Alacak senetlerinin zamanaşımına uğratılması

... sayılı ilamın ..’inci maddesinde, Tıp Fakültesinde tedavi gören ve tedavi ücretini ödeyemeyen hastalardan alınan senetlerin zamanaşımına uğratılması hususu rapor konusu edilmişse de, söz konusu alacak kamu alacağı olduğu için, hesaplamalarda 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununda düzenlenen senede bağlı alacaklarda 3 yıllık zamanaşımı süresi değil, kamu alacaklarında geçerli olan 10 yıllık zamanaşımı süresi geçerli olacağından; tedavi ücretini ödeyemeyen hastalardan alınan senetlerin zamanaşımının hangi sorumlu döneminde dolduğunun ayrı ayrı tespit edilmesi için konunun Başkanlığa bildirilmesine ve düzenlenecek ek raporun gelmesinden sonra yargılamaya devam edilmesine karar verilmişti.

Bu karar doğrultulusunda, Üst Yönetici (Rektör) Prof. Dr. …, Harcama Yetkilisi ( Döner Sermaye İşletme Md.) Prof. Dr. … ve Muhasebe Yetkilisi (Döner Sermaye İşletme Saymanlık Md. ) …’a sorgu gönderilmiş olup, adı geçen kişilerin savunmaları alınarak düzenlenen … tarihli ek raporun Dairemizde görüşülmesi ve konunun yeniden incelenmesi neticesinde;

5018 sayılı Kanunun “Kamu alacaklarının silinmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde;

“Özel mevzuatındaki hükümler saklı kalmak üzere, idare hesaplarında kayıtlı olup 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında izlenen kamu alacakları dışında kalan;

a) Zarurî veya mücbir sebeplerle takip ve tahsil imkânı kalmayan,

b) Tahsili için yapılacak takibat giderlerinin asıl alacak tutarından fazla olacağı anlaşılan,

kamu alacaklarından merkezî yönetim bütçe kanununda gösterilen tutarlara kadar olanların kayıtlardan çıkarılmasına üst yöneticiler yetkilidir. (a) bendine göre belirlenen tutarı aşan kamu alacaklarından silinmesi öngörülenler merkezî yönetim bütçe kanununda ayrıca gösterilir.”

2547 Yükseköğretim Kanununun 56’ncı maddesinin (d) bendinde ise;

“d) Birmilyon liraya kadar (birmilyon lira dahil) bir hakkın veya menfaatin terkinini gerektiren, maddi veya hukuki nedenlerle kovuşturulmasında yüksek mahkeme ve mercilerde incelenmesini istemekte yarar bulunmayan, açılacak veya açılmış olan dava, icra ve benzeri takiplerden vazgeçilmesine veya uygun ödeme kararı koymaya rektör ve üst kuruluşların başkanları; birmilyon liradan fazlası için üst kuruluşlarda başkanın, üniversitelerde rektörün önerisi ve Sayıştay Başkanlığının görüşü üzerine Maliye Bakanlığı karar verir.”

Hükmü yer almaktadır.

Yukarıdaki yer alan mevzuat hükümlerine göre, tahsili için yapılacak takibat giderlerinin asıl alacak tutarından fazla olacağı anlaşılan ve yüksek mahkeme ve mercilerde incelenmesini istemekte yarar bulunmayan tutarları, yasal sınırlar içinde kalmak şartıyla üst yöneticiler alacaklardan silmeye yetkilidir.

Buna ilave olarak, 7411 sayılı Sağlıkla İlgili Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 5’inci maddesiyle 209 sayılı Kanuna eklenen hüküm ile sağlık sigortasından yararlanamayan gerçek kişilere sunulan sağlık hizmet bedellerinden 31/12/2021 tarihine kadar tahsil edilememiş alacak tutarları, 10.000 TL ve altında ise tamamı resen terkin edilebilecek, 10.000 TL üstündüyse 10.000 TL’si terkin edilerek kalan kısmı tahsil edilecektir.

Yapılan incelemede, … Tıp Fakültesinde tedavi gören ve tedavi ücretini ödemeyen hastalardan alınan alacak senetleri tutarlarının yukarıda yer alan yasal sınırlar içinde olduğu, söz konusu alacak senetlerinin, icra ve yargı mercilerinde takip edilmesinin daha maliyetli olacağı kanaatine varılmıştır.

Bununla birlikte, 7411 sayılı Kanunun verdiği yetki ile Sağlık Bakanlığına ait benzer nitelikteki alacaklardan 10.000 TL’ye kadar olanların silinmesi imkanının getirilmiş olduğu hususu da göz önünde bulundurulduğunda, 5018 sayılı Kanunun 79’uncu maddesi ile 2547 sayılı Kanunun 56’ncı maddesindeki hükümler çerçevesinde sorgu konusu alacakların üst yönetici tarafından silinmesinde herhangi bir usulsüzlük bulunmamaktadır.

Üst Yönetici (Rektör) Prof. Dr. … ve Harcama Yetkilisi (Döner Sermaye İşletme Md.) Prof. Dr. …’in yapılan duruşma sırasında sundukları belgelerden, … Tıp Fakültesine ait alacak senetlerinin tutarının raporda belirtilen … TL’den … TL’ye düştüğü görülmüş olup, ilgili mercilerin alacak senetlerinin takibi konusunda gerekli takip süreçlerinin başlatılmış olduğu da anlaşılmıştır.

Bu itibarla, yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve sorumluların yapmış oldukları savunmalar çerçevesinde, … Tıp Fakültesinde tedavi ücretini ödeyemeyen hastalardan alınan senetlerin zamanaşımına uğratılması konusunda rapor konusu yapılmış olan … TL hakkında ilişik kalmadığına,

İşbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla,

Azınlık Görüşü:

Başkan …’ın karşı oy gerekçesi:

“Çoğunluk görüşünün gerekçesinde yer alan düzenlemelerle zaman zaman üst yöneticilerin kamu alacaklarının takibinden vazgeçme veya alacağı re’sen silme yetkileri bulunmaktadır. Üst yönetici rasyonel gerekçelere dayanarak bu yetkisini kullanırken kamu alacaklarının zamanaşımına uğratılmasına yol açamaz. Zamanaşımına uğrayan kamu alacakları ile ilgili olarak üst yönetici tarafından bu olayın sorumlularının araştırılarak varsa kusurlu olanlara rücu edilmesi gerekirken, zamanaşımına uğramış alacakların üst yönetici tarafından silinmesi, oluşan zararın sorumlularını araştırmayan üst yönetici tarafından üstlenilmesi anlamına gelmektedir. Bu kapsamda (alacağın aslını ödeyen … ve … ile vefat eden borçlular … ve …'a ait olan alacak senetlerinin dışında kalan) toplam … TL zamanaşımına uğratılmış alacağın silinmesi sonucunda ortaya çıkan kamu zararının olur veren rektöre münferiden ödettirilmesine karar verilmesi uygun olur.

Benzer şekilde alacağın tahsili amacıyla başlatılan hukuki süreçler sonucunda alacağın zamanaşımına uğradığı mahkeme kararıyla tespit edilen alacak senetleri ile ilgili olarak da kamu zararına yol açıldığı anlaşılmaktadır. Raporda yer alan ve zamanaşımına uğradığı mahkeme kararıyla kesinleşen … TL alacağın raporda adı geçen sorumlulara ödettirilmesine karar verilmesi uygun olur.”