Atama işleminin mevzuata aykırı olması:

08.03.2021 tarih ve 164 sayılı asıl ilamın 4’üncü maddesiyle denetçisine iade olunan konunun 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 49’uncu maddesi hükmü gereğince yargılanmasına karar verildi.



08.03.2021 tarih ve 164 sayılı asıl ilamın 4’üncü maddesinde Özel Kalem Müdürü kadrosundan mimar kadrosuna atanan …ın atama işleminin mevzuata aykırı olması suretiyle kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin olarak, atama yazısında imzası bulunan diğer personelin de tespit edilerek savunmalarının alınması ve sonucun ek raporla Dairemize tevdiini teminen rapor maddesinin denetçisine iadesine ve yargılamanın bekletilmesine karar verilmişti.

Bu defa düzenlenen ek raporda, asıl ilamda sorumlu tutulan Üst Yönetici … (Belediye Başkanı), Harcama Yetkilisi …. (Müdür), Gerçekleştirme Görevlisi … (Tekniker) ve diğer sorumlu … (Başkan Yardımcısı)’e ve ilaveten daire kararı gereği … (Müdür)’na sorgu gönderilerek yeniden savunmaları alınmıştır.

Netice itibariyle, Özel Kalem Müdürü kadrosundan mimar kadrosuna atanan …ın atama işleminin mevzuata aykırı olması suretiyle kamu zararına sebebiyet verildiği iddiası ile ilgili olarak yapılan incelemede;

Bahis konusu atama işleminin yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan 02.02.2000 tarihinden yürürlüğe giren İl Özel İdareleri, Belediyeler ve İl Özel İdareleri ve Belediyelerin Kurdukları Birlik, Müessese Ve İşletmeler İle Bunlara Bağlı Döner Sermayeli Kuruluşlardaki Memurların Görevde Yükselme Esaslarına Dair Yönetmeliğin ilgili hükümleri şu şekildedir:

“Madde 5-

Bu Yönetmelik kapsamında görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar aşağıda belirtilmiştir:

Unvan değişikliğine tabi kadrolar: Mühendis, Mimar, Şehir Plancısı, Jeolog, Jeomorfolog, Jeofizikçi, Hidrolog, İstatistikçi, Fizikçi, Arkeolog, Avukat, Matematikçi, Ekonomist, Biyolog, Veteriner, Psikolog, Pedagog, Yönetici Öğretmen, Öğretmen, Kütüphaneci, Sosyolog, Mütercim, Tercüman, Çocuk Eğitimcisi, İmam, Hemşire, Laborant, Ebe, Hayvan Sağlık Memuru, Tekniker, Teknisyen, Programcı.

Madde 18-

Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde belirtilen unvan değişikliğine tabi kadrolara, en az ortaöğretim düzeyinde mesleki veya teknik eğitim sonucu ihraz edilen unvanlara ilişkin kurum personelin atanmaları, bu Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde eğitime tabi tutulmaksızın yapılacak unvan değişikliği sınavı sonundaki başarısına göre gerçekleştirilir. ”

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “İstisnai Memurluklar” başlıklı 59’uncu maddesinde özel kalem müdürlüğünün de içinde bulunduğu istisnai memurluk kadroları sayıldıktan sonra, aynı maddenin son fıkrasında “Birinci fıkrada sayılan memurların bulundukları bu kadrolar emeklilik aylığının hesabında ve diğer memurluklara naklen atanmalarında herhangi bir sınıf için kazanılmış hak sayılmaz.” hükmüne yer verilmiştir.

Mevzuat hükümlerinde de belirtildiği gibi istisnai memuriyet kadroları, diğer memuriyetlere yapılacak atamalarda kişilere kazanılmış hak sağlamamaktadır. Dolayısıyla atamanın yapılacağı kadroya ilişkin tüm şartların sağlanmış olması gerekmektedir. Aksi halde atama işlemi mevzuata aykırı olacaktır.

Bağcılar Belediyesinde Özel Kalem Müdürü olarak göreve başlayan … daha sonra 10.06.2009 tarihinde mimar kadrosuna atanmıştır. Ancak Yönetmelik hükümlerinde de belirtildiği üzere mimarlık kadrosu unvan değişikliğine tabi bir kadrodur. Dolayısıyla bu kadroya atanmanın ilk şartı unvan değişikliği sınavında başarılı olmaktır. Bu nedenle kişinin mimarlık kadrosuna atamasının yapılabilmesi için ilgili kadroya atanma şartlarından biri olan unvan değişikliği sınavında başarılı olması şarttır. … Belediyesinde yapılan ilgili atama işleminde ise bu şart sağlanmamıştır. Sonuç olarak kişi memur kadrosuna atanması gerekirken mimarlık kadrosuna atanmış ve bu suretle fazla ödeme yapılması sonucu kamu zararına sebebiyet verilmiştir.

Sorumlular savunmalarında bu kişinin mimarlık unvanını diploma ile ihraz ettiklerini, serbest olarak çalışmaları halinde üye olabilecekleri meslek kuruluşuna üye olmaları halinde mesleklerini icra edeceklerinin izahtan vareste olduğunu belirtmişlerdir. Unvan değişikliği sınavının da mesleki bilgi ile ilgili olmadığını, idari ve mali mevzuat, yerel yönetimler mevzuatı ile ilgili olduğunu belirtmişlerdir.

Sorumlular savunmalarda her ne kadar serbest olarak çalışmaları halinde mimar olarak ilgili meslek kuruluşuna üye olup çalışabileceklerini belirtmiş iseler de, gerek 657 sayılı Kanun gerekse ilgili Görevde Yükselme Yönetmeliği, kişilerin kamu hizmetine girmelerini ve belli kadrolara atanmalarını bir takım kurallara tabi tutmuştur. Kişilerin mühendis ve mimar diplomalarının olması mühendislik ve mimarlık kadrolarına atanmalarının şartlarından biri olmakla birlikte, mevzuat hükümlerine göre yeterli değildir. Bu kapsamda ilgili kişilerin, Yönetmelik de ilgili kadroya atanma için şart koşulan sınav şartını yerine getirmesi gerekirdi. 657 sayılı Kanunun ve ilgili Yönetmeliğin tüm memurları kapsadığı ve aynı düzenleyici işlemlere tabi kıldığı göz önünde bulundurulduğunda, ilgili kişilerin bu kurallardan muaf tutulması 657 sayılı Kanunun temel ilkeleri ile bağdaşmamaktadır.

Sorumlular savunmalarında 657 sayılı Kanunun 71 inci ve 76 ncı maddelerinde belirtilen hükümlere göre ilgili atamaları yapabileceklerini belirtmişlerdir. İlgili madde de kurumların görev ve unvan eşitliği gözetmeden kişileri genel idare hizmetleri sınıfından meslekleri ile ilgili sınıfa atayabilecekleri belirtilmektedir. Ancak bu durum yine aynı Kanunun 41 inci ve 48 inci maddeleri ile bazı şartlara bağlanmıştır.

657 sayılı Kanunun 41 inci maddesinde "Bir sınıfta belli görevlere atanabilmek veya bu görevlerde belli derecelere yükselebilmek için, kuruluş kanunları veya bu kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ve kuruluş kanunlarına dayanılarak çıkarılacak yönetmelikler ile işin gereğine göre daha yüksek öğrenim dereceleri veya muayyen fakülte, okul veya öğrenim dalları veya meslek içi veya meslekle ilgili eğitim programlarını bitirmiş olmak veya yabancı dil bilmek gibi şartlar konulabilir." denilmek suretiyle belli görevlere atanmada özel düzenlemelerin yapılabileceği belirtilmiştir.

657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinde devlet memurluğuna atanacaklarda genel ve özel şartların aranacağı belirtilmiş; özel şartlar başlığında ise kurumların özel kanun ve diğer mevzuatında belirtilen şartların taşınması gerektiği belirtilmiştir.

Buna göre devlet memurluğunda belli görevlere veya sınıflara atanabilmek için atanılacak yer ile ilgili mevzuatta aranılan şartları aranması gerekmektedir. Kanun ancak bu durumda sınıflar arası geçişlere cevaz vermektedir. Kaldı ki sorgu konumuzda kişi özel kalem müdürlüğünden direk olarak mimarlık kadrosuna atanmak suretiyle hizmet sınıfları arası değil, istisnai memuriyetten hizmet sınıfına geçiş gerçekleştirmiştir. Bu bağlamda ilgi durumu istisnai memuriyet hükümleri çerçevesinde değerlendirmek gerekmektedir.

Sorumlular savunmalarında Yönetmelikte aksine hüküm bulunmadığını dolayısıyla atamanın hukuka uygun olacağını belirtmişlerdir. Ayrıca 2009 yılında yürürlüğe giren Mahalli İdareler Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinde istisnai kadrolardan memuriyet kadrolarına atama yapılabileceğine ilişkin hüküm olduğunu belirtmişlerdir.

Ancak istisnai kadrolardan mimarlık kadrolarına yapılan atamaların mevzuata aykırılığı öncelikle Kanundan gelmektedir. 657 sayılı Kanunun 59 uncu maddesine göre istisnai memuriyetler diğer memur kadrolarına geçişlerde herhangi bir sınıf için kişilere kazanılmış hak vermemektedir. Dolayısıyla ilgili kişinin diğer memur kadrolarına atanmak istemesi durumunda ilgili kadro ve sınıfın gerektirdiği tüm şartları sağlaması gerekmektedir. Nitekim 2009 yılında yürürlüğe giren Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 20 inci maddesinin ç bendinde yer alan “İstisnai memurluklarda çalışanlar veya çalışmış olanlar, bu Yönetmelik kapsamındaki kadrolara, atanacakları kadro için öngörülen şartları taşımaları kaydıyla sınavsız atanabilir.” hükmünün yürütmesinin durdurulması 01.04.2010 tarihli Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun Kararı ile onanmıştır. Kararda gerekçe olarak ilgili maddenin 657 sayılı Kanunun ehliyet, liyakat ve eşitlik ilkelerine aykırılığı gösterilmiştir. Kaldı ki ilgili atama sırasında bu madde yürürlükte de değildir. Dolayısıyla gerek Yönetmelik gerek Kanun hükümleri dikkate alındığında Özel Kalem Müdürlüğü kadrosundan mimarlık kadrosuna sınavsız atama yapılabilmesi mümkün görülmemektedir. Atama sırasında mimarlık kadrosunun gerektirdiği tüm şartların kişi tarafından sağlanması gerekirdi. Ancak kişi tarafından sınav şartının sağlanmadığı görülmüştür.

Sorumlular savunmalarında Özel Kalem Müdürlüğünden mimarlığa sınavsız atamaya ilişkin Temyiz Kurulu kararı olduğunu belirtmişlerdir. Ancak Temyiz Kurulu kararları ilgili daire kararına özgüdür. Benzer konulara ilişkin aksi karar içeren Temyiz Kurulu kararları da bulunmaktadır.

Sorumlular savunmalarında Devlet Personel Başkanlığının görüşüne yer vermişlerdir. Ancak daha önce belirttiğimiz gibi atamadaki hukuka aykırılık kanun ve yönetmelik hükümlerinden kaynaklanmaktadır. Normlar hiyerarşisi gereği idarenin üst normları dikkate alması gerekmektedir.

Bu itibarla, Özel Kalem Müdürü kadrosundan mimar kadrosuna atanan …’ın atama işleminin mevzuata aykırı olması suretiyle sebep olunan ve hesabı aşağıda yer verilen tablolarda gösterilen toplam … TL kamu zararının,

Üst Yönetici … (Belediye Başkanı), Harcama Yetkilisi … (Müdür), Gerçekleştirme Görevlisi … (Tekniker) ve atama kararında imzası bulunan diğer sorumlular … (Başkan Yardımcısı) ile …. (Müdür)’na

müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İşbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla,

Azınlık Görüşleri:

(Üye … ve Üye ..’ün karşı görüşleri: Söz konusu atama 2009 yılında yapılmış, o tarihten bu yana adı geçen kişi, atandığı kadronun görev ve yetkilerini kullanmış, sorumluluğunu taşımıştır. Dolayısı ile kendisine yapılan ödemeler, kadrosunun gereği yaptığı göreve ve taşıdığı sorumluluğa istinaden yapılmıştır. Bu nedenle de 5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesinde açıklandığı şekilde tazmini gerektirir bir kamu zararı da oluşmamıştır. Bu nedenle ilişik bulunmadığı yönünde karar verilmesi gerekir.

Üye …’ün ilave görüşü: 657 sayılı Kanun’un 76’ıncı maddesinde; “Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler. Memurlar istekleri ile, kurumlarında kazanılmış hak derecelerinin en çok üç derece altında aynı veya başka yerlerdeki kadrolara atanabilirler.” denilmektedir. Buna göre kişinin atandığı mimarlık kadrosu, müdürlüğe göre aşağı dereceli alt görev kadrosu olduğundan, mevzuata göre atanmasında beis yoktur. Bu nedenle de ilişik bulunmadığı yönünde karar verilmesi gerekir.)