Daire Karar Detayı
Daire
6
Karar Tarihi
09.11.2021
Karar No
830
İlam No
148
Madde No
3
Kamu İdaresi Türü
Belediyeler ve Bağlı İdareler
Hesap Yılı
2019
Konu
Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar
KARAR
Otobüs Kiralama Hizmeti Alınması
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi ve duruşmaya katılanların dinlenmesi sonucunda;
Denetçi tarafından, ……….. Kulübü Derneği ve ………. Kulübü Derneği taraftarlarının …….., …….. ………., ……., …….. ve ………. illerine transferlerinin sağlanması için 23 adet otobüs kiralama hizmeti alınması sonucu kamu zararına neden olunduğu iddia edilmişse de;
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun;
“Belediyenin Görev ve Sorumlulukları” başlıklı 14 üncü maddesinde, “...Devlete ait her derecedeki okul binalarının inşaatı ile bakım ve onarımını yapabilir veya yaptırabilir, her türlü araç, gereç ve malzeme ihtiyaçlarını karşılayabilir; sağlıkla ilgili her türlü tesisi açabilir ve işletebilir; mabetlerin yapımı, bakımı, onarımını yapabilir; kültür ve tabiat varlıkları ile tarihî dokunun ve kent tarihi bakımından önem taşıyan mekânların ve işlevlerinin korunmasını sağlayabilir; bu amaçla bakım ve onarımını yapabilir, korunması mümkün olmayanları aslına uygun olarak yeniden inşa edebilir. (Değişik ikinci cümle: 12/11/2012-6360/17 md.) Gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verir, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdî yardım yapar ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan öğrencilere, sporculara, teknik yöneticilere ve antrenörlere belediye meclisi kararıyla ödül verebilir. Gıda bankacılığı yapabilir.
(Ek fıkra: 12/11/2012-6360/17 md.; Değişik: 12/7/2013-6495/100 md.) Belediyelerin birinci fıkranın (b) bendi uyarınca, sporu teşvik etmek amacıyla yapacakları nakdi yardım, bir önceki yıl genel bütçe vergi gelirlerinden belediyeleri için tahakkuk eden miktarın; büyükşehir belediyeleri için binde yedisini, diğer belediyeler için binde on ikisini geçemez.
…”,
“Belediyenin giderleri” başlıklı 60’ıncı maddesinde, “Belediyenin giderleri şunlardır:
…
n) Sosyo-kültürel, sanatsal ve bilimsel etkinlikler için yapılan giderler.
o) Belediye hizmetleriyle ilgili olarak yapılan kamuoyu yoklaması ve araştırması giderleri.
p) Kanunla verilen görevler ve hizmetlerin yürütülmesi için yapılan diğer giderler.
…...”,
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun,
“Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7’nci maddesinin (m) bendinde, “Büyükşehirin bütünlüğüne hizmet eden sosyal donatılar, bölge parkları, hayvanat bahçeleri, hayvan barınakları, kütüphane, müze, spor, dinlence, eğlence ve benzeri yerleri yapmak, yaptırmak, işletmek veya işlettirmek; gerektiğinde amatör spor kulüplerine nakdî yardım yapmak, malzeme vermek ve gerekli desteği sağlamak, amatör takımlar arasında spor müsabakaları düzenlemek, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan sporculara, teknik yönetici, antrenör ve öğrencilere belediye meclis kararıyla ödül vermek.”
“Büyükşehir belediyesinin giderleri” başlıklı 24’üncü maddesinde ise, “Büyükşehir belediyesinin giderleri şunlardır:
…
o) Spor, sosyal, kültürel ve bilimsel etkinlikler için yapılan giderler.
p) Büyükşehir belediye hizmetleriyle ilgili olarak yapılan kamuoyu yoklaması ve araştırması giderleri.
r) Kanunla verilen görevler ve hizmetlerin yürütülmesi için yapılan diğer giderler.”,
hükümleri yer almaktadır.
Yukarıda anılan mevzuat hükümlerinden, devletin ve kurumların, gençleri korumak, sporun kitlelere yayılmasını teşvik etmek ve bunlara ilişkin tedbirleri almak, sporu teşvik etmek amacıyla amatör spor kulüplerine ayni ve nakdî yardım yapmak, kulüplere gerekli desteği vererek her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenlemek, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan öğrencilere, sporculara, teknik yöneticilere ve antrenörlere ödül vermek gibi bir takım yükümlülüklerinin bulunduğu anlaşılmaktadır.
Buna göre kanun koyucu, gerek kültür ve sanat hizmetleri, turizm ve tanıtım hizmetleri, gençlik ve spor hizmetlerini yapma veya yaptırma konusunda gerekse de sporu teşvik etmek amacıyla destek sağlama görevini kapsam ve miktar olarak sınırlamamış sadece yapma, yaptırma ve destek olma şeklinde belirleme yapmıştır.
Dosya kapsamından, ………. Kulübü Derneği ve ………… Kulübü Derneği taraftarlarının ……., ……… ……., ……., ………. ve …….. illerine transferlerinin sağlanması için 23 adet otobüs kiralama hizmeti alındığı, bu harcamanın doğrudan doğruya ilgili olunan Derneklere verilen nakdi yardım olmadığı, ………….’da yaşayan vatandaşlara sağlanan ulaşım hizmetleri olduğu, dolayısıyla söz konusu otobüs kiralaması hizmet alımı işi ile ilgili olarak yapılan harcamaların 5393 ve 5216 sayılı Kanunlarla verilmiş bir görevin ifası kapsamında ve hemşehrilik hukuku kapsamında gerçekleştiği anlaşılmıştır.
Bu itibarla, mevzuatına uygun olduğu anlaşılan …………. TL ödeme ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.
Karşı Oy:
Üye ……. ……… ve Üye ……. ……….’ün karşı oy gerekçesi:
……… Kulübü Derneği ve ............. Kulübü Derneği taraftarlarına mevzuata aykırı bir biçimde otobüs kiralama hizmeti alındığı ile ilgili olarak,
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 7’nci maddesinde belediyenin görev ve sorumlulukları belirtilmiştir. Maddede büyükşehir belediyesinin gerektiğinde amatör spor kulüplerine nakdî yardım yapabileceği, malzeme verebileceği ve gerekli desteği sağlayabileceği hüküm altına alınmıştır.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14’üncü maddesinde de, “…Gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verir, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdî yardım yapar ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan öğrencilere, sporculara, teknik yöneticilere ve antrenörlere belediye meclisi kararıyla ödül verebilir. ....” hükmü bulunmaktadır.
Dolayısıyla, 5393 sayılı Belediye Kanunu ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nda, belediyelerin sporu teşvik etmek amacıyla yapabilecekleri ayni ve nakdi yardımlar sayılmıştır. Söz konusu yardımların tamamı sporu ve sporcuyu teşvik amacına hizmet etmekte olup genç ve amatör spor kulüplerini kapsamaktadır. Profesyonel futbol kulübünün şehir dışında yapacağı müsabakaya seyircilerin taşınması hizmeti anılan Kanunlara göre Belediyenin görev ve sorumluluk alanında yer almamaktadır.
Ayrıca, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75’inci maddesinin son fıkrasında 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Bütçeden Yardım Yapılması” başlıklı 29’uncu maddesinin ve 5253 sayılı Dernekler Kanunu’nun 10’uncu maddesinin belediyeler için uygulanamayacağı hüküm altına alınmıştır. Bu hükme göre belediyelerin dernek, vakıf, birlik ve benzeri kuruluşlara veya bunların taraftarlarına ayni veya nakdi yardım yapması mümkün değildir.
Bu nedenle, mevzuata aykırı bir şekilde otobüs kiralama hizmeti yapılması sonucu oluşan kamu zararı tutarı …………. TL’nin sorumlularına ödettirilmesi gerektiği düşüncesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi ve duruşmaya katılanların dinlenmesi sonucunda;
Denetçi tarafından, ……….. Kulübü Derneği ve ………. Kulübü Derneği taraftarlarının …….., …….. ………., ……., …….. ve ………. illerine transferlerinin sağlanması için 23 adet otobüs kiralama hizmeti alınması sonucu kamu zararına neden olunduğu iddia edilmişse de;
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun;
“Belediyenin Görev ve Sorumlulukları” başlıklı 14 üncü maddesinde, “...Devlete ait her derecedeki okul binalarının inşaatı ile bakım ve onarımını yapabilir veya yaptırabilir, her türlü araç, gereç ve malzeme ihtiyaçlarını karşılayabilir; sağlıkla ilgili her türlü tesisi açabilir ve işletebilir; mabetlerin yapımı, bakımı, onarımını yapabilir; kültür ve tabiat varlıkları ile tarihî dokunun ve kent tarihi bakımından önem taşıyan mekânların ve işlevlerinin korunmasını sağlayabilir; bu amaçla bakım ve onarımını yapabilir, korunması mümkün olmayanları aslına uygun olarak yeniden inşa edebilir. (Değişik ikinci cümle: 12/11/2012-6360/17 md.) Gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verir, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdî yardım yapar ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan öğrencilere, sporculara, teknik yöneticilere ve antrenörlere belediye meclisi kararıyla ödül verebilir. Gıda bankacılığı yapabilir.
(Ek fıkra: 12/11/2012-6360/17 md.; Değişik: 12/7/2013-6495/100 md.) Belediyelerin birinci fıkranın (b) bendi uyarınca, sporu teşvik etmek amacıyla yapacakları nakdi yardım, bir önceki yıl genel bütçe vergi gelirlerinden belediyeleri için tahakkuk eden miktarın; büyükşehir belediyeleri için binde yedisini, diğer belediyeler için binde on ikisini geçemez.
…”,
“Belediyenin giderleri” başlıklı 60’ıncı maddesinde, “Belediyenin giderleri şunlardır:
…
n) Sosyo-kültürel, sanatsal ve bilimsel etkinlikler için yapılan giderler.
o) Belediye hizmetleriyle ilgili olarak yapılan kamuoyu yoklaması ve araştırması giderleri.
p) Kanunla verilen görevler ve hizmetlerin yürütülmesi için yapılan diğer giderler.
…...”,
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun,
“Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7’nci maddesinin (m) bendinde, “Büyükşehirin bütünlüğüne hizmet eden sosyal donatılar, bölge parkları, hayvanat bahçeleri, hayvan barınakları, kütüphane, müze, spor, dinlence, eğlence ve benzeri yerleri yapmak, yaptırmak, işletmek veya işlettirmek; gerektiğinde amatör spor kulüplerine nakdî yardım yapmak, malzeme vermek ve gerekli desteği sağlamak, amatör takımlar arasında spor müsabakaları düzenlemek, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan sporculara, teknik yönetici, antrenör ve öğrencilere belediye meclis kararıyla ödül vermek.”
“Büyükşehir belediyesinin giderleri” başlıklı 24’üncü maddesinde ise, “Büyükşehir belediyesinin giderleri şunlardır:
…
o) Spor, sosyal, kültürel ve bilimsel etkinlikler için yapılan giderler.
p) Büyükşehir belediye hizmetleriyle ilgili olarak yapılan kamuoyu yoklaması ve araştırması giderleri.
r) Kanunla verilen görevler ve hizmetlerin yürütülmesi için yapılan diğer giderler.”,
hükümleri yer almaktadır.
Yukarıda anılan mevzuat hükümlerinden, devletin ve kurumların, gençleri korumak, sporun kitlelere yayılmasını teşvik etmek ve bunlara ilişkin tedbirleri almak, sporu teşvik etmek amacıyla amatör spor kulüplerine ayni ve nakdî yardım yapmak, kulüplere gerekli desteği vererek her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenlemek, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan öğrencilere, sporculara, teknik yöneticilere ve antrenörlere ödül vermek gibi bir takım yükümlülüklerinin bulunduğu anlaşılmaktadır.
Buna göre kanun koyucu, gerek kültür ve sanat hizmetleri, turizm ve tanıtım hizmetleri, gençlik ve spor hizmetlerini yapma veya yaptırma konusunda gerekse de sporu teşvik etmek amacıyla destek sağlama görevini kapsam ve miktar olarak sınırlamamış sadece yapma, yaptırma ve destek olma şeklinde belirleme yapmıştır.
Dosya kapsamından, ………. Kulübü Derneği ve ………… Kulübü Derneği taraftarlarının ……., ……… ……., ……., ………. ve …….. illerine transferlerinin sağlanması için 23 adet otobüs kiralama hizmeti alındığı, bu harcamanın doğrudan doğruya ilgili olunan Derneklere verilen nakdi yardım olmadığı, ………….’da yaşayan vatandaşlara sağlanan ulaşım hizmetleri olduğu, dolayısıyla söz konusu otobüs kiralaması hizmet alımı işi ile ilgili olarak yapılan harcamaların 5393 ve 5216 sayılı Kanunlarla verilmiş bir görevin ifası kapsamında ve hemşehrilik hukuku kapsamında gerçekleştiği anlaşılmıştır.
Bu itibarla, mevzuatına uygun olduğu anlaşılan …………. TL ödeme ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.
Karşı Oy:
Üye ……. ……… ve Üye ……. ……….’ün karşı oy gerekçesi:
……… Kulübü Derneği ve ............. Kulübü Derneği taraftarlarına mevzuata aykırı bir biçimde otobüs kiralama hizmeti alındığı ile ilgili olarak,
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 7’nci maddesinde belediyenin görev ve sorumlulukları belirtilmiştir. Maddede büyükşehir belediyesinin gerektiğinde amatör spor kulüplerine nakdî yardım yapabileceği, malzeme verebileceği ve gerekli desteği sağlayabileceği hüküm altına alınmıştır.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14’üncü maddesinde de, “…Gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verir, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdî yardım yapar ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan öğrencilere, sporculara, teknik yöneticilere ve antrenörlere belediye meclisi kararıyla ödül verebilir. ....” hükmü bulunmaktadır.
Dolayısıyla, 5393 sayılı Belediye Kanunu ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nda, belediyelerin sporu teşvik etmek amacıyla yapabilecekleri ayni ve nakdi yardımlar sayılmıştır. Söz konusu yardımların tamamı sporu ve sporcuyu teşvik amacına hizmet etmekte olup genç ve amatör spor kulüplerini kapsamaktadır. Profesyonel futbol kulübünün şehir dışında yapacağı müsabakaya seyircilerin taşınması hizmeti anılan Kanunlara göre Belediyenin görev ve sorumluluk alanında yer almamaktadır.
Ayrıca, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75’inci maddesinin son fıkrasında 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Bütçeden Yardım Yapılması” başlıklı 29’uncu maddesinin ve 5253 sayılı Dernekler Kanunu’nun 10’uncu maddesinin belediyeler için uygulanamayacağı hüküm altına alınmıştır. Bu hükme göre belediyelerin dernek, vakıf, birlik ve benzeri kuruluşlara veya bunların taraftarlarına ayni veya nakdi yardım yapması mümkün değildir.
Bu nedenle, mevzuata aykırı bir şekilde otobüs kiralama hizmeti yapılması sonucu oluşan kamu zararı tutarı …………. TL’nin sorumlularına ödettirilmesi gerektiği düşüncesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.