Daire Karar Detayı
Daire
4
Karar Tarihi
05.01.2021
Karar No
246
İlam No
7
Madde No
1
Kamu İdaresi Türü
Belediyeler ve Bağlı İdareler
Hesap Yılı
2019
Konu
İş Mevzuatı ile İlgili Kararlar
KARAR
EK ÖDEME
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında çalıştırılmakta iken 696 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Belediye Şirketinde kadroya geçirilen işçilere meclis kararıyla ek ödeme yapılması hususunun sorgu konusu edildiği görülmüştür.
696 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin Geçici 24’üncü maddesi uyarınca, belediyeler ve bağlı kuruluşlarına ait şirketlerde 4734 sayılı Kanun ve diğer mevzuat hükümleri kapsamında personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri ile yükleniciler tarafından 04.12.2017 tarihi itibarıyla çalıştırılmakta olan işçilerin, gerekli şartları taşımaları durumunda 01.04.2018 tarihinde Belediye Şirketlerinde kadroya geçecekleri düzenlenmiştir.
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Geçici 24’üncü maddesinin dördüncü fıkrasında;
“Şirketlerde işçi statüsüne geçirilenlerden, geçiş işlemi yapılırken mevcut işyerinin girdiği işkolunda kurulu işyerinden bildirilenlerin ücreti ile diğer mali ve sosyal hakları, bu madde kapsamındaki şirketlerde geçişten önce alt işveren işçilerini kapsayan, Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan ve süresi en son sona erecek toplu iş sözleşmesinin bitimine kadar bu toplu iş sözleşmesinin uygulanması suretiyle oluşan ücret ile diğer mali ve sosyal haklardan fazla olamaz.
Şirketlerde işçi statüsüne geçirilenlerden; geçişten önce toplu iş sözleşmesi bulunmadığından işçi statüsüne geçirildiği tarihte yürürlükte olan bireysel iş sözleşmesi hükümlerinin geçerli olduğu işçiler ile geçiş işleminden önce yapılan ve geçişten sonra yararlanmaya devam ettiği toplu iş sözleşmesi bulunmakla birlikte bu madde kapsamındaki şirketlerde alt işveren işçilerini kapsayan, Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan ve süresi en son sona erecek toplu iş sözleşmesinin bitiminden önce toplu iş sözleşmesi sona eren işçilerin ücreti ile diğer mali ve sosyal hakları, bu madde kapsamındaki şirketlerde geçişten önce alt işveren işçilerini kapsayan, Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan ve süresi en son sona erecek toplu iş sözleşmesine göre belirlenir….”
Hükümlerine yer verilerek geçişten önce alt işveren işçilerini kapsayan, Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan ve süresi en son sona erecek toplu iş sözleşmesinin, anılan madde kapsamında yer alan şirketlerce işçi statüsüne geçirilen işçilerin ücreti ile diğer mali ve sosyal haklarının belirlenmesinde esas alınacağı ifade edilmiştir.
Öte yandan, kadroya geçen personelden daha önce kapsamında oldukları bir toplu sözleşme bulunmayan işçilerin 30.06.2020 tarihine kadar uygulanacak mali ve sosyal haklarının belirlenmesinde; Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yayımlanan “375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 24. Maddesi Uyarınca İdarelerce İşçi Statüsüne Geçirilen İşçilerinin Ücret İle Diğer Mali ve Sosyal Haklarının Belirlenmesinde Esas Alınacak Toplu İş Sözleşmesi Hükümleri”nin dikkate alınması gerekmektedir. Söz konusu hükümler esas alınarak kadroya geçen personelden daha önce kapsamında oldukları bir toplu sözleşme bulunmayan işçilerin mali ve sosyal hakları belirlenmektedir. Bu nedenle, Belediye meclis kararıyla işçilerin mali ve sosyal haklarının belirlenmesi mümkün bulunmamaktadır.
……… Belediyesi’nin 06.05.2019 tarih ve ……… sayılı meclis kararında ise, “Belediyemiz Bünyesinde 4857 Sayılı İş Kanununa tabi çalışan kadrolu işçiler, sermayesi %100 Belediyemize ait ……… A.Ş. şirketinde çalışan personeller ile hizmet alımı dahil, 4857 sayılı İş Kanununa tabi çalışan tüm personelimize uygulanan net asgari ücret tutarının ……… TL’den, ……… TL iyileştirme zammı yapılarak net ………-TL’ye (asgari ücret esaslı) çıkartılmasının kabulüne, yapılan işaretle oylama sonucunda mevcudun oy birliği ile karar verildi.” denilmek suretiyle, işçilere net ……… TL iyileştirme zammı yapıldığı görülmektedir.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Meclisin görev ve yetkileri” başlıklı 18’inci maddesinde bütçe ve kesin hesabı kabul etmek meclisin görevleri arasında sayılmıştır.
Mezkûr Kanun’un “Bütçenin hazırlanması ve kabulü” başlıklı 62’nci maddesinde ise;
“…Meclis bütçe tasarısını yılbaşından önce, aynen veya değiştirerek kabul eder. Ancak, meclis bütçe denkliğini bozacak biçimde gider artırıcı ve gelir azaltıcı değişiklikler yapamaz. Kabul edilen bütçe, malî yılbaşından itibaren yürürlüğe girer.” denilmektedir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden, belediye meclisinin bütçe tasarısında gider artırıcı ve gelir azaltıcı değişiklik yapma yetkisinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Ayrıca, sorumlular savunmalarında 696 sayılı KHK kapsamında olmayan, ancak Belediyede hizmet alımı suretiyle çalıştırılan işçilerin de bulunduğunu ve bu kişilerin sorguda ele alınan konu ile ilgisi bulunmadığını, bu nedenle bu kişilerin sorguda kapsam dışı bırakılması gerektiğini iddia etmiş iseler de, belediye meclisinin meclis kararıyla ücret artırma yetkisi bulunmamakta olup, ancak hizmet alım sözleşmeleri ile ücreti tespit etmesi mümkündür.
Diğer taraftan, harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin, belediye meclisi tarafından alınan kararın gereğini yerine getirme ve kararda öngörülen dışında bir ödemede bulunmaları mümkün olmadığından, kamu zararından sorumlu tutulmamaları gerekmektedir. Söz konusu kamu zararı, bu görevlilerce imzalanan ödeme emrinden değil, alınan meclis kararından kaynaklanmaktadır.
Bu itibarla, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında çalıştırılmakta iken 696 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Belediye Şirketinde kadroya geçirilen işçiler ile 696 sayılı KHK kapsamında olmayan, ancak Belediyede hizmet alımı suretiyle çalıştırılan işçilere meclis kararına istinaden yapılan ek ödemeler sonucunda oluşan toplam ……… TL kamu zararının meclis üyeleri ………. ‘ya,
Ortaklaşa ve zincirleme,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine, anılan Kanunun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,
Oy birliğiyle,
Karar verildi.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında çalıştırılmakta iken 696 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Belediye Şirketinde kadroya geçirilen işçilere meclis kararıyla ek ödeme yapılması hususunun sorgu konusu edildiği görülmüştür.
696 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin Geçici 24’üncü maddesi uyarınca, belediyeler ve bağlı kuruluşlarına ait şirketlerde 4734 sayılı Kanun ve diğer mevzuat hükümleri kapsamında personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri ile yükleniciler tarafından 04.12.2017 tarihi itibarıyla çalıştırılmakta olan işçilerin, gerekli şartları taşımaları durumunda 01.04.2018 tarihinde Belediye Şirketlerinde kadroya geçecekleri düzenlenmiştir.
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Geçici 24’üncü maddesinin dördüncü fıkrasında;
“Şirketlerde işçi statüsüne geçirilenlerden, geçiş işlemi yapılırken mevcut işyerinin girdiği işkolunda kurulu işyerinden bildirilenlerin ücreti ile diğer mali ve sosyal hakları, bu madde kapsamındaki şirketlerde geçişten önce alt işveren işçilerini kapsayan, Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan ve süresi en son sona erecek toplu iş sözleşmesinin bitimine kadar bu toplu iş sözleşmesinin uygulanması suretiyle oluşan ücret ile diğer mali ve sosyal haklardan fazla olamaz.
Şirketlerde işçi statüsüne geçirilenlerden; geçişten önce toplu iş sözleşmesi bulunmadığından işçi statüsüne geçirildiği tarihte yürürlükte olan bireysel iş sözleşmesi hükümlerinin geçerli olduğu işçiler ile geçiş işleminden önce yapılan ve geçişten sonra yararlanmaya devam ettiği toplu iş sözleşmesi bulunmakla birlikte bu madde kapsamındaki şirketlerde alt işveren işçilerini kapsayan, Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan ve süresi en son sona erecek toplu iş sözleşmesinin bitiminden önce toplu iş sözleşmesi sona eren işçilerin ücreti ile diğer mali ve sosyal hakları, bu madde kapsamındaki şirketlerde geçişten önce alt işveren işçilerini kapsayan, Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan ve süresi en son sona erecek toplu iş sözleşmesine göre belirlenir….”
Hükümlerine yer verilerek geçişten önce alt işveren işçilerini kapsayan, Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan ve süresi en son sona erecek toplu iş sözleşmesinin, anılan madde kapsamında yer alan şirketlerce işçi statüsüne geçirilen işçilerin ücreti ile diğer mali ve sosyal haklarının belirlenmesinde esas alınacağı ifade edilmiştir.
Öte yandan, kadroya geçen personelden daha önce kapsamında oldukları bir toplu sözleşme bulunmayan işçilerin 30.06.2020 tarihine kadar uygulanacak mali ve sosyal haklarının belirlenmesinde; Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yayımlanan “375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 24. Maddesi Uyarınca İdarelerce İşçi Statüsüne Geçirilen İşçilerinin Ücret İle Diğer Mali ve Sosyal Haklarının Belirlenmesinde Esas Alınacak Toplu İş Sözleşmesi Hükümleri”nin dikkate alınması gerekmektedir. Söz konusu hükümler esas alınarak kadroya geçen personelden daha önce kapsamında oldukları bir toplu sözleşme bulunmayan işçilerin mali ve sosyal hakları belirlenmektedir. Bu nedenle, Belediye meclis kararıyla işçilerin mali ve sosyal haklarının belirlenmesi mümkün bulunmamaktadır.
……… Belediyesi’nin 06.05.2019 tarih ve ……… sayılı meclis kararında ise, “Belediyemiz Bünyesinde 4857 Sayılı İş Kanununa tabi çalışan kadrolu işçiler, sermayesi %100 Belediyemize ait ……… A.Ş. şirketinde çalışan personeller ile hizmet alımı dahil, 4857 sayılı İş Kanununa tabi çalışan tüm personelimize uygulanan net asgari ücret tutarının ……… TL’den, ……… TL iyileştirme zammı yapılarak net ………-TL’ye (asgari ücret esaslı) çıkartılmasının kabulüne, yapılan işaretle oylama sonucunda mevcudun oy birliği ile karar verildi.” denilmek suretiyle, işçilere net ……… TL iyileştirme zammı yapıldığı görülmektedir.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Meclisin görev ve yetkileri” başlıklı 18’inci maddesinde bütçe ve kesin hesabı kabul etmek meclisin görevleri arasında sayılmıştır.
Mezkûr Kanun’un “Bütçenin hazırlanması ve kabulü” başlıklı 62’nci maddesinde ise;
“…Meclis bütçe tasarısını yılbaşından önce, aynen veya değiştirerek kabul eder. Ancak, meclis bütçe denkliğini bozacak biçimde gider artırıcı ve gelir azaltıcı değişiklikler yapamaz. Kabul edilen bütçe, malî yılbaşından itibaren yürürlüğe girer.” denilmektedir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden, belediye meclisinin bütçe tasarısında gider artırıcı ve gelir azaltıcı değişiklik yapma yetkisinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Ayrıca, sorumlular savunmalarında 696 sayılı KHK kapsamında olmayan, ancak Belediyede hizmet alımı suretiyle çalıştırılan işçilerin de bulunduğunu ve bu kişilerin sorguda ele alınan konu ile ilgisi bulunmadığını, bu nedenle bu kişilerin sorguda kapsam dışı bırakılması gerektiğini iddia etmiş iseler de, belediye meclisinin meclis kararıyla ücret artırma yetkisi bulunmamakta olup, ancak hizmet alım sözleşmeleri ile ücreti tespit etmesi mümkündür.
Diğer taraftan, harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin, belediye meclisi tarafından alınan kararın gereğini yerine getirme ve kararda öngörülen dışında bir ödemede bulunmaları mümkün olmadığından, kamu zararından sorumlu tutulmamaları gerekmektedir. Söz konusu kamu zararı, bu görevlilerce imzalanan ödeme emrinden değil, alınan meclis kararından kaynaklanmaktadır.
Bu itibarla, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında çalıştırılmakta iken 696 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Belediye Şirketinde kadroya geçirilen işçiler ile 696 sayılı KHK kapsamında olmayan, ancak Belediyede hizmet alımı suretiyle çalıştırılan işçilere meclis kararına istinaden yapılan ek ödemeler sonucunda oluşan toplam ……… TL kamu zararının meclis üyeleri ………. ‘ya,
Ortaklaşa ve zincirleme,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine, anılan Kanunun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,
Oy birliğiyle,
Karar verildi.