Vekalet aylığı ve fark ödemeleri

Muhasebeci unvanıyla görev yapan ve Mali Hizmetler Müdürlüğü görevini vekâleten yürüten …..’ın öğrenim düzeyinin “ortaokul” olduğu ile şef unvanıyla görev yapan ve Yazı İşleri Müdürlüğü görevini vekâleten yürüten ……’ın öğrenim düzeyinin “lise” olduğu bu kapsamda müdürlük kadrosu için öngörülen öğrenim düzeyi şartını taşımadıkları halde vekalet aylığı ve vekalet fark ödemelerinin yapılması suretiyle …… TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak;

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Vekâlet Görevi ve Aylık Verilmesinin Şartları” başlıklı 86’ncı maddesinde;

“Memurların kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedenleriyle işlerinden geçici olarak ayrılmaları halinde yerlerine kurum içinden veya diğer kurumlardan veya açıktan vekil atanabilir.

Bir görevin memurlar eliyle vekâleten yürütülmesi halinde aylıksız vekâlet asıldır.

…

Yukarıda sayılan haller dışında, boş kadrolara ait görevler lüzum görüldüğü takdirde memurlara ücretsiz olarak vekâleten gördürülebilir…” hükmü yer almaktadır.

“Vekâlet, ikinci görev aylık ve ücretleri ile diğer ödemeler” başlıklı 175 inci maddesinde “… Ancak, kurum içinden veya diğer kurumlardan vekâlet edenlere vekâlet aylığı ödenebilmesi için, vekilin asilde aranan şartları taşıması zorunludur…” hükmü yer almaktadır.

657 sayılı Kanun’un “Zam ve Tazminatlar” başlıklı 152’nci maddesindeki yetkiye istinaden düzenlenen ve ödemenin yapıldığı tarihte de yürürlükte olan 05.05.2006 tarih ve 26159 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ekli Kararın 9’uncu maddesinde;

“(1) 657 sayılı Kanunun 86’ncı maddesi uyarınca;

a) 1) Kurumlarınca bir göreve kurum içinden veya diğer kurumlardan vekâlet ettirilenlere;

aa) Vekâletin, 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine binaen yapılması ve bu hususun onayda belirtilmiş olması,

bb) Vekâletin, Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek karar ile atama yapılması gereken kadro veya görevler için ilgili Bakan, diğer kadro veya görevler için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi,

cc) Vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dâhil) bir arada taşımaları,

kaydıyla; vekalet ettikleri kadro veya görevler için bu Karar uyarınca öngörülen zam ve tazminatların toplam net tutarının, asli kadro veya görevleri karşılığında fiilen aldıkları zam ve tazminatların toplam net tutarından fazla olması halinde, aradaki fark; 657 sayılı Kanunun 175’inci maddesindeki oranlar dikkate alınmaksızın, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve vekalet görevinin fiilen yapıldığı sürece ödenir.

2) aa) Esas ve usule ilişkin olarak yukarıda belirtilen şartları bir arada taşımayanlara,

…

vekalet nedeniyle öngörülen zam ve tazminatlar ödenmez…” hükmü yer almaktadır.

Öte yandan 04.07.2009 tarih ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in; “Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 7’inci maddesinde;

“(1) 5’inci maddenin birinci fıkrasında sayılan unvanlara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aşağıdaki özel şartlar aranır.

a) Müdür ve şube müdürü kadrosuna atanabilmek için;

1) 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşımak,

2) Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,

3) Ekli (1) sayılı listede sayılan ve teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere atanabilmek için; yükseköğretim kurumlarının, kadronun görev alanı ile ilgili eğitim ve öğretimde bulunan en az dört yıllık bölümlerinden veya bu bölümlere denkliği kabul edilen yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarının ilgili bölümlerinden mezun olmak,

4) Ekli (2) sayılı listede sayılan müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olmak,

…”

“Geçici hükümler” başlıklı Geçici 1’inci maddesinin birinci fıkrasında da; “Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği 18/4/1999 tarihinde görevde bulunan ve aynı tarih itibarıyla iki yıllık yükseköğrenim mezunu olanlar, diğer koşullara sahip oldukları takdirde 7 nci maddenin uygulanması bakımından dört yıllık yükseköğrenim mezunu kabul edilir.” hükümleri yer almaktadır.

Ek ödemenin düzenlendiği 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 9’uncu maddesi ise “…Birinci fıkra kapsamına giren personelden; kurumlarınca bir kadroya kurum içinden veya kurum dışından vekâlet ettirilenlere, vekâletin 657 sayılı Kanunun 86’ncı maddesine istinaden yapılmış ve bu hususun onayda belirtilmiş olması, vekâlet görevinin Cumhurbaşkanınca atama yapılması gereken kadrolar için ilgili bakan, diğer kadrolar için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi, vekâlet eden personelin asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadrolar için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dâhil) taşıması kaydıyla vekâlet ettikleri kadro için öngörülen ek ödemenin asli kadroları için öngörülen ek ödemeden fazla olması halinde, aradaki fark, vekâlet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve bu görev fiilen yapıldığı sürece ödenir. Ancak, mehil müddeti, yıllık izin, mazeret izni, hastalık ve refakat izni, geçici görev, vekâlet, görevden uzaklaştırma, hizmet içi eğitim, seminer ve kurs nedenleriyle görevlerinden ayrılanlara vekâlet edenlere bu şekilde ödeme yapılmaz…” hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre bir kadroya vekâlet edenlere şartları taşıması halinde vekâlet aylığı, zam ve tazminat farkı ile ek ödeme farkı ödenmektedir. Muhasebeci unvanıyla görev yapan ve Mali Hizmetler Müdürlüğü görevini vekâleten yürüten ……’ın öğrenim düzeyinin ortaokul, şef unvanıyla görev yapan ve Yazı İşleri Müdürlüğü görevini vekâleten yürüten ……’ın öğrenim düzeyinin lise olduğu, bu kişilerin müdürlüklere vekâlet şartlarını öğrenim düzeyi itibarıyla taşımadıkları halde vekâlet aylığı ve vekâletten kaynaklı fark ödemelerinin yapıldığı görülmektedir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesinde; her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlara, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesi, kullanılması, muhasebeleştirilmesi, raporlanması ve kötüye kullanılmaması için gerekli tedbirlerin alınması konularında sorumluluk ve yetkili mercilere hesap verme zorunluluğu yüklenmiştir. Aynı Kanun’a göre; harcama yetkilileri, harcama talimatlarının mevzuata uygun olmasından, gerçekleştirme görevlileri ise harcama talimatı üzerine harcama sürecine ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanmasından sorumludur. Dolayısıyla, ödeme emri belgesi üzerinde imzası bulunan harcama yetkililerinin ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğu bulunduğu belirtilmiştir.

Konu ile ilgili bilgi ve belgelerden, Mali Hizmetler Müdürlüğü görevini vekâleten yürüten ……’a ve Yazı İşleri Müdürlüğü görevini vekâleten yürüten ……’a müdürlük kadrosu için öngörülen öğrenim düzeyi şartını taşımadıkları halde vekalet aylığı ve fark ödemeleri yapılması suretiyle kamu zararına neden olunduğu, sorumluların savunmalarından ise oluşan kamu zararının ilgililerinden tahsil edildiği anlaşılmıştır.

Bu itibarla, müdürlüklere vekâlet şartlarını sağlamadıkları halde yapılan vekâlet ödemeleri suretiyle oluşan ….. TL kamu zararının, …… TL’sinin ……..’dan …… tarih, ……numaralı tahsildar alındısıyla ve ….. yevmiye numaralı muhasebe işlem fişi ile ……. TL’sinin ise ……’dan ….. tarih, …….. numaralı tahsilat makbuzu ve ……yevmiye numaralı muhasebe işlem fişi ile tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına,

İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.