Hizmet alımı

Belediyeye ait bütçe içi işletmenin muhasebe işlemlerinin hizmet alımı ile serbest muhasebeci mali müşavire yaptırılması suretiyle …. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,

Anayasanın 128'inci maddesinde; "Devletin, kamu iktisadî teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği aslî ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür.”

5393 sayılı Belediye Kanunun “İşletme tesisi” başlıklı 71 inci maddesinde; “Belediye, özel gelir ve gideri bulunan hizmetlerini Çevre ve Şehircilik Bakanlığının izniyle bütçe içinde işletme kurarak yapabilir” hükümleri yer almaktadır.

08.03.2011 tarih ve 27868 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Bütçe İçi İşletme Yönetmeliğinin “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinde; muhasebe birimi ile muhasebe yetkilisi tanımlanmış ayrıca muhasebe yetkilisinin, mahalli idarenin muhasebe hizmetlerinin yapılmasından ve kayıtların tutulmasından sorumlu olduğu, “Harcama Yetkilisi” başlıklı 5 inci maddesinde de; işletme, teşkilat yapısı içinde ayrı birim olarak kurulmuş işe işletme ve iştirakler daire başkanı/şube müdürünün, başka birim içinde faaliyette bulunuyor ise bu birimin en üst yöneticisinin harcama yetkilisi olduğu, “Muhasebe Yetkilisi” başlıklı 7 nci maddesinde ise; mahalli idarenin muhasebe hizmetlerini yürüten muhasebe yetkilisinin işletmenin de muhasebe yetkili olarak tanımlandığı, ayrıca işletmenin iş hacminin zorunlu kılması halinde bu işler için ayrı bir muhasebe yetkilisi yardımcısı görevlendirilebileceği ifade edilmiştir.

Anılan Kanun hükümleri incelendiğinde asli ve sürekli görevlerin memurlar eliyle yapılması asıldır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamındaki kamu idarelerinin, ihtiyaç duydukları hizmetleri alırken hizmetin kendi personeline verilmiş görevler arasında sayılıp sayılmadığını değerlendirmeleri gerekmektedir. Bu kapsamda; bütçe içinde yer alan belediye işletmesine ait muhasebe hizmetlerinin, belediyenin muhasebe birimi ve muhasebe yetkilisi tarafından yapılacağı açıkça düzenlenmiştir. Belediyenin bütçe içinde yer alan belediye işletmesine ait muhasebe hizmetlerinin mevzuata aykırı olarak 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre hizmet alımı suretiyle serbest muhasebeciye yaptırılması sonucu kamu zararına neden olunduğu anlaşılmıştır.

Oluşan kamu zararından; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 32 ve 33 üncü maddeleri gereğince ödeme emri ve eki belgelerinde imzası bulunan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlileri ile harcama talimatını veren belediye başkan yardımcısı …. sorumludur.

Bu itibarla, Belediyeye ait bütçe içi işletmenin muhasebe işlemlerinin hizmet alımı ile serbest muhasebeci mali müşavire yaptırılması sonucu oluşan …. TL kamu zararının;

….. TL’sinin Harcama Yetkilisi (Ekonomist) ….., Gerçekleştirme Görevlisi (Ekonomist) ….. ile Diğer sorumlu (Başkan Yardımcısı) ….’a,

…. TL’sinin Harcama Yetkilisi (Ekonomist) …., Gerçekleştirme Görevlisi (Mühendis) ….. ile Diğer sorumlu (Başkan Yardımcısı) …..’a müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereğince işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,

İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oyçokluğuyla karar verildi.

Azınlık Görüşü:

Daire Başkanı …..’in karşı oy gerekçesi;

“4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 4’üncü maddesi, bakım ve onarım, taşıma, haberleşme, sigorta, araştırma ve geliştirme, muhasebe, piyasa araştırması ve anket, danışmanlık, tanıtım, basım ve yayım, temizlik, yemek hazırlama ve dağıtım, toplantı, organizasyon, sergileme, koruma ve güvenlik, meslekî eğitim, fotoğraf, film, fikrî ve güzel sanat, bilgisayar sistemlerine yönelik hizmetler ile yazılım hizmetlerini, taşınır ve taşınmaz mal ve hakların kiralanmasını ve benzeri diğer hizmetleri, “hizmet” kapsamında değerlendirmiş, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “4734 sayılı Kanunun 4’üncü maddesinde yer alan hizmet tanımında ismen sayılmayan işler” başlıklı 85 inci maddesinde;

“4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinde ‘Hizmet: Bakım ve onarım, taşıma, haberleşme, sigorta, araştırma ve geliştirme, muhasebe, piyasa araştırması ve anket, danışmanlık, tanıtım, basım ve yayım, temizlik, yemek hazırlama ve dağıtım, toplantı, organizasyon, sergileme, koruma ve güvenlik, meslekî eğitim, fotoğraf, film, fikrî ve güzel sanat, bilgisayar sistemlerine yönelik hizmetler ile yazılım hizmetlerini, taşınır ve taşınmaz mal ve hakların kiralanmasını ve benzeri diğer hizmetleri… ifade eder” hükmüne yer verilmiştir. Anılan maddede ismen sayılmayan ve mal alımı veya yapım işi niteliği taşımayan işlerin “benzeri diğer hizmetler” kapsamında ihale yoluyla alınıp alınamayacağının; ilgili mevzuatında, alım konusunun idarenin görev alanında olup olmadığı, söz konusu işin ihale yoluyla yaptırılmasına engel olan bir düzenleme bulunup bulunmadığı hususlarının değerlendirilmesi suretiyle belirlenmesi gerekmektedir.”

Denilerek hizmet tanımı geniş yorumlanmış ve hizmet tanımının sınırlarının ne şekilde belirleneceği açıklanmıştır. Bütçe içi işletmenin vergi dairesinde mükellefiyet kaydı açma, beyanname düzenleme, defter tutma gibi teknik ayrıntılar içeren sorumlulukları bulunmaktadır. Ayrıca yanlış veya eksik işlem tesis edilmesi Belediye açısından mali yönde külfete de yol açacaktır. Belediyenin mali hizmetler birimindeki personel sayısının azlığı ve bu personelin vergi hukuku ve muhasebe konularında yeterince ayrıntılı bilgiye sahip olmayışı karşısında, muhasebe işlerinin profesyonel düzeyde bilgi sahibi olan meslek mensuplarına yaptırılması, kabul edilebilecek bir durumdur.

Yukarıda belirtilen düzenlemeler ve açıklamalar dikkate alındığında …..Belediyesince bütçe içi işletmenin muhasebe işlemlerinin hizmet alımı ile serbest muhasebeci mali müşavire yaptırılmasında mevzuata aykırı durum bulunmamaktadır. Dolayısıyla hizmetin alınmasında mevzuata aykırılık bulunmadığından sorgu konusu …. TL ödeme hakkında yasal düzenlemelere uygun olduğuna karar verilmesi gerekmektedir.”