Birim fiyat farkı

…………………. İl Sağlık Müdürlüğü tarafından ihalesi gerçekleştirilen ……………………. ihale kayıt numaralı “26 Kalem Anestezi ve Yenidoğan Branşı Tıbbi Sarf Malzeme Alımı” işi kapsamında “………………… A.Ş.”den temin edilen “Basınç İzleme Seti, Çiftli (Transduser) (İnvaziv Arter Basınç Seti)” ile “Rekormed Tıbbi Cihazlar İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.”den temin edilen “Basınç İzleme Seti, Tekli (Transduser) (İnvaziv Arter Basınç Seti)”nin Sağlık Bakanlığı ile Devlet Malzeme Ofisi Genel Müdürlüğü arasında imzalanan “Tedarik İşbirliği Protokolü” uyarınca Devlet Malzeme Ofisi Genel Müdürlüğünden temin edilmemesi suretiyle ……………………… TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Bütçe politikası, gelir ve giderlerin izlenmesi” başlıklı 30’uncu maddesinde;

“Cumhurbaşkanı, merkezî yönetim bütçe kanununun uygulamasına ilişkin olarak; harcamalarda tasarrufu sağlamak, tutarlı, dengeli ve etkili bir bütçe politikası yürütmek için gelir ve giderlere ilişkin kanun ve diğer mevzuatla belirlenmiş konularda uygulamaları düzenlemek üzere gerekli önlemleri almaya, standartları belirlemeye, sınırlamalar koymaya, kamu istihdam politikasının belirlenmesine ve uygulanmasına yön vermeye, bütçe harcama ve gerçekleşmelerini izlemeye, ödeneklerin dağıtım ve kullanımını belirli esaslara bağlamaya ve bu hususlarda kamu idareleri için uyulması zorunlu düzenlemeleri yapmaya yetkilidir.

…” hükmü yer almaktadır.

Diğer yandan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 3’üncü maddesinin (e) bendine dayanılarak 19.01.2018 tarihinde Sağlık Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığının ilgili kuruluşu olan Devlet Malzeme Ofisi (DMO) Genel Müdürlüğü arasında “Tedarik İşbirliği Protokolü” imzalanmıştır.

Anılan Protokol uyarınca; Sağlık Market Beşeri Tıbbi Ürün ve Tıbbi Malzeme Çerçeve Anlaşması ilan ekinde yer alarak tedarik edilmek üzere belirlenen ürünlerin, Sağlık Bakanlığı Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğünce koordine edilen talep toplama dönemlerinde DMO alım listeleri arasında yer alması durumunda herhangi bir ihaleye konu edilmemesi hususunda il sağlık müdürlükleri talimatlandırılmıştır. Nitekim Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğünce 81 ilin il sağlık müdürlüklerine yazılan ……………… tarihli ve ………………… sayılı yazıda Sağlık Market kapsamında yer alan ürünlerin herhangi bir ihaleye konu edilmemesi gerektiği açıkça belirtilmektedir.

Yukarıda yer verilen düzenlemeler uyarınca “Tedarik İşbirliği Protokolü” kapsamında Devlet Malzeme Ofisi aracılığıyla tedarik edileceği belirlenen ürünlere ihtiyaç hasıl olduğu takdirde, il sağlık müdürlükleri yahut sağlık tesisleri tarafından Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğünce koordinasyonu sağlanan talep toplama dönemlerinde taleplerin girilmesi, dolayısıyla da DMO alım listelerinde mevcut olup tedarik edilebilir durumda olan ürünlerin başka bir şekilde alıma konu edilmemesi gerekmektedir.

………………… İl Sağlık Müdürlüğü tarafından ihalesi gerçekleştirilen ………………….. ihale kayıt numaralı “26 Kalem Anestezi ve Yenidoğan Branşı Tıbbi Sarf Malzeme Alımı” işi kapsamında alımı gerçekleştirilen “Basınç İzleme Seti, Çiftli (Transduser) (İnvaziv Arter Basınç Seti)” ve “Basınç İzleme Seti, Tekli (Transduser) (İnvaziv Arter Basınç Seti)” isimli tıbbi sarf malzemelere dair ihale dokümanında yer alan Teknik Şartname düzenlemeleri incelendiğinde aynı mahiyetteki ürünlerin Tedarik İşbirliği Protokolü kapsamında Devlet Malzeme Ofisi aracılığıyla tedarik edilebilir durumda olduğu görülmektedir.

Buna karşın, aynı döneme isabet eden “Eylül 2020 Sağlık Market Tıbbi Sarf Malzeme Alımı” malzeme listesinde ihale ile alımı gerçekleştirilen tıbbi sarf malzemeleri de yer almış ve bu ürünlerin 31.08.2020 - 03.09.2020 tarihleri arasında talepleri toplanmıştır. Bu minvalde DMO tedarik sürecinde söz konusu ürünlerin tedarik edilebilir durumda olduğu 27.10.2020 tarihli sipariş bildiriminde görülmüş ve ürünlerin son teslim tarihi 25.11.2020 olarak belirlenmiştir. Ancak ……………………İl Sağlık Müdürlüğü ya da ildeki Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık tesislerince Eylül 2020 Sağlık Market Tıbbi Sarf Malzeme Alımı sürecinde bu ürünlere talep girilmemiş, dolayısıyla da DMO aracılığıyla tedarik sağlanmamış, bunun yerine ………………….’li ihale kapsamında alım yapılmıştır.

Yine, ………………….. İKN’li ihalenin sonuçlandırılmasından önce, 02.11.2020- 05.11.2020 tarihleri arasında talep toplamak suretiyle “Kasım 2020 Sağlık Market Tıbbi Sarf Malzeme Alımı” adıyla bir DMO tedarik süreci daha başlatılmış ve konu edilen tıbbi sarf malzemeleri bu alıma ilişkin malzeme listesinde de yer almasına karşın …………………. İl Sağlık Müdürlüğü ya da ildeki Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık tesislerince talep girilmemiştir. İlaveten Kasım 2020 Sağlık Market Tıbbi Sarf Malzeme Alımı kapsamında söz konusu ürünler bir önceki DMO alım dönemine göre daha uygun birim fiyatlardan tedarik edilebilmiştir.

Sorumlu savunmalarında; Devlet Malzeme Ofisi Sağlık Market Uygulaması aracılığıyla gerçekleştirilen tedarik süreçlerinde bir takım aksaklıkların söz konusu olduğu, toplanan taleplerin karşılanması hususunun belirsizlik içerdiği, Covid-19 salgını ortamının beraberinde bir takım olağanüstü koşulları da getirdiği, bu ortamda sağlık hizmet sunumunda aksaklığa mahal verilmeksizin tedarik süreçlerinin yürütülmesinin güç olduğu, DMO Sağlık Market aracılığıyla tedarik için talep toplama dönemlerinde dört günlük oldukça kısıtlı bir sürenin verildiği, bu süre içerisinde altyapı ve personel eksiklikleri dolayısıyla binlerce kalem ürünün kapsamda ve tedarik edilebilir durumda olup olmadığının kontrolü için yetersiz kalındığı ifade edilmektedir.

İlaveten savunmalarda, sorgu konusu “Basınç İzleme Seti, Çiftli (Transduser) (İnvaziv Arter Basınç Seti)” ile “Basınç İzleme Seti, Tekli (Transduser) (İnvaziv Arter Basınç Seti)” adlı tıbbi sarf malzemelerin DMO aracılığıyla tedarik edilebilmesi için “Eylül” döneminde İl Sağlık Müdürlüğü yahut sağlık tesislerinden ilgili ekranlara talep girilmediği kabul edilmekle beraber, bahsi geçen malzemelerin ancak DMO tarafından yapılan üçüncü sipariş bildiriminde satın alınabildiği belirtilmektedir. Bu minvalde, ihalenin her aşamasında tüm kalemlerin DMO alım listeleri arasında yer alıp almadığının takibinin oldukça zor olduğu da öne sürülmektedir.

Ayrıca sorumlularca gönderilen savunmalar ve eki muhasebe işlem fişlerinin incelenmesi neticesinde; sorguda geçen …………………. İKN’li ihalenin dokümanında ödeme gün süresi olarak her ne kadar “150 gün” şeklinde belirleme yapılmışsa da, konusu geçen iki kalem tıbbi sarf malzeme için yüklenici firmalara ödemenin sözleşme tarihinden yaklaşık bir yıl sonra, 31.12.2021 tarihinde gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır. Sorumlular tarafından, Rapor konusu iki kalem tıbbi sarf malzeme için ihale birim fiyatı ile DMO Sağlık Market birim fiyatı arasındaki farkın bu ödeme gün süresi farkından kaynaklı olduğu, yüklenicilere ödeme yapılan tarihlerde aynı malzemelerin DMO Sağlık Market fiyatının ihale birim fiyatının üzerinde olduğu iddia edilmektedir.

Yine savunmalarda …………………….. İKN’li ihale kapsamında tedarik edilen iki kalem tıbbi sarf malzemelere ait teknik şartname düzenlemeleri ile DMO Sağlık Market aracılığıyla gerçekleştirilecek tedarik sürecinde kullanılan teknik şartname hükümlerinin birbirleriyle tam olarak örtüşmediği öne sürülmektedir.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;

…………………… İKN’li ihale kapsamında alınan iki kalem tıbbi sarf malzemenin teknik şartname düzenlemeleri ile Raporda fiyat bakımından kıyaslanan bu ürünlere karşılık DMO Sağlık Marketteki ürünlerin teknik şartname düzenlemelerinin tam olarak örtüşmediği hususu ile ilgili olarak, söz konusu tıbbi sarf malzemelerden hem …………………. İKN’li alımda temin edilen “Basınç İzleme Seti, Çiftli (Transduser) (İnvaziv Arter Basınç Seti)” nin, hem de Raporda bu ürünle kıyaslanan 2020 yılı Eylül ayı talep toplama döneminde DMO Sağlık Market aracılığıyla alıma konu edilebilecek ürünün “…………………… A.Ş.”den temin edildiği ve aynı marka-model ürünler olduğu görülmektedir.

Ancak …………………. İKN’li ihaleye ait dokümanda tedarik edilecek ürünler için miad değişim imkanının bulunmasına karşın DMO Sağlık Market aracılığıyla tedarik edilen ürünler için miad değişim imkanının bulunmamaktadır. Bu husus iki ayrı yöntemle tedarik sürecinde, konu edilen ürünler için teknik şartname düzenlemeleri bakımından tek esaslı farklılığı ihtiva etmektedir.

Rapor konusu iki kalem tıbbi sarf malzemenin DMO Sağlık Market aracılığıyla tedarik edilmesi yerine ihaleye konu edilmesi sonucu DMO birim fiyatlarıyla, yapılan ihalede oluşan birim fiyatlar arasındaki fark kadar kamu zararı iddiasına ilişkin olarak ise; DMO Sağlık Market aracılığıyla yapılan tedariklerdeki Tedarik İşbirliği Protokolü uyarınca belirlenen 90 gün, yapılan ihalenin dokümanında ise 150 gün olarak belirlenen ödeme gün süresi göz önüne alınarak tahakkuk esaslı değerlendirme yapıldığında;

Basınç İzleme Seti, Tekli (Transduser) (İnvaziv Arter Basınç Seti) için ihale birim fiyatının …………… TL, DMO Eylül 2020 Sağlık Market birim fiyatının ……………. TL olduğu, Basınç İzleme Seti, Çiftli (Transduser) (İnvaziv Arter Basınç Seti) için ihale birim fiyatının ………….. TL, DMO Eylül 2020 Sağlık Market birim fiyatının ……………… TL olduğu görülmektedir.

Diğer yandan, sorumluların savunmalarında öne sürüldüğü üzere konusu geçen iki kalem tıbbi sarf malzemenin, ihale kapsamında yüklenicilere ödeme yapılan tarih itibarıyla DMO Sağlık Marketteki birim fiyatlarının ihale birim fiyatlarına göre daha pahalı olduğu hususuyla ilgili olarak;

Basınç İzleme Seti, Tekli (Transduser) (İnvaziv Arter Basınç Seti)’nin Sağlık Market ülke geneli ortalama birim fiyatının Eylül 2021 döneminde ………….. TL, Ocak 2022 döneminde ise …………… TL olduğu, diğer yandan ihale birim fiyatının …………….. TL olduğu, Basınç İzleme Seti, Çiftli (Transduser) (İnvaziv Arter Basınç Seti)’nin Sağlık Market ülke geneli ortalama birim fiyatının Eylül 2021 döneminde ………….. TL, Ocak 2022 döneminde ise ………….. TL olduğu, diğer yandan ihale birim fiyatının …………….. TL olduğu anlaşılmaktadır.

Bu bakımdan sorumlularca öne sürülen, ödeme tarihi itibarıyla bakıldığında Rapora konu edilen iki kalem malzemenin Sağlık Market fiyatlarının ihale birim fiyatlarından yüksek olduğu hususunun, ödemenin yapıldığı 31.12.2021 tarihinden önceki son tıbbi sarf malzeme tedarik dönemi için geçerli olmadığı, ancak sonraki ilk dönem için doğru ve geçerli bir iddia olduğu anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda gerek malzemelerin temin edildiği dönemin (Covid-19 salgın dönemi) getirmiş olduğu olağanüstü durum gerekse de ödeme tarihi itibariyle DMO Sağlık Marketteki birim fiyatların altında, firmaya ödemelerin yapılarak fazla ödemenin oluşmaması gibi hususlar, sorumlular tarafından yapılan savunmalara itibar edilmesini gerekli kılmaktadır.

Bu itibarla, …………………İl Sağlık Müdürlüğü tarafından ihalesi gerçekleştirilen söz konusu alımlarda; ödeme dönemi itibariyle fazla ödemenin gerçekleşmediği ve Covid-19 salgın sürecinde sağlık hizmetlerinde aksaklığa mahal verilmeksizin malzeme tedarik süreçlerinin yürütülmesindeki güçlükler gibi dikkate alınması gereken hususların da bulunduğu anlaşıldığından kamu zararı oluşmayan ………………. TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına,

6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle,

karar verildi.