Daire Karar Detayı
Daire
7
Karar Tarihi
02.12.2021
Karar No
489
İlam No
164
Madde No
9
Kamu İdaresi Türü
Belediyeler ve Bağlı İdareler
Hesap Yılı
2019
Konu
Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar
KARAR
DERNEĞE AYNİ YARDIM
… Organizasyonu kapsamında olmak üzere İdare tarafından; sanatçı, sahne ses ve ışık sistemi, mobil jeneratör ve LED ekran temini suretiyle mevzuat hükümlerine aykırı olarak …. Derneğine ayni yardım yapılması suretiyle kamu zararına neden olunması iddiası ile ilgili olarak yapılan incelemede;
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde;
“Belediye: Belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan ve karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan, idarî ve malî özerkliğe sahip kamu tüzel kişisini, ifade eder.”
“Diğer Kuruluşlarla İlişkiler” başlıklı 75’inci maddesinde;
“Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda;
(…)
c) (Değişik: 12/11/2012-6360/19 md.) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir. Diğer dernek ve vakıflar ile gerçekleştirilecek ortak hizmet projeleri için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması gerekir.
(…)” hükümleri yer almakta,
5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun 29’uncu maddesinin birinci fıkrası ise;
“Gerçek veya tüzel kişilere kanunda veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinde dayanağı olmadan kamu kaynağı kullandırılamaz, yardımda bulunulamaz veya menfaat sağlanamaz. Ancak, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerinde öngörülmüş olmak kaydıyla; kamu yararı gözetilerek dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapılabilir.” hükmünü içermektedir.
Diğer yandan, 6360 sayılı Kanunla 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75’inci maddesinin üçüncü fıkrasına “5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile 5253 sayılı Dernekler Kanununun 10 uncu maddesi; belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler için uygulanmaz.” hükmü eklenerek 5018 sayılı Kanun’un 29’uncu maddesinde düzenlenen genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin kamu yararı amacıyla dernek, vakıf, birlik vb. teşekküllere yardım yapabilmesi imkânı belediyeler için kaldırılmıştır.
Bu bağlamda, 5018 sayılı Kanun’un 29’uncu maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ve 5253 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesi uygulanamayacağından, 5393 sayılı Kanun’un 75’inci maddesindeki dernek ve vakıflarla ile ilgili hükümlerin amacının dikkate alınması gerekmektedir.
75’inci maddeye göre, kamuya yararlı dernekler ve vergiden muaf vakıflarla ortak hizmet projesi gerçekleştirilebilmektedir. Söz konusu kuruluşların kamuya yararlı dernek ve vergiden muaf vakıflardan olmaması durumunda, ayrıca mülki idare amirinin izninin alınması gerekmektedir.
İlişikli ödeme emri belgesi ile ekleri incelendiğinde görüleceği üzere, Başkanlık Oluruna istinaden İdare tarafından, 4734 sayılı Kanun’un 22’inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında doğrudan temin yöntemiyle olarak Etiler Liseliler Derneğine Etiler Fest Organizasyonu kapsamında sanatçı, sahne ses ve ışık sistemi, mobil jeneratör ve LED ekran temin edilmiştir.
Rapor maddesinde; … Derneği’nin 5393 sayılı Kanun’un 75’inci maddesinde sayılan kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşu, kamu yararına çalışan dernek, Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınmış vakıf veya 5362 sayılı Kanun kapsamında meslek odası statüsünde olmadığı, dolayısıyla da söz konusu dernek ile doğrudan ortak hizmet projesi gerçekleştirilmesinin mümkün olmadığı, ayrıca mevzuat hükümleri gereği diğer dernek ve vakıflar arasında kabul edilen söz konusu dernek için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması koşuluyla da bir ortak hizmet projesi gerçekleştirilmediği, bu durumda, İdarenin bu derneğe yaptığı ayni yardımın mevzuata aykırı olduğu iddia edilmiş ise de;
Konu edilen … Organizasyonunun, … Derneği’nin katkıları ile yıllardır Belediyesi tarafından düzenlenen halka açık bir mahalle festivali olduğu anlaşılmaktadır.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinin (a) bendinde;
“Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla;
a) İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafî ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar; konut; kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları (Bu Kanunun 75 inci maddesinin son fıkrası, belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler tarafından, orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları ile Devlete ait her derecedeki okul binalarının yapım, bakım ve onarımı ile tefrişinde uygulanmaz.); sosyal hizmet ve yardım, nikâh, meslek ve beceri kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır….”denilmektedir.
Buna göre, bir kültür ve tanıtım etkinliği kapsamında olan ve halka açık şekilde yapılan söz konusu festivalin belediye tarafından düzenlenmesi mümkün olduğu gibi, başka kişi veya kurumlarca düzenlenmiş bir kültür ve tanıtım etkinliğine -Kanun’un yukarı alınan 75’inci maddesinde sözü edilen ortak hizmet projesi düzenlenmesi gerekmeksizin- belediyece katkı verilmesi de mümkündür. Dolayısıyla … Organizasyonu için sanatçı, sahne ses ve ışık sistemi, mobil jeneratör ve LED ekran temin edilmesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Bu itibarla…. Organizasyonu kapsamında sanatçı, sahne ses ve ışık sistemi, mobil jeneratör ve LED ekran temini suretiyle … TL harcama için ilişilecek husus bulunmadığına, 04.02.2021 tarihli ve … numaralı muhasebe işlem fişi ile yapılan tahsilatın iadesine
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İşbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere
oy birliğiyle,
… Organizasyonu kapsamında olmak üzere İdare tarafından; sanatçı, sahne ses ve ışık sistemi, mobil jeneratör ve LED ekran temini suretiyle mevzuat hükümlerine aykırı olarak …. Derneğine ayni yardım yapılması suretiyle kamu zararına neden olunması iddiası ile ilgili olarak yapılan incelemede;
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde;
“Belediye: Belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan ve karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan, idarî ve malî özerkliğe sahip kamu tüzel kişisini, ifade eder.”
“Diğer Kuruluşlarla İlişkiler” başlıklı 75’inci maddesinde;
“Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda;
(…)
c) (Değişik: 12/11/2012-6360/19 md.) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir. Diğer dernek ve vakıflar ile gerçekleştirilecek ortak hizmet projeleri için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması gerekir.
(…)” hükümleri yer almakta,
5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun 29’uncu maddesinin birinci fıkrası ise;
“Gerçek veya tüzel kişilere kanunda veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinde dayanağı olmadan kamu kaynağı kullandırılamaz, yardımda bulunulamaz veya menfaat sağlanamaz. Ancak, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerinde öngörülmüş olmak kaydıyla; kamu yararı gözetilerek dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapılabilir.” hükmünü içermektedir.
Diğer yandan, 6360 sayılı Kanunla 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75’inci maddesinin üçüncü fıkrasına “5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile 5253 sayılı Dernekler Kanununun 10 uncu maddesi; belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler için uygulanmaz.” hükmü eklenerek 5018 sayılı Kanun’un 29’uncu maddesinde düzenlenen genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin kamu yararı amacıyla dernek, vakıf, birlik vb. teşekküllere yardım yapabilmesi imkânı belediyeler için kaldırılmıştır.
Bu bağlamda, 5018 sayılı Kanun’un 29’uncu maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ve 5253 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesi uygulanamayacağından, 5393 sayılı Kanun’un 75’inci maddesindeki dernek ve vakıflarla ile ilgili hükümlerin amacının dikkate alınması gerekmektedir.
75’inci maddeye göre, kamuya yararlı dernekler ve vergiden muaf vakıflarla ortak hizmet projesi gerçekleştirilebilmektedir. Söz konusu kuruluşların kamuya yararlı dernek ve vergiden muaf vakıflardan olmaması durumunda, ayrıca mülki idare amirinin izninin alınması gerekmektedir.
İlişikli ödeme emri belgesi ile ekleri incelendiğinde görüleceği üzere, Başkanlık Oluruna istinaden İdare tarafından, 4734 sayılı Kanun’un 22’inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında doğrudan temin yöntemiyle olarak Etiler Liseliler Derneğine Etiler Fest Organizasyonu kapsamında sanatçı, sahne ses ve ışık sistemi, mobil jeneratör ve LED ekran temin edilmiştir.
Rapor maddesinde; … Derneği’nin 5393 sayılı Kanun’un 75’inci maddesinde sayılan kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşu, kamu yararına çalışan dernek, Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınmış vakıf veya 5362 sayılı Kanun kapsamında meslek odası statüsünde olmadığı, dolayısıyla da söz konusu dernek ile doğrudan ortak hizmet projesi gerçekleştirilmesinin mümkün olmadığı, ayrıca mevzuat hükümleri gereği diğer dernek ve vakıflar arasında kabul edilen söz konusu dernek için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması koşuluyla da bir ortak hizmet projesi gerçekleştirilmediği, bu durumda, İdarenin bu derneğe yaptığı ayni yardımın mevzuata aykırı olduğu iddia edilmiş ise de;
Konu edilen … Organizasyonunun, … Derneği’nin katkıları ile yıllardır Belediyesi tarafından düzenlenen halka açık bir mahalle festivali olduğu anlaşılmaktadır.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinin (a) bendinde;
“Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla;
a) İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafî ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar; konut; kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları (Bu Kanunun 75 inci maddesinin son fıkrası, belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler tarafından, orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları ile Devlete ait her derecedeki okul binalarının yapım, bakım ve onarımı ile tefrişinde uygulanmaz.); sosyal hizmet ve yardım, nikâh, meslek ve beceri kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır….”denilmektedir.
Buna göre, bir kültür ve tanıtım etkinliği kapsamında olan ve halka açık şekilde yapılan söz konusu festivalin belediye tarafından düzenlenmesi mümkün olduğu gibi, başka kişi veya kurumlarca düzenlenmiş bir kültür ve tanıtım etkinliğine -Kanun’un yukarı alınan 75’inci maddesinde sözü edilen ortak hizmet projesi düzenlenmesi gerekmeksizin- belediyece katkı verilmesi de mümkündür. Dolayısıyla … Organizasyonu için sanatçı, sahne ses ve ışık sistemi, mobil jeneratör ve LED ekran temin edilmesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Bu itibarla…. Organizasyonu kapsamında sanatçı, sahne ses ve ışık sistemi, mobil jeneratör ve LED ekran temini suretiyle … TL harcama için ilişilecek husus bulunmadığına, 04.02.2021 tarihli ve … numaralı muhasebe işlem fişi ile yapılan tahsilatın iadesine
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İşbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere
oy birliğiyle,