Atama

…. sayılı ilamın …. üncü maddesi ile ….. Belediyesi tarafından belediyede halen şef unvanı ile görev yapmakta olan ……’nin, …. tarihinde “Daktilograf” kadrosundan “Sivil Savunma Uzmanlığı” kadrosuna, ….. tarihinde ise sivil savunma uzmanlığından şef kadrosuna yapılan atanmalarının mevzuata aykırı olduğu, bu atama sonucu kendisine yapılan maaş farkı ödemeleri nedeniyle …. TL kamu zararının sorumlularına müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine karar verilmişti.

Bu defa; Atamayı Gerçekleştiren (Belediye Başkanı) …..’nun tazmin hükmü ile ilgili temyiz talebinde bulunması sonucunda Sayıştay Temyiz Kurulunun ….. tarih ve ….tutanak sayılı kararında; yargılamaya esas raporun yazıldığı tarihte işlemin zamanaşımına uğradığı, personelin görevini yerine getirdiği ve belediye tarafından düzeltici işlem tesis edildiği gerekçeleriyle tazmin hükmünün bozularak Dairemize tevdiine karar verilmiştir.

Diğer yandan, Başkan Yardımcısı (Olura Arz Eden) …. tarafından verilen temyiz dilekçesi üzerine Sayıştay Temyiz Kurulunun ….. tarih ve ….. sayılı tutanak sayılı kararında ise …. tarih ve …. tutanak sayılı karar ile bozma kararı verildiğinden yapılacak işlem olmadığına, ancak aynı mahiyette olduğundan dosyaların birleştirilerek Dairemize tevdi edilmesine karar verilmiştir.

Bu itibarla, Temyiz Kurulunun bozma kararı üzerine ….sayılı ilamın …. üncü maddesinin, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin (7) nci fıkrası hükmü gereğince yeniden görüşülmesine karar verildi.

7126 sayılı Sivil Savunma Kanununun atamanın yapıldığı 2005 yılında yürürlükte olan ilgili hükmü şu şekildedir:

“Ek madde 6:

…

Bu kanun hükümlerine göre ihdas edilen sivil savunma kadrolarına personel atanmaları İçişleri Bakanlığınca yapılır.”

İçişleri Bakanlığı Memurlarının Nitelikleri, Atanmaları ve Görevde Yükselme Usul ve Esaslarına Dair Yönetmeliğin sivil savunma uzmanlığına ilişkin bölümü şu şekildedir:

“…

İ) Sivil Savunma Uzmanı olabilmek için;

a) Kurum içinden;

1) Fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,

2) Son müracaat tarihi itibari ile Bakanlık merkez veya taşra teşkilatında en az on yıl süre ile çalışmış olmak,

…

b) Kurum dışından;

1) Fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,

2) Kamu kurum ve kuruluşlarında en az iki yılı şef veya daha üst unvanlı bir kadroda olmak üzere en az on yıl süre ile çalışmış olmak veya emniyet hizmetleri sınıfı mensubu, uzman, uzman yardımcısı, araştırmacı, denetim elemanı ve öğretmen olarak en az on yıl hizmeti olmak,…”

Belediyede halen şef olarak görev yapmakta olan ….., …. tarihinde “Daktilograf” kadrosundan “Sivil Savunma Uzmanlığı” kadrosuna atanmıştır. Ancak ilgili atama yapılırken mevzuatta belirtilen şartlar dikkate alınmamıştır. Kişi …. tarihinde ise sivil savunma uzmanlığından şef kadrosuna atanmıştır.

Yapılan incelemede, mevzuat hükümlerinden ilgili kişinin sivil savunma uzmanlığına atanmasının belediye tarafından ve şartları sağlamadığı halde yapıldığı, yine şef kadrosuna yapılan atamasının ise görevde yükselme sınavına tabi tutulmadan yapıldığı görülmüştür. Kişinin unvan değişikliği işlemi mevzuata aykırı olduğundan, eski kadrosu ile mevcut kadrosu arasındaki, maaş kalemlerinin toplam tutarı arasındaki farkın kamu zararı oluşturduğu görülmüştür. Ortaya çıkan kamu zararında mevzuat hükümlerine aykırı atamayı gerçekleştiren belgelerde onayı bulunan Belediye Başkanı ile atamayı olura arz eden Belediye Başkan Yardımcısının sorumluluğu bulunmaktadır. Harcama Yetkilileri ve Gerçekleştirme Görevlilerinin sorumlulukları kamu zararının oluşmasına sebep olan harcama sürecine dâhil olup olmadıklarına bağlıdır. Zira 5018 sayılı Kanunun 71 inci maddesinde yer alan, “Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.” hükmü gereği, bir kamu görevlisinin mali sorumluluğundan bahsedebilmek için kamu zararının oluşması, kamu zararının oluşumunda kamu görevlisinin yer alması ve kamu zararı ile kamu görevlisi arasında illiyet bağının kurulması gerekmektedir. Bahse konu olayda, Harcama Yetkilileri ve Gerçekleştirme Görevlilerinin görev ve sorumluluğu, maaş bordrolarının bağlı olduğu ödeme emri belgelerini imzalamak ve maaş bordrolarını kontrol etmekten ibarettir. Bu belgelerde de mevzuata aykırı herhangi bir durum söz konusu değildir. Mevzuata aykırı olan atama onay belgesi, atamadan sonraki aylık ödemelerinin yapıldığı ilk aya ait ödeme belgesine eklenip sonraki aylarda eklenmediğinden Harcama Yetkilileri ve Gerçekleştirme Görevlilerinin atama onay belgesini arama sorumluluğu bulunmayıp söz konusu atamanın mevzuata uygun olup olmadığını kontrol etme yükümlülüğü de bulunmamaktadır. Bu nedenle yaptıkları maaş ödemelerinde atamanın sıhhatini sorgulayamayacakları için doğan kamu zararından sorumlu tutulmamaları gerekir.

Temyize konu ilam hükmünde hukuka aykırı olduğuna hükmedilen atama işlemleri …. ve … tarihlerinde gerçekleştirilmiştir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununun ‘Zamanaşımı’ başlıklı 74 üncü maddesinde; “Kamu zararının meydana geldiği ve bu Kanunda belirtilen para cezalarının verilmesini gerektiren fiilin işlendiği yılı izleyen malî yılın başından başlamak üzere zamanaşımını kesen ve durduran genel hükümler saklı kalmak kaydıyla onuncu yılın sonuna kadar tespit ve tahsil edilemeyen kamu zararları ile para cezaları zamanaşımına uğrar.” hükmü yer almaktadır.

Hukuki uyuşmazlık konusu olan atama işleminin, 5018 sayılı Kanunun yukarıda yer verilen hükmü çerçevesinde değerlendirildiği takdirde, yargılamaya esas rapora konu edildiği tarihte zamanaşımına uğradığı ileri sürülmektedir. Ancak burada gözden kaçırılmaması gereken nokta, sorgu ve ilam hükmüne konu olan ve kamu zararı doğurduğu düşünülen ödemelerin …. yılı içerisinde yapılmış olmasıdır. Yani ….. yılında yapılan ve kamu zararı olduğu düşünülen ödemeler için zamanaşımı 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununun yukarıda belirtilen “Zamanaşımı” başlıklı 74 üncü maddesine göre … yılının sonunda söz konusu olabilecektir.

Sorumlu Belediye Başkan Yardımcısı …. temyiz dilekçesinde özetle; mevzuata aykırı işlemin geri alınmasının, açık hata içeren işlemler hariç, iptal davası açma süresi olan 60 gün ile sınırlı olduğu ve bu süreden sonra kişiye yapılan ödemenin geri istenemeyeceğini belirtmiştir. İlam hükmüne esas İl Özel İdareleri, Belediyeler Ve İl Özel İdareleri ve Belediyelerin Kurdukları Birlik, Müessese Ve İşletmeler İle Bunlara Bağlı Döner Sermayeli Kuruluşlardaki Memurların Görevde Yükselme Esaslarına Dair Yönetmeliğin 5 ve 18 inci madde hükmünde hangi kadrolara yapılacak atamalarda hangi şartların arandığı açık ve sarih nitelikte tanımlanmış olup, somut olayda yapılan atama işlemi bağlamında ilgili yönetmelik hükümlerinin söz konusu işleme uygulanmasında bir muğlaklık bulunmamaktadır. Savunmada yer verilen Danıştay kararlarında da belirtildiği üzere idareler yokluk, açık hata, memurun gerçek dışı beyanı ve hilesi hallerinde süre aranmaksızın bütün işlemlerini geri alabilmektedir. Ayrıca; Danıştayın istikrar bulmuş kararlarında atama şartlarını taşımama açık hata olarak kabul edilmektedir. Somut olayda atama işleminin hukuka aykırı olması nedeniyle yapılan atama işleminde açık hata nitelikli hukuka aykırılığın mevcudiyeti açıktır ve burada hukuka uygun olarak elde edilmiş bir hak olmadığı için kazanılmış hakkın varlığından da bahsedilemez.

Temyiz Kurulu Kararında, ilama konu atama işlemi her ne kadar mevzuata uygun değilse de, ataması yapılan personelin atandığı görevde yetkili ve sorumlu olarak fiilen çalıştığı ve görevini yerine getirdiği ayrıca mevzuata aykırı atama işlemine ilişkin ilam hükmü gereği belediye tarafından düzeltici işlemin yapılarak ilgili personelin eski kadrosuna atamasının yapıldığı belirtilmiştir. Burada belediye tarafından yapılan düzeltici işlemin kamu zararını giderir bir mahiyeti bulunmamakla birlikte görevin yerine getirildiği iddiasının da subjektif bir değerlendirme olduğu yadsınamaz bir gerçektir.

Bu itibarla, 6085 sayılı Kanunun 55 inci maddesinin (8) inci fıkrası gereğince …. tarih ve ….. ilamın …. üncü maddesi ile verilen tazmin hükmünde ısrar edilmesine ve açıklanan nedenlerle, ….r Belediyesi tarafından belediyede halen şef unvanı ile görev yapmakta olan …..’nin, …. tarihinde “Daktilograf” kadrosundan “Sivil Savunma Uzmanlığı” kadrosuna, …. tarihinde ise sivil savunma uzmanlığından şef kadrosuna yapılan atanmalarında mevzuata aykırılık bulunduğundan, bu atama sonucu kendisine yapılan maaş farkı sonucunda oluşan toplam …. TL kamu zararının;

Atamayı Gerçekleştiren (Belediye Başkanı) ….., Başkan Yardımcısı (Olura Arz Eden) ….’ya;

Müştereken ve müteselsilen;

6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,

İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oyçokluğuyla karar verildi.

Azınlık Görüşü:

Üye …..’in Karşı Oy Gerekçesi:

“…..belediyesi tarafından gerçekleştirilen söz konusu atama işlemi mevzuata aykırı olmakla birlikte, kişi atandığı görevde çalışmış ve hizmet ifa edilmiştir. Ayrıca yapılan atamaya ilişkin düzeltici işlemlerin tesisi edildiği anlaşıldığından; yapılan ödemeler kamu zararı oluşturmamaktadır.”