Daire Karar Detayı
Daire
3
Karar Tarihi
01.02.2022
Karar No
395
İlam No
29
Madde No
2
Kamu İdaresi Türü
Belediyeler ve Bağlı İdareler
Hesap Yılı
2020
Konu
Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar
KARAR
Sosyal Güvenlik Primi
………… Belediyesi tarafından sözleşmeli personele ödenen sosyal denge tazminatlarından sosyal güvenlik primlerinin hesaplanmaması sonucu ………… TL tutarında kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasıyla ilgili olarak dosyada mevcut bilgi ve belgeler değerlendirilmiştir.
………… Belediyesi ile ………… Sendikası arasında imzalanan Toplu İş Sözleşmesinin “Sosyal Denge Tazminatı” başlıklı 9 uncu maddesinde; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel ile 5393 sayılı Belediye Kanununa tabi sözleşmeli personele ………… tarihinden başlamak üzere her ay brüt ………… TL tutarında sosyal denge tazminatı ödemesi yapılacağı düzenlenmiş olup, söz konusu tutarın devlet memurlarına yıl içerisinde verilen zam oranları dikkate alınarak artırılacağı belirtilmiştir.
Diğer taraftan; 31.05.2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun;
“Prime esas kazançlar” başlıklı 80 inci maddesinin birinci fıkrasında;
“4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalıların prime esas kazançları aşağıdaki şekilde belirlenir.
a) Prime esas kazançların hesabında;
1) Hak edilen ücretlerin,
2) Prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkaktan o ay içinde yapılan ödemelerin ve işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen tutarların,
3) İdare veya yargı mercilerince verilen karar gereğince yukarıdaki (1) ve (2) numaralı alt bentlerde belirtilen kazançlar niteliğinde olmak üzere sigortalılara o ay içinde yapılan ödemelerin,
brüt toplamı esas alınır.
b) Ayni yardımlar ve ölüm, doğum ve evlenme yardımları, görev yollukları, seyyar görev tazminatı, kıdem tazminatı, iş sonu tazminatı veya kıdem tazminatı mahiyetindeki toplu ödeme, keşif ücreti, ihbar ve kasa tazminatları ile Kurumca tutarları yıllar itibarıyla belirlenecek yemek, çocuk ve aile zamları, işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen ve aylık toplamı asgari ücretin % 30’unu geçmeyen özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payları tutarları, prime esas kazanca tabi tutulmaz.
c) (b) bendinde belirtilen istisnalar dışında her ne adla yapılırsa yapılsın tüm ödemeler ile ayni yardım yerine geçmek üzere yapılan nakdi ödemeler prime esas kazanca tabi tutulur. Diğer kanunlardaki prime tabi tutulmaması gerektiğine dair muafiyet ve istisnalar bu Kanunun uygulanmasında dikkate alınmaz.
….. ”
“Prim oranları ve Devlet katkısı” başlıklı 81 inci maddesinde de;
“Bu Kanun gereğince alınacak sigorta prim oranları aşağıdaki şekildedir:
a) Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim oranı, sigortalının prime esas kazancının % 20’sidir. Bunun % 9’u sigortalı hissesi, % 11’i işveren hissesidir.
b) Bu Kanunda belirtilen fiilî hizmet süresi zammı uygulanan işlerde 4 üncü maddenin birinci fıkrasının;
1) (a) bendi kapsamında çalışan sigortalılar için uygulanacak malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim oranı, bu maddenin (a) bendinde belirtilen % 20 oranına; 40 ıncı maddeye göre 60 fiilî hizmet gün sayısı eklenecek işlerde 1 puan, 90 fiilî hizmet gün sayısı eklenecek işlerde 1,5 puan, 180 fiilî hizmet gün sayısı eklenecek işlerde 3 puan,
…
eklenmesi suretiyle belirlenir ve bu şekilde bulunan oran ile bu maddenin (a) bendinde belirtilen % 20 oranı arasındaki farka ait primin tamamı işveren tarafından ödenir.
c) Kısa vadeli sigorta kolları prim oranı, sigortalının prime esas kazancının %2’sidir. Bu primin tamamını işveren öder. Bu oranı %1,5 oranına düşürmeye ya da %2,5 oranına artırmaya Cumhurbaşkanı yetkilidir.(1)
…
f) Genel sağlık sigortası primi, kısa ve uzun vadeli sigorta kollarına tâbi olanlar için 82 nci maddenin birinci fıkrasına göre hesaplanan prime esas kazancın % 12,5’idir. Bu primin % 5’i sigortalı, % 7,5’i ise işveren hissesidir. …
…”
hükümleri yer almaktadır.
Yukarıda yer verildiği üzere, anılan Kanunun 80 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde prime esas kazançların hesabında hangi ödemelerin dikkate alınacağı, (b) bendinde ise prime esas kazancın istisnaları düzenlenmiştir.
Bununla birlikte bahse konu birinci fıkranın (c) bendinde ise; (b) bendinde sayılan istisnalar dışında her ne adla yapılırsa yapılsın tüm ödemeler ile ayni yardım yerine geçmek üzere yapılan nakdi ödemelerin prime esas kazanca tabi tutulacağı ve diğer kanunlardaki prime tabi tutulmaması gerektiğine dair muafiyet ve istisnaların 5510 sayılı Kanunun uygulanmasında dikkate alınmayacağı hüküm altına alınmıştır.
Yine 5510 sayılı Kanunun “Prim oranları ve Devlet katkısı” başlıklı 81 inci maddesi ile de uygulanması gereken prim oranlarına dair hususlar düzenlenmiştir.
Yapılan incelemede, söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca sözleşmeli personele ödenen sosyal denge tazminatlarının, sosyal güvenlik primi matrahına dahil edilerek, sosyal güvenlik primlerinin hesaplanması ve Sosyal Güvenlik Kurumuna yatırılması gerekirken, söz konusu tutarların matraha dahil edilmemesi ve sosyal güvenlik priminin eksik hesaplanması suretiyle 10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesinde; “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanan kamu zararına sebebiyet verildiği görülmüştür.
Diğer taraftan sözleşmeli personele ödenen sosyal denge tazminatının, sosyal güvenlik primi matrahına dahil edilmeyerek sosyal güvenlik priminin eksik hesaplanması suretiyle oluşan toplam ………… TL kamu zararı tutarının ………… TL’sinin işveren hissesi olarak Belediyeden, ………… TL’sinin ise sigortalı hissesi olarak ilgili personelden alınarak Sosyal Güvenlik Kurumuna ödenmesi gerekmektedir.
Bu itibarla; Rapora konu edilen toplam ………… TL tutarındaki kamu zararının;
- ………… TL’sinin Harcama Yetkilisi (…………) ………… ve Gerçekleştirme Görevlisi (…………) …………’a,
- ………… TL’sinin Harcama Yetkilisi (…………) ………… ve Gerçekleştirme Görevlisi (…………) …………’a,
- ………… TL’ sinin Harcama Yetkilisi (…………) ………… ve Gerçekleştirme Görevlisi (…………) …………’e
- ………… TL’ sinin Harcama Yetkilisi ………… (…………) ve Gerçekleştirme Görevlisi (…………) …………’a
- ………… TL’sinin Harcama Yetkilisi (…………) ………… ve Gerçekleştirme Görevlisi (…………) …………’a
- ………… TL’sinin Harcama Yetkilisi (…………) …………ve Gerçekleştirme Görevlisi (…………) …………’a,
- ………… TL’sinin Harcama Yetkilisi (…………) …………ve Gerçekleştirme Görevlisi (…………) …………’a,
müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faiziyle birlikte ödettirilmesine, anılan Kanunun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,
…………
karar verildi.
……….
………… Belediyesi tarafından sözleşmeli personele ödenen sosyal denge tazminatlarından sosyal güvenlik primlerinin hesaplanmaması sonucu ………… TL tutarında kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasıyla ilgili olarak dosyada mevcut bilgi ve belgeler değerlendirilmiştir.
………… Belediyesi ile ………… Sendikası arasında imzalanan Toplu İş Sözleşmesinin “Sosyal Denge Tazminatı” başlıklı 9 uncu maddesinde; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel ile 5393 sayılı Belediye Kanununa tabi sözleşmeli personele ………… tarihinden başlamak üzere her ay brüt ………… TL tutarında sosyal denge tazminatı ödemesi yapılacağı düzenlenmiş olup, söz konusu tutarın devlet memurlarına yıl içerisinde verilen zam oranları dikkate alınarak artırılacağı belirtilmiştir.
Diğer taraftan; 31.05.2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun;
“Prime esas kazançlar” başlıklı 80 inci maddesinin birinci fıkrasında;
“4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalıların prime esas kazançları aşağıdaki şekilde belirlenir.
a) Prime esas kazançların hesabında;
1) Hak edilen ücretlerin,
2) Prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkaktan o ay içinde yapılan ödemelerin ve işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen tutarların,
3) İdare veya yargı mercilerince verilen karar gereğince yukarıdaki (1) ve (2) numaralı alt bentlerde belirtilen kazançlar niteliğinde olmak üzere sigortalılara o ay içinde yapılan ödemelerin,
brüt toplamı esas alınır.
b) Ayni yardımlar ve ölüm, doğum ve evlenme yardımları, görev yollukları, seyyar görev tazminatı, kıdem tazminatı, iş sonu tazminatı veya kıdem tazminatı mahiyetindeki toplu ödeme, keşif ücreti, ihbar ve kasa tazminatları ile Kurumca tutarları yıllar itibarıyla belirlenecek yemek, çocuk ve aile zamları, işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen ve aylık toplamı asgari ücretin % 30’unu geçmeyen özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payları tutarları, prime esas kazanca tabi tutulmaz.
c) (b) bendinde belirtilen istisnalar dışında her ne adla yapılırsa yapılsın tüm ödemeler ile ayni yardım yerine geçmek üzere yapılan nakdi ödemeler prime esas kazanca tabi tutulur. Diğer kanunlardaki prime tabi tutulmaması gerektiğine dair muafiyet ve istisnalar bu Kanunun uygulanmasında dikkate alınmaz.
….. ”
“Prim oranları ve Devlet katkısı” başlıklı 81 inci maddesinde de;
“Bu Kanun gereğince alınacak sigorta prim oranları aşağıdaki şekildedir:
a) Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim oranı, sigortalının prime esas kazancının % 20’sidir. Bunun % 9’u sigortalı hissesi, % 11’i işveren hissesidir.
b) Bu Kanunda belirtilen fiilî hizmet süresi zammı uygulanan işlerde 4 üncü maddenin birinci fıkrasının;
1) (a) bendi kapsamında çalışan sigortalılar için uygulanacak malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim oranı, bu maddenin (a) bendinde belirtilen % 20 oranına; 40 ıncı maddeye göre 60 fiilî hizmet gün sayısı eklenecek işlerde 1 puan, 90 fiilî hizmet gün sayısı eklenecek işlerde 1,5 puan, 180 fiilî hizmet gün sayısı eklenecek işlerde 3 puan,
…
eklenmesi suretiyle belirlenir ve bu şekilde bulunan oran ile bu maddenin (a) bendinde belirtilen % 20 oranı arasındaki farka ait primin tamamı işveren tarafından ödenir.
c) Kısa vadeli sigorta kolları prim oranı, sigortalının prime esas kazancının %2’sidir. Bu primin tamamını işveren öder. Bu oranı %1,5 oranına düşürmeye ya da %2,5 oranına artırmaya Cumhurbaşkanı yetkilidir.(1)
…
f) Genel sağlık sigortası primi, kısa ve uzun vadeli sigorta kollarına tâbi olanlar için 82 nci maddenin birinci fıkrasına göre hesaplanan prime esas kazancın % 12,5’idir. Bu primin % 5’i sigortalı, % 7,5’i ise işveren hissesidir. …
…”
hükümleri yer almaktadır.
Yukarıda yer verildiği üzere, anılan Kanunun 80 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde prime esas kazançların hesabında hangi ödemelerin dikkate alınacağı, (b) bendinde ise prime esas kazancın istisnaları düzenlenmiştir.
Bununla birlikte bahse konu birinci fıkranın (c) bendinde ise; (b) bendinde sayılan istisnalar dışında her ne adla yapılırsa yapılsın tüm ödemeler ile ayni yardım yerine geçmek üzere yapılan nakdi ödemelerin prime esas kazanca tabi tutulacağı ve diğer kanunlardaki prime tabi tutulmaması gerektiğine dair muafiyet ve istisnaların 5510 sayılı Kanunun uygulanmasında dikkate alınmayacağı hüküm altına alınmıştır.
Yine 5510 sayılı Kanunun “Prim oranları ve Devlet katkısı” başlıklı 81 inci maddesi ile de uygulanması gereken prim oranlarına dair hususlar düzenlenmiştir.
Yapılan incelemede, söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca sözleşmeli personele ödenen sosyal denge tazminatlarının, sosyal güvenlik primi matrahına dahil edilerek, sosyal güvenlik primlerinin hesaplanması ve Sosyal Güvenlik Kurumuna yatırılması gerekirken, söz konusu tutarların matraha dahil edilmemesi ve sosyal güvenlik priminin eksik hesaplanması suretiyle 10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesinde; “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanan kamu zararına sebebiyet verildiği görülmüştür.
Diğer taraftan sözleşmeli personele ödenen sosyal denge tazminatının, sosyal güvenlik primi matrahına dahil edilmeyerek sosyal güvenlik priminin eksik hesaplanması suretiyle oluşan toplam ………… TL kamu zararı tutarının ………… TL’sinin işveren hissesi olarak Belediyeden, ………… TL’sinin ise sigortalı hissesi olarak ilgili personelden alınarak Sosyal Güvenlik Kurumuna ödenmesi gerekmektedir.
Bu itibarla; Rapora konu edilen toplam ………… TL tutarındaki kamu zararının;
- ………… TL’sinin Harcama Yetkilisi (…………) ………… ve Gerçekleştirme Görevlisi (…………) …………’a,
- ………… TL’sinin Harcama Yetkilisi (…………) ………… ve Gerçekleştirme Görevlisi (…………) …………’a,
- ………… TL’ sinin Harcama Yetkilisi (…………) ………… ve Gerçekleştirme Görevlisi (…………) …………’e
- ………… TL’ sinin Harcama Yetkilisi ………… (…………) ve Gerçekleştirme Görevlisi (…………) …………’a
- ………… TL’sinin Harcama Yetkilisi (…………) ………… ve Gerçekleştirme Görevlisi (…………) …………’a
- ………… TL’sinin Harcama Yetkilisi (…………) …………ve Gerçekleştirme Görevlisi (…………) …………’a,
- ………… TL’sinin Harcama Yetkilisi (…………) …………ve Gerçekleştirme Görevlisi (…………) …………’a,
müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faiziyle birlikte ödettirilmesine, anılan Kanunun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,
…………
karar verildi.
……….