Daire Karar Detayı
Daire
6
Karar Tarihi
05.01.2021
Karar No
776
İlam No
29
Madde No
7
Kamu İdaresi Türü
Belediyeler ve Bağlı İdareler
Hesap Yılı
2019
Konu
İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar
KARAR
Araç Kiralama
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;
… A.Ş. firması yükleniminde bulunan … ihale kayıt numaralı araç kiralama ihalesinde;
A) Yabancı menşeli ve mevzuatta öngörülen sınırın üstünde bedelle araç kiralandığı görülmüştür.
237 sayılı Taşıt Kanunu’nun “Kanunun şümulü” başlıklı 1’inci maddesinde; mahalli idarelerin anılan Kanun kapsamında olduğu, 12’nci maddesinde ise, hizmet alımı suretiyle edinilecek taşıtların cinsi, adedi, yaşı, hangi hizmetlerde kullanılacağı, kaynağı, yabancı menşeili olup olmayacağı ve diğer hususlara ilişkin esas ve usullerin Cumhurbaşkanınca saptanacağı belirtilmiş olup, bahse konu maddeye dayanarak yürürlüğe konan Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in “Genel Esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde, “…
(2) (Ek: 15/9/2014-2014/6814 md.2) Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi araçların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up’lar hariç) bir hizmet alımı yöntemiyle ediniminde;
a) Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli ( katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta Reasürans ve Emeklilik Şirkerleri birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2’sini aşmayacaktır.
…” düzenlemesi yer almaktadır.
02.06.2014 tarih ve 2014/6425 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan 237 sayılı Taşıt Kanunu Kapsamında Edinilecek Taşıtların Menşei, Silindir Hacimleri ve Diğer Niteliklerinin Belirlenmesine Dair Karar’ın 1’inci maddesinde, “(1) 5/1/1961 tarihli ve 237 sayılı Taşıt Kanununa ekli (1) sayılı Cetvelde ve son iki sırasında belirtilenler hariç olmak üzere (2) sayılı Cetvelde yer alan makamlar ile güvenlik önlemli (zırhlı) araçlar; koruma altına alınanlarla ilgili yönetmelik hükümlerine göre tahsis olunanlar, Cumhurbaşkanlığına bağlı başkanlıklar ve idarelerin yurt dışı teşkilatları için yabancı menşeli binek veya station-wagon cinsi taşıt edinebilir. Bunların dışında hibe dahil her ne suretle olursa olsun yabancı menşeli binek veya station-wagon cinsi taşıt edinilemez.
…
(3) Yerli muhteva oranı %50’nin altında kalan taşıtlar yabancı menşeli sayılır.” denilmektedir.
… sayılı ihalenin Teknik Şartnamesi’nin 4’üncü maddesinde, “a. OTOMOBİL: 1 adet min 105 Hp ve üzeri gücünde 4 kapı sedan, klimalı, dizel 1600 cc silindir hacminde motora sahip 2015 model ve üstü olacaktır. Sürücüsü ve yakıtı idareye ait olup diğer masrafları yükleniciye ait olacaktır.” hükmüne yer verilmiştir.
Anılan mevzuat hükümleri uyarınca belediyelerin yabancı menşeli araç kiralayamayacağı ve kiralanabilecek araçların şoför giderleri hariç olmak üzere aylık kiralama ücretinin, harcama talimatının verildiği yılın Ocak ayı itibarıyla uygulanan Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin yüzde 2’sini geçemeyeceği açıktır.
T.C Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yayınlanan “Türkiyede Üretilen Motorlu Araç 2018 yılı Yerli Katkı Oranları” listesine göre Teknik Şartname’ye uygun olarak kiralanabilecek en yüksek fiyatlı araç Oyak Renault Megane IV Sedan Dizel Manuel (6+1) Touch/Icon olup, bahse konu aracın Türkiye Sigorta Reasürans ve Emeklilik Şirketleri tarafından yayımlanan, harcama talimatının verildiği 2018 yılı Ocak ayı itibarıyla uygulanan Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesi’nde yer alan kasko değeri 138.000,00-TL’dir. Bu çerçevede; ödenebilecek aylık azami kiralama tutarı …-TL olduğu halde belediye tarafından kiralanan … araca aylık …-TL (KDV Hariç) ödenmesi suretiyle …-TL kamu zararına neden olunmuştur.
Ancak, kamu zararı tutarı olan …-TL … tarih ve … sayılı tahsilat makbuzu ile tahsil edildiğinden konu hakkında ilişilecek husus kalmadığına 6085 sayılı Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca iş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 60 gün içinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
B) Teknik Şartname’de belirtilen niteliklere uymayan araç çalıştırılmasına rağmen sözleşmeyle belirlenen cezanın kesilmediği görülmüştür.
Sorgu konusu … ihale kayıt numaralı araç kiralama ihalesine ait Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinde, “Yüklenici tarafından Temin Edilecek Araçların Özellikleri:
…
e. MİNİBÜS: 1 adet 2015 model ve üzeri dizel minimum 2500 cc silindir hacminde motora sahip olacaktır. Evde bakım hizmetlerinde kullanılacaktır, kasa içerisine dolap raf v.b işlemleri yaptırılacaktır. Sürücüsü ve yakıtı idareye ait olup diğer masrafları yükleniciye ait olacaktır.” denilmektedir.
Araç Kiralama Hizmeti Alımına Ait Sözleşme’nin “Cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 6’ncı maddesinde, “1-İstenilen araçların işe başlama tarihinde teslim edilmemesi ya da eksik teslim edilmesi, araç arızalandığı zaman yerine araç temin edilmediği takdirde araç başı günlük sözleşme bedelinin günlük yüzbindebeşi oranında ceza kesilecektir.
2- Araçlarla ilgili bahsedilen diğer tüm maddelerin uygulanmaması durumunda her araç için günlük yüzbindeiki oranında,
3- İdare görevli personelleri tarafından yapılan uyarıların yerine getirilmemesi durumunda her uyarı ve şikayet için günlük yüzbindebeş oranında cezai işlem uygulanacaktır.
İdare tarafından kesilecek cezanın toplam tutarı hiçbir durumda, sözleşme bedelinin %30’unu geçmeyecektir.” denilmektedir.
Anılan mevzuat hükümleri uyarınca, Teknik Şartname’de belirtilen niteliklere aykırı araç çalıştırılması halinde Sözleşme’de belirtilen oranda ceza kesilmesi gerekmektedir. Sorgu konusu olayda ise, işe ait Teknik Şartname’de 2500 cc ve üzeri silindir hacminde motora sahip olması istenen minibüs 2198 cc silindir hacminde olduğu halde Sözleşme’de öngörülen cezanın uygulanmaması suretiyle …-TL kamu zararına neden olunmuştur.
Ancak, kamu zararı tutarı olan …-TL … tarih ve … sayılı tahsilat makbuzu ile tahsil edildiğinden konu hakkında ilişilecek husus kalmadığına 6085 sayılı Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca iş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 60 gün içinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;
… A.Ş. firması yükleniminde bulunan … ihale kayıt numaralı araç kiralama ihalesinde;
A) Yabancı menşeli ve mevzuatta öngörülen sınırın üstünde bedelle araç kiralandığı görülmüştür.
237 sayılı Taşıt Kanunu’nun “Kanunun şümulü” başlıklı 1’inci maddesinde; mahalli idarelerin anılan Kanun kapsamında olduğu, 12’nci maddesinde ise, hizmet alımı suretiyle edinilecek taşıtların cinsi, adedi, yaşı, hangi hizmetlerde kullanılacağı, kaynağı, yabancı menşeili olup olmayacağı ve diğer hususlara ilişkin esas ve usullerin Cumhurbaşkanınca saptanacağı belirtilmiş olup, bahse konu maddeye dayanarak yürürlüğe konan Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in “Genel Esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde, “…
(2) (Ek: 15/9/2014-2014/6814 md.2) Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi araçların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up’lar hariç) bir hizmet alımı yöntemiyle ediniminde;
a) Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli ( katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta Reasürans ve Emeklilik Şirkerleri birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2’sini aşmayacaktır.
…” düzenlemesi yer almaktadır.
02.06.2014 tarih ve 2014/6425 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan 237 sayılı Taşıt Kanunu Kapsamında Edinilecek Taşıtların Menşei, Silindir Hacimleri ve Diğer Niteliklerinin Belirlenmesine Dair Karar’ın 1’inci maddesinde, “(1) 5/1/1961 tarihli ve 237 sayılı Taşıt Kanununa ekli (1) sayılı Cetvelde ve son iki sırasında belirtilenler hariç olmak üzere (2) sayılı Cetvelde yer alan makamlar ile güvenlik önlemli (zırhlı) araçlar; koruma altına alınanlarla ilgili yönetmelik hükümlerine göre tahsis olunanlar, Cumhurbaşkanlığına bağlı başkanlıklar ve idarelerin yurt dışı teşkilatları için yabancı menşeli binek veya station-wagon cinsi taşıt edinebilir. Bunların dışında hibe dahil her ne suretle olursa olsun yabancı menşeli binek veya station-wagon cinsi taşıt edinilemez.
…
(3) Yerli muhteva oranı %50’nin altında kalan taşıtlar yabancı menşeli sayılır.” denilmektedir.
… sayılı ihalenin Teknik Şartnamesi’nin 4’üncü maddesinde, “a. OTOMOBİL: 1 adet min 105 Hp ve üzeri gücünde 4 kapı sedan, klimalı, dizel 1600 cc silindir hacminde motora sahip 2015 model ve üstü olacaktır. Sürücüsü ve yakıtı idareye ait olup diğer masrafları yükleniciye ait olacaktır.” hükmüne yer verilmiştir.
Anılan mevzuat hükümleri uyarınca belediyelerin yabancı menşeli araç kiralayamayacağı ve kiralanabilecek araçların şoför giderleri hariç olmak üzere aylık kiralama ücretinin, harcama talimatının verildiği yılın Ocak ayı itibarıyla uygulanan Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin yüzde 2’sini geçemeyeceği açıktır.
T.C Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yayınlanan “Türkiyede Üretilen Motorlu Araç 2018 yılı Yerli Katkı Oranları” listesine göre Teknik Şartname’ye uygun olarak kiralanabilecek en yüksek fiyatlı araç Oyak Renault Megane IV Sedan Dizel Manuel (6+1) Touch/Icon olup, bahse konu aracın Türkiye Sigorta Reasürans ve Emeklilik Şirketleri tarafından yayımlanan, harcama talimatının verildiği 2018 yılı Ocak ayı itibarıyla uygulanan Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesi’nde yer alan kasko değeri 138.000,00-TL’dir. Bu çerçevede; ödenebilecek aylık azami kiralama tutarı …-TL olduğu halde belediye tarafından kiralanan … araca aylık …-TL (KDV Hariç) ödenmesi suretiyle …-TL kamu zararına neden olunmuştur.
Ancak, kamu zararı tutarı olan …-TL … tarih ve … sayılı tahsilat makbuzu ile tahsil edildiğinden konu hakkında ilişilecek husus kalmadığına 6085 sayılı Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca iş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 60 gün içinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
B) Teknik Şartname’de belirtilen niteliklere uymayan araç çalıştırılmasına rağmen sözleşmeyle belirlenen cezanın kesilmediği görülmüştür.
Sorgu konusu … ihale kayıt numaralı araç kiralama ihalesine ait Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinde, “Yüklenici tarafından Temin Edilecek Araçların Özellikleri:
…
e. MİNİBÜS: 1 adet 2015 model ve üzeri dizel minimum 2500 cc silindir hacminde motora sahip olacaktır. Evde bakım hizmetlerinde kullanılacaktır, kasa içerisine dolap raf v.b işlemleri yaptırılacaktır. Sürücüsü ve yakıtı idareye ait olup diğer masrafları yükleniciye ait olacaktır.” denilmektedir.
Araç Kiralama Hizmeti Alımına Ait Sözleşme’nin “Cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 6’ncı maddesinde, “1-İstenilen araçların işe başlama tarihinde teslim edilmemesi ya da eksik teslim edilmesi, araç arızalandığı zaman yerine araç temin edilmediği takdirde araç başı günlük sözleşme bedelinin günlük yüzbindebeşi oranında ceza kesilecektir.
2- Araçlarla ilgili bahsedilen diğer tüm maddelerin uygulanmaması durumunda her araç için günlük yüzbindeiki oranında,
3- İdare görevli personelleri tarafından yapılan uyarıların yerine getirilmemesi durumunda her uyarı ve şikayet için günlük yüzbindebeş oranında cezai işlem uygulanacaktır.
İdare tarafından kesilecek cezanın toplam tutarı hiçbir durumda, sözleşme bedelinin %30’unu geçmeyecektir.” denilmektedir.
Anılan mevzuat hükümleri uyarınca, Teknik Şartname’de belirtilen niteliklere aykırı araç çalıştırılması halinde Sözleşme’de belirtilen oranda ceza kesilmesi gerekmektedir. Sorgu konusu olayda ise, işe ait Teknik Şartname’de 2500 cc ve üzeri silindir hacminde motora sahip olması istenen minibüs 2198 cc silindir hacminde olduğu halde Sözleşme’de öngörülen cezanın uygulanmaması suretiyle …-TL kamu zararına neden olunmuştur.
Ancak, kamu zararı tutarı olan …-TL … tarih ve … sayılı tahsilat makbuzu ile tahsil edildiğinden konu hakkında ilişilecek husus kalmadığına 6085 sayılı Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca iş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 60 gün içinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.