Daire Karar Detayı

Daire
8
Karar Tarihi
28.09.2021
Karar No
231
İlam No
398
Madde No
1
Kamu İdaresi Türü
Genel Bütçe Kapsamındaki İdareler
Hesap Yılı
2015
Konu
İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Sözleşmesine göre eksik ödeme yapılması:

… hesabının Dairemizde yargılanması sonucu düzenlenen … tarih ve .. sayılı İlamın 1/A maddesinde;

… tarihinde işletmeci …… ile sözleşmesi imzalanan “…” işine ilişkin olarak; … tarafından kurulan inceleme komisyonunun … tarihli raporuna istinaden, … yıllarında plaj kullanım alanı için sözleşme bedeli üzerinden % 50 indirimli olarak belirlenen işletme bedelinden, …ünce ecrimisil alındığı gerekçesi ile vazgeçilmesi suretiyle gelir kaybına sebebiyet verilmesi sonucu oluşan … TL tutarındaki kamu zararının sorumlularına ödettirilmesine karar verilmişti.

Bu defa sorumlulardan, …’ın Temyiz Kurulu’na sundukları … tarih ve … sayılı, … tarih ve … sayılı dilekçeleri üzerine Temyiz Kurulu tarafından verilen … tarih ve … tutanak numaralı bozma kararları çerçevesinde 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince konunun görüşülmesine karar verildi.

…ın uhdesinde bulunan … Milli Parkı sınırları içerisinde yer alan “…” … yılında ihale ile yüklenicisine kiralanmış ancak .. tarihinde işyeri açma ruhsatının süresi dolduğu için Mülga … Belediyesi tarafından kapatılmıştır. Tesisin faaliyetinin durdurulması sonrasında, yüklenici firmanın …. tarihinde …e verdiği dilekçede, İhale konusu yapı ve tesislerin faaliyetinin tamamen durdurulduğu, turizm işletme belgesi düzenleninceye kadar yıllık kira bedellerinin dondurulması veya yapı ruhsatı alınıncaya kadar kira sözleşmesinin askıya alınarak, bu süreç içerisinde işletme bedeli alınmaması talep edilmiş ancak ihale şartnamesi ve kira sözleşmesi gereğince tüm ruhsatların işletmeci tarafından alınması gerektiği gerekçesi ile işletmecinin bu talepleri İdarece reddedilmiştir. Tesisin faaliyetinin durdurulması sonrasında ihale konusu saha ve tesisler … yılında hiç kullanılamamıştır.

… … ve mülga … personelinden oluşan bir komisyon kurularak … tarihli bir İnceleme Raporu hazırlanmıştır, söz konusu raporda özetle;

Tesislerin çalışmadığı … yıllarında satış büfesi ve plaj alanının işletildiği, konaklama birimi başta olmak üzere restoran ve toplantı salonu gibi ana hizmet birimlerinin kapalı olduğu, asli kısımları kapalı bir tesiste kısmen ve sınırlı hizmet veren satış büfesi ve plaj faaliyetinin tam kapasite ile hizmet vermesinin mümkün olamayacağı, bu nedenle söz konusu yerlere ilişkin bedellerde %50 indirim yapılmasının uygun olacağı, ayrıca bu yıllarda plaj alanından …ünce ecrimisil alınmış olması sebebiyle plaj alanı için hesaplanan indirimli işletme bedelinden de vazgeçilmesinin uygun olacağı ifade edilmiştir.

… Makamınca raporda yer alan öneriler uygun görülerek bu doğrultuda işlem yürütüldüğü ve … tarihinde bu hususu da içeren Mutabakat Zaptının imzalandığı görülmüştür.

Dairemizce yapılan incelemede; söz konusu komisyon raporunda; … yıllarında tesisin işletilmemesi gerekçesi ile plaj alanı için sözleşmesine göre belirlenen işletme bedelinin % 50 oranında indirildiği, ayrıca kullanılan plaj alanından …ünce ecrimisil alınmış olması gerekçesi ile indirimli işletme bedelinden de vazgeçildiği, ancak …ünce alınan ecrimisil bedellerinin, …ükçe tahsilinden vazgeçilen işletme bedellerinin çok altında olduğu, ecrimisil alınması sebebiyle … yıllarında işletilen plaj alanı için % 50 indirimli olarak belirlenen işletme bedelinin tamamından vazgeçilmesi ile ecrimisil bedelini aşan ve tahsilinden vazgeçilmiş olan tutar kadar kamu zararına sebebiyet verildiği tespit edilmiştir.

Temyiz Kurulunun … tarih ve … tutanak numaralı Kararında, kamu zararı hesabının, şezlongların konulduğu alanın dışında da kullanımlar olmuş olabileceği için muhammen bedelin (sözleşmesinde belirlenmiş olan bedelin) değil fiilen kullanılan alanların esas alınarak yapılması gerektiğinden bahisle yeniden tespit edilmesi gerektiği ifade edilmektedir.

Fiilen kullanılan alana göre bir tespit yapılabilmesi için bir işgalin söz konusu olması ve işgal edilen alan için ecrimisil hesabının yapılıyor olması gerekmektedir. Ancak “…” işi ihale kapsamında yıllık bedel tespit edilerek işletmeciye verilmiş olduğundan kamu zararı hesabı yapılırken bu alan için sözleşmelerle tespit edilmiş olan ve ödenmeyen işletme bedellerinin baz alınması gerekmektedir. Kirayla verilen alanın ne kadarının fiilen kullanılıp kullanılmadığı işletmecinin takdirinde olup, sözleşme bedelini etkilememektedir.

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 75’inci maddesi hükmüne göre, Devletin mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz mallar ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir.

Anayasanın 43’üncü maddesi ve yine Kıyı Kanunu’nun 5’inci maddesine göre kıyılar, Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. Bu nedenle kıyılarda bir işgal olması durumunda buralardaki ecrimisil işlemleri Maliye Bakanlığı tarafından yürütülmektedir.

Ancak, … tarafından kendi yönetimindeki milli park sahalarından kıyı kenar çizgisi içerisine kadar uzanan kısımlar Bakanlığın yetki alanı içerisindedir.

Kıyı kenar çizgisi içerisine kadar uzanan bu alanların kullanımında, sözleşme ile özel bir hak tanınmadığı sürece işgalden söz edilebilecektir. Geçerli durumda ise sözleşme ile devredilen kullanma hakkından dolayı herhangi bir işgalden söz edilemez ve işgal olmadığı halde ecrimisil uygulaması da kanunen dayanaksızdır.

Ancak yine de kamu kurumlarınca aynı yer için iki kez para alınmasının hakkaniyete uygun olmayacağı değerlendirilmiş ve hesaplama yapılırken bu alan için … tarafından tahakkuk ettirilen ecrimisil tutarları alacak hesabından düşülmüştür.

Anılan nedenlerle, sözleşme koşullarına göre ödenmesi gereken ve sonrasında, ilgili inceleme raporu ile yeniden hesaplanan bedellerin, …ünce tahsil edilen ecrimisil tutarları düşüldükten sonra kalan kısmının kamu zararı olarak kabulü gerekmektedir ve fiili olarak kullanılan alana ilişkin bir bedel hesaplamasının, sözleşme koşullarına uymayacağı açıktır.

Sorumlulukların tespiti ile ilgili olarak ise,

Kamu zararı, bedellerin tahsilinden vazgeçilmesini içeren bir İnceleme Raporu hazırlanması, onaylanması ve Mutabakat Zaptı imzalanarak Komisyon kararının uygulanması ile gerçekleştiği için;

Söz konusu işlemlerle ilgili fiili bir görev almayan ve söz konusu tarihlerde bahsi geçen görevlerde bulunmadığı anlaşılan …’ün, yine söz konusu işlemlerin … tarafından yürütülmüş olması dolayısıyla bu işlerle ilgili bir dahli olmadığı anlaşılan …nde görevli …’nun oluşan kamu zararında sorumluluklarının bulunmadığına karar verilmiştir.

Hesabı aşağıda tabloda yer alan … TL kamu zararının,

İnceleme Raporunu hazırlayan komisyonda yer alan Diğer Sorumlular …’ya …,

İnceleme Komisyonu Raporunu onaylayan Diğer Sorumlu …’e …,

Mutabakat Zaptını imzalayan Diğer Sorumlular … ve …’a …., müştereken ve müteselsilen,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince işleyecek faizleri ile ödettirilmesine, oy birliğiyle karar verildi.