Özel hizmet tazminatı ve ek ödeme

................... tarih ve ..............sayılı İlamın ....................inci maddesiyle;

Belediye ile Sendika arasında imzalanan ve .................... tarihinden itibaren geçerli olan sözleşmede öngörülen toplam ödemelerin 4688 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat uyarınca hesaplanarak, vekalet ücreti, ek ödeme ve özel hizmet tazminatı ödemelerinin tavan tutar üzerinde kalması durumunda kamu zararına konu edilerek sorumluların bu yönüyle tekrar savunmalarının alınması; ayrıca oluşan kamu zararı ile ilgili olarak Harcama Yetkilileri ve Gerçekleştirme Görevlilerinin yanı sıra; Belediye adına imza edenler arasında yer alan ..................., ............, ............’ın da savunmalarının alınması ve konu ile ilgili Ek Rapor düzenlenmesinin temini için ....................... TL’lik işlemin hüküm dışı bırakılmasına karar verilmişti.

Bu defa, konuyla ilgili ..................... TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususunda ek rapor düzenlendiği görüldüğünden 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 50 nci maddesinin 3 üncü fıkrası gereğince hüküm dışı kararının kaldırılarak konunun görüşülmesinin devamına karar verildi.

Kadın ve Aile Hizmetleri Müdürlüğü kadrosu dolu olduğu halde söz konusu kadroya vekil olarak atanan ....................’na özel hizmet tazminatı ve ek ödeme farkının ödenmesi suretiyle ...................... TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Vekalet görevi ve aylık verilmesinin şartları” başlıklı 86 ncı maddesinde; “Memurların kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedenleriyle işlerinden geçici olarak ayrılmaları halinde yerlerine kurum içinden veya diğer kurumlardan veya açıktan vekil atanabilir.

Bir görevin memurlar eliyle vekaleten yürütülmesi halinde aylıksız vekalet asıldır.

Aynı kurumdan ayrılmalar dolayısıyla atanan vekil memurlara vekalet görevinin 3 aydan fazla devam eden süresi için vekalet aylığı ödenir.

Yukarıda sayılan haller dışında, boş kadrolara ait görevler lüzum görüldüğü takdirde memurlara ücretsiz olarak vekaleten gördürülebilir.” denilmektedir.

Aynı Kanun’un 175 inci maddesinde; “Bir göreve vekaleten atanan memurlara vekalet edilen görevin kadro derecesinin birinci kademesinin üçte biri verilir.

Ancak, kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet edenlere vekalet aylığı ödenebilmesi için, vekilin asilde aranan şartları taşıması zorunludur.” hükümlerine yer verilmiştir.

Öte yandan, 657 sayılı Kanun’un 152 nci maddesine istinaden 05/05/2006 tarihli ve 26159 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak 17/04/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Kararın 9 uncu maddesinde;

“(1) 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesi uyarınca;

a) 1) Kurumlarınca bir göreve kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet ettirilenlere;

aa) Vekaletin, 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine binaen yapılması ve bu hususun onayda belirtilmiş olması,

bb) Vekaletin, Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek karar ile atama yapılması gereken kadro veya görevler için ilgili Bakan, diğer kadro veya görevler için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi,

cc) Vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) bir arada taşımaları,

kaydıyla; vekalet ettikleri kadro veya görevler için bu Karar uyarınca öngörülen zam ve tazminatların toplam net tutarının, asli kadro veya görevleri karşılığında fiilen aldıkları zam ve tazminatların toplam net tutarından fazla olması halinde, aradaki fark; 657 sayılı Kanunun 175 inci maddesindeki oranlar dikkate alınmaksızın, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve vekalet görevinin fiilen yapıldığı sürece ödenir.

2) aa) Esas ve usule ilişkin olarak yukarıda belirtilen şartları bir arada taşımayanlara,

bb) Mehil müddeti, yıllık izin, mazeret izni, hastalık izni, geçici görev, vekalet, görevden uzaklaştırma, tutuklanma, gözaltına alınma, hizmetiçi eğitim, kurs veya seminer nedeniyle görevlerinden ayrılanlara vekalet edenlere,

cc) Vekaletleri esnasında yıllık izin, mazeret izni, hastalık izni, vekalet görevine ilişkin olmayan geçici görev, görevden uzaklaştırma, tutuklanma, gözaltına alınma, hizmetiçi eğitim, kurs, seminer ve benzeri nedenlerle vekalet görevine ara verenlere (ara verdikleri günler için) vekalet nedeniyle öngörülen zam ve tazminatlar ödenmez.” hükümlerine yer verilmiştir.

375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin ek 9 uncu maddesinin beşinci ve altıncı fıkralarında ise; “Birinci fıkra kapsamına giren personelden; kurumlarınca bir kadroya kurum içinden veya kurum dışından vekalet ettirilenlere, vekaletin 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine istinaden yapılmış ve bu hususun onayda belirtilmiş olması, vekalet görevinin Cumhurbaşkanınca atama yapılması gereken kadrolar için ilgili bakan, diğer kadrolar için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi, vekalet eden personelin asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadrolar için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) taşıması kaydıyla vekalet ettikleri kadro için öngörülen ek ödemenin asli kadroları için öngörülen ek ödemeden fazla olması halinde, aradaki fark, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve bu görev fiilen yapıldığı sürece ödenir. Ancak, mehil müddeti, yıllık izin, mazeret izni, hastalık ve refakat izni, geçici görev, vekalet, görevden uzaklaştırma, hizmet içi eğitim, seminer ve kurs nedenleriyle görevlerinden ayrılanlara vekalet edenlere bu şekilde ödeme yapılmaz.

Ücret ve tazminatları ek 10 uncu maddeye göre ödenenlere, 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kanuna ekli (III) sayılı Cetvelde sayılan düzenleyici ve denetleyici kurumlarda görev yapan personele ve bir kadroya açıktan vekil olarak atananlara bu madde uyarınca ek ödeme yapılmaz.” denilmektedir.

Bu durumda, yukarıda mevzuat ile belirlenmiş olan şartları taşıyan ilgililerin, vekalet ettikleri kadro veya görevler için öngörülen zam ve tazminatlar toplam net tutarının, asli kadro veya görevleri karşılığında fiilen aldıkları zam ve tazminatların toplam net tutarından fazla olması halinde, aradaki farkın vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve vekalet görevinin fiilen yapıldığı sürece ödenmesi gerekmektedir. Fakat, herhangi bir kadroya kurum içinden veya kurum dışından vekaleten bir görevlendirilme yapılabilmesi, söz konusu kadronun her hangi bir nedenle sürekli olarak boşalmasıyla veya vekalet edilecek kadroda görevli memurun kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması, görevden uzaklaştırma gibi nedenlerle işinden geçici olarak ayrılmasıyla mümkün olabilmektedir.

Vekalet edilecek kadroda görevli memurun mehil müddeti, yıllık izin, mazeret izni, hastalık ve refakat izni, geçici görev, vekalet, görevden uzaklaştırma, hizmet içi eğitim, seminer ve kurs nedenleriyle görevinden ayrılması halinde söz konusu göreve vekalet edenlere vekalet ücreti ödenemeyecektir. Bu durumda, kadrosu dolu olan ve bu kadroya asaleten atanmış olan görevlinin herhangi bir şekilde geçici veya sürekli olarak başka bir görevde bulunmadığı yani asaleten atanmış olduğu görev başında olduğu ve bu kadro üzerinden ücret almaya devam ettiği bir görev için başka bir memurun vekaleten atanmak suretiyle vekalet ücreti alması mümkün değildir.

.........................’nun Kadın ve Aile Hizmetleri Müdürlüğüne vekaleten görevlendirilmesine ilişkin yapılan inceleme neticesinde; Kadın ve Aile Hizmetleri Müdürlüğü kadrosunda halen ..................... bulunmasına ve bu kadrodan aylık almasına rağmen .........................’nun da 16.10.2017 tarihi itibariye Kadın ve Aile Hizmetleri Müdürlüğü kadrosuna vekaleten atandığı ve bu kadroya ait özel hizmet tazminatı ve ek ödeme farklarını aldığı görülmüştür.

Sorumlular savunmalarında, vekil müdürlere ödenen vekalet ücreti ödemelerinin, Belediye ile .................. Sendikası (.......................) arasında imzalanan ve 01.01.2018 – 31.03.2019 dönemini kapsayan Toplu İş Sözleşmesi’nin 24 üncü maddesinin (c) fıkrasındaki hükmüne istinaden tahakkuk ettirilip ödenen ücret olduğunu, söz konusu vekalet ücreti ödemelerinin yeni bir yardım kalemi olmadığını, Belediye ile ......................... Sendikası (..........................) arasında imzalanan ve 14.03.2012 – 15.05.2014 dönemini kapsayan Toplu İş Sözleşmesi’nin 26 ncı maddesinin (b) fıkrasının süre gelen hali olduğunu ve 15.03.2012 tarihinden önce imzalanan bir sözleşme maddesi olması sebebiyle 4688 sayılı Kanun’un Geçici 14 üncü maddesine konu muafiyet kapsamında ele alınması gerektiğini ifade etmişler ise de;

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 86 ncı ve 175 inci maddeleri ile Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Kararın 9 uncu maddesi ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin ek 9 uncu maddesi uyarınca bir kadroya kurum içinden veya kurum dışından vekaleten bir görevlendirilme yapılabilmesi, söz konusu kadronun herhangi bir nedenle sürekli olarak boşalmasıyla veya vekalet edilecek kadroda görevli memurun kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması, görevden uzaklaştırma gibi nedenlerle işinden geçici olarak ayrılmasıyla mümkün olabilmektedir. Vekalet edilecek kadroda görevli memurun mehil müddeti, yıllık izin, mazeret izni, hastalık ve refakat izni, geçici görev, vekalet, görevden uzaklaştırma, hizmet içi eğitim, seminer ve kurs nedenleriyle görevinden ayrılması halinde söz konusu göreve vekalet edenlere vekalet ücreti ödenemeyecektir.

Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre; Belediye ile ................ Sendikası (......................) arasında imzalanan ve 01.01.2018 – 31.03.2019 dönemini kapsayan Toplu İş Sözleşmesi’nin 24 üncü maddesinin (c) fıkrasında, vekalet ücreti “vekalet yardımı” olarak nitelendirilmiş olup söz konusu ödemeye ilişkin hüküm her ne kadar Belediye ile ............................ Sendikası (...................................) arasında 15.03.2012 tarihinden önce imzalanan ve 14.03.2012 – 15.05.2014 dönemini kapsayan Toplu İş Sözleşmesi’nin 26 ncı maddesinin (b) fıkrasındaki vekalet yardımı hükmünün süre gelen hali niteliğinde olsa dahi söz konusu vekalet ödemelerinin, kanunların emredici hükümlerine aykırı olması sebebiyle 4688 sayılı Kanun’un Geçici 14 üncü maddesi kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığı ve sosyal denge sözleşmesinin konusunun, sadece memur ve sözleşmeli personele yapılacak sosyal denge tazminatı ödemesi tutarının belirlenmesi olması gerekirken vekaleten müdürlük görevini yürüten ve yasal hükümlerdeki engeller nedeni ile vekalet aylığı alamayan personellere, “vekalet yardımı” adı altında ödeme yapılmasını sağlayacak şekilde genişletilmesinin imkanı olmadığından yapılan ödemelerde mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.

Sorumluluk yönünden yapılan inceleme;

Belediye ile ............................ Sendikası (............................) arasında imzalanan ve 01.01.2018-31.03.2019 dönemini kapsayan Toplu İş Sözleşmesi’nin 24/C maddesinde; “Çalışanlardan, 657 sayılı DMK’na göre istihdam edilen ve vekaleten müdürlük görevinde bulunan (yıllık izin, rapor vb. ile 3 aya kadar ücretsiz izin durumlarındaki vekaletler hariç) personellerden, yasal olarak 657 sayılı kanunda belirtilen zam ve tazminat farkını alamayan personellere (ödeme şartlarını taşımaması veya ilgili müdürlük kadrosunun dolu olması vb.), vekalet ettikleri müdür kadrosu için öngörülen Özel Hizmet Tazminatı oranının (375 Sayılı K.H.K.’ye konu ek ödeme dahil), asli kadrosu karşılığında aldığı Özel Hizmet Tazminatı oranından fazla olması halinde, aradaki farka tekabül eden miktar, 657 sayılı kanunda belirtilen zam ve tazminat farkı hesaplama usulü ile hesaplanıp, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve bu görev fiilen yapıldığı sürece (yıllık izin, rapor, il dışı eğitim semineri vb. görevde olmayan süreler için ödeme yapılmaz), ilgili personele ilave sosyal denge tazminatı niteliğinde vekalet yardımı adıyla brüt olarak ödenir” hükmü yer almaktadır.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediye Başkanı” başlıklı 37 nci maddesinde Belediye Başkanının belediye idaresinin başı ve belediye tüzel kişiliğinin temsilcisi olduğu ifade edilmiştir. Bu hükümden hareketle Belediye Başkanı veya onun yetkili kıldığı kişilerin imzaladığı sosyal denge tazminatı ödenmesine ilişkin sözleşme, temsilcisi olduğu idare için bağlayıcılık taşımakta olduğundan, mevzuata aykırı hükümler içeren sözleşmeyi imzalayan sıfatıyla harcama talimatını veren Belediye Başkanı ve onun yetkilendirdiği kişilerin oluşan kamu zararından dolayı sorumlulukları bulunmaktadır.

5018 sayılı Kanun’un “Harcama Yetkisi ve Yetkilisi” başlıklı 31 inci maddesinin üçüncü fıkrasında; “Kanunların verdiği yetkiye istinaden yönetim kurulu, icra komitesi, komisyon ve benzeri kurul veya komite kararıyla yapılan harcamalarda, harcama yetkisinden doğan sorumluluk kurul, komite veya komisyona ait olur” hükmü yer almaktadır. Harcama Yetkilileri aynı maddenin birinci fıkrasında “Bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi” olarak tanımlanmıştır. Sözleşmeyi imza edenler, kendilerine bütçe ile ödenek tahsis edilen harcama biriminin yöneticisi olmamakla; dolayısıyla da Kanun’un yaptığı tanıma göre harcama yetkilisi olmamakla birlikte, üçüncü fıkrada yer alan düzenleme uyarınca harcama yetkisinden doğan sorumluluğa tabidirler.

Bu nedenle, Belediye ile Sendika arasında imzalanan ve 01.01.2018 tarihinden itibaren geçerli olan Sözleşme’yi Belediye adına imza edenler arasında yer alan ............................ (...................... .............), ............................. (.............), ........................ (..................), ........................ (.............) ve ......................’ın (.......................) da söz konusu mevzuat hükümleri gereği Harcama Yetkilileri ve Gerçekleştirme Görevlileri ile birlikte sorumlulukları bulunmaktadır.

Bu itibarla, dolu olan ..................... Müdürlüğü kadrosuna kurum içinden vekaleten görevlendirilen ..........................’na ilgili kadronun karşılığı olan özel hizmet tazminatı ve ek ödeme farklarının ................... Belediye Başkanlığı ile ........................... Sendikası (............................) arasında akdedilen ve 01.01.2018 – 31.03.2019 dönemini kapsayan Toplu İş Sözleşmesi’nin 24 üncü maddesinin (c) fıkrası dayanak gösterilerek ödenmesi nedeniyle oluşan .....................-TL kamu zararının;

.............................TL’sinin Gerçekleştirme Görevlisi ........................ (................) ve Harcama Yetkilisi ...................... (..................) ile Diğer Sorumlular (.....................); .................. (....................), ................ (...................), ................. (..................), ................... (................), ............. (..............)’ne,

...................-TL’sinin Gerçekleştirme Görevlisi .................... (...................) ve Harcama Yetkilisi .................. (...................) ile Diğer Sorumlular (................); ................... (...............), .................... (...................), ................... (..............), ............... (................), ............ (............)’ne,

.......

Müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereğince işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,

İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.