Ek Ödeme ve Özel Hizmet Tazminatı

…......... tarihli ve …......... sayılı ilamın …......... inci maddesiyle hüküm dışı bırakılan konunun 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 50 nci maddesinin üçüncü fıkrası hükmü gereğince görüşülmesinin devamına karar verildi.

Anılan ilam maddesinde;

Asaleten atanma şartlarını taşımayan ….........’ın Özel Kalem Müdürü kadrosundan 1 inci dereceli Şube Müdürü kadrosuna naklen atanması ve bu usulsüz atama dolayısıyla ilgiliye Şube Müdürü kadrosunun ek ödemesi ile özel hizmet tazminatının ödenmesi sonucu sebebiyet verildiği iddia edilen …......... TL tutarındaki kamu zararından kaynaklı mali sorumlulukta eksik ve hatalı tespitlerin olduğu, şöyle ki; söz konusu ödeme emri belgelerini Harcama Yetkilisi olarak imzalayan İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanı …......... olmasına rağmen, ilgilinin Özel Kalem Müdürü kadrosundan Şube Müdürü kadrosuna atanmasını olura teklif eden belgede imzası bulunan İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanı ….........’in sehven Harcama Yetkilisi sıfatıyla sorumlu tutulduğu, diğer taraftan ….........’in ilgili atama belgesinde olura teklif verdiği için Diğer Sorumlular arasında kamu zararından dolayı sorumluluğunun devam ettiği belirtilerek,

Bahse konu sorumluluk hata ve eksikliğinin giderilmesi suretiyle yeni bir sorgu yapılmasına ve savunmanın alınmasını müteakiben düzenlenecek ek raporun yargılanmasına değin konunun 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 50 nci maddesi uyarınca hüküm dışı bırakılmasına karar verilmesi üzerine,

Denetçi tarafından yapılan ek sorgu ile daha önce sorumluluğa dâhil edilmemiş olan Sorumlu ….........’ın da savunması alınarak ilama esas ek rapor düzenlenmiş olup, söz konusu ek rapor ile eki bilgi ve belgeler de Daire tarafından ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirilmiştir.

04.07.2009 tarihli ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin “Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; yönetim hizmetleri grubunda yer alan Şube Müdürü kadrosu görevde yükselmeye tabi kadrolar arasında sayılmaktadır.

Aynı Yönetmeliğin “Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak genel şartlar” başlıklı 6 ncı maddesinde;

“(1) Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aşağıdaki genel şartlar aranır.

a) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak.

b) Bu Yönetmelik kapsamındaki kadrolara atanabilmek için son müracaat tarihi itibariyle 5 inci maddede öngörülen alt görevlerde toplam en az bir yıl çalışmış olmak. Ancak yeni kurulan mahalli idarelerde ilk yıl bu süre şartı aranmaz.”

“Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 7 nci maddesinde;

“(1) 5 inci maddenin birinci fıkrasında sayılan unvanlara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aşağıdaki özel şartlar aranır.

a) Müdür ve şube müdürü kadrosuna atanabilmek için;

1) 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşımak,

2) Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,

3) Ekli (1) sayılı listede sayılan ve teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere atanabilmek için; yükseköğretim kurumlarının, kadronun görev alanı ile ilgili eğitim ve öğretimde bulunan en az dört yıllık bölümlerinden veya bu bölümlere denkliği kabul edilen yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarının ilgili bölümlerinden mezun olmak,

4) Ekli (2) sayılı listede sayılan müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olmak,”

“Hizmet grupları arasında geçişler” başlıklı 20 nci maddesinde de;

“(1) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde düzenlenmiş olan hizmet grupları arasındaki geçişler aşağıdaki esaslar çerçevesinde yapılır.

a) (Değişik:RG-7/5/2014-28993) Aynı hizmet grubunun alt hizmet grubu içinde kalmak kaydıyla, ilgili personelin isteği ve atanılacak kadro için aranan öğrenim şartı ile sertifika gibi belgelere sahip olunması kaydıyla sınav yapılmaksızın atama yapılabilir.

b) (Değişik:RG-7/5/2014-28993) Gruplar arası görevde yükselme niteliğindeki geçişler ve alt gruptan üst gruplara geçişler görevde yükselme sınavına tabidir. Mahalli idarelerde ve diğer kamu/kurum ve kuruluşlarında, daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir.

c) Bu Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde, en az altı ay süreyle çalışmış olanlar, aranan şartları taşımaları kaydıyla, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde yer alan “yönetim”, (Değişik ibare:RG-7/5/2014-28993) “araştırma, planlama ve savunma hizmetleri” (Mülga ibare:RG-7/5/2014-28993) (…) hizmetleri gruplarında gösterilen kadrolara sınavsız atanabilir. Bu Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolara sınavsız atanmak için altı ay çalışmış olmak şartı aranmaz.

ç) (Mülga:RG-7/5/2014-28993)

…”

denilmektedir.

Yönetmeliğin yukarıda verilen 20 nci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendindeki; “İstisnai memurluklarda çalışanlar veya çalışmış olanlar, bu Yönetmelik kapsamındaki kadrolara, atanacakları kadro için öngörülen şartları taşımaları kaydıyla sınavsız atanabilir.” hükmünün yürütülmesi Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun (YD.İtiraz No:2010/70) 01.04.2010 tarihli Kararı ile durdurulmuş olup söz konusu hüküm Danıştay 5 inci Dairesinin 14.11.2011 tarihli ve E:2009/4677, K:2011/6294 sayılı Kararı ile de iptal edilmiştir.

Bu durumda; ilgilinin daha önce bulunduğu Özel Kalem Müdürü kadrosunun kazanılmış hak kabul edilmemesi ve mezkur Yönetmelik kapsamındaki Şube Müdürü kadrosuna atanmasının gerçekleşebilmesi için Yönetmelikte yer alan görevde yükselmeye ilişkin genel (sınav şartı dahil) ve özel şartları sağlaması gerekmektedir.

Ancak, Uluslararası İlişkiler bölümü mezunu olan ilgilinin Özel Kalem Müdürü kadrosundan Şube Müdürü kadrosuna atanabilmek için görevde yükselme sınavında başarılı olunması genel şartını sağlamadığı gibi, Ekli 2 sayılı listede sayılan müdürlüklere atanmak için gereken “iki yıl süreyle uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışma” şartını da haiz olmadığı görülmektedir.

Ayrıca, ilgilinin hizmet belgesi incelendiğinde; …......... Belediyesinde sırasıyla 657 sayılı Kanunun 59 uncu maddesine göre 16.05.2016 tarihinde Özel Kalem Müdürü kadrosuna açıktan atanan ….........’ın aynı Belediyede 27.06.2016 tarihinde Bilgisayar İşletmeni, 12.07.2016 tarihinde Zabıta Müdürü, 18.08.2016 tarihinde Arşiv Müdürü kadrosuna atandığı, daha sonra ise 18.05.2018 tarihinde …......... Büyükşehir Belediyesinde Özel Kalem Müdürü kadrosuna naklen atanarak 19.06.2018 tarihinde de aynı Belediyede Şube Müdürü kadrosuna atandığı tespit edilmiştir.

Mezkur Yönetmeliğin “Zabıta ve itfaiye personeli” başlıklı 21 inci maddesinde;

“(1) Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.”

denilmektedir.

Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemlerinin düzenlendiği 11.04.2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliğinin “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde;

“(1) Bu Yönetmeliğin amacı, belediye zabıta teşkilâtının kuruluş, görev, yetki ve sorumluluklarını, zabıta memurlarının niteliklerini, görevde yükselme ve mesleki eğitimlerini, kıyafetleri ile çalışma usul ve esaslarını düzenlemektir.”

“Kadro ve unvanlar” başlıklı 6 ncı maddesinde;

“(1) Belediye zabıta teşkilatı personel kadro ve unvanları; Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına İlişkin Esaslara göre belirlenmiş; daire başkanı, zabıta müdürü, zabıta şube müdürü, zabıta amiri, zabıta komiseri ve zabıta memuru unvanlı kadrolar ile hizmet için gerekli diğer kadrolardan oluşur.”

“ Görevde yükselme şartları” başlıklı 17 nci maddesinde;

“(1) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.

a) Zabıta şube müdürlüğüne atanabilmek için;

1) Meslekle ilgili yüksek öğrenimi bitirmesi veya en az 4 yıllık yüksek öğrenim mezunu olmak,

2) En az iki yıl zabıta amiri olarak çalışmış olmak,

3) 1-4 dereceli kadrolara atanmak için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,

4) Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,

5) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,

6) Kadro durumu elverişli olmak,

…

şartları aranır.

(2) Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.”

hükümleri yer almaktadır.

Bununla birlikte, Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin yukarıda yer verilen 20 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, mahalli idarelerde ya da diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere görevde yükselme sınavına tabi olmadan sınavsız atama yapılabilme imkânı vermektedir. Ancak, ilgilinin …......... Belediyesinde sırasıyla Zabıta Müdürü ile Arşiv Müdürü kadrolarına yapılan atamaları Yönetmelik hükümlerine aykırı olduğundan, …......... Büyükşehir Belediyesi tarafından Şube Müdürü kadrosuna gerçekleştirilen ataması açısından kazanılmış hak teşkil etmemektedir.

Şöyle ki, belediye zabıta teşkilatının kuruluş, görev, yetki ve sorumluluklarını, zabıta memurlarının niteliklerini, görevde yükselme ve mesleki eğitimlerini, kıyafet ile çalışma usul ve esaslarını düzenleyen Belediye Zabıta Yönetmeliği uyarınca belediye zabıta teşkilatı personel kadro ve unvanları; Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına İlişkin Esaslara göre belirlenmiş daire başkanı, zabıta müdürü, zabıta şube müdürü, zabıta amiri, zabıta komiseri ve zabıta memuru ünvanlı kadrolar ile hizmet için gerekli diğer kadrolardan oluşmaktadır. Dolayısıyla, söz konusu Yönetmelik hükümleri belediye zabıta teşkilatı personel kadro ve unvanları arasında sayılan “zabıta müdürü”nü de kapsamaktadır. Mezkur Yönetmeliğin “Görevde yükselme şartları” başlıklı 17 nci maddesinin birinci fıkrası ile “daire başkanı” ve “zabıta müdürü” dışındaki kadrolara yapılacak atamalardaki şartlar belirlenmiş, ikinci fıkrası ile ise “daire başkanı” ve “zabıta müdürü” dahil olmak üzere tüm zabıta teşkilatı için hüküm tesis edilmiştir.

Sorumlular tarafından Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17 nci maddesinin daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aranacak şartları kapsadığı, zabıta müdürü kadrosuna yapılacak atamada ilgili maddede sayılan şartların aranmayacağı, 657 sayılı Kanunun 68 nci maddesinin (B) bendinde yer alan şartların sağlanmasının yeterli olacağı belirtilmiş olsa da, Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17 nci maddesi bir bütün olarak incelendiğinde; anılan maddenin birinci fıkrası ile daire başkanı ve zabıta müdürü kadroları istisna tutulmakla birlikte, ikinci fıkrasında bu kadrolara ilişkin herhangi bir istisna hükmünün bulunmadığı, Yönetmelik kapsamındaki tüm zabıta personelinin görevde yükselmek için aranan hizmet sürelerine dair hükümlere tabi olduğu, dolayısıyla da, tüm zabıta personelinin ilgili mevzuat hükmünde yer alan sürelerin en az iki yılını zabıta teşkilatında geçirmiş olması gerektiği anlaşılmaktadır.

Nitekim Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17 nci maddesinin zabıta daire başkanı ve zabıta müdürünü görevde yükselmeye tabi tutmaması nedeniyle iptal edilmesi için Danıştay 12. Dairesinde dava konusu edilmesi üzerine anılan Dairece verilen 20.04.2010 tarihli ve E:2007/2180, K:2010/2167 sayılı Kararı temyizen inceleyen Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 12.12.2013 tarihli ve E:2010/2799, K:2013/4540 sayılı Kararında da;

“Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17. maddesinin 1. fıkrasında, "Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır." hükmüne yer verilerek, zabıta şube müdürü, zabıta amiri ve zabıta komiserinden ayrı olarak zabıta daire başkanı ve zabıta müdürü görevde yükselmenin dışında tutulmuştur. Ancak aynı maddenin son fıkrasında, "Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır." ibaresine yer verilmiş, böylece zabıta daire başkanı ya da zabıta müdürü olarak atanacak kişilerin de hizmet süreleri yönünden 657 sayılı Yasanın 68. maddesinin (B) bendinde yer alan şartları taşımaları yanında ayrıca en az iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olmaları gerektiği düzenlendiğinden, davacının bu iddiasına da itibar edilmemiştir.” denilmek suretiyle Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17 nci maddesinin iptaline yer olmadığına hükmedilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun Kararı birlikte değerlendirildiğinde; Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17 nci maddesi ile zabıta teşkilatının görevde yükselmeye ilişkin şartlarının belirlendiği, ancak zabıta müdürlerine, sınav şartını içeren 17 nci maddenin birinci fıkrası açısından muafiyet getirildiği, başka bir deyişle zabıta müdürü kadrosuna atanabilmek için görevde yükselme sınavında başarı şartı aranmadığı, zabıta müdürü kadrosuna atanabilmek için gerekli şartlara Yönetmeliğin 17 nci maddesinin ikinci fıkrasında yer verildiği, dolayısıyla ilgilinin Zabıta Müdürü kadrosuna atanmasının Yönetmeliğin 17 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması” şartı karşılanmadığı için mevzuata aykırılık teşkil ettiği, ayrıca ilgilinin yine aynı Belediye tarafından Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin “Hizmet grupları arasında geçişler” başlıklı 20 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca Arşiv Müdürü kadrosuna atanmasının da mevzuata aykırı olduğu anlaşılmaktadır.

Zira hukuka aykırı atamaların kazanılmış hak teşkil etmeyeceği ve ilgilinin kariyerine ilişkin tüm bilgi ve belgelerin özlük dosyasında bulunduğu gözetildiğinde, …......... Büyükşehir Belediyesi tarafından mezkur Yönetmeliğin 20 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca işlem tesis edilmesi mümkün bulunmamaktadır.

Dolayısıyla bilgisayar işletmeni kadrosuna atanabilecek ….........’a mevzuat hükümlerine aykırı olarak atanmış olduğu Şube Müdürü kadrosu için öngörülen ek ödeme ve özel hizmet tazminatı ödenmesi 10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi Kontrol Kanununun 71 inci maddesinde “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanan kamu zararına sebebiyet vermektedir.

5018 sayılı Kanunun “Harcama yetkisi ve yetkilisi” başlıklı 31 inci maddesinde;

“Bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir.

…”

“Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32 nci maddesinde;

“Bütçelerden harcama yapılabilmesi, harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkündür. Harcama talimatlarında hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgiler yer alır.

Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun ve diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.

“Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33 üncü maddesinde;

“Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.

Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.

…

Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.

…” denilmektedir.

Yine, aynı Kanunun 55 ve devamı maddelerinde kamu idarelerinin iç kontrol sistemlerini oluşturmaları öngörülmüş ve bu çerçevede harcama birimlerinin yapılan mali işlemler üzerinde gerçekleştirecekleri kontroller açıklanmış olup, harcama birimlerinin asgari yapmaları gereken kontroller, malî hizmetler birimi tarafından ön malî kontrole tâbi tutulacak malî karar ve işlemlerin usûl ve esasları ile ön malî kontrole ilişkin standart ve yöntemlerin Maliye Bakanlığınca belirleneceği hükme bağlanmıştır.

31.12.2005 tarihli ve 26040 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esasların 10 uncu maddesinde; gelir, gider, varlık ve yükümlülüklere ilişkin mali karar ve işlemlerin harcama birimi tarafından mali mevzuat hükümlerine uygunluk yönüyle kontrol edileceği, 12 nci maddesinde de; süreç kontrolünün nasıl yapılacağı belirtilerek, mali işlemlerin yürütülmesinde görev alanların, yapacakları işlemden önceki işlemleri de kontrol edecekleri, ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlilerinin, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde ön mali kontrol yapacakları öngörülmüştür.

Yukarıda açıklanan mevzuat hükümlerinden, her bir harcamanın harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi tarafından süreç kontrolü çerçevesinde yapılan işlemlerin ilgili mevzuat hükümlerine uygun olup olmadıklarının ön mali kontrole tabi tutularak kontrol edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Sayıştay Genel Kurulunun 14.06.2007 tarihli ve 5189-1 sayılı Kararının “Sorumlular” başlıklı 3 üncü bölümünde, harcama yetkililerinin ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumlulukları açıklanmış olup; ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilmiş gerçekleştirme görevlilerinin düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan harcama yetkilisi ile birlikte sorumlu tutulması gerektiği belirtilmiştir.

5018 sayılı Kanun, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar ile yukarıda belirtilen Sayıştay Genel Kurul Kararı uyarınca, harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlileri, giderin gerçekleştirilmesi ve harcamanın yapılması süreçlerinde, mevzuata uygunluk açısından kontrolleri sağlamakla yükümlü olup, harcama, nitelik itibarıyla hukuka aykırı ise, söz konusu işlemleri yapmaktan kaçınmak durumundadırlar. Dolayısıyla, hukuka aykırı nitelik taşıyan Rapora konu atamaya ilişkin harcamaları gerçekleştiren Harcama Yetkilileri ve Gerçekleştirme Görevlilerinin 2019 yılı içindeki mevzuata aykırı ödemeleri yapmaları nedeniyle sorumlulukları bulunmaktadır.

5018 sayılı Kanunun “Üst yöneticiler” başlıklı 11 inci maddesinde;

“… belediyelerde belediye başkanı üst yöneticidir. …

Üst yöneticiler, idarelerinin stratejik planlarının ve bütçelerinin kalkınma planına, yıllık programlara, kurumun stratejik plan ve performans hedefleri ile hizmet gereklerine uygun olarak hazırlanması ve uygulanmasından, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden, mali yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve kanunlar ile Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden Bakana; mahalli idarelerde ise meclislerine karşı sorumludurlar.

Üst yöneticiler, bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, mali hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirirler.”

denilmekte olup,

03.07.2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun;

“Belediye başkanı” başlıklı 37 nci maddesinde; belediye başkanının belediye idaresinin başı ve belediye tüzel kişiliğinin temsilcisi olduğu,

“Belediye başkanının görev ve yetkileri” başlıklı 38 nci maddesinde; belediye teşkilatının en üst amiri olarak belediye teşkilatını sevk ve idare etmenin, belediyenin hak ve menfaatlerini korumanın belediye başkanının görev ve yetkisinde olduğu,

“Belediye bütçesi” başlıklı 61 inci maddesinde de; Belediye başkanı ve harcama yetkisi verilen diğer görevlilerin, bütçe ödeneklerinin verimli, tutumlu ve yerinde harcanmasından sorumlu olduğu,

belirtilmektedir.

5018 sayılı Kanunun “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8 inci maddesinde yer alan; “Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.” hükmü ile kamu kaynağından dolayı hesap verecek kişilerde unvan ayrımına gidilmemiş, genel olarak kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların, söz konusu yetkinin karşılığı sorumluluğu taşıyacağı öngörülerek idare hukukunda geçerli olan yetki-sorumluluk dengesi prensibine uygun bir düzenleme getirilmiştir.

Dolayısıyla, mevzuata aykırı bir ödemeden dolayı sorumluluğun belirlenmesinde her bir olayın münferiden değerlendirmeye tabi tutulması ve harcama süreci dikkate alınarak sadece ödeme emri üzerinde imzası bulunan harcama yetkilisi ile gerçekleştirme görevlisine değil bu kişiler ile birlikte genel olarak harcama yapılmasına ilişkin bağlayıcı bir karar alma, talimat verme veya düzenleme yapma gibi bir yetkiye sahip kişilere de yetki-sorumluluk dengesi prensibine uygun olarak sorumluluk yüklenmesi gerekmektedir.

Bu bağlamda, ….........’a yapılan ödemelere dayanak teşkil eden ve İdare için bağlayıcılık taşıyan 18.06.2018 tarihli atamayı teklif eden ve onaylayanlar ile Üst Yöneticinin, Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisi ile birlikte gerek 5018 sayılı Kanunun 71 inci maddesindeki kamu zararı tanımında gerekse 14.06.2007 tarihli ve 5189/1 sayılı Sayıştay Genel Kurul Kararında kamu görevlilerine mali sorumluluk tevcih edilebilmesi için aranan “illiyet bağı” şartının (mevzuata aykırı atama ile kamu zararı arasındaki bağlantının) mevcudiyeti nedeniyle kamu zararından sorumluluğu bulunmaktadır.

Ancak, …......... TL olarak sorgu konusu edilmekle birlikte, yapılan hesaplama hatasının giderilmesi suretiyle …......... TL olduğu tespit edilen kamu zararı, …......... tarihli ve …......... numaralı alındı belgesi ile tahsil edilerek …......... tarihli ve …......... yevmiye numaralı Muhasebe İşlem Fişi ile gelir kaydedildiğinden, …......... tarihli ve …......... sayılı ilamın …......... inci maddesindeki hüküm dışı kararının kaldırılarak, konu hakkında ilişilecek husus kalmadığına ve yapılan tahsilatın ilamda gösterilmesine, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla,

….........

karar verildi.

Azınlık Görüşü:

Daire Başkanı …......... ile Üye ….........’nin karşı oy gerekçesi;

“Kamu zararı tespitinin ve ilgili kamu zararına ilişkin tahsilatın yerinde olduğu, ancak 15.08.2007 tarihli ve 26614 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin “Aylıklar” başlıklı 8 inci maddesinin birinci fıkrasındaki;

“(1) Aylık ve aylıkla birlikte ödenen hakedişler için Aylık Bordrosu (Örnek: 9) ve Personel Bildirimi (Örnek: 10) ile duruma göre ödemenin yapıldığı ilk aya ait ödeme belgesine aşağıda belirtilen belgeler eklenir.

a) İlk atamalarda, atama onayı ve işe başlama yazısı,

b) Naklen atamalarda, atama onayı, işe başlama yazısı ve Personel Nakil Bildirimi (Örnek:11),

c) Terfilerde, terfi onayı (Otomatik olarak yapılan kademe ilerlemelerinde terfi onayı aranmaz.)

….” hükmü dikkate alındığında, terfi nedeniyle yapılacak hakedişler için ödemenin yapıldığı ilk aya ait ödeme belgesine terfi onayının bağlanması zorunlu olup, ilgilinin durumunda değişiklik olmadığı takdirde diğer aylarda bahse konu evrakın aranmasına gerek bulunmamaktadır.

Bu itibarla, mevzuata aykırı olarak Şube Müdürü kadrosuna 19.06.2018 tarihi itibarıyla ataması gerçekleşen …......... için hesaplanan kamu zararından söz konusu atamaya ilişkin onayda imzası bulunanların sorumlu tutulması yerinde olmakla birlikte, kamu zararına konu atama onayının aranmasına gerek bulunmayan 2019 yılına ait ödeme emri belgelerini imzalayan Harcama Yetkilisi ile Gerçekleştirme Görevlisine sorumluluk yüklenmesi mümkün değildir.”