Karar Tarihi 12.7.2018
Karar No 5424



Karar Tarihi : 12.07.2018

Karar No : 5424/1



GENEL KURUL KARARI



Merkezi yönetim bütçesine dâhil idarelerin 2017 yılı kesin hesaplarına ilişkin olmak üzere Denetim Destek Grubu-03 tarafından düzenlenen Genel Uygunluk Bildirimi Taslağı, Başsavcı ... ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünden Genel Müdür ..., Genel Müdür Yardımcısı ..., Daire Başkanı ..., Maliye Uzmanı ..., Maliye Uzman Yardımcıları ..., ... ve ... hazır oldukları halde okunduktan sonra,

Gereği Görüşüldü:

1- Taslağın “2. Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Tasarısı ve Eki Cetvellerinin Değerlendirilmesi” bölümünün “2.1. Genel Görünüm” alt başlıklı kısmında yer alan Merkezi Yönetim Bütçesi Konsolide Uygulama Sonuçları Tablosunda (Tablo 2), Merkezi Yönetim Bütçe Ödenek Üstü Giderler Toplamı tutarına ilişkin “(d=a-(b+c+h))” şeklindeki formülün negatif sonuç verdiği görülmüş olup bu sonucun tabloda mutlak değer olarak gösterilmesinin ve bu hususun tablonun sonunda dipnot olarak izah edilmesinin teklif edilmesi üzerine yapılan görüşmeler sonucunda;

26.04.2006 tarihli ve 26150 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İdarelerinin Kesin Hesaplarının Düzenlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “Kesin Hesap Cetvellerinin Düzenlenmesine İlişkin Esaslar” başlıklı Üçüncü Bölümünde yer alan “Bütçe giderleri kesin hesap cetveli” başlıklı 9’uncu maddesinde;

“1) Bu cetvel, bütçe giderlerinin kurumsal ve fonksiyonel sınıflandırmanın dört düzeyini, finansal sınıflandırmayı ve ekonomik sınıflandırmanın iki düzeyini gösterecek şekilde düzenlenir.

(2) Cetvelin;

…

d) “Ödenek Üstü Bütçe Giderleri” sütunundaki tutarların, “Toplam Ödenek” sütunu tutarlarından, “İptal Edilen Ödenek”, “Ertesi Yıla Devredilen Ödenek” ve “Bütçe Gideri sütunları tutarlarının düşülmesi sonucu bulunan olumsuz farka,

…

eşit olması gerekir.” hükmü yer almaktadır.

Buna göre, Merkezi Yönetim Bütçesi Konsolide Uygulama Sonuçları Tablosunda yer alan Merkezi Yönetim Bütçe Ödenek Üstü Giderler Toplamına ilişkin tutarın negatif değer vermesi yukarıda anılan Yönetmelik hükmünün gereği olduğundan söz konusu tutarın tabloda mutlak değer olarak ifade edilmesi ve bu hususun bir dipnot ile açıklanması tablonun anlaşılırlığı açısından faydalı olacağından, söz konusu teklifin kabulüne oy birliği ile,

2- Taslağın “2. Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Tasarısı ve Eki Cetvellerinin Değerlendirilmesi” bölümünün “2.7. Kesinleşen Sayıştay İlamları Uygulama Sonuçları Cetveli” alt başlıklı kısmının görüşülmesi sırasında;

Üye ...’nün “Taslağın 2.7. Kesinleşen Sayıştay İlamları Uygulama Sonuçları Cetveli alt başlıklı kısmında;

‘… genel bütçeli idareler için merkezi yönetim kesin hesabına, … kesinleşen ilamların infaz durumunu gösteren “Kesinleşen Sayıştay İlamları Uygulama Sonuçları Cetveli” eklenmiştir.

2.7.1. Genel Bütçeli Kamu İdareleri

2017 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanun Tasarısına ekli “Genel Bütçeli İdarelerin Kesinleşen Sayıştay İlamları Uygulama Sonuçları Cetveli İcmali” verileri ile Sayıştay verilerinin karşılaştırılması sonucunda;

…

Bu tespitler çerçevesinde, Türk Lirası cinsinden kesinleşen ilam tutarlarının tahsilat oranı % 44 olarak … gerçekleşmiştir.

…

2.7.2. Özel Bütçeli Kamu İdareleri

Özel bütçeli idareler kesin hesaplarına ekli “Kesinleşen Sayıştay İlamları Uygulama Sonuçları Cetveli” verileri, 2017 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanun Tasarısına ekli “Özel Bütçeli İdarelerin Kesinleşen Sayıştay İlamları Uygulama Sonuçları Cetveli İcmali” verileri ile Sayıştay verilerinin karşılaştırılması sonucunda;

…

Bu tespitler çerçevesinde, Türk Lirası cinsinden kesinleşen ilam tutarlarının tahsilat oranı % 40,57 olarak … gerçekleşmiştir.’ denildikten sonra bu tutarların muhasebe birimlerine dağılımını gösteren tablolara yer verilmiştir.

Yapılan açıklamalar ve tablolardaki veriler yanlış olmamakla birlikte yanıltıcı niteliktedir. Tablolardan da anlaşıldığı üzere kesinleşen borçlar ve yapılan tahsilatlar 2002 yılından 2017 yılına kadar devreden birikmiş tutarları, yapılan tahsilatları ve tahsilat oranlarını göstermektedir. Örneğin Tablo 44’te yer alan Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğü ile ilgili verilere bakıldığında, kesinleşen borç tutarının 3.390.746,21 TL olduğu, bu tutarın 2.134.996,27 TL’sinin tahsil edildiği, buna göre tahsilat oranının % 63 olduğu görülmektedir. Genel Uygunluk Bildiriminin 2017 yılı hesabı için verildiği düşünüldüğünde, tablodaki % 63 oranındaki tahsilatın tamamının 2017 yılında gerçekleştirildiği izlenimi doğmaktadır. Oysa 2016 yılı Genel Uygunluk Bildiriminde de kesinleşen borç tutarı 3.390.746,21 TL’dir ve bu tutarın 2.119.122,67 TL’si tahsil edilmiştir. Dolayısıyla 2017 yılında gerçekleşen tahsilat tutarı sadece 15.873,60 TL’dir ve bu tutar da geçen yıllardan devreden kesinleşen borç tutarının % 1’ine tekabül etmektedir. Aynı şekilde Tablo 47’de yer alan Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü ile ilgili verilere bakıldığında, kesinleşen borç tutarının 22.580.028,09 TL olduğu, bu tutarın 10.058.613,97 TL’sinin tahsil edildiği, buna göre tahsilat oranının % 44,55 olduğu görülmektedir. Genel Uygunluk Bildiriminin 2017 yılı hesabı için verildiği düşünüldüğünde, tablodaki % 44,55 oranındaki tahsilatın tamamının 2017 yılında gerçekleştirildiği izlenimi doğmaktadır. Oysa 2016 yılı Genel Uygunluk Bildiriminde de kesinleşen borç tutarı 22.580.028,09 TL’dir ve bu tutarın 10.744.323,83 TL’si tahsil edilmiştir. Buna göre 2017 yılında esasen hiç tahsilat yapılmadığı anlaşılmaktadır. Diğer bir ifadeyle, 2017 yılında Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü hesapları ile ilgili olarak kesinleşmiş ve tahsili gereken 22.580.028,09 TL borç bulunmasına rağmen hiçbir tahsilat yapılmamış olmakla birlikte önceki yıllarda gerçekleştirilen tahsilat tutarları nedeniyle tabloda % 44,55 oranında bir tahsilat yapılmış gibi görülmektedir.

Sayıştayın görevi, kamu idarelerinin mali faaliyet, karar ve işlemlerini hesap verme sorumluluğu çerçevesinde denetlemek ve sonuçları hakkında Türkiye Büyük Millet Meclisine doğru, yeterli, zamanlı bilgi ve raporlar sunmaktır. Bütçe uygulama sonuçlarının raporlanmasında da açıklık, doğruluk ve malî saydamlık esas alınır. Bu çerçevede Türkiye Büyük Millet Meclisine doğru, yeterli, zamanlı ve açık bilgiyi sunmak açısından söz konusu tablolara Genel Uygunluk Bildiriminin ait olduğu 2017 yılında gerçekleştirilen tahsilatın oranını gösteren bir sütunun ilave edilmesi uygun olur.” şeklindeki teklifi üzerine yapılan müzakereler sonrasında;

Kamu İdarelerinin Kesin Hesaplarının Düzenlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “Kamu idarelerince düzenlenecek kesin hesap cetvelleri” başlıklı 6’ncı maddesinde;

“(1) Kamu idarelerince düzenlenecek cetveller aşağıda gösterilmiştir. Söz konusu cetveller ilgili kamu idarelerinin strateji geliştirme birimlerince Üçüncü Bölümde belirlenen esaslara göre düzenlenir.

….

p) Kesinleşen Sayıştay ilâmları uygulama sonuçları cetveli (Form: 6)” hükmü yer almaktadır.

Aynı Yönetmeliğin “Kesin Hesap Cetvellerinin Düzenlenmesine İlişkin Esaslar” başlıklı Üçüncü Bölümünde yer alan “Kesinleşen Sayıştay ilâmları uygulama sonuçları cetveli” başlıklı 26’ncı maddesinde ise;

“(1) Bu cetvele, kesin hesapların ait olduğu yılın sonuna kadar Sayıştay tarafından tazminine hükmedilen kamu zararı tutarlarına ilişkin ilâmın yılı ve numarası, ilâmın kesinleştiği yıl, borç tutarı, silme-düşme terkin tutarı, silme-düşme terkinden sonra kalan borç tutarı, yapılan tahsilat ve ertesi yıla devredilen borç tutarı ile bunlara ilişkin oranlar kaydedilir.

(2) Bu cetvel, genel bütçeli idareler için Bakanlıkça düzenlenir.” denilmektedir.

Buna göre, Taslağın “2.7. Kesinleşen Sayıştay İlamları Uygulama Sonuçları Cetveli” alt başlıklı kısmında düzenlenen Sayıştay İlamları Uygulama Sonuçlarına ilişkin tabloların Kamu İdarelerinin Kesin Hesaplarının Düzenlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümlerinde belirtilen esaslar çerçevesinde düzenlendiği anlaşıldığından, söz konusu tablolara Yönetmelikte belirtilmeyen bir sütunun ilave edilmesi mümkün değildir. Ancak anılan tablolarda yer alan tahsilat tutarlarının ve bu tutarlar üzerinden hesaplanan tahsilat oranlarının sadece 2017 yılına ait olmadığının, bu tutar ve oranların ilamın kesinleştiği tarihten 31.12.2017 tarihine kadar geçen sürede gerçekleştirilen toplam tahsilatı gösterdiğinin tablo sonunda dipnot olarak ifade edilmesi tablonun anlaşılırlığı açısından faydalı olacaktır.

Bu itibarla, Taslağın “2.7.1. Genel Bütçeli Kamu İdareleri”, “2.7.2. Özel Bütçeli Kamu İdareleri” ve “2.7.3. Düzenleyici ve Denetleyici Kurumlar” alt başlıklı kısımlarında yer alan Tablo 44, Tablo 45, Tablo 47 ve Tablo 49’a 2017 yılında gerçekleştirilen tahsilatın oranına ilişkin bir sütunun ilave edilmesine mahal bulunmadığına ve söz konusu tabloların sonuna “Tahsilat Tutarı (b)” başlıklı sütunda ilamın kesinleştiği tarihten 31.12.2017 tarihine kadar gerçekleştirilen toplam tahsilat tutarlarının gösterildiğine dair bir dipnot eklenmesine çoğunlukla,

3- Taslağın diğer bölümleriyle kısımlarının ve eklerinin haliyle kabulüne oy birliği ile,

4- Önerilen değişiklikler çerçevesinde ekleriyle birlikte Genel Uygunluk Bildiriminin yukarıda kabul edilen esaslar doğrultusunda düzenlenmesine, gerekli redaksiyonun yapılmasına ve Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulmasına oy birliği ile,

Karar verildi.