Daire Karar Detayı
Daire
3
Karar Tarihi
22.11.2022
Karar No
412
İlam No
252
Madde No
2
Kamu İdaresi Türü
Belediyeler ve Bağlı İdareler
Hesap Yılı
2018
Konu
İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar
KARAR
Hizmet Yapılmadığı Halde Yüklenicisine Ödeme Yapılması
………. tarih ve ………. sayılı İlamın ………. maddesinde tazminine hükmolunan konu ile ilgili olarak Temyiz Kurulunun ………. tarih ve ………. tutanak numaralı bozma Kararı üzerine 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince konunun görüşülmesine karar verildi.
Dosyanın incelenmesinde;
………. tarih ve ………. sayılı İlamın ………. maddesindeki; ………. Büyükşehir Belediyesinde, ………. Ltd. Şti yükleniminde gerçekleştirilen ………. ihale kayıt numaralı “………. İşi”nde ödeme emri belgelerine bağlı hakedişler sonucunda düzenlenen 11 anket raporunun hem birbirinin birebir aynısı hem de ………. ihale kayıt numaralı ‘………. İşi’ kapsamında düzenlenen anket raporunun aynısı olması nedeniyle söz konusu anketlerin yapılmadığının anlaşılması neticesinde, yapılmayan anketler ve anketler yapılırken dağıtılması gerekip dağıtılmayan ürünler için yükleniciye ödeme yapılması sonucu oluşan ………. TL kamu zararından, tahsil edilen ………. TL’si için ilişilecek husus kalmadığına, kalan ………. TL kamu zararı hakkında verilen tazmin hükmü ile ilgili olarak, Temyiz Kurulunun ………. tarih ve ………. tutanak numaralı Kararı’nda;
Konunun esası ile ilgili olarak sorumlular tarafından gönderilen temyiz dilekçelerinde ve duruşma esnasında yapılan sözlü açıklamalarda özetle;
“İlamda dayanak teşkil eden ve ………. ihale kapsamında yapılmış 11 adet anket raporunun, gerçek sonuçları ihtiva etmediği, örneklem niteliğinde olduğu, gerçek sonuçların şartnamedeki gizlilik şartı gereği ödeme evrakına eklenmediği, sadece Belediye Başkanı ile paylaşıldığı, söz konusu ihale kapsamında yapılmış ve hakedişlere eklenmeyen tüm anket raporları (12 adet) ile ankete katılan deneklerin kişisel bilgilerinin yer aldığı listelerin dilekçe ekinde Temyiz Kuruluna, öncesinde de ilk savunma ekinde Denetçiye sunulduğu ve bunların incelendiği takdirde tüm anket raporlarının kesinlikle birbirinin aynısı olmadığının görüleceği, yine ihale kapsamında dağıtılması gereken ürünlerin üretildiğine-dağıtıldığına dair evraklar ile dağıtılan tüm deneklerin bilgisinin firma tarafından sunulduğu,
Sorguda söz konusu işin %20 iş artışına gidildiği ifade edilse de iş artışının İdare tarafından iptal edildiği bu nedenle işin bedelinin ………. TL değil, ………. TL olması gerektiği,
Sorguda 10.000 kişi ile yapılacağı belirtilen anketlerin şartname gereğince 5.000 kişiyle yapıldığı, uygulamada anketörlerin ………. ilinde 60.000 üzerinde kişiyle görüştüğü, büyük bir kısmının kişisel bilgilerinin kaydedilmesine izin vermediği, ancak buna rağmen 12.000 kişi üzerinde bir sayıda kişi listesinin işi alan firma tarafından tarafımıza iletildiği, dolayısıyla bu açıdan bakıldığından dahi işin yapılmamış olarak nitelendirilmesinin mümkün olmadığı,
Öte yandan Belediyece ………. ihale kapsamında anket hizmeti alındığı, 5510 sayılı Kanunun 4(a) maddesi kapsamında Belediyece personel çalıştırılmasına dayalı bir ihale gerçekleştirilmediği, ………. Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne ………. sayılı Yazı ile bahsi geçen sözleşmenin bilgisinin verildiği, personel sayısı veya ücretleri ile ilgili bilgi verilmediği, firmanın SGK nezdinde işyeri dosyasının olmamasının kamu zararına esas teşkil etmeyeceği, kaldı ki firmadan alınan bilgiye göre söz konusu iş için SGK nezdinde işyeri dosyasının da açıldığı,
Tüm bu açıklamalardan görüleceği üzere yapılan iş şartnamesine uygun gerçekleşmiş olup, yapılmayan bir işe para ödenmesinin söz konusu olmadığı,”
şeklindeki ifadenin yer aldığı, ihtilaf konusu ………. kayıt numaralı ihale kapsamında üretilmiş olan ve gerçek sonuçlar olduğu iddia edilen 12 adet anket raporu ile anketörlerin görüştüğü deneklere ait listelerin ve ihale kapsamında deneklere dağıtılması gereken bez çanta, USB bellek, kalem gibi promosyon ürünlerinin alındığına-dağıtıldığına dair evrakın, iş kapsamında çalışan anketör bilgilerinin ve bunların sigorta dökümlerinin, kullanılan kiralık araçlar ve bunların yakıt fişlerinin, ihale konusu işe ait Sosyal Güvenlik Kurumunca yapılmış işyeri tescil belgesi ve diğer bazı belgelerin Temyiz Kuruluna ibraz edildiğinin belirtildiği,
Yapılan incelemede; sorumlular ile ahiz firma (fer’i müdahil) tarafından Kurula ibraz edilen, konunun esasını teşkil eden ve yukarıda bahsi geçen belgelerden bir kısmının daha önce (gerçek anket sonucu olduğu iddia edilen 12 adet anket raporu ile ankete katılan deneklerin kişisel bilgilerinin yer aldığı listelerin) yargılamaya esas raporun hazırlanması aşamasında ilgili Denetçiye sunulduğunun ve dolayısıyla söz konusu belgelerin yargılama esnasında mevcut olduğunun görüldüğü, Dairesince hazırlanan İlamda; sorumlularca ibraz edilen anket sonuçları ile denek listesinin incelenmediği, bu belgelerin anketlerin fiilen yapıldığını gösterir nitelikte gerçek sonuçları ihtiva edip etmediği hakkında bir açıklamada bulunulmadığı, hal böyle olunca, noksan inceleme ile neticeye gidilerek hükmün kurulduğu, yapılan işlemin doğru olmadığı,
Yine sorumlularca Temyiz Kuruluna sunulan ve anket işinin fiilen yapıldığını tevsik edici olduğu iddia edilen; ihale kapsamında deneklere dağıtılması gereken bez çanta, USB bellek, kalem gibi promosyon ürünlerin alındığına-dağıtıldığına dair evrakın, iş kapsamında çalışan anketör bilgileri ve bunların sigorta dökümlerinin, kullanılan kiralık araçlar ve bunların yakıt fişlerinin, işyeri tescil belgesi ve diğer bazı evrakın, Dairede yargılama esnasında bulunmayan-görülmeyen ve hükme tesir edebilecek nitelikte yeni bilgi-belge olduğu değerlendirildiğinden, bunların da Dairesince yapılacak incelemede dikkate alınması gerektiği,
Diğer yandan İlamda, konunun idari yönden incelenmesi için ilgili Bakanlığa durumun bildirilmesine karar verildiği ve sorumluların temyiz dilekçelerinden aynı konuyla ilgili ………. Büyükşehir Belediyesi Teftiş Kurulu Başkanlığınca da soruşturma yürütüldüğünün görüldüğü,
Yapılan bu açıklamalar çerçevesinde; gerek temyize esas İlamda; konunun esasını teşkil eden ve sorumlularca yargılama öncesinde (rapor aşamasında) sunulan bilgi ve belgeler incelenmeden verilen tazmin hükmünde hukuki isabetsizlik bulunduğunun gerekse ahiz firmanın (fer’i müdahil) Temyiz Kuruluna ibraz ettiği ve yargılama esnasında olmayıp yeni bilgi-belge olduğu değerlendirilen evrakın Dairesince incelenmesi gerektiği hususları göz önüne alındığında, bahsedilen tüm bilgi-belgeler ile ayrıca icap ederse bu konuda yürütülen soruşturma-inceleme tamamlanmış ise, soruşturma-inceleme rapor(lar)u elde edilip buradaki sonuçlar da dikkate alınarak olayın tüm yönleriyle irdelenmesi ve (varsa) kamu zararının yeniden belirlenmesi suretiyle hüküm kurulması gerektiği sonucuna varıldığı,
Sorumluluk hususu ile ilgili olarak;
İlamda ödemeyi gerçekleştiren harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlileri ile ………. sorumlu tutulduğu,
Bu defa ………. ………. ve ………. tarafından kamu zararında kasıt, kusur veya ihmallerinden bahsetmenin mümkün olmadığının, kamu zararı ile illiyet bağlarının bulunmadığının, muayene kabul komisyonunda görevlendirilmeleri ile ilgili taraflarına herhangi bir tebligat yapılmadığının, belgelerin şifahi olarak ve mobing yoluyla imzalattırılmış olduğu gerçeği karşısında da yine sorumluluktan azad edilmelerinin gerektiğinin belirtilmesi suretiyle sorumluluğa itiraz edildiği,
Yapılan incelemede; ………. ve ………. ………. ihale kayıt numaralı ihale kapsamında usulünce kontrol teşkilatı üyesi olarak atandığı ve adı geçen kişilerin ilişikli tutulan hakedişlere ekli kontrol teşkilati raporlarını imzaladıklarının görüldüğü,
Sözleşme eki Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde; “Kontrol Teşkilatı” nın, idare tarafından işlerin denetimi için idare içinden görevlendirilmiş bir kişi veya bir komisyonu ve/veya idare dışından bu işleri yapmak üzere görevlendirilen gerçek veya tüzel kişi veya kişileri ifade ettiği belirtildikten sonra,
“Kontrol teşkilatı ve yetkileri” başlıklı 26 ncı maddesinde;
“Sözleşmeye bağlanan her türlü iş, idare tarafından görevlendirilen kontrol teşkilatının denetimi altında, yüklenici tarafından yönetilir ve gerçekleştirilir. Yüklenici, bütün işleri kontrol teşkilatının sözleşme ve eklerindeki hükümlere aykırı olmamak şartı ile vereceği talimata göre yapmak zorundadır. Kontrol teşkilatının yetkileri sözleşmede belirtilir. Sözleşmede aksine bir hüküm yoksa kontrol teşkilatı; işlerin yürütülmesiyle ilgili olarak her türlü denetim, malzeme, işlerin ve sözleşmesinde onaya sunulması gerektiği belirtilen yüklenici personelinin onay veya reddi, ödeme miktarlarının tespiti, işlerin düzeltilmesi ve sözleşmenin gereklerinin yerine getirilmesi konusunda talimat vermeye ve uygulamaya yetkili olup, fesih, tasfiye, süre uzatımı, iş artışı, iş eksilişi, kabul, yüklenici nam ve hesabına iş yaptırma ve alt yüklenicileri onaylama hususlarında ise idareye görüş bildirir… Sözleşme konusu iş süreklilik gösteren bir mahiyette ise, işin yapılmasına ilişkin kayıtlar sözleşmesinde belirtilen sıklıkta tutulur ve bu tutanaklar yüklenici tarafından da imzalanır. İşlerin eksik, kötü ve sözleşmeye aykırı olarak yapılması durumunda sözleşmede belirtilen cezalar uygulanır.” hükmü,
“Hizmetin kabulü” başlıklı 44 üncü maddesinde de;
“a) Belli bir çalışma sonrasında tamamlanarak ortaya çıkarılan hizmetlerde: Sözleşme konusu iş tamamlandığında, yüklenici, işin teslim alınarak kabul işlemlerinin yapılmasını isteyen bir dilekçe ile idareye başvurur. Yapılan işler, idarece verilecek talimat üzerine kontrol teşkilatınca ön incelemeden geçirilir. Bu inceleme sonucunda kontrol teşkilatı işlerin durumunu inceleyerek mevcut haliyle sözleşme ve eklerinde belirtilen şartlara uygun olarak tamamlandığını veya tamamlanmamış olsa bile teslim alınması istenen işte, işin fonksiyonelliğine önemli ölçüde zarar verecek bir durumun olmadığını ve idarenin ihtiyacını karşılama açısından bu haliyle kabul edilebilir olduğunu tespit ederse, işin tamamlanmış veya listelenen eksiklikleri ile tamamlanmış sayılabileceğini idareye bildirir. Bu durumda idare en az üç (3) kişiden oluşan bir kabul komisyonu kurar ve kabul aşamasına geçilir. Ancak, kontrol teşkilatı tarafından işte önemli ve işin fonksiyonelliğini engellediği için idarenin ihtiyacını karşılama açısından kabul edilemez eksiklik veya kusurların bulunduğu tespit edilirse, bu durum idareye bildirilir ve kabul aşamasına geçilmez…” hükmünün yer aldığı,
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre hizmet alım işlerinde kontrol teşkilatı olarak atanan kişilerin, işlerin sözleşme ve eklerinde belirtilen şartlara uygun olarak tamamlanıp tamamlanmadığını kontrol etmekle görevli ve yetkili kılınmış olduğu, bu durumda İlamda; gerçekleşmeyen işin bedelinin ödenmesi nedeniyle oluştuğu belirtilen kamu zararı ile bağlantılı olarak işin kontrollüğünü yapan kontrol teşkilatı üyelerinin sorumluluğunun bulunduğu dolayısıyla temyiz dilekçelerinde öne sürülen bu yöndeki itirazların kabul edilmeyerek, İlam maddesinin sorumluluk yönüyle mevzuatına uygun olduğunun değerlendirildiği,
ifade edilerek,
………. sayılı İlamın ………. maddesi ile verilen ………. TL tutarındaki tazmin hükmünün, sorumluluk yönüyle mevzuata uygun olduğu, esas yönüyle ise yukarıda açıklanan gerekçelerle hukuken isabetsiz olduğu değerlendirildiğinden, söz konusu İlam maddesinin bozularak konunun Sorumlularca ibraz edilen tüm bilgi-belgeler doğrultusunda tekrar incelenip hükme bağlanması için dosyanın Dairesine gönderilmesine karar verilmiş olup, söz konusu bozma Kararı üzerine düzenlenen ek rapor, dosyada mevcut bilgi ve belgeler, konu ile ilgili İçişleri Bakanlığına hitaben yazılan ………. tarih ve ………. sayılı yazımız üzerine anılan Bakanlık tarafından gönderilen ………. tarihli ve ………. sayılı cevabi yazı incelendikten sonra;
Söz konusu işe ilişkin Teknik Şartnamenin;
“İşin Kapsamı” başlıklı 3 üncü maddesinde;
“………. Büyükşehir Belediye sınırları içerisindeki mahallerde ve ... ilçede verilen belediye hizmetlerinin sunumu hakkında memnuniyetinin tespit edilmesi ile bir sonraki dönem için beklenti ve ihtiyaçlarının sorgulanmasını kapsayan, her seferinde 10.000 kişiye uygulanacak 12 adet ölçek/anket uygulama hizmetidir.”,
“Data Girişi, Bulguların Analizi, Raporlanması, Sunumu ve Araştırma Sonuçları Kapsamında Öneriler Geliştirilmesi” başlıklı 4.3 üncü maddesinde;
“Saha çalışmasından elde edilen sonuçlar, yüklenici tarafından elektronik ortamda kaydedilecek, değerlendirmeler ise tablo ve grafikler ile bir rapor halinde düzenlenecektir. Belediye tarafından talep edilecek formlarda görseller/garfikler, analiz yöntemleri kullanılacaktır. Anket raporları belediye ile paylaşılacak ve gerekli durumlarda üst yönetime sunumu görevli kişiler tarafından yapılacaktır.”,
“İşin Teslimi” başlıklı 6 ncı maddesinde;
“Yüklenici, raporları 2 adet renkli kopya baskı ve 2 adet CD şeklinde Belediye’ye teslim edecektir. Yüklenici, gerektiğinde belediyenin talep ettiği dataları ve ayrıntılı sonuçları elektronik ortamda gönderecektir.”,
“Özel Şartlar” başlıklı 9 uncu maddesinin 9.2 nci alt maddesinde;
“Yüklenici iş ile ilgili bilgileri ve anket sonuçlarını idareden yazılı izinsiz 3. kişilerle paylaşamaz. Yüklenici görüştüğü kişilerin ad-soyad ve iletişim bilgilerini hiç kimse ile hiçbir amaçla paylaşamaz. İdare ankete katılanların ad-soyad ve diğer iletişim bilgilerini sadece kontrol amaçlı görebilir. İdare kontrol aşamasında katılımcıların ad-soyad ve diğer kişi bilgileri ile verdiği cevapları hiçbir yöntem ile kaydedemez ve başkaları ile paylaşamaz.”
düzenlemeleri yer almaktadır.
Teknik Şartnamede; Yüklenicinin raporları 2 adet renkli baskı ve 2 adet CD şeklinde Belediye’ye teslim edeceği, yalnızca iş ile ilgili bilgileri ve anket sonuçlarını İdareden yazılı izinsiz üçüncü kişilerle paylaşamayacağı hükmü bulunmakta olup raporların Belediye Başkanına sunulacağı ve sonuçların gizli kalacağına ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.
15.08.2007 tarihli ve 2664 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin “Ödeme belgeleri ve bağlanacak kanıtlayıcı belgeler” başlıklı 4 üncü maddesinin ikinci fıkrasında yer alan; “Kanıtlayıcı belgeler, kamu harcamalarının belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak yapıldığına ve gerçekleştirildiğine ilişkin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca düzenlenip onaylanan belgelerdir. ….” şeklindeki düzenleme gereği, İdare tarafından anket sonucunun (gerçek anket sonucunun) ödeme emri belgesine eklemesi gerekmektedir.
Denetim sürecinde de; 6085 sayılı Sayıştay Kanununun “Kamu idareleri ve görevlilerinin sorumluluğu” başlıklı 9 uncu maddesindeki “ (1) Sorumlular veya diğer ilgililer, denetçilerin isteyecekleri bilgi, kayıt ve belgeleri vermeye, işlem, faaliyet ve malların fiili ve fiziki durumlarını geciktirmeksizin göstermeye mecburdurlar. (2) Sorumlular veya diğer ilgililerce verilemeyen veya gösterilemeyen belgeler ilgili kamu idarelerinden istenir. Sorumlular veya diğer ilgililer belgelerin asıllarını ve aslı gösterilemeyen belgelerin ikinci nüshalarını göstermek zorundadır.” şeklindeki hüküm gereğince İdareden anket sonuçları ve CD’lerin istenildiği, İdare tarafından verilen kanıtlayıcı evrak üzerinden Sorgunun oluşturulduğu anlaşılmaktadır.
Bu bağlamda; Sorumluların, Denetçiye sunulan anket sonuçlarının gerçek olmadığı, Temyiz dosyasına eklenen dilekçe ekindeki “gerçek anket değerleri” olarak nitelendirilen sonuçların gerçek sonuçlar olduğu, hakedişlere ekli belgelerin gerçeği yansıtmadığı, gerçek sonuçların Belediye Başkanlığında veya firmada saklandığı şeklinde öne sürülen ifadenin, mevzuata göre kabul edilebilirliği bulunmamaktadır.
10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32 nci maddesinde;
“Bütçelerden harcama yapılabilmesi, harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkündür. …
Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun ve diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.”
hükmü gereğince bahsi geçen işe ilişkin olarak Harcama Yetkilisi olan ilgili Daire Başkanı ile diğer sorumlulardan gerekli bilgi ve belgelerin temin edilmesi suretiyle Sorgunun yazıldığı, yukarıda yer verilen Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan; “Ödeme belgesi en az üç nüsha düzenlenir. İlk nüshası bu Yönetmelikte belirtilen eki kanıtlayıcı belgeler ile birlikte istendiğinde Sayıştaya gönderilmek, ikinci nüshası ise saklanmak üzere muhasebe birimine verilir. Üçüncü nüsha da harcama biriminde muhafaza edilir.” şeklindeki düzenleme gereği söz konusu ödeme emri belgesi ile eki olan kanıtlayıcı belgelerin ilgili harcama biriminde muhafaza edilmesinin gerektiği, dolayısıyla söz konusu sorgu oluşturulurken muhasebe birimi ile harcama biriminde yer alan ve Denetçilere sunulan bilgi ve belgeler üzerinden denetimin gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır.
Diğer taraftan Temyiz dilekçesi ekinde deneklere ilişkin gönderilen listeler incelendiğinde;
- 1, 6, 7, 8 ve 12 numara ile gönderilen listeler ile Sorguya gönderilen savunmada yer alan ilgili listelerin birbirinin aynısı olduğu,
- 2 numaralı liste ile Sorguya gönderilen savunma ekinde yer alan ilgili listenin ilk ………. kişisinin silinmiş olup geriye kalan kısmının aynı olduğu,
- 3 numaralı liste ile Sorguya gönderilen savunma ekinde yer alan ilgili listenin son ………. kişisi silinmiş olup geriye kalan ………. kişilik kısmının aynı olduğu (düzenlenen yargılamaya esas ilk raporda söz konusu listede ………. nci kişiden itibaren mükerrerlik olduğunun tespit edildiği),
- 4 numaralı liste ile Sorguya gönderilen savunma ekinde yer alan ilgili listenin ………. -………. nci sırasında yer alan kişilerin aynı olduğu geriye kalan kısımların silindiği, (düzenlenen ilk yargılamaya esas raporda söz konusu listede ilk ………. kişide mükerrerlik olduğu tespit edilmişti)
görülmüş olup, Sorguya esas savunmalarda Sorumlular tarafından gönderilen ve mükerrerlik tespit edilen denek listelerinin değiştirilip tekrar gönderildiği anlaşılmıştır.
Bununla birlikte, Sorumlular Temyiz dilekçelerinde, söz konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı olmadığını iddia etmişlerse de;
Sorumlunun gönderdiği dilekçeye ekli ve Yüklenicinin ………. tarihinde imzaladığı sözleşmeye ilişkin ………. tarihinde ………. Sosyal Güvenlik Merkezinde işyeri bildirgesi ile işyeri dosyası açtığını gösterir ………. numaralı evrak, söz konusu işte 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (a) bendi kapsamına giren bir sigortalı çalıştırdığını destekler niteliktedir.
Ahiz konumunda olan ………. Ltd. Şti. tarafından gönderilen Temyize esas dilekçede; bir taraftan gerçek anket raporlarının ve sonuçlarının Temyiz Kuruluna teslim edilen dosyada mevcut olduğu, söz konusu raporların ………. Büyükşehir Belediyesi Teftiş Kuruluna da isteği üzerine verildiği, o dönemki Belediye Başkanına ve yine o dönem bu işin daire sorumlusu ve harcama yetkilisi olan eski ………. Daire Başkanı ……….’a sunum yapılarak anket sonuçlarının teslim edildiği belirtilirken, diğer taraftan Şartname gereğince anket sonuçlarının üçüncü kişilerle paylaşılamaması gerekçesiyle yeni atanan ………. Başkanı ile ………. Müdürünün asılları Belediyede olan ve temin etme imkânları bulunan anket sonuçlarını usule ve yasaya aykırı olarak istemeleri üzerine başka anket sonuçlarını içeren örnek mahiyetinde bir CD’nin hazırlanarak bu kişilere, bu kişiler tarafından da Denetçilere teslim edildiği, denetimin bu sonuçlar ve CD’ler üzerinden yapıldığı, Denetçilerin anket sonuçlarının asıllarını taraflarından yazılı olarak istememesi sonucunda hatalı bir tutumla sorgunun yazıldığı iddia edilmiştir.
Ahizin, anket sonuçlarının Denetçiler tarafından usule ve yasaya aykırı olarak istenmesi, yazılı olarak istenmemesi sonucunda hatalı bir tutumla Sorgunun yazıldığı hususuna ilişkin iddiasının; 6085 sayılı Sayıştay Kanununun ‘Kamu idareleri ve görevlilerinin sorumluluğu’ başlıklı 9 uncu maddesinde yer alan; “ (1) Sorumlular veya diğer ilgililer, denetçilerin isteyecekleri bilgi, kayıt ve belgeleri vermeye, işlem, faaliyet ve malların fiili ve fiziki durumlarını geciktirmeksizin göstermeye mecburdurlar. (2) Sorumlular veya diğer ilgililerce verilemeyen veya gösterilemeyen belgeler ilgili kamu idarelerinden istenir. Sorumlular veya diğer ilgililer belgelerin asıllarını ve aslı gösterilemeyen belgelerin ikinci nüshalarını göstermek zorundadır.” şeklindeki hükümde, denetim esnasında ilgili bilgi ve belgelerin yazılı olarak istenmesine dair herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı aynı zamanda Denetçilerin muhatabının ahiz değil sorumlular olduğu göz önüne alındığında kabule şayan olmadığı açıktır.
Zira, Yüklenici tarafından İdareye teslim edilen anket sonuçlarının Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği gereğince ödeme emri belgesinin ekinde yer alması gerekmekte iken yer almaması sebebiyle Denetçiler tarafından ilgili harcama biriminden söz konusu anket sonuçlarının temin edilmesi suretiyle sorgunun yazıldığı anlaşılmaktadır.
Ayrıca, Ahiz tarafından Teknik Şartnamenin “yüklenici iş ile ilgili bilgileri ve anket sonuçlarını idareden yazılı izinsiz paylaşamaz.” hükmü gereğince anket sonuçlarının üçüncü kişilerle paylaşılamayacağı, firma olarak kendileri tarafından bu anket sonuçları ile ilgili olarak dönemin Belediye Başkanı ve eski ………. Daire Başkanı ……….’a her ay sunum yapıldığı ve raporların teslim edildiği, yeni atanan ………. Daire Başkanı ile ………. Müdürünün üçüncü kişi olarak nitelendirilmesi suretiyle kendilerine gerçek sonuçların gönderilmediği, örnek mahiyetinde sonuçların gönderildiği şeklindeki iddiasının, Teknik Şartnamede söz konusu anket sonuçlarının harcama biriminden saklı kalacağına, harcama birimine farklı sonuçların gönderilebileceğine ilişkin bir hükmün bulunmadığı ayrıca bir harcama birimi olan ve ihaleyi yapan ………. Dairesi Başkanlığının üçüncü kişi olarak nitelendirilemeyeceği göz önüne alındığında kabulü mümkün değildir.
Diğer taraftan Ahiz tarafından sunulan dilekçe ekinde yer alan;
……….’te, “İhale Süresi Olan ………. ile ………. Arasındaki ……….’deki Firma Harcamalarını Gösteren Evraklar” olarak sunduğu, iş artışı ile KDV dahil olarak ………. TL olarak gerçekleşen söz konusu iş kapsamında yapıldığı iddia edilen ve ………. ay süren bir iş için “kanıtlayıcı harcama evrakı” olarak gönderilen toplam ………. TL’lik harcamaya ilişkin belgelerin; TV, kablo, çocuk masal eğitim seti, muhtelif kıyafet, zeytinyağı, ……….’dan alınan akaryakıt gibi harcamalara ilişkin olduğu ve bu harcamaların anket uygulaması aşamasında yapılabilecek harcama niteliğinde olmadığı,
……….’te, Teknik Şartnamede aylık 10.000 adet olarak yer verilen, ancak her ay 5.000 adet olarak uyguladığı iddia edilen anket işine ilişkin, “Anket İşinde Çalışan Personel Bilgileri” olarak sunduğu çalışan listesi incelendiğinde söz konusu bilgilerde;
6 çalışanın her hakedişte 5.000 kişiye anket uyguladığının iddia edildiği,
Anketin uygulanma sürecinde çalıştırılan kişiler ile ilgili olarak ise;
- Söz konusu süreçte anketör olarak çalıştığı iddia edilen 6 kişiden 1’inin şirketin sahibi ve işveren, 1’inin ise şirket yetkilisi olduğu, anılan kişilere ait ……….’de açılan işyeri dosyası ile ilgili herhangi bir SGK kaydının ise sunulmadığı,
- Bunun haricinde çalıştığı iddia edilen 4 kişiden 1’i olan ………. nin ………. SGK Merkezine kayıtlı olarak çalıştığı, ilgili personelin şirket adına ……….’da ihaleden önceki dönmelerde de çalıştığı,
- “Kardeş firma” olduğu iddia edilen diğer firmada çalışan ………. ile ilgili olarak gönderilen belgelerde, ilgilinin SGK kayıtlarının ………., ………., ………., ………. ve ………. dönemlerini kapsadığı, oysa söz konusu ihaleye ilişkin sözleşmenin ………. tarihinde imzalandığı, diğer bir anlatımla, ………..’nin ………. nci aylarda yapıldığı iddia edilen anketlerde hiç çalışmadığı,
- Hizmet alım yöntemiyle çalıştırıldığı iddia edilen ………. ve ………. ile ilgili olarak ise ………. ile ………. arasında yapılan bir antlaşmaya ilişkin, ………. tarihli bir faturanın ve ………. tarihli ………. TL tutarında, ………. tarihli ………. TL tutarında ve ………. tarihli ………. TL tutarında ödeme dekontlarının gönderildiği, ………. ile ………. arasında yapıldığı iddia edilen ve tarihi olmayan sözleşmenin “işin teknik özellikleri ve ücretlendirme” başlıklı 2 nci maddesinin; “…. Tüm görüşmeler hafta içi ve hafta sonu olmak üzere saat 08.00-16.00 arasında yapılacaktır. Her anket için 10 gün çalışılacaktır. Toplamda 12 adet anket yapılacaktır. Ücretlendirme kişi başı her anket için ………. TL olmak üzere toplamda ………. TL’dir.” şeklinde olduğu, ancak ………. tarafından ahiz ……….’a ………. tarihli ………. TL bedelli bir faturanın açıklamasında ise “5000 adet vatandaş beklenti araştırması” ifadesinin yer aldığı ve her birinin birim fiyatının ………. TL olarak faturalandırıldığı, ayrıca ödeme dekontlarında herhangi bir açıklamanın yer almadığı,
Diğer taraftan, Ahizin gönderdiği belgelerde ilk 5 hakedişte 5 kişi, sonraki 6 hakedişte ise 6 kişinin çalıştığının iddia edildiği, burada;
-İşin sözleşme tarihinin ………., yani işe en erken başlanılacak tarihin ………. olduğu,
-Yapıldığı iddia edilen ilk 5.000 kişilik anketin fatura ve İdare tarafından kabul tarihinin ………., yani sözleşmenin hemen akabinde işe başlanıldığında 2 gün içerisinde 5.000 kişi ile anket yapılmak ve promosyon ürünlerinin dağıtılmak zorunda olduğu,
ve bu 2 bilgi ile yapıldığı iddia edilen anket işi kapsamındaki deneklere sorulduğu iddia edilen 13 sorunun seçenek sayılarının;
- 1. Soruda 2 alt seçenek,
- 2. Soruda 5 alt seçenek,
- 3. Soruda 6 alt seçenek,
- 4. Soruda 3 alt seçenek,
- 5. Soruda 4 alt seçenek,
- B kodlu sorulardan 1. Soruda 31 alt seçenek,
- B kodlu sorulardan 2. Soruda 15 alt seçenek,
- B kodlu sorulardan 3. Soruda 18 alt seçenek,
- B kodlu sorulardan 4. Soruda 19 alt seçenek ve bunlara ait 6’şar alt seçenek,
- B kodlu sorulardan 5. Soruda 2 alt seçenek,
- B kodlu sorulardan 6. Soruda 13 seçenek ve bunlara ait 6’şar alt seçenek,
- B kodlu sorulardan 7. Soruda 4 alt seçenek,
- B kodlu sorulardan 8. Soruda 29 seçenek
şeklinde olduğu bilgileri birlikte değerlendirildiğinde;
Yapıldığı iddia edilen ………. tarihli ilk hakediş kapsamında 5.000 deneğe 5 anketör ile 2 gün içerisinde yukarıda yer alan bütün soruların sorulduğu ve bu kapsamda cevapların anketörler tarafından kağıtlara geçirildiği sonucunu ortaya çıkaracağı,
Ancak, Ahizin iddiasındaki, ……….’de yer alan ... ilçedeki deneklere 13 soru ile bu sorulara ilişkin 151 seçenek ve 2 soru için 6’şar alt seçenek sorulduğu, promosyon ürünler verildiği ve bilgisini veren deneklerin bilgilerinin kaydedildiği şeklindeki hususların gerçekleşebilmesi için her bir anketörün 2 günlük süreçte minimum 1.000’er anketi birbirinden farklı ve birbirine oldukça uzak ... ilçede yapması gerektiği ki bu durumun hayatın olağan akışına aykırı olduğu,
……….’da, “O Dönem ……….’de Anket İşi için Kullanılan Kiralık Araçlar ve Yakıt Fişleri” olarak sunduğu evrak incelendiğinde;
Ahiz tarafından ihale sürecinde kiralandığı iddia edilen ve kiralama tarihleri belirtilen 6 farklı araçtan yalnızca 2’si için akaryakıt bilgilerinin sunulduğu, diğer 4 araç için herhangi bir akaryakıt bilgisinin sunulmadığı, kiralandığı iddia edilen araçlardan farklı 2 araç için akaryakıt bilgisinin sunulduğu, ihale kapsamında kullanıldığı iddia edilen toplam akaryakıt bedelinin ise ………. TL olarak belirtildiği, kiralama tarihleri dikkate alındığında söz konusu ………. TL’nin ise ………. TL’lik kısmının sözleşme imzalanması sürecine ilişkin olduğu, kalan ………. TL’lik kısmının ihale süreci ile ilgili olmadığı,
Son olarak bütün anketlerin ... ilçede yapılacağı göz önüne alındığında ………. TL’lik bir akaryakıt ile ... ilçede 9 ay boyunca anket yapılmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu,
……….’de, “Uygulanan Anketler İle Birlikte Dağıtılan Promosyon Ürünlerinin Alındığına Dair Firma Tarafından O Dönem Satın Alınan Ürünlere Ait Fatura Örneği” olarak sunduğu evrak incelendiğinde; 34.000 adet Kur’an-ı Kerim ve kabının ………. tarihinde, 32.000 adet usb belleğin ………. tarihinde, 30.644 adet plastik kalemin ………. tarihinde, 36.000 adet bez çantanın ………. tarihinde alındığı, ancak söz konusu promosyon ürünlerinin dağıtımını da içeren ………. kayıt numaralı ihalenin ihale onay tarihinin ……….; ilan tarihinin ise ………. olduğu, Ahizin gönderdiği faturalarda ise belirtilen promosyon ürünlerinin satın alınma tarihinin ………. ve ………. olduğu, yani Ahizin ihale kapsamında dağıtılacak ürünlerin bir kısmını ihale onay tarihi olan ……….’den önce bir kısmını ise ihale ilan tarihi olan ………. tarihinden önce edinmiş olduğu,
Ayrıca Ahizin “belediyelerin en çok kullandığı ürünleri daha önceden edindiği” şeklindeki iddiasına ilişkin olarak, teknik şartnamede ayrıntılı özellikleri belirtilen bez çanta, usb bellek, plastik kalem ile Kuran-ı Kerim’in İdare tarafından düzenlenen teknik şartnameye uygun olmasının da hayatın olağan akışına aykırı olduğu, şöyle ki;
Teknik şartnamede, usb bellek için istenilen özelliklerin, 16 GB, metal gövdeli olması şeklinde belirlendiği, bilindiği üzere usb belleklerin farklı hafızalarda plastik, metal gibi tasarımlarla yapılabildiği, ancak Ahizin iddiasına göre hayatın olağan akışına aykırı bir şekilde ihale ilan tarihinden önce İdarenin isteyeceği özelliklerdeki bu ürünleri temin ettiği, söz konusu durumun yukarıda da belirtildiği üzere güvenilirlik ilkesi ile örtüşmediği, bezer durumun dağıtıldığı iddia edilen diğer ürünler için de geçerli olduğu, dolayısıyla söz konusu açıklamanın kabul edilebilir nitelikte olmadığı,
“………. İşi” ne ait SGK işyeri açılışının yapılmamış olmasına ilişkin ……….’da, “İhale Konusu İşe Ait Açılış Belgesi”, ……….’da; “İhale Konusu İşe Ait Açılış Belgesinin ………. Büyükşehir Belediyesi Teftiş Kuruluna Verildiğine Dair Dilekçe Örneği”, Ek-11’de “………. Yılında Açılışı Yapılan Firmanın Vergi Dairesi ve SGK Açılış Evrakı” olarak sunulan belgeler incelendiğinde;
Ahiz tarafından, Sosyal Güvenlik Kurumu nezdinde (SGK) işyeri dosyası açıldığının, Şirketin ………. yılından beri ……….’de faaliyet göstermesi ve bu işi de mevcut personel ile yapıyor olması nedeniyle SGK’nın işyeri açılışı yapmasına gerek bulunmadığının, o dönem halihazırda çalışan personel ile anket işinin yapıldığının, yüklü tutarda ceza ile karşılaşma ihtimallerine karşı SGK işyeri dosyası açtığının, ………. yılından bu yana sigortalı personelinin bulunduğunun, ………. Sosyal Güvenlik Merkezine kayıtlı personelinin bulunduğunun ve bu personel ile anket işinin yapıldığının belirtildiği, ancak yine Ahiz tarafından, 6 personelin ihale kapsamında anket çalışması yaptığının, bunlardan 1’inin şirket işvereni, 1’inin şirket yetkilisi, 1’inin kardeş firma çalışanı, 1’inin ………. Sosyal Güvenlik Merkezine kayıtlı olarak çalışan bir personel olduğunun, 2’sinin ise ihale kapsamında ………. adında bir firmadan temin edildiğinin belirtildiği,
Tüm bu personel bilgileri göz önüne alındığında; 3 anketörün ………. çalışanı olmadığı, bunun haricinde 1 personelin ………. Sosyal Güvenlik Merkezinde görünmekte olup ……….’de görünmediği, geriye kalan 2 personelin ise şirket işvereni ve şirket genel yetkilisi olduğu, dolayısıyla halihazırda anket kapsamında bildirilen bu 2 kişinin ……….’e kayıtlı olduğu ancak söz konusu 2 personelin SGK kayıtlarına ilişkin herhangi bir belgenin kanıtlayıcı evrak arasında gönderilmediği,
Ayrıca işyeri dosyası açmasına gerek olmamasına rağmen cezai işlemlerle karşılaşma ihtimaline karşı işyeri dosyası açtığının belirtildiği,
………. ile vergi dairesi kayıtları ve SGK kayıtlarının gönderildiği iddia edilmiş ise de SGK kayıtlarına yer verilmediği, ……….’de Sosyal Güvenlik Merkezine kayıtlı olarak çalıştığına dair herhangi bir kanıtlayıcı evrakın da bulunmadığı,
anlaşılmaktadır.
Yukarıdaki hususlara ilave olarak, konu ile ilgili olarak İçişleri Bakanlığına hitaben yazılan ………. tarih ve ………. sayılı yazımız üzerine, anılan Bakanlık tarafından gönderilen ………. tarihli ve ………. sayılı cevabi yazıda;
………. ihale kayıt numaralı ………. Büyükşehir Belediyesi ve ………. Ltd. Şti. arasında imzalanan sözleşmeye konu “………. İşi” ile ilgili olarak Bakanlık Makamının ………. tarihli araştırma/ön inceleme onayı ile Mülkiye Müfettişi görevlendirildiği, Mülkiye Müfettişi tarafından düzenlenen ve gereği için ………. Valiliğine tevdi edilen ………. tarih ve ………. sayılı ön inceleme raporuna istinaden yapılan işlemler hakkında ………. Valiliğinden bilgi istenildiği, ………. Valiliğinin ………. tarih ve ………. sayılı cevabi yazısında; ………. tarih ve ………. sayılı ön inceleme raporuna istinaden 4483 sayılı Kanun hükümlerine göre ………. tarih ve ………. sayılı “soruşturma izni verilmesine” karar verildiği, söz konusu karara karşı haklarında soruşturma izni verilenler tarafından yapılan itiraz üzerine, ………. Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesince ………. tarih ………., ………. sayılı “…itirazın reddine ve dosyanın ………. Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine” karar verildiğinin belirtildiği, bahsi geçen ………. tarih ve ………. sayılı karar ile ………. Bölge İdare Mahkemesinin 1. İdari Dava Dairesince ………. tarihli kararının birer örneğinin yazı ekinde gönderildiği, ifade edilmiştir.
İçişleri Bakanlığı yazısı ekinde yer verilen ………. Valiliğinin ………. tarih ve ………. sayılı kararında anılan konuyla ilgili bilirkişi incelemesi de yaptırıldığı ve bilirkişilerce düzenlenen raporda;
“ ……….” ifade edilmiştir.
Bilirkişiler tarafından düzenlenen rapora göre de;
İki ihale kapsamındaki örneklemenin ilçelere göre dağılım tablosunda uygulanan anket sayısı, cinsiyet dağılım istatistik oranı, çalışmaya katılanların yaşları, eğitim durumu, mezhep ve etnik köken istatistikleri, ankete katılanların ilin çözülmesi gereken en önemli sorusuna, belediyenin en başarısız olduğu hizmet alanına, belediyenin ne kadar başarılı bulunduğuna, belediye başkanının adının bilinip bilinmediği konusuna, şehrin sosyal ve kültürel etkinliklerinin yeterliliği ile ilgili soruya verdiği cevapların birebir aynı olması,
………. ihale kayıt numaralı işe ait ihale dosyasının incelemesinde, işe ait imzasız teknik şartnamenin bulunması ve bu şartnamede her seferinde 5000 kişiyle anketin yapılacağının ifade edilmesine rağmen, bilirkişiler tarafından EKAP üzerinden indirilen teknik şartname ve yaklaşık maliyetin oluşturulmasına yönelik alınan tekliflere ait firmalarca imzalanan teknik şartnamede işin 10.000 kişi ile gerçekleştirileceğinin düzenlenmiş olması,
10.000 kişi ile yapılması gereken ………. ihale kayıt numaralı işin, yüklenicinin yazılı ve duruşmadaki sözlü beyanları ve Bakanlığın görevlendirdiği bilirkişi tespitine göre 5000 kişiyle yapılması durumu,
Bilirkişi tarafından ………. kayıt numaralı ihale ile ………. ihale kayıt numaralı ihalelere ilişkin teklif belgelerinin incelenmesinde; ………. yılında ihale edilen işin yüklenicisi ………. Ltd. Şti.nin firma yetkilisi ile ………. yılında ihale edilen işin yüklenicisi olan ………. Ltd. Şti. firma yetkilisinin ………. olması, anılan kişinin her iki firma ile organik bağı olması ve ………. yılındaki işte anketör olarak görev yapmış olması,
………. yılında yapılacak işin sözleşmesi ………. tarihinde imzalanmasına rağmen anket uygulanan kişilerden isimlerini verenlerin adı, soyadı ve iletişim bilgileri klasöründe bilirkişilerce yapılan incelemede, ilk anket tarihinin ………. -………. tarihleri olarak gözükmesi, dolayısıyla sözleşmenin imzalanması ve işe başlama tarihinden önceki tarihleri taşıyan bilgilerin kullanılması, ayrıca söz konusu listedeki isimlerin ayrıntılı incelenmesinde aynı kişi gruplarının aynı sırada farklı listelerde kullanıldığının tespit edilmesi,
Ödeme emri eki olarak Temyiz Kuruluna ibraz edilen anket raporlarının, ………. ihale kayıt numaralı ………. İşi kapsamında hem birbirinin aynı olması, hem de ………. ihale kayıt numaralı iş kapsamında bir önceki yıl yapılan anket raporlarının aynısı olması,
Nedenleriyle; yapılmayan anketler ve dağıtılmayan ürünler için yükleniciye ödeme yapılması suretiyle 10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesinde; “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanan kamu zararına sebebiyet verildiği görülmüştür.
Sorumluluk yönünden;
………. Üyeleri ………. ve ………. tarafından kamu zararının oluşmasında kendilerinden kaynaklı kasıt, kusur veya ihmalden bahsetmenin mümkün olmadığı, kamu zararı ile illiyet bağlarının bulunmadığı, muayene kabul komisyonunda görevlendirilmeleri ile ilgili taraflarına herhangi bir tebligat yapılmadığı, belgelerin şifahi olarak ve mobing yoluyla imzalattırılmış olduğu gerçeği karşısında sorumluluktan azad edilmelerinin gerektiği belirtilerek sorumluluğa itiraz edilse de;
Yapılan incelemede; ………. ve ……….’ın ………. ihale kayıt numaralı ihale kapsamında usulünce ………. üyesi olarak atandığı ve adı geçen kişilerin ilişikli tutulan hakedişlere ekli ………. Raporlarını imzaladıkları görülmüştür.
Sözleşme eki Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde; “Kontrol Teşkilatı”nın, İdare tarafından işlerin denetimi için idare içinden görevlendirilmiş bir kişi veya bir komisyonu ve/veya idare dışından bu işleri yapmak üzere görevlendirilen gerçek veya tüzel kişi veya kişileri ifade ettiği düzenlendikten sonra,
“Kontrol teşkilatı ve yetkileri” başlıklı 26 ncı maddesinde;
“Sözleşmeye bağlanan her türlü iş, idare tarafından görevlendirilen kontrol teşkilatının denetimi altında, yüklenici tarafından yönetilir ve gerçekleştirilir. Yüklenici, bütün işleri kontrol teşkilatının sözleşme ve eklerindeki hükümlere aykırı olmamak şartı ile vereceği talimata göre yapmak zorundadır. Kontrol teşkilatının yetkileri sözleşmede belirtilir. Sözleşmede aksine bir hüküm yoksa kontrol teşkilatı; işlerin yürütülmesiyle ilgili olarak her türlü denetim, malzeme, işlerin ve sözleşmesinde onaya sunulması gerektiği belirtilen yüklenici personelinin onay veya reddi, ödeme miktarlarının tespiti, işlerin düzeltilmesi ve sözleşmenin gereklerinin yerine getirilmesi konusunda talimat vermeye ve uygulamaya yetkili olup, fesih, tasfiye, süre uzatımı, iş artışı, iş eksilişi, kabul, yüklenici nam ve hesabına iş yaptırma ve alt yüklenicileri onaylama hususlarında ise idareye görüş bildirir… Sözleşme konusu iş süreklilik gösteren bir mahiyette ise, işin yapılmasına ilişkin kayıtlar sözleşmesinde belirtilen sıklıkta tutulur ve bu tutanaklar yüklenici tarafından da imzalanır. İşlerin eksik, kötü ve sözleşmeye aykırı olarak yapılması durumunda sözleşmede belirtilen cezalar uygulanır.” hükmü,
“Hizmetin kabulü” başlıklı 44 üncü maddesinde de;
“a) Belli bir çalışma sonrasında tamamlanarak ortaya çıkarılan hizmetlerde: Sözleşme konusu iş tamamlandığında, yüklenici, işin teslim alınarak kabul işlemlerinin yapılmasını isteyen bir dilekçe ile idareye başvurur. Yapılan işler, idarece verilecek talimat üzerine kontrol teşkilatınca ön incelemeden geçirilir. Bu inceleme sonucunda kontrol teşkilatı işlerin durumunu inceleyerek mevcut haliyle sözleşme ve eklerinde belirtilen şartlara uygun olarak tamamlandığını veya tamamlanmamış olsa bile teslim alınması istenen işte, işin fonksiyonelliğine önemli ölçüde zarar verecek bir durumun olmadığını ve idarenin ihtiyacını karşılama açısından bu haliyle kabul edilebilir olduğunu tespit ederse, işin tamamlanmış veya listelenen eksiklikleri ile tamamlanmış sayılabileceğini idareye bildirir. Bu durumda idare en az üç (3) kişiden oluşan bir kabul komisyonu kurar ve kabul aşamasına geçilir. Ancak, kontrol teşkilatı tarafından işte önemli ve işin fonksiyonelliğini engellediği için idarenin ihtiyacını karşılama açısından kabul edilemez eksiklik veya kusurların bulunduğu tespit edilirse, bu durum idareye bildirilir ve kabul aşamasına geçilmez…” hükmü bulunmaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, hizmet alım işlerinde ………. üyesi olarak atanan kişiler, işin sözleşme ve eklerinde belirtilen şartlara uygun olarak tamamlanıp tamamlanmadığını kontrol etmekle görevli ve yetkili kılınmış olup, bu kontrollerin yapılmaması nedeniyle gerçekleşmeyen işin bedelinin ödenmesi suretiyle oluşan kamu zararından sorumludurlar.
Bu itibarla, söz konusu anket hizmet alım işinde yapılmayan anketler ve dağıtılmayan ürünler için yükleniciye ödenen ………. TL’lik kamu zararının, ………. TL’sinin yüklenicinin alacağından mahsup yöntemiyle, ………. TL’sinin ise yüklenicinin teminatlarından kesinti yapılmak suretiyle ………. tarihli ve ………. numaralı muhasebe işlem fişi ile tahsil edildiği anlaşıldığından ………. TL için ilişilecek husus kalmadığına,
Bakiye ………. TL’nin ise;
………. TL’sinin Harcama Yetkilisi (……….) ………., Gerçekleştirme Görevlisi (……….) ………. ile Diğer Sorumlu (……….) ………. ve Diğer Sorumlu (……….) ……….’ye
………. TL’sinin Harcama Yetkilisi (……….) ………., Gerçekleştirme Görevlisi (……….) ………. ve Diğer Sorumlu (……….) ……….’a
………. TL’sinin Harcama Yetkilisi (……….) ………., Gerçekleştirme Görevlisi (……….) ………. ve Diğer Sorumlu (……….) ……….’ye müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faiziyle birlikte ödettirilmesine,
Anılan Kanunun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle
karar verildi.
………. tarih ve ………. sayılı İlamın ………. maddesinde tazminine hükmolunan konu ile ilgili olarak Temyiz Kurulunun ………. tarih ve ………. tutanak numaralı bozma Kararı üzerine 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince konunun görüşülmesine karar verildi.
Dosyanın incelenmesinde;
………. tarih ve ………. sayılı İlamın ………. maddesindeki; ………. Büyükşehir Belediyesinde, ………. Ltd. Şti yükleniminde gerçekleştirilen ………. ihale kayıt numaralı “………. İşi”nde ödeme emri belgelerine bağlı hakedişler sonucunda düzenlenen 11 anket raporunun hem birbirinin birebir aynısı hem de ………. ihale kayıt numaralı ‘………. İşi’ kapsamında düzenlenen anket raporunun aynısı olması nedeniyle söz konusu anketlerin yapılmadığının anlaşılması neticesinde, yapılmayan anketler ve anketler yapılırken dağıtılması gerekip dağıtılmayan ürünler için yükleniciye ödeme yapılması sonucu oluşan ………. TL kamu zararından, tahsil edilen ………. TL’si için ilişilecek husus kalmadığına, kalan ………. TL kamu zararı hakkında verilen tazmin hükmü ile ilgili olarak, Temyiz Kurulunun ………. tarih ve ………. tutanak numaralı Kararı’nda;
Konunun esası ile ilgili olarak sorumlular tarafından gönderilen temyiz dilekçelerinde ve duruşma esnasında yapılan sözlü açıklamalarda özetle;
“İlamda dayanak teşkil eden ve ………. ihale kapsamında yapılmış 11 adet anket raporunun, gerçek sonuçları ihtiva etmediği, örneklem niteliğinde olduğu, gerçek sonuçların şartnamedeki gizlilik şartı gereği ödeme evrakına eklenmediği, sadece Belediye Başkanı ile paylaşıldığı, söz konusu ihale kapsamında yapılmış ve hakedişlere eklenmeyen tüm anket raporları (12 adet) ile ankete katılan deneklerin kişisel bilgilerinin yer aldığı listelerin dilekçe ekinde Temyiz Kuruluna, öncesinde de ilk savunma ekinde Denetçiye sunulduğu ve bunların incelendiği takdirde tüm anket raporlarının kesinlikle birbirinin aynısı olmadığının görüleceği, yine ihale kapsamında dağıtılması gereken ürünlerin üretildiğine-dağıtıldığına dair evraklar ile dağıtılan tüm deneklerin bilgisinin firma tarafından sunulduğu,
Sorguda söz konusu işin %20 iş artışına gidildiği ifade edilse de iş artışının İdare tarafından iptal edildiği bu nedenle işin bedelinin ………. TL değil, ………. TL olması gerektiği,
Sorguda 10.000 kişi ile yapılacağı belirtilen anketlerin şartname gereğince 5.000 kişiyle yapıldığı, uygulamada anketörlerin ………. ilinde 60.000 üzerinde kişiyle görüştüğü, büyük bir kısmının kişisel bilgilerinin kaydedilmesine izin vermediği, ancak buna rağmen 12.000 kişi üzerinde bir sayıda kişi listesinin işi alan firma tarafından tarafımıza iletildiği, dolayısıyla bu açıdan bakıldığından dahi işin yapılmamış olarak nitelendirilmesinin mümkün olmadığı,
Öte yandan Belediyece ………. ihale kapsamında anket hizmeti alındığı, 5510 sayılı Kanunun 4(a) maddesi kapsamında Belediyece personel çalıştırılmasına dayalı bir ihale gerçekleştirilmediği, ………. Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne ………. sayılı Yazı ile bahsi geçen sözleşmenin bilgisinin verildiği, personel sayısı veya ücretleri ile ilgili bilgi verilmediği, firmanın SGK nezdinde işyeri dosyasının olmamasının kamu zararına esas teşkil etmeyeceği, kaldı ki firmadan alınan bilgiye göre söz konusu iş için SGK nezdinde işyeri dosyasının da açıldığı,
Tüm bu açıklamalardan görüleceği üzere yapılan iş şartnamesine uygun gerçekleşmiş olup, yapılmayan bir işe para ödenmesinin söz konusu olmadığı,”
şeklindeki ifadenin yer aldığı, ihtilaf konusu ………. kayıt numaralı ihale kapsamında üretilmiş olan ve gerçek sonuçlar olduğu iddia edilen 12 adet anket raporu ile anketörlerin görüştüğü deneklere ait listelerin ve ihale kapsamında deneklere dağıtılması gereken bez çanta, USB bellek, kalem gibi promosyon ürünlerinin alındığına-dağıtıldığına dair evrakın, iş kapsamında çalışan anketör bilgilerinin ve bunların sigorta dökümlerinin, kullanılan kiralık araçlar ve bunların yakıt fişlerinin, ihale konusu işe ait Sosyal Güvenlik Kurumunca yapılmış işyeri tescil belgesi ve diğer bazı belgelerin Temyiz Kuruluna ibraz edildiğinin belirtildiği,
Yapılan incelemede; sorumlular ile ahiz firma (fer’i müdahil) tarafından Kurula ibraz edilen, konunun esasını teşkil eden ve yukarıda bahsi geçen belgelerden bir kısmının daha önce (gerçek anket sonucu olduğu iddia edilen 12 adet anket raporu ile ankete katılan deneklerin kişisel bilgilerinin yer aldığı listelerin) yargılamaya esas raporun hazırlanması aşamasında ilgili Denetçiye sunulduğunun ve dolayısıyla söz konusu belgelerin yargılama esnasında mevcut olduğunun görüldüğü, Dairesince hazırlanan İlamda; sorumlularca ibraz edilen anket sonuçları ile denek listesinin incelenmediği, bu belgelerin anketlerin fiilen yapıldığını gösterir nitelikte gerçek sonuçları ihtiva edip etmediği hakkında bir açıklamada bulunulmadığı, hal böyle olunca, noksan inceleme ile neticeye gidilerek hükmün kurulduğu, yapılan işlemin doğru olmadığı,
Yine sorumlularca Temyiz Kuruluna sunulan ve anket işinin fiilen yapıldığını tevsik edici olduğu iddia edilen; ihale kapsamında deneklere dağıtılması gereken bez çanta, USB bellek, kalem gibi promosyon ürünlerin alındığına-dağıtıldığına dair evrakın, iş kapsamında çalışan anketör bilgileri ve bunların sigorta dökümlerinin, kullanılan kiralık araçlar ve bunların yakıt fişlerinin, işyeri tescil belgesi ve diğer bazı evrakın, Dairede yargılama esnasında bulunmayan-görülmeyen ve hükme tesir edebilecek nitelikte yeni bilgi-belge olduğu değerlendirildiğinden, bunların da Dairesince yapılacak incelemede dikkate alınması gerektiği,
Diğer yandan İlamda, konunun idari yönden incelenmesi için ilgili Bakanlığa durumun bildirilmesine karar verildiği ve sorumluların temyiz dilekçelerinden aynı konuyla ilgili ………. Büyükşehir Belediyesi Teftiş Kurulu Başkanlığınca da soruşturma yürütüldüğünün görüldüğü,
Yapılan bu açıklamalar çerçevesinde; gerek temyize esas İlamda; konunun esasını teşkil eden ve sorumlularca yargılama öncesinde (rapor aşamasında) sunulan bilgi ve belgeler incelenmeden verilen tazmin hükmünde hukuki isabetsizlik bulunduğunun gerekse ahiz firmanın (fer’i müdahil) Temyiz Kuruluna ibraz ettiği ve yargılama esnasında olmayıp yeni bilgi-belge olduğu değerlendirilen evrakın Dairesince incelenmesi gerektiği hususları göz önüne alındığında, bahsedilen tüm bilgi-belgeler ile ayrıca icap ederse bu konuda yürütülen soruşturma-inceleme tamamlanmış ise, soruşturma-inceleme rapor(lar)u elde edilip buradaki sonuçlar da dikkate alınarak olayın tüm yönleriyle irdelenmesi ve (varsa) kamu zararının yeniden belirlenmesi suretiyle hüküm kurulması gerektiği sonucuna varıldığı,
Sorumluluk hususu ile ilgili olarak;
İlamda ödemeyi gerçekleştiren harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlileri ile ………. sorumlu tutulduğu,
Bu defa ………. ………. ve ………. tarafından kamu zararında kasıt, kusur veya ihmallerinden bahsetmenin mümkün olmadığının, kamu zararı ile illiyet bağlarının bulunmadığının, muayene kabul komisyonunda görevlendirilmeleri ile ilgili taraflarına herhangi bir tebligat yapılmadığının, belgelerin şifahi olarak ve mobing yoluyla imzalattırılmış olduğu gerçeği karşısında da yine sorumluluktan azad edilmelerinin gerektiğinin belirtilmesi suretiyle sorumluluğa itiraz edildiği,
Yapılan incelemede; ………. ve ………. ………. ihale kayıt numaralı ihale kapsamında usulünce kontrol teşkilatı üyesi olarak atandığı ve adı geçen kişilerin ilişikli tutulan hakedişlere ekli kontrol teşkilati raporlarını imzaladıklarının görüldüğü,
Sözleşme eki Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde; “Kontrol Teşkilatı” nın, idare tarafından işlerin denetimi için idare içinden görevlendirilmiş bir kişi veya bir komisyonu ve/veya idare dışından bu işleri yapmak üzere görevlendirilen gerçek veya tüzel kişi veya kişileri ifade ettiği belirtildikten sonra,
“Kontrol teşkilatı ve yetkileri” başlıklı 26 ncı maddesinde;
“Sözleşmeye bağlanan her türlü iş, idare tarafından görevlendirilen kontrol teşkilatının denetimi altında, yüklenici tarafından yönetilir ve gerçekleştirilir. Yüklenici, bütün işleri kontrol teşkilatının sözleşme ve eklerindeki hükümlere aykırı olmamak şartı ile vereceği talimata göre yapmak zorundadır. Kontrol teşkilatının yetkileri sözleşmede belirtilir. Sözleşmede aksine bir hüküm yoksa kontrol teşkilatı; işlerin yürütülmesiyle ilgili olarak her türlü denetim, malzeme, işlerin ve sözleşmesinde onaya sunulması gerektiği belirtilen yüklenici personelinin onay veya reddi, ödeme miktarlarının tespiti, işlerin düzeltilmesi ve sözleşmenin gereklerinin yerine getirilmesi konusunda talimat vermeye ve uygulamaya yetkili olup, fesih, tasfiye, süre uzatımı, iş artışı, iş eksilişi, kabul, yüklenici nam ve hesabına iş yaptırma ve alt yüklenicileri onaylama hususlarında ise idareye görüş bildirir… Sözleşme konusu iş süreklilik gösteren bir mahiyette ise, işin yapılmasına ilişkin kayıtlar sözleşmesinde belirtilen sıklıkta tutulur ve bu tutanaklar yüklenici tarafından da imzalanır. İşlerin eksik, kötü ve sözleşmeye aykırı olarak yapılması durumunda sözleşmede belirtilen cezalar uygulanır.” hükmü,
“Hizmetin kabulü” başlıklı 44 üncü maddesinde de;
“a) Belli bir çalışma sonrasında tamamlanarak ortaya çıkarılan hizmetlerde: Sözleşme konusu iş tamamlandığında, yüklenici, işin teslim alınarak kabul işlemlerinin yapılmasını isteyen bir dilekçe ile idareye başvurur. Yapılan işler, idarece verilecek talimat üzerine kontrol teşkilatınca ön incelemeden geçirilir. Bu inceleme sonucunda kontrol teşkilatı işlerin durumunu inceleyerek mevcut haliyle sözleşme ve eklerinde belirtilen şartlara uygun olarak tamamlandığını veya tamamlanmamış olsa bile teslim alınması istenen işte, işin fonksiyonelliğine önemli ölçüde zarar verecek bir durumun olmadığını ve idarenin ihtiyacını karşılama açısından bu haliyle kabul edilebilir olduğunu tespit ederse, işin tamamlanmış veya listelenen eksiklikleri ile tamamlanmış sayılabileceğini idareye bildirir. Bu durumda idare en az üç (3) kişiden oluşan bir kabul komisyonu kurar ve kabul aşamasına geçilir. Ancak, kontrol teşkilatı tarafından işte önemli ve işin fonksiyonelliğini engellediği için idarenin ihtiyacını karşılama açısından kabul edilemez eksiklik veya kusurların bulunduğu tespit edilirse, bu durum idareye bildirilir ve kabul aşamasına geçilmez…” hükmünün yer aldığı,
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre hizmet alım işlerinde kontrol teşkilatı olarak atanan kişilerin, işlerin sözleşme ve eklerinde belirtilen şartlara uygun olarak tamamlanıp tamamlanmadığını kontrol etmekle görevli ve yetkili kılınmış olduğu, bu durumda İlamda; gerçekleşmeyen işin bedelinin ödenmesi nedeniyle oluştuğu belirtilen kamu zararı ile bağlantılı olarak işin kontrollüğünü yapan kontrol teşkilatı üyelerinin sorumluluğunun bulunduğu dolayısıyla temyiz dilekçelerinde öne sürülen bu yöndeki itirazların kabul edilmeyerek, İlam maddesinin sorumluluk yönüyle mevzuatına uygun olduğunun değerlendirildiği,
ifade edilerek,
………. sayılı İlamın ………. maddesi ile verilen ………. TL tutarındaki tazmin hükmünün, sorumluluk yönüyle mevzuata uygun olduğu, esas yönüyle ise yukarıda açıklanan gerekçelerle hukuken isabetsiz olduğu değerlendirildiğinden, söz konusu İlam maddesinin bozularak konunun Sorumlularca ibraz edilen tüm bilgi-belgeler doğrultusunda tekrar incelenip hükme bağlanması için dosyanın Dairesine gönderilmesine karar verilmiş olup, söz konusu bozma Kararı üzerine düzenlenen ek rapor, dosyada mevcut bilgi ve belgeler, konu ile ilgili İçişleri Bakanlığına hitaben yazılan ………. tarih ve ………. sayılı yazımız üzerine anılan Bakanlık tarafından gönderilen ………. tarihli ve ………. sayılı cevabi yazı incelendikten sonra;
Söz konusu işe ilişkin Teknik Şartnamenin;
“İşin Kapsamı” başlıklı 3 üncü maddesinde;
“………. Büyükşehir Belediye sınırları içerisindeki mahallerde ve ... ilçede verilen belediye hizmetlerinin sunumu hakkında memnuniyetinin tespit edilmesi ile bir sonraki dönem için beklenti ve ihtiyaçlarının sorgulanmasını kapsayan, her seferinde 10.000 kişiye uygulanacak 12 adet ölçek/anket uygulama hizmetidir.”,
“Data Girişi, Bulguların Analizi, Raporlanması, Sunumu ve Araştırma Sonuçları Kapsamında Öneriler Geliştirilmesi” başlıklı 4.3 üncü maddesinde;
“Saha çalışmasından elde edilen sonuçlar, yüklenici tarafından elektronik ortamda kaydedilecek, değerlendirmeler ise tablo ve grafikler ile bir rapor halinde düzenlenecektir. Belediye tarafından talep edilecek formlarda görseller/garfikler, analiz yöntemleri kullanılacaktır. Anket raporları belediye ile paylaşılacak ve gerekli durumlarda üst yönetime sunumu görevli kişiler tarafından yapılacaktır.”,
“İşin Teslimi” başlıklı 6 ncı maddesinde;
“Yüklenici, raporları 2 adet renkli kopya baskı ve 2 adet CD şeklinde Belediye’ye teslim edecektir. Yüklenici, gerektiğinde belediyenin talep ettiği dataları ve ayrıntılı sonuçları elektronik ortamda gönderecektir.”,
“Özel Şartlar” başlıklı 9 uncu maddesinin 9.2 nci alt maddesinde;
“Yüklenici iş ile ilgili bilgileri ve anket sonuçlarını idareden yazılı izinsiz 3. kişilerle paylaşamaz. Yüklenici görüştüğü kişilerin ad-soyad ve iletişim bilgilerini hiç kimse ile hiçbir amaçla paylaşamaz. İdare ankete katılanların ad-soyad ve diğer iletişim bilgilerini sadece kontrol amaçlı görebilir. İdare kontrol aşamasında katılımcıların ad-soyad ve diğer kişi bilgileri ile verdiği cevapları hiçbir yöntem ile kaydedemez ve başkaları ile paylaşamaz.”
düzenlemeleri yer almaktadır.
Teknik Şartnamede; Yüklenicinin raporları 2 adet renkli baskı ve 2 adet CD şeklinde Belediye’ye teslim edeceği, yalnızca iş ile ilgili bilgileri ve anket sonuçlarını İdareden yazılı izinsiz üçüncü kişilerle paylaşamayacağı hükmü bulunmakta olup raporların Belediye Başkanına sunulacağı ve sonuçların gizli kalacağına ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.
15.08.2007 tarihli ve 2664 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin “Ödeme belgeleri ve bağlanacak kanıtlayıcı belgeler” başlıklı 4 üncü maddesinin ikinci fıkrasında yer alan; “Kanıtlayıcı belgeler, kamu harcamalarının belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak yapıldığına ve gerçekleştirildiğine ilişkin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca düzenlenip onaylanan belgelerdir. ….” şeklindeki düzenleme gereği, İdare tarafından anket sonucunun (gerçek anket sonucunun) ödeme emri belgesine eklemesi gerekmektedir.
Denetim sürecinde de; 6085 sayılı Sayıştay Kanununun “Kamu idareleri ve görevlilerinin sorumluluğu” başlıklı 9 uncu maddesindeki “ (1) Sorumlular veya diğer ilgililer, denetçilerin isteyecekleri bilgi, kayıt ve belgeleri vermeye, işlem, faaliyet ve malların fiili ve fiziki durumlarını geciktirmeksizin göstermeye mecburdurlar. (2) Sorumlular veya diğer ilgililerce verilemeyen veya gösterilemeyen belgeler ilgili kamu idarelerinden istenir. Sorumlular veya diğer ilgililer belgelerin asıllarını ve aslı gösterilemeyen belgelerin ikinci nüshalarını göstermek zorundadır.” şeklindeki hüküm gereğince İdareden anket sonuçları ve CD’lerin istenildiği, İdare tarafından verilen kanıtlayıcı evrak üzerinden Sorgunun oluşturulduğu anlaşılmaktadır.
Bu bağlamda; Sorumluların, Denetçiye sunulan anket sonuçlarının gerçek olmadığı, Temyiz dosyasına eklenen dilekçe ekindeki “gerçek anket değerleri” olarak nitelendirilen sonuçların gerçek sonuçlar olduğu, hakedişlere ekli belgelerin gerçeği yansıtmadığı, gerçek sonuçların Belediye Başkanlığında veya firmada saklandığı şeklinde öne sürülen ifadenin, mevzuata göre kabul edilebilirliği bulunmamaktadır.
10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32 nci maddesinde;
“Bütçelerden harcama yapılabilmesi, harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkündür. …
Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun ve diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.”
hükmü gereğince bahsi geçen işe ilişkin olarak Harcama Yetkilisi olan ilgili Daire Başkanı ile diğer sorumlulardan gerekli bilgi ve belgelerin temin edilmesi suretiyle Sorgunun yazıldığı, yukarıda yer verilen Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan; “Ödeme belgesi en az üç nüsha düzenlenir. İlk nüshası bu Yönetmelikte belirtilen eki kanıtlayıcı belgeler ile birlikte istendiğinde Sayıştaya gönderilmek, ikinci nüshası ise saklanmak üzere muhasebe birimine verilir. Üçüncü nüsha da harcama biriminde muhafaza edilir.” şeklindeki düzenleme gereği söz konusu ödeme emri belgesi ile eki olan kanıtlayıcı belgelerin ilgili harcama biriminde muhafaza edilmesinin gerektiği, dolayısıyla söz konusu sorgu oluşturulurken muhasebe birimi ile harcama biriminde yer alan ve Denetçilere sunulan bilgi ve belgeler üzerinden denetimin gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır.
Diğer taraftan Temyiz dilekçesi ekinde deneklere ilişkin gönderilen listeler incelendiğinde;
- 1, 6, 7, 8 ve 12 numara ile gönderilen listeler ile Sorguya gönderilen savunmada yer alan ilgili listelerin birbirinin aynısı olduğu,
- 2 numaralı liste ile Sorguya gönderilen savunma ekinde yer alan ilgili listenin ilk ………. kişisinin silinmiş olup geriye kalan kısmının aynı olduğu,
- 3 numaralı liste ile Sorguya gönderilen savunma ekinde yer alan ilgili listenin son ………. kişisi silinmiş olup geriye kalan ………. kişilik kısmının aynı olduğu (düzenlenen yargılamaya esas ilk raporda söz konusu listede ………. nci kişiden itibaren mükerrerlik olduğunun tespit edildiği),
- 4 numaralı liste ile Sorguya gönderilen savunma ekinde yer alan ilgili listenin ………. -………. nci sırasında yer alan kişilerin aynı olduğu geriye kalan kısımların silindiği, (düzenlenen ilk yargılamaya esas raporda söz konusu listede ilk ………. kişide mükerrerlik olduğu tespit edilmişti)
görülmüş olup, Sorguya esas savunmalarda Sorumlular tarafından gönderilen ve mükerrerlik tespit edilen denek listelerinin değiştirilip tekrar gönderildiği anlaşılmıştır.
Bununla birlikte, Sorumlular Temyiz dilekçelerinde, söz konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı olmadığını iddia etmişlerse de;
Sorumlunun gönderdiği dilekçeye ekli ve Yüklenicinin ………. tarihinde imzaladığı sözleşmeye ilişkin ………. tarihinde ………. Sosyal Güvenlik Merkezinde işyeri bildirgesi ile işyeri dosyası açtığını gösterir ………. numaralı evrak, söz konusu işte 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (a) bendi kapsamına giren bir sigortalı çalıştırdığını destekler niteliktedir.
Ahiz konumunda olan ………. Ltd. Şti. tarafından gönderilen Temyize esas dilekçede; bir taraftan gerçek anket raporlarının ve sonuçlarının Temyiz Kuruluna teslim edilen dosyada mevcut olduğu, söz konusu raporların ………. Büyükşehir Belediyesi Teftiş Kuruluna da isteği üzerine verildiği, o dönemki Belediye Başkanına ve yine o dönem bu işin daire sorumlusu ve harcama yetkilisi olan eski ………. Daire Başkanı ……….’a sunum yapılarak anket sonuçlarının teslim edildiği belirtilirken, diğer taraftan Şartname gereğince anket sonuçlarının üçüncü kişilerle paylaşılamaması gerekçesiyle yeni atanan ………. Başkanı ile ………. Müdürünün asılları Belediyede olan ve temin etme imkânları bulunan anket sonuçlarını usule ve yasaya aykırı olarak istemeleri üzerine başka anket sonuçlarını içeren örnek mahiyetinde bir CD’nin hazırlanarak bu kişilere, bu kişiler tarafından da Denetçilere teslim edildiği, denetimin bu sonuçlar ve CD’ler üzerinden yapıldığı, Denetçilerin anket sonuçlarının asıllarını taraflarından yazılı olarak istememesi sonucunda hatalı bir tutumla sorgunun yazıldığı iddia edilmiştir.
Ahizin, anket sonuçlarının Denetçiler tarafından usule ve yasaya aykırı olarak istenmesi, yazılı olarak istenmemesi sonucunda hatalı bir tutumla Sorgunun yazıldığı hususuna ilişkin iddiasının; 6085 sayılı Sayıştay Kanununun ‘Kamu idareleri ve görevlilerinin sorumluluğu’ başlıklı 9 uncu maddesinde yer alan; “ (1) Sorumlular veya diğer ilgililer, denetçilerin isteyecekleri bilgi, kayıt ve belgeleri vermeye, işlem, faaliyet ve malların fiili ve fiziki durumlarını geciktirmeksizin göstermeye mecburdurlar. (2) Sorumlular veya diğer ilgililerce verilemeyen veya gösterilemeyen belgeler ilgili kamu idarelerinden istenir. Sorumlular veya diğer ilgililer belgelerin asıllarını ve aslı gösterilemeyen belgelerin ikinci nüshalarını göstermek zorundadır.” şeklindeki hükümde, denetim esnasında ilgili bilgi ve belgelerin yazılı olarak istenmesine dair herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı aynı zamanda Denetçilerin muhatabının ahiz değil sorumlular olduğu göz önüne alındığında kabule şayan olmadığı açıktır.
Zira, Yüklenici tarafından İdareye teslim edilen anket sonuçlarının Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği gereğince ödeme emri belgesinin ekinde yer alması gerekmekte iken yer almaması sebebiyle Denetçiler tarafından ilgili harcama biriminden söz konusu anket sonuçlarının temin edilmesi suretiyle sorgunun yazıldığı anlaşılmaktadır.
Ayrıca, Ahiz tarafından Teknik Şartnamenin “yüklenici iş ile ilgili bilgileri ve anket sonuçlarını idareden yazılı izinsiz paylaşamaz.” hükmü gereğince anket sonuçlarının üçüncü kişilerle paylaşılamayacağı, firma olarak kendileri tarafından bu anket sonuçları ile ilgili olarak dönemin Belediye Başkanı ve eski ………. Daire Başkanı ……….’a her ay sunum yapıldığı ve raporların teslim edildiği, yeni atanan ………. Daire Başkanı ile ………. Müdürünün üçüncü kişi olarak nitelendirilmesi suretiyle kendilerine gerçek sonuçların gönderilmediği, örnek mahiyetinde sonuçların gönderildiği şeklindeki iddiasının, Teknik Şartnamede söz konusu anket sonuçlarının harcama biriminden saklı kalacağına, harcama birimine farklı sonuçların gönderilebileceğine ilişkin bir hükmün bulunmadığı ayrıca bir harcama birimi olan ve ihaleyi yapan ………. Dairesi Başkanlığının üçüncü kişi olarak nitelendirilemeyeceği göz önüne alındığında kabulü mümkün değildir.
Diğer taraftan Ahiz tarafından sunulan dilekçe ekinde yer alan;
……….’te, “İhale Süresi Olan ………. ile ………. Arasındaki ……….’deki Firma Harcamalarını Gösteren Evraklar” olarak sunduğu, iş artışı ile KDV dahil olarak ………. TL olarak gerçekleşen söz konusu iş kapsamında yapıldığı iddia edilen ve ………. ay süren bir iş için “kanıtlayıcı harcama evrakı” olarak gönderilen toplam ………. TL’lik harcamaya ilişkin belgelerin; TV, kablo, çocuk masal eğitim seti, muhtelif kıyafet, zeytinyağı, ……….’dan alınan akaryakıt gibi harcamalara ilişkin olduğu ve bu harcamaların anket uygulaması aşamasında yapılabilecek harcama niteliğinde olmadığı,
……….’te, Teknik Şartnamede aylık 10.000 adet olarak yer verilen, ancak her ay 5.000 adet olarak uyguladığı iddia edilen anket işine ilişkin, “Anket İşinde Çalışan Personel Bilgileri” olarak sunduğu çalışan listesi incelendiğinde söz konusu bilgilerde;
6 çalışanın her hakedişte 5.000 kişiye anket uyguladığının iddia edildiği,
Anketin uygulanma sürecinde çalıştırılan kişiler ile ilgili olarak ise;
- Söz konusu süreçte anketör olarak çalıştığı iddia edilen 6 kişiden 1’inin şirketin sahibi ve işveren, 1’inin ise şirket yetkilisi olduğu, anılan kişilere ait ……….’de açılan işyeri dosyası ile ilgili herhangi bir SGK kaydının ise sunulmadığı,
- Bunun haricinde çalıştığı iddia edilen 4 kişiden 1’i olan ………. nin ………. SGK Merkezine kayıtlı olarak çalıştığı, ilgili personelin şirket adına ……….’da ihaleden önceki dönmelerde de çalıştığı,
- “Kardeş firma” olduğu iddia edilen diğer firmada çalışan ………. ile ilgili olarak gönderilen belgelerde, ilgilinin SGK kayıtlarının ………., ………., ………., ………. ve ………. dönemlerini kapsadığı, oysa söz konusu ihaleye ilişkin sözleşmenin ………. tarihinde imzalandığı, diğer bir anlatımla, ………..’nin ………. nci aylarda yapıldığı iddia edilen anketlerde hiç çalışmadığı,
- Hizmet alım yöntemiyle çalıştırıldığı iddia edilen ………. ve ………. ile ilgili olarak ise ………. ile ………. arasında yapılan bir antlaşmaya ilişkin, ………. tarihli bir faturanın ve ………. tarihli ………. TL tutarında, ………. tarihli ………. TL tutarında ve ………. tarihli ………. TL tutarında ödeme dekontlarının gönderildiği, ………. ile ………. arasında yapıldığı iddia edilen ve tarihi olmayan sözleşmenin “işin teknik özellikleri ve ücretlendirme” başlıklı 2 nci maddesinin; “…. Tüm görüşmeler hafta içi ve hafta sonu olmak üzere saat 08.00-16.00 arasında yapılacaktır. Her anket için 10 gün çalışılacaktır. Toplamda 12 adet anket yapılacaktır. Ücretlendirme kişi başı her anket için ………. TL olmak üzere toplamda ………. TL’dir.” şeklinde olduğu, ancak ………. tarafından ahiz ……….’a ………. tarihli ………. TL bedelli bir faturanın açıklamasında ise “5000 adet vatandaş beklenti araştırması” ifadesinin yer aldığı ve her birinin birim fiyatının ………. TL olarak faturalandırıldığı, ayrıca ödeme dekontlarında herhangi bir açıklamanın yer almadığı,
Diğer taraftan, Ahizin gönderdiği belgelerde ilk 5 hakedişte 5 kişi, sonraki 6 hakedişte ise 6 kişinin çalıştığının iddia edildiği, burada;
-İşin sözleşme tarihinin ………., yani işe en erken başlanılacak tarihin ………. olduğu,
-Yapıldığı iddia edilen ilk 5.000 kişilik anketin fatura ve İdare tarafından kabul tarihinin ………., yani sözleşmenin hemen akabinde işe başlanıldığında 2 gün içerisinde 5.000 kişi ile anket yapılmak ve promosyon ürünlerinin dağıtılmak zorunda olduğu,
ve bu 2 bilgi ile yapıldığı iddia edilen anket işi kapsamındaki deneklere sorulduğu iddia edilen 13 sorunun seçenek sayılarının;
- 1. Soruda 2 alt seçenek,
- 2. Soruda 5 alt seçenek,
- 3. Soruda 6 alt seçenek,
- 4. Soruda 3 alt seçenek,
- 5. Soruda 4 alt seçenek,
- B kodlu sorulardan 1. Soruda 31 alt seçenek,
- B kodlu sorulardan 2. Soruda 15 alt seçenek,
- B kodlu sorulardan 3. Soruda 18 alt seçenek,
- B kodlu sorulardan 4. Soruda 19 alt seçenek ve bunlara ait 6’şar alt seçenek,
- B kodlu sorulardan 5. Soruda 2 alt seçenek,
- B kodlu sorulardan 6. Soruda 13 seçenek ve bunlara ait 6’şar alt seçenek,
- B kodlu sorulardan 7. Soruda 4 alt seçenek,
- B kodlu sorulardan 8. Soruda 29 seçenek
şeklinde olduğu bilgileri birlikte değerlendirildiğinde;
Yapıldığı iddia edilen ………. tarihli ilk hakediş kapsamında 5.000 deneğe 5 anketör ile 2 gün içerisinde yukarıda yer alan bütün soruların sorulduğu ve bu kapsamda cevapların anketörler tarafından kağıtlara geçirildiği sonucunu ortaya çıkaracağı,
Ancak, Ahizin iddiasındaki, ……….’de yer alan ... ilçedeki deneklere 13 soru ile bu sorulara ilişkin 151 seçenek ve 2 soru için 6’şar alt seçenek sorulduğu, promosyon ürünler verildiği ve bilgisini veren deneklerin bilgilerinin kaydedildiği şeklindeki hususların gerçekleşebilmesi için her bir anketörün 2 günlük süreçte minimum 1.000’er anketi birbirinden farklı ve birbirine oldukça uzak ... ilçede yapması gerektiği ki bu durumun hayatın olağan akışına aykırı olduğu,
……….’da, “O Dönem ……….’de Anket İşi için Kullanılan Kiralık Araçlar ve Yakıt Fişleri” olarak sunduğu evrak incelendiğinde;
Ahiz tarafından ihale sürecinde kiralandığı iddia edilen ve kiralama tarihleri belirtilen 6 farklı araçtan yalnızca 2’si için akaryakıt bilgilerinin sunulduğu, diğer 4 araç için herhangi bir akaryakıt bilgisinin sunulmadığı, kiralandığı iddia edilen araçlardan farklı 2 araç için akaryakıt bilgisinin sunulduğu, ihale kapsamında kullanıldığı iddia edilen toplam akaryakıt bedelinin ise ………. TL olarak belirtildiği, kiralama tarihleri dikkate alındığında söz konusu ………. TL’nin ise ………. TL’lik kısmının sözleşme imzalanması sürecine ilişkin olduğu, kalan ………. TL’lik kısmının ihale süreci ile ilgili olmadığı,
Son olarak bütün anketlerin ... ilçede yapılacağı göz önüne alındığında ………. TL’lik bir akaryakıt ile ... ilçede 9 ay boyunca anket yapılmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu,
……….’de, “Uygulanan Anketler İle Birlikte Dağıtılan Promosyon Ürünlerinin Alındığına Dair Firma Tarafından O Dönem Satın Alınan Ürünlere Ait Fatura Örneği” olarak sunduğu evrak incelendiğinde; 34.000 adet Kur’an-ı Kerim ve kabının ………. tarihinde, 32.000 adet usb belleğin ………. tarihinde, 30.644 adet plastik kalemin ………. tarihinde, 36.000 adet bez çantanın ………. tarihinde alındığı, ancak söz konusu promosyon ürünlerinin dağıtımını da içeren ………. kayıt numaralı ihalenin ihale onay tarihinin ……….; ilan tarihinin ise ………. olduğu, Ahizin gönderdiği faturalarda ise belirtilen promosyon ürünlerinin satın alınma tarihinin ………. ve ………. olduğu, yani Ahizin ihale kapsamında dağıtılacak ürünlerin bir kısmını ihale onay tarihi olan ……….’den önce bir kısmını ise ihale ilan tarihi olan ………. tarihinden önce edinmiş olduğu,
Ayrıca Ahizin “belediyelerin en çok kullandığı ürünleri daha önceden edindiği” şeklindeki iddiasına ilişkin olarak, teknik şartnamede ayrıntılı özellikleri belirtilen bez çanta, usb bellek, plastik kalem ile Kuran-ı Kerim’in İdare tarafından düzenlenen teknik şartnameye uygun olmasının da hayatın olağan akışına aykırı olduğu, şöyle ki;
Teknik şartnamede, usb bellek için istenilen özelliklerin, 16 GB, metal gövdeli olması şeklinde belirlendiği, bilindiği üzere usb belleklerin farklı hafızalarda plastik, metal gibi tasarımlarla yapılabildiği, ancak Ahizin iddiasına göre hayatın olağan akışına aykırı bir şekilde ihale ilan tarihinden önce İdarenin isteyeceği özelliklerdeki bu ürünleri temin ettiği, söz konusu durumun yukarıda da belirtildiği üzere güvenilirlik ilkesi ile örtüşmediği, bezer durumun dağıtıldığı iddia edilen diğer ürünler için de geçerli olduğu, dolayısıyla söz konusu açıklamanın kabul edilebilir nitelikte olmadığı,
“………. İşi” ne ait SGK işyeri açılışının yapılmamış olmasına ilişkin ……….’da, “İhale Konusu İşe Ait Açılış Belgesi”, ……….’da; “İhale Konusu İşe Ait Açılış Belgesinin ………. Büyükşehir Belediyesi Teftiş Kuruluna Verildiğine Dair Dilekçe Örneği”, Ek-11’de “………. Yılında Açılışı Yapılan Firmanın Vergi Dairesi ve SGK Açılış Evrakı” olarak sunulan belgeler incelendiğinde;
Ahiz tarafından, Sosyal Güvenlik Kurumu nezdinde (SGK) işyeri dosyası açıldığının, Şirketin ………. yılından beri ……….’de faaliyet göstermesi ve bu işi de mevcut personel ile yapıyor olması nedeniyle SGK’nın işyeri açılışı yapmasına gerek bulunmadığının, o dönem halihazırda çalışan personel ile anket işinin yapıldığının, yüklü tutarda ceza ile karşılaşma ihtimallerine karşı SGK işyeri dosyası açtığının, ………. yılından bu yana sigortalı personelinin bulunduğunun, ………. Sosyal Güvenlik Merkezine kayıtlı personelinin bulunduğunun ve bu personel ile anket işinin yapıldığının belirtildiği, ancak yine Ahiz tarafından, 6 personelin ihale kapsamında anket çalışması yaptığının, bunlardan 1’inin şirket işvereni, 1’inin şirket yetkilisi, 1’inin kardeş firma çalışanı, 1’inin ………. Sosyal Güvenlik Merkezine kayıtlı olarak çalışan bir personel olduğunun, 2’sinin ise ihale kapsamında ………. adında bir firmadan temin edildiğinin belirtildiği,
Tüm bu personel bilgileri göz önüne alındığında; 3 anketörün ………. çalışanı olmadığı, bunun haricinde 1 personelin ………. Sosyal Güvenlik Merkezinde görünmekte olup ……….’de görünmediği, geriye kalan 2 personelin ise şirket işvereni ve şirket genel yetkilisi olduğu, dolayısıyla halihazırda anket kapsamında bildirilen bu 2 kişinin ……….’e kayıtlı olduğu ancak söz konusu 2 personelin SGK kayıtlarına ilişkin herhangi bir belgenin kanıtlayıcı evrak arasında gönderilmediği,
Ayrıca işyeri dosyası açmasına gerek olmamasına rağmen cezai işlemlerle karşılaşma ihtimaline karşı işyeri dosyası açtığının belirtildiği,
………. ile vergi dairesi kayıtları ve SGK kayıtlarının gönderildiği iddia edilmiş ise de SGK kayıtlarına yer verilmediği, ……….’de Sosyal Güvenlik Merkezine kayıtlı olarak çalıştığına dair herhangi bir kanıtlayıcı evrakın da bulunmadığı,
anlaşılmaktadır.
Yukarıdaki hususlara ilave olarak, konu ile ilgili olarak İçişleri Bakanlığına hitaben yazılan ………. tarih ve ………. sayılı yazımız üzerine, anılan Bakanlık tarafından gönderilen ………. tarihli ve ………. sayılı cevabi yazıda;
………. ihale kayıt numaralı ………. Büyükşehir Belediyesi ve ………. Ltd. Şti. arasında imzalanan sözleşmeye konu “………. İşi” ile ilgili olarak Bakanlık Makamının ………. tarihli araştırma/ön inceleme onayı ile Mülkiye Müfettişi görevlendirildiği, Mülkiye Müfettişi tarafından düzenlenen ve gereği için ………. Valiliğine tevdi edilen ………. tarih ve ………. sayılı ön inceleme raporuna istinaden yapılan işlemler hakkında ………. Valiliğinden bilgi istenildiği, ………. Valiliğinin ………. tarih ve ………. sayılı cevabi yazısında; ………. tarih ve ………. sayılı ön inceleme raporuna istinaden 4483 sayılı Kanun hükümlerine göre ………. tarih ve ………. sayılı “soruşturma izni verilmesine” karar verildiği, söz konusu karara karşı haklarında soruşturma izni verilenler tarafından yapılan itiraz üzerine, ………. Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesince ………. tarih ………., ………. sayılı “…itirazın reddine ve dosyanın ………. Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine” karar verildiğinin belirtildiği, bahsi geçen ………. tarih ve ………. sayılı karar ile ………. Bölge İdare Mahkemesinin 1. İdari Dava Dairesince ………. tarihli kararının birer örneğinin yazı ekinde gönderildiği, ifade edilmiştir.
İçişleri Bakanlığı yazısı ekinde yer verilen ………. Valiliğinin ………. tarih ve ………. sayılı kararında anılan konuyla ilgili bilirkişi incelemesi de yaptırıldığı ve bilirkişilerce düzenlenen raporda;
“ ……….” ifade edilmiştir.
Bilirkişiler tarafından düzenlenen rapora göre de;
İki ihale kapsamındaki örneklemenin ilçelere göre dağılım tablosunda uygulanan anket sayısı, cinsiyet dağılım istatistik oranı, çalışmaya katılanların yaşları, eğitim durumu, mezhep ve etnik köken istatistikleri, ankete katılanların ilin çözülmesi gereken en önemli sorusuna, belediyenin en başarısız olduğu hizmet alanına, belediyenin ne kadar başarılı bulunduğuna, belediye başkanının adının bilinip bilinmediği konusuna, şehrin sosyal ve kültürel etkinliklerinin yeterliliği ile ilgili soruya verdiği cevapların birebir aynı olması,
………. ihale kayıt numaralı işe ait ihale dosyasının incelemesinde, işe ait imzasız teknik şartnamenin bulunması ve bu şartnamede her seferinde 5000 kişiyle anketin yapılacağının ifade edilmesine rağmen, bilirkişiler tarafından EKAP üzerinden indirilen teknik şartname ve yaklaşık maliyetin oluşturulmasına yönelik alınan tekliflere ait firmalarca imzalanan teknik şartnamede işin 10.000 kişi ile gerçekleştirileceğinin düzenlenmiş olması,
10.000 kişi ile yapılması gereken ………. ihale kayıt numaralı işin, yüklenicinin yazılı ve duruşmadaki sözlü beyanları ve Bakanlığın görevlendirdiği bilirkişi tespitine göre 5000 kişiyle yapılması durumu,
Bilirkişi tarafından ………. kayıt numaralı ihale ile ………. ihale kayıt numaralı ihalelere ilişkin teklif belgelerinin incelenmesinde; ………. yılında ihale edilen işin yüklenicisi ………. Ltd. Şti.nin firma yetkilisi ile ………. yılında ihale edilen işin yüklenicisi olan ………. Ltd. Şti. firma yetkilisinin ………. olması, anılan kişinin her iki firma ile organik bağı olması ve ………. yılındaki işte anketör olarak görev yapmış olması,
………. yılında yapılacak işin sözleşmesi ………. tarihinde imzalanmasına rağmen anket uygulanan kişilerden isimlerini verenlerin adı, soyadı ve iletişim bilgileri klasöründe bilirkişilerce yapılan incelemede, ilk anket tarihinin ………. -………. tarihleri olarak gözükmesi, dolayısıyla sözleşmenin imzalanması ve işe başlama tarihinden önceki tarihleri taşıyan bilgilerin kullanılması, ayrıca söz konusu listedeki isimlerin ayrıntılı incelenmesinde aynı kişi gruplarının aynı sırada farklı listelerde kullanıldığının tespit edilmesi,
Ödeme emri eki olarak Temyiz Kuruluna ibraz edilen anket raporlarının, ………. ihale kayıt numaralı ………. İşi kapsamında hem birbirinin aynı olması, hem de ………. ihale kayıt numaralı iş kapsamında bir önceki yıl yapılan anket raporlarının aynısı olması,
Nedenleriyle; yapılmayan anketler ve dağıtılmayan ürünler için yükleniciye ödeme yapılması suretiyle 10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesinde; “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanan kamu zararına sebebiyet verildiği görülmüştür.
Sorumluluk yönünden;
………. Üyeleri ………. ve ………. tarafından kamu zararının oluşmasında kendilerinden kaynaklı kasıt, kusur veya ihmalden bahsetmenin mümkün olmadığı, kamu zararı ile illiyet bağlarının bulunmadığı, muayene kabul komisyonunda görevlendirilmeleri ile ilgili taraflarına herhangi bir tebligat yapılmadığı, belgelerin şifahi olarak ve mobing yoluyla imzalattırılmış olduğu gerçeği karşısında sorumluluktan azad edilmelerinin gerektiği belirtilerek sorumluluğa itiraz edilse de;
Yapılan incelemede; ………. ve ……….’ın ………. ihale kayıt numaralı ihale kapsamında usulünce ………. üyesi olarak atandığı ve adı geçen kişilerin ilişikli tutulan hakedişlere ekli ………. Raporlarını imzaladıkları görülmüştür.
Sözleşme eki Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde; “Kontrol Teşkilatı”nın, İdare tarafından işlerin denetimi için idare içinden görevlendirilmiş bir kişi veya bir komisyonu ve/veya idare dışından bu işleri yapmak üzere görevlendirilen gerçek veya tüzel kişi veya kişileri ifade ettiği düzenlendikten sonra,
“Kontrol teşkilatı ve yetkileri” başlıklı 26 ncı maddesinde;
“Sözleşmeye bağlanan her türlü iş, idare tarafından görevlendirilen kontrol teşkilatının denetimi altında, yüklenici tarafından yönetilir ve gerçekleştirilir. Yüklenici, bütün işleri kontrol teşkilatının sözleşme ve eklerindeki hükümlere aykırı olmamak şartı ile vereceği talimata göre yapmak zorundadır. Kontrol teşkilatının yetkileri sözleşmede belirtilir. Sözleşmede aksine bir hüküm yoksa kontrol teşkilatı; işlerin yürütülmesiyle ilgili olarak her türlü denetim, malzeme, işlerin ve sözleşmesinde onaya sunulması gerektiği belirtilen yüklenici personelinin onay veya reddi, ödeme miktarlarının tespiti, işlerin düzeltilmesi ve sözleşmenin gereklerinin yerine getirilmesi konusunda talimat vermeye ve uygulamaya yetkili olup, fesih, tasfiye, süre uzatımı, iş artışı, iş eksilişi, kabul, yüklenici nam ve hesabına iş yaptırma ve alt yüklenicileri onaylama hususlarında ise idareye görüş bildirir… Sözleşme konusu iş süreklilik gösteren bir mahiyette ise, işin yapılmasına ilişkin kayıtlar sözleşmesinde belirtilen sıklıkta tutulur ve bu tutanaklar yüklenici tarafından da imzalanır. İşlerin eksik, kötü ve sözleşmeye aykırı olarak yapılması durumunda sözleşmede belirtilen cezalar uygulanır.” hükmü,
“Hizmetin kabulü” başlıklı 44 üncü maddesinde de;
“a) Belli bir çalışma sonrasında tamamlanarak ortaya çıkarılan hizmetlerde: Sözleşme konusu iş tamamlandığında, yüklenici, işin teslim alınarak kabul işlemlerinin yapılmasını isteyen bir dilekçe ile idareye başvurur. Yapılan işler, idarece verilecek talimat üzerine kontrol teşkilatınca ön incelemeden geçirilir. Bu inceleme sonucunda kontrol teşkilatı işlerin durumunu inceleyerek mevcut haliyle sözleşme ve eklerinde belirtilen şartlara uygun olarak tamamlandığını veya tamamlanmamış olsa bile teslim alınması istenen işte, işin fonksiyonelliğine önemli ölçüde zarar verecek bir durumun olmadığını ve idarenin ihtiyacını karşılama açısından bu haliyle kabul edilebilir olduğunu tespit ederse, işin tamamlanmış veya listelenen eksiklikleri ile tamamlanmış sayılabileceğini idareye bildirir. Bu durumda idare en az üç (3) kişiden oluşan bir kabul komisyonu kurar ve kabul aşamasına geçilir. Ancak, kontrol teşkilatı tarafından işte önemli ve işin fonksiyonelliğini engellediği için idarenin ihtiyacını karşılama açısından kabul edilemez eksiklik veya kusurların bulunduğu tespit edilirse, bu durum idareye bildirilir ve kabul aşamasına geçilmez…” hükmü bulunmaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, hizmet alım işlerinde ………. üyesi olarak atanan kişiler, işin sözleşme ve eklerinde belirtilen şartlara uygun olarak tamamlanıp tamamlanmadığını kontrol etmekle görevli ve yetkili kılınmış olup, bu kontrollerin yapılmaması nedeniyle gerçekleşmeyen işin bedelinin ödenmesi suretiyle oluşan kamu zararından sorumludurlar.
Bu itibarla, söz konusu anket hizmet alım işinde yapılmayan anketler ve dağıtılmayan ürünler için yükleniciye ödenen ………. TL’lik kamu zararının, ………. TL’sinin yüklenicinin alacağından mahsup yöntemiyle, ………. TL’sinin ise yüklenicinin teminatlarından kesinti yapılmak suretiyle ………. tarihli ve ………. numaralı muhasebe işlem fişi ile tahsil edildiği anlaşıldığından ………. TL için ilişilecek husus kalmadığına,
Bakiye ………. TL’nin ise;
………. TL’sinin Harcama Yetkilisi (……….) ………., Gerçekleştirme Görevlisi (……….) ………. ile Diğer Sorumlu (……….) ………. ve Diğer Sorumlu (……….) ……….’ye
………. TL’sinin Harcama Yetkilisi (……….) ………., Gerçekleştirme Görevlisi (……….) ………. ve Diğer Sorumlu (……….) ……….’a
………. TL’sinin Harcama Yetkilisi (……….) ………., Gerçekleştirme Görevlisi (……….) ………. ve Diğer Sorumlu (……….) ……….’ye müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faiziyle birlikte ödettirilmesine,
Anılan Kanunun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle
karar verildi.