Rapor konusu 2019 yılında yapılan Mahalli İdare Seçimlerinde aday olan mevcut Belediye Başkanının seçim reklamı ve tanıtım giderlerinin Belediye bütçesinden karşılandığı, ayrıca seçim değerlendirmesine yönelik 500 adet dergi satın alındığı tespiti ile ilgili olarak;

2820 Sayılı Siyasi Partiler Kanununun “Devletçe yardım” başlıklı Ek 1 inci maddesinde;

“Yüksek Seçim Kurulunca son milletvekili genel seçimlerine katılma hakkı tanınan ve 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 33 üncü maddesindeki genel barajı aşmış bulunan siyasi partilere her yıl Hazineden ödenmek üzere o yılki genel bütçe gelirleri "(B) Cetveli" toplamının beşbinde ikisi oranında ödenek mali yıl için konur. …”

hükmü yer almaktadır. Bu hükme göre siyasi partilere seçim giderleri ve diğer harcamaları için genel bütçeden Devletçe yardım yapılmaktadır. Bu kapsamda mahalli idare seçimlerinde Belediye Başkanının şahsi seçim reklamı ve tanıtım giderlerinin siyasi partilerce veya adayın kendisince karşılanması gerekmektedir.

298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun “Matbua dağıtımı” başlıklı 62 nci maddesinde;

“…Devlet, katma bütçeli idareler, il özel idareleri, belediyelerle bunlara bağlı daire ve müesseseler, İktisadi Devlet teşekkülleri ve bunların kurdukları müesseseler ve ortaklıkları ile diğer kamu tüzel kişiliklerinde memur ve hizmetli olarak çalışanlar, ilan dağıtamazlar.”

denilmektedir.

Yine aynı Kanunun “Seçim süresince yapılamıyacak işler” başlıklı 63 üncü maddesinde ise;

“62 nci maddede sayılanlarla, umumi menfaatlere hadim cemiyetler ve bunlarda görev almış bulunan memur ve hizmetliler seçimlerde de tarafsızlıklarını muhafaza etmek zorundadırlar.

Yukarıda yazılı olanların, 5830 sayılı kanunda yazılı yasak hükümleri saklı kalmak üzere seçim süresince :

a) Siyasi partilere veya adaylara her ne nam ile olursa olsun bağış ve yardımlarda bulunmaları,

b) Memur ve hizmetlileriyle her türlü araç ve gereç ve imkanlarını siyasi bir partinin veya adayın emrinde veya her hangi bir siyasi faaliyette çalıştırmaları, kullanmaları veya kullandırmaları yasaktır.

Birinci fıkrada yazılı olanlarla, Bankalar Kanununa tabi teşekküllerin, siyasi bir partinin lehinde veya aleyhinde veya vatandaşın oyuna tesir etmek maksadiyle her türlü yayınlarda bulunmaları yasaktır.(1)

Daha önce basılmış ve yayınlanmış ve yukarıki fıkradaki mahiyeti taşıyan her türlü kitap, broşür, afiş ve bunlara benzer yayınlar da aynı hükme tabidir.”

amir hükmü bulunmaktadır.

Seçim Süreci, Yüksek Seçim Kurulunun 1119 numaralı kararında;

“Mahalli idareler seçimlerinin başlangıç tarihi 1 Ocak 2019 Salı, seçim propagandası serbestliğinin başlangıç tarihi ise 21 Mart 2019 Perşembe günüdür.”

şeklinde belirlenmiştir.

Yapılan giderlerin tarih ve kapsamına bakıldığında gerçekleştirilen harcamaların, bir siyasi partiden aday gösterilen Belediye Başkanının, seçim çalışması niteliğinde olduğu görülmektedir.

Diğer yandan Yargı Raporunda yer verilen ödeme emri belgeleri ve ekinde yer alan gazete, dergi ve web sitesi reklamları ve ilanları, televizyon ve radyo programı kayıtlarını gösterir cd'ler ve diğer ekler birlikte değerlendirildiğinde; bu ilan ve haberlerde Belediyenin görev ve hizmetlerinin tanıtımından ziyade bir adayın adının, resminin ve adaylığının ön planda olduğu görülmektedir. Dolayısıyla yapılan bu harcamaların Mahalli İdareler Genel Seçimlerine yönelik seçim çalışmaları kapsamında olduğu anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan, sorguya konu olan giderlerin Belediyenin temsil, tanıtım ve ağırlama ödenekleri kullanılmak suretiyle gerçekleştirildiği görülmektedir. İçişleri Bakanlığının 1984 tarihli Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergenin “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde;

“Bu Yönerge, belediye idaresinin başı ve temsilcisi olan belediye başkanının bu sıfatının gereği olarak yapacağı temsil, ağırlama ve tören giderleri konusunda uyacağı kuralları kapsar.”

Denilmek suretiyle belediye başkanının temsil, ağırlama ve tören giderleri konusunda uyacağı kurallar bu Yönerge ile belirlenmiştir. Belediye Başkanının temsil ağırlama ve tören giderlerinin yapılması konusunda sınırsız bir takdir yetkisine sahip değildir. Yönergenin ilgili maddelerinde bu giderlerin neler olduğu sayma yoluyla belirlenmiştir. Temsil ağırlama ve tanıtım giderleri arasında Belediye Başkanının adaylığının tanıtılması hususu yer almamaktadır. Neticede Belediye Başkanının, bu giderlerin konu, kapsam ve miktarını belirlemede takdir yetkisi sınırsız olmadığından sadece ilgili mevzuatta yer verilen harcamaları yapılabilecektir.

Belediyeler, 298 sayılı Kanunun 62 inci maddesinde sayılan kurumlar arasında yer almakta olup belediye imkânlarının kişisel amaçlarla kullanılması mümkün değildir. Sonuç olarak belediye bütçesinde yer alan temsil, tanıtım ve ağırlama ödeneklerini kullanmak suretiyle görev başında bulunan Belediye Başkanı …’in tanıtımına yönelik olduğu anlaşılan faaliyetlere ilişkin giderlerin Belediye Bütçesinden ödenmesi sonucu sebebiyet verilen toplam … TL kamu zararının, Üst yönetici (…) …, Harcama Yetkilisi (…) … ile Gerçekleştirme Görevlisi (…) …'ye,

müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle birlikte ödettirilmesine,

İşbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55 inci maddesi uyarınca Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile;