müdürlüğü’nde daktilograf, …-… tarihleri arasında 15 yıl 10 ay 14 gün ... Belediyesi İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğü’nde veri hazırlama ve kontrol işletmeni olarak görev yapmıştır. ... ayrıca veri hazırlama ve kontrol işletmeni olarak görev yaptığı sırada …-… tarihleri arasında 8 yıl 5 ay 5 gün ... Belediyesi İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğü’nde asli kadrosu uhdesinde kalarak şeflik görevini vekaleten yürütmüştür. Ardından …-… tarihleri arasında vekalet aylığı veya herhangi bir fark almadan 1 yıl 2 ay 21 gün ... Belediyesi’nde İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğü görevini görevlendirme yoluyla yürüttükten sonra ……..2017 tarihinden itibaren de İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğü görevine vekaleten atanmıştır. Dolayısıyla, söz kadrolarda görev yapmış olan …’in, İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğü için mevzuat gereği en az iki yıl bulunması gereken kadrolarda görev yapmadığı ve asilde aranan şartları taşımadığı anlaşılmaktadır.

Açıklanan gerekçelerle, asilde aranan şartları taşımadığı halde ilgiliye vekaleten yürüttüğü İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğü kadrosunun ek ödeme ve özel hizmet tazminatının ödenmesi mevzuata aykırıdır.

Ancak, asilde aranan şartları taşımadığı halde …’e vekaleten yürüttüğü İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğü kadrosuna ait ek ödeme ve özel hizmet tazminatı ödenmesi sonucu oluşan … TL kamu zararının ahizinden … tarih ve … nolu makbuz ile hesap yılından sonra tahsil edildiği anlaşıldığından, sorgu konusu husus hakkında ilişilecek husus kalmadığına ve yapılan tahsilatın ilamda gösterilmesine 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.