Daire Karar Detayı
Daire
3
Karar Tarihi
12.01.2023
Karar No
427
İlam No
278
Madde No
3
Kamu İdaresi Türü
Diğer
Hesap Yılı
2018
Konu
İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar
KARAR
Yapım işi
………. tarihinde ihale edilen ………. TL sözleşme bedelli ve ………. Ltd. Şti. yüklenimindeki “………. ve Çevre Düzenlemesi” işine ilişkin olarak;
A) Vakıflar Genel Müdürlüğü V.0711 poz numaralı ve “İşlenerek dekore edilmiş her çeşit demirden parmaklık, korkuluk v.b. dekoratif (ferforje) imalat yapılması ve yerine konulması” tanımlı imalata ilişkin olarak Denetçi tarafından yapılan incelemede,
- Proje ve metraj cetveline aykırı şekilde, “işlenerek dekore edilmiş demir korkuluk” yerine “normal demir korkuluk” imalatı yapılmış olmasına rağmen projede yer alan imalat kalemi üzerinden ödeme yapılması sonucu ………. TL,
- Anılan V.0711 numaralı poz ayrıntısında yer alan tarif, yapım şartları ve ölçü tanımına göre, bütün demir profillerin ve düğüm noktası levhalarının cetveldeki ağırlıklarının % 7 fazlasına kadar ödeme yapılabilmesi için, tartı ağırlığının tahkik edilmesi ve bu tahkike ilişkin tartı tutanaklarının bulundurulması gerekmekte iken, söz konusu tutanaklar olmadan, cetvelde yer alan ağırlık değerlerinin % 7 arttırılması suretiyle ödeme yapılması sonucu ………. TL,
olmak üzere toplam ………. TL kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelenmiştir.
04.03.2009 tarihli ve 27159 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğine ekli Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Sözleşme ve eklerine uymayan işler” başlıklı 23 üncü maddesinin 1 inci fıkrasında;
“Yüklenici projelerde kendiliğinden hiç bir değişiklik yapamaz. Proje ve şartnamelere uymayan, eksik ve kusurlu oldukları tespit edilen işleri yüklenici, yapı denetim görevlisinin talimatı ile belirlenen süre içinde bedelsiz olarak değiştirmek veya yıkıp yeniden yapmak zorundadır. Bundan dolayı bir gecikme olursa sorumluluğu yükleniciye aittir. Bununla birlikte, yüklenici tarafından proje ve şartnameden farklı olarak yapılmış olan işlerin, fen ve sanat kurallarına ve istenilen özelliklere uygun oldukları idarece tespit edilirse, bu işler yeni durumları ile de kabul edilebilir. Ancak bu takdirde yüklenici, daha büyük boyutta veya fazla miktarda malzeme kullandığını ve daha fazla emek harcadığını öne sürerek fazla bedel isteyemez. Bu gibi hallerde hakediş raporlarına, proje ve şartnamelerde gösterilen veya yazılı talimatla bildirilen boyutlara göre hesaplanmış miktarlar yazılır. Bu şekilde yapılan işlerin boyutları, emeğin değeri ve malzemesi daha az ise bedeli de ona göre ödenir.” hükmü yer almaktadır.
Söz konusu hüküm uyarınca, yüklenici tarafından proje ve şartnameden farklı olarak yapılmış olan işlerin, fen ve sanat kurallarına ve istenilen özelliklere uygun oldukları idarece tespit edilirse, bu işlerin yeni durumları ile de kabul edilebileceği, ancak bu gibi hallerde yapılan işlerin boyutları, emeğin değeri ve malzemesi daha az ise bedelinin de ona göre ödenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Ayrıca Şartnamenin “Geçici hakediş raporları” başlıklı 39 uncu maddesinde;
“(1) Birim fiyat esasına göre yapılan işlerin bedellerinin ödenmesinde aşağıdaki esaslara uyulur:
a) Sözleşmeye ekli birim fiyat teklif cetvelinde yazılı veya sonradan düzenlenen yeni birim fiyatlar ile metrajlarından hesaplanan iş kalemi miktarlarının çarpımı üzerinden hesaplanan tutardan sözleşmedeki kayıtlara ve ilgili kanunlara göre yapılacak kesintiler de çıktıktan sonra, sözleşmenin ödemeye ilişkin hükümleri çerçevesinde kendisine ödenir.
…
c) Yüklenicinin yaptığı işler ile ihzarattan doğan alacakları, metrajlara göre hesaplanarak sözleşme hükümleri uyarınca kesin ödeme niteliğinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş raporları ile ödenir. Metrajlar, yeşil defter ve eklerinde gösterilir. Yüklenici, (Mülga ibare: 08.08.2019-30856 R.G./31. md., yürürlük: 18.08.2019) kesin hesapları da yapı denetim görevlisinin denetimi altında işe paralel olarak yürütmek zorundadır. Bu halde, geçici hakediş raporlarının düzenlenmesinde, bitmiş iş kısımları için kesin metrajdaki miktarlar dikkate alınır.
…”,
“Kesin hakediş raporu ve hesap kesilmesi” başlıklı 40 ıncı maddesinde ise;
“(1) Birim fiyat esaslı sözleşmelerde kesin hesaplar aşağıdaki esaslara göre yapılır:
a) İşin geçici kabulü yapıldıktan sonra, kesin hakediş raporunun düzenlenmesine esas olacak kesin metraj ve hesapların tamamlanmasına başlanır. Bunlar biri asıl olmak üzere en az üç suret halinde düzenlenir. Yüklenicinin kesin hakediş raporunun düzenlenmesinde geçici hakediş raporlarındaki rakamlara itibar edilmez ve kesin metraj ve hesaplar sonucunda bulunan miktarlar esas alınır.
…”
hükümleri yer almaktadır. Söz konusu hükümler uyarınca, geçici hakediş raporları düzenlenirken, bitmiş iş kısımları için kesinleşen metraj miktarlarının dikkate alınması, kesin hakediş raporları düzenlenirken de geçici hakediş raporlarındaki rakamlara itibar edilmeden tespit edilen kesin metraj ve yapılan hesaplamalar sonucunda bulunan miktarların esas alınması gerekmektedir.
Ancak “………. ve Çevre Düzenlemesi” işine ilişkin, Raporda yer alan veriler ve savunma evraklarından edinilen bilgiler doğrultusunda, söz konusu iş kapsamında yapılan hakediş ödemesinde, yukarıda yer verilen hükümlere ve aşağıda yer verilen poz tarifine aykırı şekilde,
- İş kapsamında yer alan korkuluk imalatları, “İdarece onanmış ve detaylarına göre ağırlığı itibariyle en az % 90'lık bölümü işlenerek dekore edilmiş her çeşit demirlerden” şeklinde yapılan tanımdan farklı gerçekleştirildiği halde, ödemelerin fiilen gerçekleştirilen imalat yerine projede yer alan yüksek bedelli imalat üzerinden yapıldığı ve,
- Bitmiş iş kısımları için hesaplanacak kesin imalat metrajlarının dikkate alınması gerekirken, tartı tutanakları bulunmadığı halde, imalat miktarlarına ilişkin tahkik miktarlarının % 7 oranında arttırılması suretiyle ödeme yapıldığı,
sonucuna varılmıştır.
Projede yer alan V.0711 numaralı poz ayrıntısında, bu poza ilişkin “tarif, yapım şartları ve ölçü” tanımı aşağıdaki şekilde belirtilmektedir;
“İdarece onanmış ve detaylarına göre ağırlığı itibariyle en az % 90'lık bölümü işlenerek dekore edilmiş her çeşit demirlerden merdiven, balkon, köprü korkulukları çeşitli parmaklıklar, kaplamalar, bölmeler v.b. türdeki dekoratif demir işlerinin yapılması ve yerine konulması için her türlü malzeme (kaynak, perçin, cıvata vb. montaj malzemeleri dâhil) ve zayiatı, inşaat yerindeki yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltma, işçilik, atölye, araç ve gereç giderleri, müteahhit genel giderleri ve kârı dâhil, (boya bedeli hariç) 1 kg fiyatı.
ÖLÇÜ: İmalât ve varsa tespit malzemesi ile birlikte boyanmadan ve montajdan önce tartılır.
NOT: Ancak idareler lüzum gördüğü takdirde proje boyutları üzerinden bütün profillerin ve düğüm noktası levhalarının cetveldeki ağırlıklarına nazaran tartı ağırlığını tahkik edebilir. Bu tartı neticesinde; cetvellere nazaran % 7 ağırlık fazlası da ödeme yapılır, % 7 den fazla ağırlık dikkate alınmaz. Bu tartı neticesinde bulunan ağırlığın cetveldekinden az olması halinde yapılan imalâtın idarece kabul edilmesi şartıyla tartı esas alınır.”
Sorumlular tarafından gönderilen savunmalarda; söz konusu iş kapsamında gerçekleştirilmesi gereken “işlenerek dekore edilmiş demir korkuluk” imalatı yerine “ferforje demir korkuluk” imalatı yapıldığının kabul edildiği, bu nedenle projede yer alan V.0711 pozundan yararlanılarak, gerçekleştirilen imalatın tanımına ve yapım şartlarına uygun olarak “Anlz-73”“Proje ve detaylarına uygun olarak ferforje korkuluk yapılması ve yerine montajı” özel pozunun oluşturulduğu,
Denetçi sorgusunda “normal demir imalatı” için işaret edilen 23.176 numaralı ve “Çeşitli demir işleri yapılması ve yerine konulması” tanımlı imalat pozu yerine, Anlz-73 özel pozunun kullanıldığı ve cetvelde yer alan ağırlık değerlerinin % 7 arttırılması yoluna gidilmeden tüm metrajların yeniden hesaplandığı,
görülmektedir.
10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan;
“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
Kamu zararının belirlenmesinde;
…
b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,
…
esas alınır.”
hükmü uyarınca, V.0711 poz numaralı imalat, tanımına uygun bir şekilde gerçekleştirilmediği halde projeye esas birim fiyat üzerinden ödeme yapılması ve imalat miktarının, poz ayrıntısında yer alan ölçü tanımına uyulmadan hesaplanması suretiyle kamu zararına sebebiyet verildiği anlaşılmakla birlikte,
Sorumlular tarafından gönderilen savunma ve eki belgelerden, imalat miktarlarının poz ayrıntısında yer alan ölçü tanımına uygun olarak yeniden belirlenmesi ve hakediş tutarının, fiili olarak gerçekleştirilen imalata uygun bir poz üzerinden hesaplanması suretiyle ulaşılan yeni kamu zararı tutarı olan ………. TL’nin, ………. tarih ve ………. sayılı Ödeme Emri Belgesine ekli 3 nolu kesin hakedişten minha edilmek suretiyle tahsil olunduğu görüldüğünden, bu tutar için ilişilecek husus kalmadığına, geriye kalan ve kamu zararına sebebiyet verilmediği tespit edilen ………. TL’lik ödeme için ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
B) Yapım İşleri Genel Şartnamesi uyarınca, işin devamı sırasında yapımına karar verilen “iç cephe boyası” ve “dış cephe kaplaması” imalatları için ödenecek yeni birim fiyatın tespiti için iş kalemi veya iş grubunun niteliğine göre kullanılacak analizlere, yüklenicinin teklif ekinde İdareye sunduğu rayiçlerin uygulanması gerekir iken, yapım yılı rayiçleri uygulanmak suretiyle belirlenen yeni birim fiyatlar üzerinden ödeme yapılması sonucu ………. TL kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelenmiştir.
“………. ve Çevre Düzenlemesi” işinin devamı sırasında yapımına karar verilen ve işe ilişkin sözleşmede yer almayan; “iç cephe boyası” ve “dış cephe kaplaması” işlerine ilişkin ödemelerin;
Y.25.003/22 : “Saten alçılı ve alçı panel yüzeylere astar uygulanarak iki kat su bazlı yarı mat boya yapılması (iç cephe)” ve,
Y.25.004/02 : “Brüt beton, sıvalı veya eski boyalı yüzeylere, astar uygulanarak akrilik esaslı su bazlı grenli/tekstürlü kaplama yapılması (dış cephe)” ,
imalat pozları için, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenen birim fiyatlar üzerinden yapıldığı,
Y.25.003/22 ve Y.25.004/02 poz numaralı imalatlara ilişkin tanımlarda, malzeme ve işçilik kalemlerine ilişkin alt pozların ise, aşağıdaki şekilde tanımlandığı;
Y.25.003/22
Malzeme içeriği; “Su bazlı boya astarı” (0.07 lt) ve “Su bazlı yarı mat iç cephe boyası” (0,132 lt),
İşçilik içeriği; “Boyacı ustası” (0,4 Saat) ve “Düz işçi (İnşaat işçisi)” (0,2 Saat),
Y.25.004/02
Malzeme içeriği; “Su bazlı boya astarı” (0.15 kg) ve “Akrilik esaslı su bazlı grenli/tekstürlü dış cephe kaplaması” (1,1 kg),
İşçilik içeriği; “Boyacı ustası” (0,56 Saat) ve “Düz işçi (İnşaat işçisi)” (0,28 Saat),
görülmektedir.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ekinde yer alan ve sözleşme tarihinde geçerli olan Yapım İşleri Genel Şartnamesinin, “Sözleşmede bulunmayan işlerin fiyatının tespiti” başlıklı 22 nci maddesinde;
“(1) 12 üncü maddenin 4 üncü fıkrasında belirtilen proje değişikliği şartlarının gerçekleştiği hallerde, işin yürütülmesi aşamasında idarenin gerekli görerek yapılmasını istediği ve ihale dokümanında ve/veya teklif kapsamında fiyatı verilmemiş yeni iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının bedelleri ile 21 inci maddeye göre sözleşme kapsamında yaptırılacak ilave işlerin bedelleri, ikinci fıkrada belirtilen usuller çerçevesinde yüklenici ile birlikte tespit edilen yeni birim fiyatlar üzerinden yükleniciye ödenir.
(2) Yeni fiyatın tespitinde iş kalemi veya iş grubunun niteliğine göre aşağıdaki sıralamaya uyularak oluşturulan analizlerden biri kullanılır:
a) Yüklenicinin birim fiyatlarının/teklifinin tespitinde kullanarak teklifi ekinde idareye sunduğu ve yeni iş kalemi/grubu ile benzerlik gösteren iş kalemlerine/gruplarına ait analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler.
b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut olan ve yeni iş kalemine/grubuna benzerlik gösteren analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler.
c) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan iş kalemleri/gruplarına ait maliyet analizleriyle kıyaslanarak bulunacak analizler.
ç) Yeni iş kaleminin/grubunun yapılması sırasında tutulacak puantajla tespit edilecek malzeme miktarları, işçi ve makinelerin çalışma saatleri ile diğer tüm girdiler esas alınarak oluşturulacak analizler.
(3) İş kalemi veya iş grubunun niteliğine uygun olarak yukarıdaki analizlere, kaynakların verimli kullanılması gözetilerek aşağıdaki rayiçlerden biri, birkaçı veya tamamı uygulanabilir:
a) Varsa yüklenicinin teklifinin ekinde idareye verdiği teklif rayiçler.
b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut rayiçler.
c) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar.
ç) İdarece kabul edilmek şartıyla, ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylanmış uygulama ayına ait yerel rayiçleri.
(4) Yeni fiyat yüklenici ile birlikte yukarıda belirtilen usullerden biri ile tespit edilerek düzenlenen tutanak idarenin onayına sunulur ve otuz gün zarfında idarece onaylanarak geçerli olur.
…”
hükümlerine yer verilmektedir.
Söz konusu hükümler uyarınca; işin devamı sırasında yapımına karar verilen ve işe ilişkin sözleşmede yer almayan “iç cephe boyası” ve “dış cephe kaplaması” imalatlarına ilişkin birim fiyatlar belirlenirken, ilgili poz tanımlarında yer alan; “Boyacı ustası” ve “Düz işçi (İnşaat işçisi)” kalemlerine ilişkin olarak, öncelikle Yüklenicinin teklif ekinde idareye verdiği teklif rayiçlerin kullanılması ve bu teklifte yer alan analizlerle kıyaslanarak bulunacak olan analizlerin esas alınması gerekir iken, bu hususa uyulmamış ve söz konusu imalat kalemleri için, yapım yılında geçerli olmak üzere belirlenen yüksek birim fiyatlar üzerinden ödeme yapılmıştır.
10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan;
“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
Kamu zararının belirlenmesinde;
a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması
…
esas alınır.”
hükmü uyarınca, Y.25.003/22 ve Y.25.004/02 poz numaralı imalatlara ilişkin birim fiyatların mevzuata aykırı olarak hesaplanması suretiyle kamu zararına sebebiyet verildiği anlaşılmakla birlikte,
Sorumlular tarafından gönderilen savunma ve eki belgelerde, sehven yapıldığı belirtilen işlemin, “boyacı ustası” ve “düz işçi” kalemleri için, Yüklenici tarafından teklif ekinde sunulan fiyat rayiçlerinin kullanılması suretiyle oluşturulan Y.25.003/22-s ve Y.25.004/02-s pozlarının birim fiyatlarının, mevzuata uygun olarak yeniden belirlenmesi ve hakediş tutarının, söz konusu fiyatlar üzerinden hesaplanması suretiyle düzeltildiği ve ulaşılan yeni kamu zararı tutarı olan ………. TL’nin, ………. tarih ve ………. sayılı Ödeme Emri Belgesine ekli 3 nolu kesin hakedişten minha edilmek suretiyle tahsil olunduğu görüldüğünden, sorgu konusu edilen ………. TL’lik tutar için ilişilecek husus kalmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
C) Söz konusu iş kapsamında bulunan, Anlz-54 “Kadifeden fon yapılması ve yerine montajı” imalatı, 50 metre saten kumaş kullanılarak gerçekleştirilmiş olduğu halde, ………. metre kadife kumaş üzerinden ödeme yapılması sonucu ………. TL kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelenmiştir.
04.03.2009 tarihli ve 27159 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğine ekli Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Sözleşme ve eklerine uymayan işler” başlıklı 23 üncü maddesinin 1 inci fıkrasında;
“Yüklenici projelerde kendiliğinden hiçbir değişiklik yapamaz. Proje ve şartnamelere uymayan, eksik ve kusurlu oldukları tespit edilen işleri yüklenici, yapı denetim görevlisinin talimatı ile belirlenen süre içinde bedelsiz olarak değiştirmek veya yıkıp yeniden yapmak zorundadır. Bundan dolayı bir gecikme olursa sorumluluğu yükleniciye aittir. Bununla birlikte, yüklenici tarafından proje ve şartnameden farklı olarak yapılmış olan işlerin, fen ve sanat kurallarına ve istenilen özelliklere uygun oldukları idarece tespit edilirse, bu işler yeni durumları ile de kabul edilebilir. Ancak bu takdirde yüklenici, daha büyük boyutta veya fazla miktarda malzeme kullandığını ve daha fazla emek harcadığını öne sürerek fazla bedel isteyemez. Bu gibi hallerde hakediş raporlarına, proje ve şartnamelerde gösterilen veya yazılı talimatla bildirilen boyutlara göre hesaplanmış miktarlar yazılır. Bu şekilde yapılan işlerin boyutları, emeğin değeri ve malzemesi daha az ise bedeli de ona göre ödenir.” hükmü yer almaktadır.
Söz konusu hüküm uyarınca, yüklenici tarafından proje ve şartnameden farklı olarak yapılmış olan işlerin, fen ve sanat kurallarına ve istenilen özelliklere uygun oldukları idarece tespit edilirse, bu işlerin yeni durumları ile de kabul edilebileceği, ancak bu gibi hallerde yapılan işlerin boyutları, emeğin değeri ve malzemesi daha az ise bedelinin de ona göre ödenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Ayrıca Şartnamenin “Geçici hakediş raporları” başlıklı 39 uncu maddesinde;
“(1) Birim fiyat esasına göre yapılan işlerin bedellerinin ödenmesinde aşağıdaki esaslara uyulur:
a) Sözleşmeye ekli birim fiyat teklif cetvelinde yazılı veya sonradan düzenlenen yeni birim fiyatlar ile metrajlarından hesaplanan iş kalemi miktarlarının çarpımı üzerinden hesaplanan tutardan sözleşmedeki kayıtlara ve ilgili kanunlara göre yapılacak kesintiler de çıktıktan sonra, sözleşmenin ödemeye ilişkin hükümleri çerçevesinde kendisine ödenir.
…
c) Yüklenicinin yaptığı işler ile ihzarattan doğan alacakları, metrajlara göre hesaplanarak sözleşme hükümleri uyarınca kesin ödeme niteliğinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş raporları ile ödenir. Metrajlar, yeşil defter ve eklerinde gösterilir. Yüklenici, (Mülga ibare: 08.08.2019-30856 R.G./31. md., yürürlük: 18.08.2019) kesin hesapları da yapı denetim görevlisinin denetimi altında işe paralel olarak yürütmek zorundadır. Bu halde, geçici hakediş raporlarının düzenlenmesinde, bitmiş iş kısımları için kesin metrajdaki miktarlar dikkate alınır.
…”,
“Kesin hakediş raporu ve hesap kesilmesi” başlıklı 40 ıncı maddesinde ise;
“(1) Birim fiyat esaslı sözleşmelerde kesin hesaplar aşağıdaki esaslara göre yapılır:
a) İşin geçici kabulü yapıldıktan sonra, kesin hakediş raporunun düzenlenmesine esas olacak kesin metraj ve hesapların tamamlanmasına başlanır. Bunlar biri asıl olmak üzere en az üç suret halinde düzenlenir. Yüklenicinin kesin hakediş raporunun düzenlenmesinde geçici hakediş raporlarındaki rakamlara itibar edilmez ve kesin metraj ve hesaplar sonucunda bulunan miktarlar esas alınır.
…”
hükümleri yer almaktadır. Söz konusu hükümler uyarınca, geçici hakediş raporları düzenlenirken, bitmiş iş kısımları için kesinleşen metraj miktarlarının dikkate alınması, kesin hakediş raporları düzenlenirken de geçici hakediş raporlarındaki rakamlara itibar edilmeden tespit edilen kesin metraj ve yapılan hesaplamalar sonucunda bulunan miktarların esas alınması gerekmektedir.
Ancak “………. ve Çevre Düzenlemesi” işine ilişkin, Raporda yer alan veriler ve savunma evraklarından edinilen bilgiler doğrultusunda, söz konusu iş kapsamında yapılan hakediş ödemesinde, yukarıdaki hükümlere aykırı olarak, Sözleşme uyarınca ana grup inşaat imalatları kapsamında “119,60 metre kadife kumaş” kullanılarak gerçekleştirilmesi gereken fon imalatının, “50 metre saten kumaş” kullanılarak yapıldığı, fakat 1 nolu hakedişin, söz konusu imalata için taahhüt edilen metraj ve mamul cinsi üzerinden ödendiği görülmektedir.
10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan;
“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
Kamu zararının belirlenmesinde;
…
b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,
…
esas alınır.”
hükmü uyarınca, Anlz-54 poz numaralı imalat, tanımına uygun bir şekilde ve planlanan miktarda gerçekleştirilmediği halde projede yer alan miktar ve teklif birim fiyatı esas alınarak ödeme yapılması suretiyle kamu zararına sebebiyet verildiği,
anlaşılmakla birlikte,
Sorumlular tarafından gönderilen savunma ve eki belgelerin incelenmesi neticesinde;
Söz konusu iş kapsamında, ………. Genel Müdürlüğü ......... Uzmanları ile ………. Müdürlüğü Uzmanlarının talepleri doğrultusunda seçilen tüm kumaş cinslerinin, Rapora konu poz tanımında yer alan kumaş ile aynı kalitede ya da bu kumaştan daha kaliteli oldukları belirtildiğinden, kamu yararı düşünülerek yeni birim fiyat oluşturulmadığına kanaat getirildiği,
Ayrıca 1 nolu hakediş ödemesi sırasında sehven yapıldığı belirtilen ………. metrelik birim hesabının düzeltildiği ve gerçekleştirilmeyen 69,60 metrelik imalata ilişkin bedelin ………. tarih ve ………. sayılı Ödeme Emri Belgesine ekli 3 nolu kesin hakedişten minha edilmek suretiyle tahsil olunduğu,
Sorumlular tarafından, imalatta kullanılacak kumaş cinsine ilişkin yapılan savunmanın Denetçi tarafından da kabul edildiği,
görüldüğünden, sorgu konusu edilen ………. TL’lik tutar için ilişilecek husus kalmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
D) Sözleşmede belirlenen iş bitim tarihi olan ………. tarihinde ve ilk süre uzatımının sona erdiği ………. tarihinde işi tamamlayamayan Yükleniciye yapılan hakediş ödemesinde, temerrüde düşülen süreler için gecikme cezası tahakkuk ettirilmesi gerekir iken, “...........Müzesinde kullanılacak olan jeneratör ve güvenlik amaçlı panellere uygun yer bulunamaması” gerekçe gösterilerek ………. tarihinde 40 günlük süre uzatımı verilmesi suretiyle ………. TL kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelenmiştir.
04.03.2009 tarihli ve 27159 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğine ekli Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “İşin süresi ve sürenin uzatılması” başlıklı 29 uncu maddesinin 4 üncü fıkrasında;
“İdarenin, sözleşmenin ifasına ilişkin yükümlülüklerini Yüklenicinin kusuru olmaksızın yerine getirmemesi (yer teslimi, projelerin onaylanması, iş programının onaylanması, ödenek yetersizliği gibi) ve bu sebeple sorumluluğu Yükleniciye ait olmayan gecikmelerin meydana gelmesi, bu durumun taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması ve Yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemiş olması halinde, işi engelleyici sebeplere ve yapılacak işin niteliğine göre, işin bir kısmına veya tamamına ait süre en az gecikilen süre kadar uzatılır.” hükmüne yer verilmiştir.
………. tarihinde akdedilen sözleşme uyarınca, 200 takvim günü içerisinde tamamlanarak ………. tarihinde bitirilmesi planlanan “………. ve Çevre Düzenlemesi İşi”ne ilişkin;
1. süre uzatımının, ………. tarihli onay ile 50 gün için verildiği ve iş bitim tarihinin ………. ’e alındığı,
2. süre uzatımının ise, ………. tarihli onay ile 40 gün için verildiği ve iş bitim tarihinin ………. ’e alındığı,
görülmektedir.
Sorumlular tarafından gönderilen savunma ve eki belgelerde;
Söz konusu iş kapsamında bulunan 950.107 numaralı ve "Diesel elektrojen grubu tesisatı 1500 d/d. 75 kva” tanımlı imalat pozuna ilişkin tarif ve yapım şartlarına uygun olarak şantiye sahasına getirilerek montajı yapılmış olan jeneratörün bağlantılarının gerçekleştirilebilmesi için proje onayı beklenmekte iken, ………. Müdürlüğü tarafından jeneratörün bahçe dışına taşınmasının talep edildiği, ancak tanımlanan alan ………. Bakanlığı mülkiyetinde olmadığı için gerekli izinlerin alınması hususunda Müdürlüğe sözlü bildirimde bulunulduğu,
………. Müdürlüğü tarafından gönderilen ………. tarih ve ………. sayılı yazı üzerine, ………. Müdürlüğünün, ilgili sahanın mülkiyet durumunun araştırılması ve gerekli izinlerin alınması hususunda harekete geçtiği ve ………. Daire Başkanlığı ………. Müdürlüğü ile ………. Belediye Başkanlığına ………. tarih ve ………. sayılı yazıları gönderdiği,
Müteakip yazışmalar neticesinde, ………. Belediyesi mülkiyetinde olduğu tespit edilen söz konusu alana jeneratör kurulabilmesine ilişkin onayın, ………. tarihinde alınabildiği,
………. Müdürlüğü, ………. Müdürlüğü ve Yüklenici ………. Ltd. Şti. arasında gerçekleşen sonraki yazışmalar akabinde, söz konusu yer değişikliğinin gerçekleştirilebilmesi için gerekli proje revizyon çalışmalarına, ………. tarihinde başlanıldığı, bu tarihten itibaren uygulanan revizyonlar sonrasında montajı yapılan jeneratörün güvenli bir şekilde kullanılabilmesi için çelik konstrüksiyon ve tel çit imalatlarının tamamlandığı,
Anılan yazışma süreçleri nedeniyle Yüklenicinin, birinci süre uzatımından sonra iş bitim tarihi olarak belirlenen ………. ’den ………. ’e kadar olan sürede herhangi bir imalat yapamadığı, idari süreçlerin tamamlanmasını beklediği, ………. tarihli onay sonrasındaki 27 günlük süreçte ise tanımlanan imalatları sırasıyla gerçekleştirdiği ve 40 günlük süre sonunda ………. tarihi itibariyle işi İdareye teslim ettiği,
Projede yer alan diğer imalatlar tamamlanmış olmasına rağmen, ………. Başkanlığı hesaplarında yeterli ödenek olmadığı için, ………. tarihinde hazırlanan ve ………. tarihinde onaylanan keşif artışı için hesaplanan 2. hakediş tutarının sadece mevcut ödenek kadar olan kısmının ödenebildiği,
………. tarihli ve ………. sayılı Bakanlık Makamı Oluru ile ………. tarihi itibariyle Bakanlığın öncelik vereceği projelerde kullanılmak üzere ayrılan ………. TL’nin ………. TL’lik bölümünün “………. ve Çevre Düzenlemesi İşi” kapsamında kullanılabilmesinin uygun görüldüğü, söz konusu ek ödeneğin ………. Valiliği tarafından bloke edildiği ve hakediş ödemelerinin yapılabildiği,
Bu kapsamda ikinci süre uzatımının sadece jenaratörün taşınabilmesi ve montajı için verilmiş olduğu ve diğer imalatlara ilişkin ödemelerin kaynak yetersizliği nedeniyle yapılamadığı,
beyan edilmiş ve söz konusu hususlar savunma ekinde sunulan yazışmalar ile teyit edilmiştir.
Açıklanan sebeplerle, Yapım İşleri Genel Şartnamesinin yukarıda değinilen “İşin süresi ve sürenin uzatılması” başlıklı 29 uncu maddesi çerçevesinde, Yüklenicinin kusurlu olmadığı anlaşılan gecikmeler nedeniyle verilen süre uzatımının yerinde olduğu ve bu itibarla herhangi bir kamu zararına sebebiyet verilmediği görüldüğünden, sorgu konusu edilen ………. TL için ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
E) Y.25.002/02 poz numaralı ve “Demir yüzeylere iki kat antipas, iki kat sentetik boya yapılması” tanımlı imalata ilişkin ödeme tutarlarının hesaplaması sırasında, gerçekleşen imalat miktarlarının hatalı olarak iki ile çarpılması sonucu ………. TL kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelenmiştir.
04.03.2009 tarihli ve 27159 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğine ekli Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Geçici hakediş raporları” başlıklı 39 uncu maddesinde;
“(1) Birim fiyat esasına göre yapılan işlerin bedellerinin ödenmesinde aşağıdaki esaslara uyulur:
a) Sözleşmeye ekli birim fiyat teklif cetvelinde yazılı veya sonradan düzenlenen yeni birim fiyatlar ile metrajlarından hesaplanan iş kalemi miktarlarının çarpımı üzerinden hesaplanan tutardan sözleşmedeki kayıtlara ve ilgili kanunlara göre yapılacak kesintiler de çıktıktan sonra, sözleşmenin ödemeye ilişkin hükümleri çerçevesinde kendisine ödenir.
…
c) Yüklenicinin yaptığı işler ile ihzarattan doğan alacakları, metrajlara göre hesaplanarak sözleşme hükümleri uyarınca kesin ödeme niteliğinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş raporları ile ödenir. Metrajlar, yeşil defter ve eklerinde gösterilir. Yüklenici, (Mülga ibare: 08.08.2019-30856 R.G./31. md., yürürlük: 18.08.2019) kesin hesapları da yapı denetim görevlisinin denetimi altında işe paralel olarak yürütmek zorundadır. Bu halde, geçici hakediş raporlarının düzenlenmesinde, bitmiş iş kısımları için kesin metrajdaki miktarlar dikkate alınır.
…”,
“Kesin hakediş raporu ve hesap kesilmesi” başlıklı 40 ıncı maddesinde ise;
“(1) Birim fiyat esaslı sözleşmelerde kesin hesaplar aşağıdaki esaslara göre yapılır:
a) İşin geçici kabulü yapıldıktan sonra, kesin hakediş raporunun düzenlenmesine esas olacak kesin metraj ve hesapların tamamlanmasına başlanır. Bunlar biri asıl olmak üzere en az üç suret halinde düzenlenir. Yüklenicinin kesin hakediş raporunun düzenlenmesinde geçici hakediş raporlarındaki rakamlara itibar edilmez ve kesin metraj ve hesaplar sonucunda bulunan miktarlar esas alınır.
…”
hükümleri yer almaktadır. Söz konusu hükümler uyarınca, geçici hakediş raporları düzenlenirken, bitmiş iş kısımları için kesinleşen metraj miktarlarının dikkate alınması ve kesin hakediş raporları düzenlenirken de geçici hakediş raporlarındaki rakamlara itibar edilmeden tespit edilen kesin metraj ve yapılan hesaplamalar sonucunda bulunan miktarların esas alınması gerekmektedir.
Ancak “………. ve Çevre Düzenlemesi” işine ilişkin, Raporda yer alan veriler ve savunma evraklarından edinilen bilgiler doğrultusunda, söz konusu iş kapsamında yapılan hakediş ödemesinde, yukarıdaki hükümlere aykırı olarak, Y.25.002/02 poz numaralı imalata ilişkin bitmiş iş kısımları için kesinleşen metraj miktarlarının dikkate alınmadığı ve imalat miktarının hatalı hesaplandığı tespit edilmiştir.
Anılan işe ilişkin ilişkin sözleşme uyarınca, ana grup inşaat imalatları kapsamında gerçekleştirilen Y.25.002/02 poz numaralı imalata ilişkin poz tarifi ve ölçü tanımında;
Demir imalat yüzeylerinin zımpara ve tel fırça ile temizlenmesi, 0,091 lt 1.kat, 0,091 lt 2.kat (her kat farklı renkte) antipas sürülmesi, 0,096 lt 1.kat, 0,096 lt 2.kat istenilen renkte sentetik boya ile boyanması, her türlü malzeme ve zayiatı, işçilik, yüklenici genel giderleri ve kârı dâhil 1 m² fiyatı:
Ölçü:
...
d) Parmaklık ve korkuluklarda bir yüzün düşey düzlemdeki iz düşüm alanı ölçülür. Boşluk düşülmez.
e) Kolon, çatı makası, kiriş, kuranglez ve benzeri demir imalâtta boyanan yüzler ölçülür.”
ifadelerine yer verilmektedir.
Yukarıda yer verilen ölçü tanımı uyarınca, parmaklık ve korkuluklarda, boyanan alanın hesaplanması sırasında sadece “bir yüzün düşey düzlemdeki iz düşüm alanının ölçülmesi” yeterli ve gerekli iken, söz konusu iş kapsamında boyanan parmaklık ve korkuluk yüzeylerine ilişkin ölçünün iki ile çarpıldığı ve bulunan ………. m²’lik metraj üzerinden ödeme yapıldığı görülmektedir.
10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan;
“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
Kamu zararının belirlenmesinde;
a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması
…
esas alınır.”
hükmü uyarınca, Y.25.002/02 poz numaralı imalat için belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması suretiyle kamu zararına sebebiyet verildiği anlaşılmakla birlikte,
Sorumlular tarafından gönderilen savunma ve eki belgelerin incelenmesi neticesinde; söz konusu imalata ve bu imalat miktarına bağlı olarak değişen boya maddesi kullanımına ilişkin sehven fazla yapıldığı iddia edilen metraj hesaplarının, son hakediş ödemesi sırasında düzeltildiği, gerçekleştirilmediği tespit edilen ………. m²’lik imalata ilişkin bedelin ………. TL olarak belirlendiği ve bu tutarın da ………. tarih ve ………. sayılı Ödeme Emri Belgesine ekli 3 nolu kesin hakedişten minha edilmek suretiyle tahsil olunduğu görüldüğünden, sorgu konusu edilen ………. TL’lik tutar için ilişilecek husus kalmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
………. tarihinde ihale edilen ………. TL sözleşme bedelli ve ………. Ltd. Şti. yüklenimindeki “………. ve Çevre Düzenlemesi” işine ilişkin olarak;
A) Vakıflar Genel Müdürlüğü V.0711 poz numaralı ve “İşlenerek dekore edilmiş her çeşit demirden parmaklık, korkuluk v.b. dekoratif (ferforje) imalat yapılması ve yerine konulması” tanımlı imalata ilişkin olarak Denetçi tarafından yapılan incelemede,
- Proje ve metraj cetveline aykırı şekilde, “işlenerek dekore edilmiş demir korkuluk” yerine “normal demir korkuluk” imalatı yapılmış olmasına rağmen projede yer alan imalat kalemi üzerinden ödeme yapılması sonucu ………. TL,
- Anılan V.0711 numaralı poz ayrıntısında yer alan tarif, yapım şartları ve ölçü tanımına göre, bütün demir profillerin ve düğüm noktası levhalarının cetveldeki ağırlıklarının % 7 fazlasına kadar ödeme yapılabilmesi için, tartı ağırlığının tahkik edilmesi ve bu tahkike ilişkin tartı tutanaklarının bulundurulması gerekmekte iken, söz konusu tutanaklar olmadan, cetvelde yer alan ağırlık değerlerinin % 7 arttırılması suretiyle ödeme yapılması sonucu ………. TL,
olmak üzere toplam ………. TL kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelenmiştir.
04.03.2009 tarihli ve 27159 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğine ekli Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Sözleşme ve eklerine uymayan işler” başlıklı 23 üncü maddesinin 1 inci fıkrasında;
“Yüklenici projelerde kendiliğinden hiç bir değişiklik yapamaz. Proje ve şartnamelere uymayan, eksik ve kusurlu oldukları tespit edilen işleri yüklenici, yapı denetim görevlisinin talimatı ile belirlenen süre içinde bedelsiz olarak değiştirmek veya yıkıp yeniden yapmak zorundadır. Bundan dolayı bir gecikme olursa sorumluluğu yükleniciye aittir. Bununla birlikte, yüklenici tarafından proje ve şartnameden farklı olarak yapılmış olan işlerin, fen ve sanat kurallarına ve istenilen özelliklere uygun oldukları idarece tespit edilirse, bu işler yeni durumları ile de kabul edilebilir. Ancak bu takdirde yüklenici, daha büyük boyutta veya fazla miktarda malzeme kullandığını ve daha fazla emek harcadığını öne sürerek fazla bedel isteyemez. Bu gibi hallerde hakediş raporlarına, proje ve şartnamelerde gösterilen veya yazılı talimatla bildirilen boyutlara göre hesaplanmış miktarlar yazılır. Bu şekilde yapılan işlerin boyutları, emeğin değeri ve malzemesi daha az ise bedeli de ona göre ödenir.” hükmü yer almaktadır.
Söz konusu hüküm uyarınca, yüklenici tarafından proje ve şartnameden farklı olarak yapılmış olan işlerin, fen ve sanat kurallarına ve istenilen özelliklere uygun oldukları idarece tespit edilirse, bu işlerin yeni durumları ile de kabul edilebileceği, ancak bu gibi hallerde yapılan işlerin boyutları, emeğin değeri ve malzemesi daha az ise bedelinin de ona göre ödenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Ayrıca Şartnamenin “Geçici hakediş raporları” başlıklı 39 uncu maddesinde;
“(1) Birim fiyat esasına göre yapılan işlerin bedellerinin ödenmesinde aşağıdaki esaslara uyulur:
a) Sözleşmeye ekli birim fiyat teklif cetvelinde yazılı veya sonradan düzenlenen yeni birim fiyatlar ile metrajlarından hesaplanan iş kalemi miktarlarının çarpımı üzerinden hesaplanan tutardan sözleşmedeki kayıtlara ve ilgili kanunlara göre yapılacak kesintiler de çıktıktan sonra, sözleşmenin ödemeye ilişkin hükümleri çerçevesinde kendisine ödenir.
…
c) Yüklenicinin yaptığı işler ile ihzarattan doğan alacakları, metrajlara göre hesaplanarak sözleşme hükümleri uyarınca kesin ödeme niteliğinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş raporları ile ödenir. Metrajlar, yeşil defter ve eklerinde gösterilir. Yüklenici, (Mülga ibare: 08.08.2019-30856 R.G./31. md., yürürlük: 18.08.2019) kesin hesapları da yapı denetim görevlisinin denetimi altında işe paralel olarak yürütmek zorundadır. Bu halde, geçici hakediş raporlarının düzenlenmesinde, bitmiş iş kısımları için kesin metrajdaki miktarlar dikkate alınır.
…”,
“Kesin hakediş raporu ve hesap kesilmesi” başlıklı 40 ıncı maddesinde ise;
“(1) Birim fiyat esaslı sözleşmelerde kesin hesaplar aşağıdaki esaslara göre yapılır:
a) İşin geçici kabulü yapıldıktan sonra, kesin hakediş raporunun düzenlenmesine esas olacak kesin metraj ve hesapların tamamlanmasına başlanır. Bunlar biri asıl olmak üzere en az üç suret halinde düzenlenir. Yüklenicinin kesin hakediş raporunun düzenlenmesinde geçici hakediş raporlarındaki rakamlara itibar edilmez ve kesin metraj ve hesaplar sonucunda bulunan miktarlar esas alınır.
…”
hükümleri yer almaktadır. Söz konusu hükümler uyarınca, geçici hakediş raporları düzenlenirken, bitmiş iş kısımları için kesinleşen metraj miktarlarının dikkate alınması, kesin hakediş raporları düzenlenirken de geçici hakediş raporlarındaki rakamlara itibar edilmeden tespit edilen kesin metraj ve yapılan hesaplamalar sonucunda bulunan miktarların esas alınması gerekmektedir.
Ancak “………. ve Çevre Düzenlemesi” işine ilişkin, Raporda yer alan veriler ve savunma evraklarından edinilen bilgiler doğrultusunda, söz konusu iş kapsamında yapılan hakediş ödemesinde, yukarıda yer verilen hükümlere ve aşağıda yer verilen poz tarifine aykırı şekilde,
- İş kapsamında yer alan korkuluk imalatları, “İdarece onanmış ve detaylarına göre ağırlığı itibariyle en az % 90'lık bölümü işlenerek dekore edilmiş her çeşit demirlerden” şeklinde yapılan tanımdan farklı gerçekleştirildiği halde, ödemelerin fiilen gerçekleştirilen imalat yerine projede yer alan yüksek bedelli imalat üzerinden yapıldığı ve,
- Bitmiş iş kısımları için hesaplanacak kesin imalat metrajlarının dikkate alınması gerekirken, tartı tutanakları bulunmadığı halde, imalat miktarlarına ilişkin tahkik miktarlarının % 7 oranında arttırılması suretiyle ödeme yapıldığı,
sonucuna varılmıştır.
Projede yer alan V.0711 numaralı poz ayrıntısında, bu poza ilişkin “tarif, yapım şartları ve ölçü” tanımı aşağıdaki şekilde belirtilmektedir;
“İdarece onanmış ve detaylarına göre ağırlığı itibariyle en az % 90'lık bölümü işlenerek dekore edilmiş her çeşit demirlerden merdiven, balkon, köprü korkulukları çeşitli parmaklıklar, kaplamalar, bölmeler v.b. türdeki dekoratif demir işlerinin yapılması ve yerine konulması için her türlü malzeme (kaynak, perçin, cıvata vb. montaj malzemeleri dâhil) ve zayiatı, inşaat yerindeki yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltma, işçilik, atölye, araç ve gereç giderleri, müteahhit genel giderleri ve kârı dâhil, (boya bedeli hariç) 1 kg fiyatı.
ÖLÇÜ: İmalât ve varsa tespit malzemesi ile birlikte boyanmadan ve montajdan önce tartılır.
NOT: Ancak idareler lüzum gördüğü takdirde proje boyutları üzerinden bütün profillerin ve düğüm noktası levhalarının cetveldeki ağırlıklarına nazaran tartı ağırlığını tahkik edebilir. Bu tartı neticesinde; cetvellere nazaran % 7 ağırlık fazlası da ödeme yapılır, % 7 den fazla ağırlık dikkate alınmaz. Bu tartı neticesinde bulunan ağırlığın cetveldekinden az olması halinde yapılan imalâtın idarece kabul edilmesi şartıyla tartı esas alınır.”
Sorumlular tarafından gönderilen savunmalarda; söz konusu iş kapsamında gerçekleştirilmesi gereken “işlenerek dekore edilmiş demir korkuluk” imalatı yerine “ferforje demir korkuluk” imalatı yapıldığının kabul edildiği, bu nedenle projede yer alan V.0711 pozundan yararlanılarak, gerçekleştirilen imalatın tanımına ve yapım şartlarına uygun olarak “Anlz-73”“Proje ve detaylarına uygun olarak ferforje korkuluk yapılması ve yerine montajı” özel pozunun oluşturulduğu,
Denetçi sorgusunda “normal demir imalatı” için işaret edilen 23.176 numaralı ve “Çeşitli demir işleri yapılması ve yerine konulması” tanımlı imalat pozu yerine, Anlz-73 özel pozunun kullanıldığı ve cetvelde yer alan ağırlık değerlerinin % 7 arttırılması yoluna gidilmeden tüm metrajların yeniden hesaplandığı,
görülmektedir.
10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan;
“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
Kamu zararının belirlenmesinde;
…
b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,
…
esas alınır.”
hükmü uyarınca, V.0711 poz numaralı imalat, tanımına uygun bir şekilde gerçekleştirilmediği halde projeye esas birim fiyat üzerinden ödeme yapılması ve imalat miktarının, poz ayrıntısında yer alan ölçü tanımına uyulmadan hesaplanması suretiyle kamu zararına sebebiyet verildiği anlaşılmakla birlikte,
Sorumlular tarafından gönderilen savunma ve eki belgelerden, imalat miktarlarının poz ayrıntısında yer alan ölçü tanımına uygun olarak yeniden belirlenmesi ve hakediş tutarının, fiili olarak gerçekleştirilen imalata uygun bir poz üzerinden hesaplanması suretiyle ulaşılan yeni kamu zararı tutarı olan ………. TL’nin, ………. tarih ve ………. sayılı Ödeme Emri Belgesine ekli 3 nolu kesin hakedişten minha edilmek suretiyle tahsil olunduğu görüldüğünden, bu tutar için ilişilecek husus kalmadığına, geriye kalan ve kamu zararına sebebiyet verilmediği tespit edilen ………. TL’lik ödeme için ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
B) Yapım İşleri Genel Şartnamesi uyarınca, işin devamı sırasında yapımına karar verilen “iç cephe boyası” ve “dış cephe kaplaması” imalatları için ödenecek yeni birim fiyatın tespiti için iş kalemi veya iş grubunun niteliğine göre kullanılacak analizlere, yüklenicinin teklif ekinde İdareye sunduğu rayiçlerin uygulanması gerekir iken, yapım yılı rayiçleri uygulanmak suretiyle belirlenen yeni birim fiyatlar üzerinden ödeme yapılması sonucu ………. TL kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelenmiştir.
“………. ve Çevre Düzenlemesi” işinin devamı sırasında yapımına karar verilen ve işe ilişkin sözleşmede yer almayan; “iç cephe boyası” ve “dış cephe kaplaması” işlerine ilişkin ödemelerin;
Y.25.003/22 : “Saten alçılı ve alçı panel yüzeylere astar uygulanarak iki kat su bazlı yarı mat boya yapılması (iç cephe)” ve,
Y.25.004/02 : “Brüt beton, sıvalı veya eski boyalı yüzeylere, astar uygulanarak akrilik esaslı su bazlı grenli/tekstürlü kaplama yapılması (dış cephe)” ,
imalat pozları için, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenen birim fiyatlar üzerinden yapıldığı,
Y.25.003/22 ve Y.25.004/02 poz numaralı imalatlara ilişkin tanımlarda, malzeme ve işçilik kalemlerine ilişkin alt pozların ise, aşağıdaki şekilde tanımlandığı;
Y.25.003/22
Malzeme içeriği; “Su bazlı boya astarı” (0.07 lt) ve “Su bazlı yarı mat iç cephe boyası” (0,132 lt),
İşçilik içeriği; “Boyacı ustası” (0,4 Saat) ve “Düz işçi (İnşaat işçisi)” (0,2 Saat),
Y.25.004/02
Malzeme içeriği; “Su bazlı boya astarı” (0.15 kg) ve “Akrilik esaslı su bazlı grenli/tekstürlü dış cephe kaplaması” (1,1 kg),
İşçilik içeriği; “Boyacı ustası” (0,56 Saat) ve “Düz işçi (İnşaat işçisi)” (0,28 Saat),
görülmektedir.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ekinde yer alan ve sözleşme tarihinde geçerli olan Yapım İşleri Genel Şartnamesinin, “Sözleşmede bulunmayan işlerin fiyatının tespiti” başlıklı 22 nci maddesinde;
“(1) 12 üncü maddenin 4 üncü fıkrasında belirtilen proje değişikliği şartlarının gerçekleştiği hallerde, işin yürütülmesi aşamasında idarenin gerekli görerek yapılmasını istediği ve ihale dokümanında ve/veya teklif kapsamında fiyatı verilmemiş yeni iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının bedelleri ile 21 inci maddeye göre sözleşme kapsamında yaptırılacak ilave işlerin bedelleri, ikinci fıkrada belirtilen usuller çerçevesinde yüklenici ile birlikte tespit edilen yeni birim fiyatlar üzerinden yükleniciye ödenir.
(2) Yeni fiyatın tespitinde iş kalemi veya iş grubunun niteliğine göre aşağıdaki sıralamaya uyularak oluşturulan analizlerden biri kullanılır:
a) Yüklenicinin birim fiyatlarının/teklifinin tespitinde kullanarak teklifi ekinde idareye sunduğu ve yeni iş kalemi/grubu ile benzerlik gösteren iş kalemlerine/gruplarına ait analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler.
b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut olan ve yeni iş kalemine/grubuna benzerlik gösteren analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler.
c) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan iş kalemleri/gruplarına ait maliyet analizleriyle kıyaslanarak bulunacak analizler.
ç) Yeni iş kaleminin/grubunun yapılması sırasında tutulacak puantajla tespit edilecek malzeme miktarları, işçi ve makinelerin çalışma saatleri ile diğer tüm girdiler esas alınarak oluşturulacak analizler.
(3) İş kalemi veya iş grubunun niteliğine uygun olarak yukarıdaki analizlere, kaynakların verimli kullanılması gözetilerek aşağıdaki rayiçlerden biri, birkaçı veya tamamı uygulanabilir:
a) Varsa yüklenicinin teklifinin ekinde idareye verdiği teklif rayiçler.
b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut rayiçler.
c) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar.
ç) İdarece kabul edilmek şartıyla, ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylanmış uygulama ayına ait yerel rayiçleri.
(4) Yeni fiyat yüklenici ile birlikte yukarıda belirtilen usullerden biri ile tespit edilerek düzenlenen tutanak idarenin onayına sunulur ve otuz gün zarfında idarece onaylanarak geçerli olur.
…”
hükümlerine yer verilmektedir.
Söz konusu hükümler uyarınca; işin devamı sırasında yapımına karar verilen ve işe ilişkin sözleşmede yer almayan “iç cephe boyası” ve “dış cephe kaplaması” imalatlarına ilişkin birim fiyatlar belirlenirken, ilgili poz tanımlarında yer alan; “Boyacı ustası” ve “Düz işçi (İnşaat işçisi)” kalemlerine ilişkin olarak, öncelikle Yüklenicinin teklif ekinde idareye verdiği teklif rayiçlerin kullanılması ve bu teklifte yer alan analizlerle kıyaslanarak bulunacak olan analizlerin esas alınması gerekir iken, bu hususa uyulmamış ve söz konusu imalat kalemleri için, yapım yılında geçerli olmak üzere belirlenen yüksek birim fiyatlar üzerinden ödeme yapılmıştır.
10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan;
“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
Kamu zararının belirlenmesinde;
a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması
…
esas alınır.”
hükmü uyarınca, Y.25.003/22 ve Y.25.004/02 poz numaralı imalatlara ilişkin birim fiyatların mevzuata aykırı olarak hesaplanması suretiyle kamu zararına sebebiyet verildiği anlaşılmakla birlikte,
Sorumlular tarafından gönderilen savunma ve eki belgelerde, sehven yapıldığı belirtilen işlemin, “boyacı ustası” ve “düz işçi” kalemleri için, Yüklenici tarafından teklif ekinde sunulan fiyat rayiçlerinin kullanılması suretiyle oluşturulan Y.25.003/22-s ve Y.25.004/02-s pozlarının birim fiyatlarının, mevzuata uygun olarak yeniden belirlenmesi ve hakediş tutarının, söz konusu fiyatlar üzerinden hesaplanması suretiyle düzeltildiği ve ulaşılan yeni kamu zararı tutarı olan ………. TL’nin, ………. tarih ve ………. sayılı Ödeme Emri Belgesine ekli 3 nolu kesin hakedişten minha edilmek suretiyle tahsil olunduğu görüldüğünden, sorgu konusu edilen ………. TL’lik tutar için ilişilecek husus kalmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
C) Söz konusu iş kapsamında bulunan, Anlz-54 “Kadifeden fon yapılması ve yerine montajı” imalatı, 50 metre saten kumaş kullanılarak gerçekleştirilmiş olduğu halde, ………. metre kadife kumaş üzerinden ödeme yapılması sonucu ………. TL kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelenmiştir.
04.03.2009 tarihli ve 27159 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğine ekli Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Sözleşme ve eklerine uymayan işler” başlıklı 23 üncü maddesinin 1 inci fıkrasında;
“Yüklenici projelerde kendiliğinden hiçbir değişiklik yapamaz. Proje ve şartnamelere uymayan, eksik ve kusurlu oldukları tespit edilen işleri yüklenici, yapı denetim görevlisinin talimatı ile belirlenen süre içinde bedelsiz olarak değiştirmek veya yıkıp yeniden yapmak zorundadır. Bundan dolayı bir gecikme olursa sorumluluğu yükleniciye aittir. Bununla birlikte, yüklenici tarafından proje ve şartnameden farklı olarak yapılmış olan işlerin, fen ve sanat kurallarına ve istenilen özelliklere uygun oldukları idarece tespit edilirse, bu işler yeni durumları ile de kabul edilebilir. Ancak bu takdirde yüklenici, daha büyük boyutta veya fazla miktarda malzeme kullandığını ve daha fazla emek harcadığını öne sürerek fazla bedel isteyemez. Bu gibi hallerde hakediş raporlarına, proje ve şartnamelerde gösterilen veya yazılı talimatla bildirilen boyutlara göre hesaplanmış miktarlar yazılır. Bu şekilde yapılan işlerin boyutları, emeğin değeri ve malzemesi daha az ise bedeli de ona göre ödenir.” hükmü yer almaktadır.
Söz konusu hüküm uyarınca, yüklenici tarafından proje ve şartnameden farklı olarak yapılmış olan işlerin, fen ve sanat kurallarına ve istenilen özelliklere uygun oldukları idarece tespit edilirse, bu işlerin yeni durumları ile de kabul edilebileceği, ancak bu gibi hallerde yapılan işlerin boyutları, emeğin değeri ve malzemesi daha az ise bedelinin de ona göre ödenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Ayrıca Şartnamenin “Geçici hakediş raporları” başlıklı 39 uncu maddesinde;
“(1) Birim fiyat esasına göre yapılan işlerin bedellerinin ödenmesinde aşağıdaki esaslara uyulur:
a) Sözleşmeye ekli birim fiyat teklif cetvelinde yazılı veya sonradan düzenlenen yeni birim fiyatlar ile metrajlarından hesaplanan iş kalemi miktarlarının çarpımı üzerinden hesaplanan tutardan sözleşmedeki kayıtlara ve ilgili kanunlara göre yapılacak kesintiler de çıktıktan sonra, sözleşmenin ödemeye ilişkin hükümleri çerçevesinde kendisine ödenir.
…
c) Yüklenicinin yaptığı işler ile ihzarattan doğan alacakları, metrajlara göre hesaplanarak sözleşme hükümleri uyarınca kesin ödeme niteliğinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş raporları ile ödenir. Metrajlar, yeşil defter ve eklerinde gösterilir. Yüklenici, (Mülga ibare: 08.08.2019-30856 R.G./31. md., yürürlük: 18.08.2019) kesin hesapları da yapı denetim görevlisinin denetimi altında işe paralel olarak yürütmek zorundadır. Bu halde, geçici hakediş raporlarının düzenlenmesinde, bitmiş iş kısımları için kesin metrajdaki miktarlar dikkate alınır.
…”,
“Kesin hakediş raporu ve hesap kesilmesi” başlıklı 40 ıncı maddesinde ise;
“(1) Birim fiyat esaslı sözleşmelerde kesin hesaplar aşağıdaki esaslara göre yapılır:
a) İşin geçici kabulü yapıldıktan sonra, kesin hakediş raporunun düzenlenmesine esas olacak kesin metraj ve hesapların tamamlanmasına başlanır. Bunlar biri asıl olmak üzere en az üç suret halinde düzenlenir. Yüklenicinin kesin hakediş raporunun düzenlenmesinde geçici hakediş raporlarındaki rakamlara itibar edilmez ve kesin metraj ve hesaplar sonucunda bulunan miktarlar esas alınır.
…”
hükümleri yer almaktadır. Söz konusu hükümler uyarınca, geçici hakediş raporları düzenlenirken, bitmiş iş kısımları için kesinleşen metraj miktarlarının dikkate alınması, kesin hakediş raporları düzenlenirken de geçici hakediş raporlarındaki rakamlara itibar edilmeden tespit edilen kesin metraj ve yapılan hesaplamalar sonucunda bulunan miktarların esas alınması gerekmektedir.
Ancak “………. ve Çevre Düzenlemesi” işine ilişkin, Raporda yer alan veriler ve savunma evraklarından edinilen bilgiler doğrultusunda, söz konusu iş kapsamında yapılan hakediş ödemesinde, yukarıdaki hükümlere aykırı olarak, Sözleşme uyarınca ana grup inşaat imalatları kapsamında “119,60 metre kadife kumaş” kullanılarak gerçekleştirilmesi gereken fon imalatının, “50 metre saten kumaş” kullanılarak yapıldığı, fakat 1 nolu hakedişin, söz konusu imalata için taahhüt edilen metraj ve mamul cinsi üzerinden ödendiği görülmektedir.
10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan;
“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
Kamu zararının belirlenmesinde;
…
b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,
…
esas alınır.”
hükmü uyarınca, Anlz-54 poz numaralı imalat, tanımına uygun bir şekilde ve planlanan miktarda gerçekleştirilmediği halde projede yer alan miktar ve teklif birim fiyatı esas alınarak ödeme yapılması suretiyle kamu zararına sebebiyet verildiği,
anlaşılmakla birlikte,
Sorumlular tarafından gönderilen savunma ve eki belgelerin incelenmesi neticesinde;
Söz konusu iş kapsamında, ………. Genel Müdürlüğü ......... Uzmanları ile ………. Müdürlüğü Uzmanlarının talepleri doğrultusunda seçilen tüm kumaş cinslerinin, Rapora konu poz tanımında yer alan kumaş ile aynı kalitede ya da bu kumaştan daha kaliteli oldukları belirtildiğinden, kamu yararı düşünülerek yeni birim fiyat oluşturulmadığına kanaat getirildiği,
Ayrıca 1 nolu hakediş ödemesi sırasında sehven yapıldığı belirtilen ………. metrelik birim hesabının düzeltildiği ve gerçekleştirilmeyen 69,60 metrelik imalata ilişkin bedelin ………. tarih ve ………. sayılı Ödeme Emri Belgesine ekli 3 nolu kesin hakedişten minha edilmek suretiyle tahsil olunduğu,
Sorumlular tarafından, imalatta kullanılacak kumaş cinsine ilişkin yapılan savunmanın Denetçi tarafından da kabul edildiği,
görüldüğünden, sorgu konusu edilen ………. TL’lik tutar için ilişilecek husus kalmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
D) Sözleşmede belirlenen iş bitim tarihi olan ………. tarihinde ve ilk süre uzatımının sona erdiği ………. tarihinde işi tamamlayamayan Yükleniciye yapılan hakediş ödemesinde, temerrüde düşülen süreler için gecikme cezası tahakkuk ettirilmesi gerekir iken, “...........Müzesinde kullanılacak olan jeneratör ve güvenlik amaçlı panellere uygun yer bulunamaması” gerekçe gösterilerek ………. tarihinde 40 günlük süre uzatımı verilmesi suretiyle ………. TL kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelenmiştir.
04.03.2009 tarihli ve 27159 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğine ekli Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “İşin süresi ve sürenin uzatılması” başlıklı 29 uncu maddesinin 4 üncü fıkrasında;
“İdarenin, sözleşmenin ifasına ilişkin yükümlülüklerini Yüklenicinin kusuru olmaksızın yerine getirmemesi (yer teslimi, projelerin onaylanması, iş programının onaylanması, ödenek yetersizliği gibi) ve bu sebeple sorumluluğu Yükleniciye ait olmayan gecikmelerin meydana gelmesi, bu durumun taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması ve Yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemiş olması halinde, işi engelleyici sebeplere ve yapılacak işin niteliğine göre, işin bir kısmına veya tamamına ait süre en az gecikilen süre kadar uzatılır.” hükmüne yer verilmiştir.
………. tarihinde akdedilen sözleşme uyarınca, 200 takvim günü içerisinde tamamlanarak ………. tarihinde bitirilmesi planlanan “………. ve Çevre Düzenlemesi İşi”ne ilişkin;
1. süre uzatımının, ………. tarihli onay ile 50 gün için verildiği ve iş bitim tarihinin ………. ’e alındığı,
2. süre uzatımının ise, ………. tarihli onay ile 40 gün için verildiği ve iş bitim tarihinin ………. ’e alındığı,
görülmektedir.
Sorumlular tarafından gönderilen savunma ve eki belgelerde;
Söz konusu iş kapsamında bulunan 950.107 numaralı ve "Diesel elektrojen grubu tesisatı 1500 d/d. 75 kva” tanımlı imalat pozuna ilişkin tarif ve yapım şartlarına uygun olarak şantiye sahasına getirilerek montajı yapılmış olan jeneratörün bağlantılarının gerçekleştirilebilmesi için proje onayı beklenmekte iken, ………. Müdürlüğü tarafından jeneratörün bahçe dışına taşınmasının talep edildiği, ancak tanımlanan alan ………. Bakanlığı mülkiyetinde olmadığı için gerekli izinlerin alınması hususunda Müdürlüğe sözlü bildirimde bulunulduğu,
………. Müdürlüğü tarafından gönderilen ………. tarih ve ………. sayılı yazı üzerine, ………. Müdürlüğünün, ilgili sahanın mülkiyet durumunun araştırılması ve gerekli izinlerin alınması hususunda harekete geçtiği ve ………. Daire Başkanlığı ………. Müdürlüğü ile ………. Belediye Başkanlığına ………. tarih ve ………. sayılı yazıları gönderdiği,
Müteakip yazışmalar neticesinde, ………. Belediyesi mülkiyetinde olduğu tespit edilen söz konusu alana jeneratör kurulabilmesine ilişkin onayın, ………. tarihinde alınabildiği,
………. Müdürlüğü, ………. Müdürlüğü ve Yüklenici ………. Ltd. Şti. arasında gerçekleşen sonraki yazışmalar akabinde, söz konusu yer değişikliğinin gerçekleştirilebilmesi için gerekli proje revizyon çalışmalarına, ………. tarihinde başlanıldığı, bu tarihten itibaren uygulanan revizyonlar sonrasında montajı yapılan jeneratörün güvenli bir şekilde kullanılabilmesi için çelik konstrüksiyon ve tel çit imalatlarının tamamlandığı,
Anılan yazışma süreçleri nedeniyle Yüklenicinin, birinci süre uzatımından sonra iş bitim tarihi olarak belirlenen ………. ’den ………. ’e kadar olan sürede herhangi bir imalat yapamadığı, idari süreçlerin tamamlanmasını beklediği, ………. tarihli onay sonrasındaki 27 günlük süreçte ise tanımlanan imalatları sırasıyla gerçekleştirdiği ve 40 günlük süre sonunda ………. tarihi itibariyle işi İdareye teslim ettiği,
Projede yer alan diğer imalatlar tamamlanmış olmasına rağmen, ………. Başkanlığı hesaplarında yeterli ödenek olmadığı için, ………. tarihinde hazırlanan ve ………. tarihinde onaylanan keşif artışı için hesaplanan 2. hakediş tutarının sadece mevcut ödenek kadar olan kısmının ödenebildiği,
………. tarihli ve ………. sayılı Bakanlık Makamı Oluru ile ………. tarihi itibariyle Bakanlığın öncelik vereceği projelerde kullanılmak üzere ayrılan ………. TL’nin ………. TL’lik bölümünün “………. ve Çevre Düzenlemesi İşi” kapsamında kullanılabilmesinin uygun görüldüğü, söz konusu ek ödeneğin ………. Valiliği tarafından bloke edildiği ve hakediş ödemelerinin yapılabildiği,
Bu kapsamda ikinci süre uzatımının sadece jenaratörün taşınabilmesi ve montajı için verilmiş olduğu ve diğer imalatlara ilişkin ödemelerin kaynak yetersizliği nedeniyle yapılamadığı,
beyan edilmiş ve söz konusu hususlar savunma ekinde sunulan yazışmalar ile teyit edilmiştir.
Açıklanan sebeplerle, Yapım İşleri Genel Şartnamesinin yukarıda değinilen “İşin süresi ve sürenin uzatılması” başlıklı 29 uncu maddesi çerçevesinde, Yüklenicinin kusurlu olmadığı anlaşılan gecikmeler nedeniyle verilen süre uzatımının yerinde olduğu ve bu itibarla herhangi bir kamu zararına sebebiyet verilmediği görüldüğünden, sorgu konusu edilen ………. TL için ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
E) Y.25.002/02 poz numaralı ve “Demir yüzeylere iki kat antipas, iki kat sentetik boya yapılması” tanımlı imalata ilişkin ödeme tutarlarının hesaplaması sırasında, gerçekleşen imalat miktarlarının hatalı olarak iki ile çarpılması sonucu ………. TL kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelenmiştir.
04.03.2009 tarihli ve 27159 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğine ekli Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Geçici hakediş raporları” başlıklı 39 uncu maddesinde;
“(1) Birim fiyat esasına göre yapılan işlerin bedellerinin ödenmesinde aşağıdaki esaslara uyulur:
a) Sözleşmeye ekli birim fiyat teklif cetvelinde yazılı veya sonradan düzenlenen yeni birim fiyatlar ile metrajlarından hesaplanan iş kalemi miktarlarının çarpımı üzerinden hesaplanan tutardan sözleşmedeki kayıtlara ve ilgili kanunlara göre yapılacak kesintiler de çıktıktan sonra, sözleşmenin ödemeye ilişkin hükümleri çerçevesinde kendisine ödenir.
…
c) Yüklenicinin yaptığı işler ile ihzarattan doğan alacakları, metrajlara göre hesaplanarak sözleşme hükümleri uyarınca kesin ödeme niteliğinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş raporları ile ödenir. Metrajlar, yeşil defter ve eklerinde gösterilir. Yüklenici, (Mülga ibare: 08.08.2019-30856 R.G./31. md., yürürlük: 18.08.2019) kesin hesapları da yapı denetim görevlisinin denetimi altında işe paralel olarak yürütmek zorundadır. Bu halde, geçici hakediş raporlarının düzenlenmesinde, bitmiş iş kısımları için kesin metrajdaki miktarlar dikkate alınır.
…”,
“Kesin hakediş raporu ve hesap kesilmesi” başlıklı 40 ıncı maddesinde ise;
“(1) Birim fiyat esaslı sözleşmelerde kesin hesaplar aşağıdaki esaslara göre yapılır:
a) İşin geçici kabulü yapıldıktan sonra, kesin hakediş raporunun düzenlenmesine esas olacak kesin metraj ve hesapların tamamlanmasına başlanır. Bunlar biri asıl olmak üzere en az üç suret halinde düzenlenir. Yüklenicinin kesin hakediş raporunun düzenlenmesinde geçici hakediş raporlarındaki rakamlara itibar edilmez ve kesin metraj ve hesaplar sonucunda bulunan miktarlar esas alınır.
…”
hükümleri yer almaktadır. Söz konusu hükümler uyarınca, geçici hakediş raporları düzenlenirken, bitmiş iş kısımları için kesinleşen metraj miktarlarının dikkate alınması ve kesin hakediş raporları düzenlenirken de geçici hakediş raporlarındaki rakamlara itibar edilmeden tespit edilen kesin metraj ve yapılan hesaplamalar sonucunda bulunan miktarların esas alınması gerekmektedir.
Ancak “………. ve Çevre Düzenlemesi” işine ilişkin, Raporda yer alan veriler ve savunma evraklarından edinilen bilgiler doğrultusunda, söz konusu iş kapsamında yapılan hakediş ödemesinde, yukarıdaki hükümlere aykırı olarak, Y.25.002/02 poz numaralı imalata ilişkin bitmiş iş kısımları için kesinleşen metraj miktarlarının dikkate alınmadığı ve imalat miktarının hatalı hesaplandığı tespit edilmiştir.
Anılan işe ilişkin ilişkin sözleşme uyarınca, ana grup inşaat imalatları kapsamında gerçekleştirilen Y.25.002/02 poz numaralı imalata ilişkin poz tarifi ve ölçü tanımında;
Demir imalat yüzeylerinin zımpara ve tel fırça ile temizlenmesi, 0,091 lt 1.kat, 0,091 lt 2.kat (her kat farklı renkte) antipas sürülmesi, 0,096 lt 1.kat, 0,096 lt 2.kat istenilen renkte sentetik boya ile boyanması, her türlü malzeme ve zayiatı, işçilik, yüklenici genel giderleri ve kârı dâhil 1 m² fiyatı:
Ölçü:
...
d) Parmaklık ve korkuluklarda bir yüzün düşey düzlemdeki iz düşüm alanı ölçülür. Boşluk düşülmez.
e) Kolon, çatı makası, kiriş, kuranglez ve benzeri demir imalâtta boyanan yüzler ölçülür.”
ifadelerine yer verilmektedir.
Yukarıda yer verilen ölçü tanımı uyarınca, parmaklık ve korkuluklarda, boyanan alanın hesaplanması sırasında sadece “bir yüzün düşey düzlemdeki iz düşüm alanının ölçülmesi” yeterli ve gerekli iken, söz konusu iş kapsamında boyanan parmaklık ve korkuluk yüzeylerine ilişkin ölçünün iki ile çarpıldığı ve bulunan ………. m²’lik metraj üzerinden ödeme yapıldığı görülmektedir.
10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan;
“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
Kamu zararının belirlenmesinde;
a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması
…
esas alınır.”
hükmü uyarınca, Y.25.002/02 poz numaralı imalat için belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması suretiyle kamu zararına sebebiyet verildiği anlaşılmakla birlikte,
Sorumlular tarafından gönderilen savunma ve eki belgelerin incelenmesi neticesinde; söz konusu imalata ve bu imalat miktarına bağlı olarak değişen boya maddesi kullanımına ilişkin sehven fazla yapıldığı iddia edilen metraj hesaplarının, son hakediş ödemesi sırasında düzeltildiği, gerçekleştirilmediği tespit edilen ………. m²’lik imalata ilişkin bedelin ………. TL olarak belirlendiği ve bu tutarın da ………. tarih ve ………. sayılı Ödeme Emri Belgesine ekli 3 nolu kesin hakedişten minha edilmek suretiyle tahsil olunduğu görüldüğünden, sorgu konusu edilen ………. TL’lik tutar için ilişilecek husus kalmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.