Mevzuata Aykırı Olarak Yaptırılan Büfelerin Yıktırılması

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;

… tarih ve … sayılı Ek İlamın …’inci maddesiyle verilen ilişilecek husus bulunmadığı ve kamu zararının sorumluların uhdesinden kaldırılması yönündeki hükmün, Temyiz Kurulunun … tarihli ve … tutanak sayılı İlamıyla bozulması üzerine, konunun 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince görüşülmesine karar verildi.

Anılan Ek İlamın …’inci maddesiyle, … Büyükşehir Belediyesinin yetki ve görev alanında bulunan yerde, söz konusu yere ilişkin herhangi bir taşınmaz devri ya da tahsisi olmadığı halde … tarih ve … sayılı … Belediyesi Encümen Kararı’na istinaden imal edilen ve ilgili mevzuatı uyarınca yıkılan büfeler için Yükleniciye yapılan ödemenin kamu zararı oluşturduğu iddiasına ilişkin olarak, sorgu konusu …-TL ödeme hakkında ilişilecek husus bulunmadığına ve anılan tutara ilişkin tazmin hükmünün sorumluların uhdelerinden kaldırılmasına karar verilmişti.

Söz konusu İlam hükmüne karşı Sayıştay Başsavcılığı tarafından Sayıştay Temyiz Kuruluna sunulan temyiz dilekçesi üzerine, anılan Kurulca verilen … tarihli ve … tutanak sayılı Karar’da;

… Belediyesi Emlak ve İstimlak Müdürlüğünün görüşü üzerine Fen İşleri Müdürlüğünün … tarih … sayılı yazısı ile … tarih ve … sayılı Encümen Kararı’na istinaden Destek Hizmetleri Müdürlüğünce yaptırılan 2 adet ikiz büfe için Belediye bütçesinden …-TL ödendiği,

Ancak, büfelerin yaptırıldığı … sokağın, … Büyükşehir Belediyesi Kıyı ve Sahil Şeridi Yol Meydan ve Yeşil Alan Yetki ve Görev Uygulama Yönetmeliği ile … Büyükşehir Belediyesi Yetki ve Sorumluluğunda Kalan Yollar ve Meydanlar Listesi’ne göre Büyükşehir Belediyesinin görev ve yetkisi dahilinde bulunduğunun tespit edildiği,

Söz konusu hususun, … Büyükşehir Belediye Başkanlığı İmar Denetim Dairesi İmar Denetim Şube Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı yazısıyla … Belediyesine bildirildiği ve anılan yapılara ilişkin Encümen Kararı’nın iptal edilerek yapıların ivedilikle yıkılmasının istendiği, aksi takdirde 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 7/c maddesi ve 775 sayılı Gecekondu Kanunu’nun 18’inci maddesi gereğince, işlemlerin Büyükşehir Belediyesince yerine getirileceğinin ifade edildiği,

Bahse konu yazı üzerine, … Belediyesi Encümeni tarafından konunun müzakere edilerek, … tarih ve … sayılı Encümen Kararı ile Büyükşehir Belediyesi yazısı doğrultusunda karar alındığı ve büfelerin yıktırıldığı,

Konuya ilişkin mevzuat incelendiğinde,

02.11.1985 tarih ve 18916 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesi, 5216 sayılı Kanun’un 7’nci maddesinin ilk fıkrasının (g) bendi ve … Büyükşehir Belediyesi Kıyı ve Sahil Şeridi Yol Meydan ve Yeşil Alan Yetki ve Görev Uygulama Yönetmeliği’nin 8’inci maddesi ile 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 31’inci ve 71’inci maddeleri uyarınca, belediyelerin yetki ve görev alanı içinde yer almayan bir bölgede idari eylemde veya işlemde bulunamayacağı,

İnşa edilen büfelerin bulunduğu alanın, … Belediyesinin değil, … Büyükşehir Belediyesinin yetki ve görev alanı dahilinde olması nedeniyle, … Belediyesi lehine herhangi bir taşınmaz devri veya tahsisi olmaksızın veya Büyükşehir Belediyesinin muvafakati alınmaksızın büfe yaptırılmasının, anılan mevzuat hükümlerine aykırı olduğu,

Bu nedenle yıkılan büfelerin inşası için Belediye bütçesinden ödenen …-TL’nin 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesinin ikinci fıkrası (g) bendinde yer alan, “Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması” kapsamında değerlendirildiği,

ifade edilmiş ve Başsavcılık temyiz talebi kabul edilerek, somut uygulamada kamu zararı oluştuğu gerekçesiyle, yeniden hüküm tesis edilmesini teminen … sayılı Ek İlamın …’inci maddesiyle verilen hükmün bozularak dosyanın ilgili Dairesine tevdiine karar verilmiştir.

Temyiz Kurulunun anılan bozma kararına istinaden Dairemize havale edilen dosya ve konuya ilişkin Denetçi tarafından düzenlenen … tarihli Ek Rapor ve eklerinin incelenmesi sonucunda gereği düşünüldü:

… Belediyesinin yetki ve sorumluluğunda olmayan yerde yaptırılan ve ilgili mevzuatı uyarınca yıkılan büfelerin inşası için Belediye bütçesinden ödeme yapıldığı görülmüştür.

02.11.1985 tarih ve 18916 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinde;

“İlgili idareler; tasarrufu altındaki yol, otopark, park, yaya bölgesi, kaldırım gibi yerler ile bunlar üzerindeki kamu hizmetlerinin yürütülebilmesi için gerekli büfe, hela, trafo merkezi gibi tesisleri, ulaşım ve haberleşme noktaları, sinyalizasyon ve aydınlatma elemanları, çöp kutusu, bank, reklam ve bilgilendirme levha ve panoları gibi kent mobilyaları ile peyzaj elemanlarını Türk Standartları Enstitüsü standartlarına da uymak koşuluyla yapar veya yaptırır.

…”,

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 7’nci maddesinin birinci fıkrasında;

“…

g) (Değişik: 12/11/2012-6360/7 md.) Büyükşehir belediyesinin yetki alanındaki mahalleleri ilçe merkezine bağlayan yollar, meydan, bulvar, cadde ve ana yolları yapmak, yaptırmak, bakım ve onarımı ile bu yolların temizliği ve karla mücadele çalışmalarını yürütmek; kentsel tasarım projelerine uygun olarak bu yerlere cephesi bulunan yapılara ilişkin yükümlülükler koymak; ilân ve reklam asılacak yerleri ve bunların şekil ve ebadını belirlemek; meydan, bulvar, cadde, yol ve sokak ad ve numaraları ile bunlar üzerindeki binalara numara verilmesi işlerini gerçekleştirmek.

…”,

hükümleri yer almakta olup anılan mevzuat hükümleri uyarınca ilgili İdarelerin, kendi yetki ve sorumluluk alanlarında bulunan yerlerdeki görev ve yetkilerinin kapsamına ilişkin düzenlemeler yapılmıştır.

Bahse konu mevzuat hükümleri uyarınca, İdarelerin kendi yetki ve sorumluluk alanları içerisinde yer almayan bir bölgede idari işlem ve eylemde bulunmaları veya idari nitelikte bir karar almaları mümkün olmadığından, bu yerler üzerinde herhangi bir yapı tesis etmelerine de imkan yoktur.

Yargılamaya konu olayda ise, … Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğünün … tarihli ve … sayılı yazısıyla, … Sokak üzerinde bulunan … Eğitim ve Araştırma Hastanesi önüne 4 adet büfe yapılmasının planlandığı, bu itibarla Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesi ve 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 33’üncü maddesine istinaden Encümence karar alınması hususunda gereği Olura sunulmuş olup, akabinde … Belediyesi Encümeninin … tarihli ve … sayılı Kararı’yla, söz konusu alanda büfe yapılması için anılan mevzuatın ilgili maddeleri gereğince işlem yapılmasına karar verilmiştir.

Sonrasında, Emlak ve İstimlak Müdürlüğünün … tarihli ve … sayılı yazısıyla, büfelerin yapım bedellerinin Destek Hizmetleri Müdürlüğü bütçesinden karşılanması hususu Olura sunulmuş olup, alınan Başkanlık Oluruna istinaden 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesinin (d) bendine göre gerçekleştirilen büfe yapımı işi, Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından yürütülerek ilgili Müdürlüğün bütçesinden karşılanmış ve büfeler yaptırılmıştır.

Büfelerin inşasından sonra, … Büyükşehir Belediyesi İmar Denetim Dairesi İmar Denetim Şube Müdürlüğünün … Belediyesine göndermiş olduğu … tarihli ve … sayılı yazısında,

Söz konusu büfelerin bulunduğu … Sokağın, Büyükşehir Belediyesinin yetki ve sorumluluk alanında olduğu, ancak … Belediyesi Zabıta Müdürlüğü ve Fen İşleri Müdürlüğüyle yapılan telefon görüşmelerinde büfelerin …. Belediyesi tarafından yapıldığının ve konuya ilişkin Encümen Kararı bulunduğunun beyan edildiği,

Büfelerin bulunduğu alan … Büyükşehir Belediyesinin tasarrufu altında olduğundan, Encümen Kararı alınmak suretiyle bu yerde bahse konu yapıların inşasının mümkün olmadığı,

Bu nedenle, söz konusu Encümen Kararının iptalinin ve yapıların ivedilikle yıkılmasının sağlanması, aksi halde 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 7/c maddesi kapsamında ve 775 sayılı Gecekondu Kanunu’nun 18’nci maddesine göre gerekli işlemlerin … Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı tarafından yerine getirileceği,

bildirilmiş olup, anılan yazı üzerine … Belediyesi Encümeni tarafından alınan … tarihli ve … sayılı Karar uyarınca, … tarihinde açık teklif usulüyle yıllık kiralaması yapılacak olan büfelere ilişkin ihalenin iptaline ve dosyanın Emlak ve İstimlak Müdürlüğüne iadesine karar verilmiştir.

Her ne kadar, … Belediyesi Emlak ve İstimlak Müdürlüğü tarafından … Büyükşehir Belediyesi Başkanlığına gönderilen … tarihli ve … sayılı yazıda, büfelerin vatandaşların ihtiyaçlarını karşılamak üzere … Belediyesi tarafından yaptırıldığı ve bahse konu büfelerin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında kiralanması düşünüldüğünden, muvafakat verilmesi istenmişse de, … Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı tarafından söz konusu talebe yönelik olarak gönderilen … tarihli ve … sayılı cevabi yazıda, 5216 sayılı Kanun’un 7/c maddesi kapsamında, 775 sayılı Kanun’un 18’inci maddesine esas, bahse konu büfelerin yıkılmasına yönelik işlemlerin … Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı tarafından yürütülmekte olduğu ve söz konusu alanın 25 metrelik yol gövdesinde kamuya terkli alanda kaldığının tespit edildiği, bu nedenle talebe olumlu yanıt verilemeyeceği ifade edilmiş ve büfeler yıktırılmıştır.

Büfelerin yer aldığı … Sokak, … Büyükşehir Belediyesi Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı Kararı’yla kabul edilen, … Büyükşehir Belediyesi Kıyı ve Sahil Şeridi Yol Meydan ve Yeşil Alan Yetki ve Görev Uygulama Yönetmeliği’nin eki “… Büyükşehir Belediyesi Yetki ve Sorumluluğunda Kalan Yollar ve Meydanlar Listesi” uyarınca, Büyükşehir Belediyesinin yetki ve sorumluluk alanı içinde yer almaktadır. Bu nedenle, … Belediyesi lehine herhangi bir taşınmaz devri ya da tahsisi olmaksızın veya konuyla ilgili Büyükşehir Belediyesinin muvafakati alınmaksızın, söz konusu yerde … Belediyesi tarafından büfe yaptırılması mümkün değildir. Yapılan işlemin Belediyeye gelir getirici nitelikte olması veya gelir getirmeyi amaçlaması da Belediyenin kendi yetki ve sorumluluğunda olmayan alanda tesis ettiği bu işlemi hukuken geçerli halde getirmemektedir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu Zararı” başlıklı 71’inci maddesinde, “Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır. …” hükmüne yer verilmiş ve bahse konu maddenin ikinci fıkrasının (g) bendinde ise, “mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması” kamu zararına esas alınacak kriterler arasında sayılmıştır.

Anılan mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar çerçevesinde, … Belediyesinin görev ve sorumluluk alanı içerisinde yer almayan yerde yaptırılan ve ilgili mevzuatı uyarınca yıkılan büfelerin inşası için Belediye bütçesinden ödeme yapılması sonucunda …-TL kamu zararına neden olunmuştur.

Konunun sorumluluk yönünden değerlendirilmesinde;

Sorumluların savunmalarında, Belediye Encümeninin harcama yetkisinin bulunmadığı, ilgili dosyayı hazırlayan ve Encümene kadar süreci devam ettiren birim amirlerinin harcama yetkilisi sıfatıyla sorumlu tutulması gerektiği ifade edilmişse de;

5018 sayılı Kanun’un “Harcama yetkisi ve yetkilisi” başlıklı 31’inci maddesinin ilk fıkrasında , “Bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir.” denilerek harcama yetkilisinin genel nitelikli tanımı yapılmış olmakla birlikte, anılan maddenin diğer fıkralarında, fiili uygulamalarla ortaya çıkan çeşitli hallerde harcama yetkilisi sıfatının ve bu sıfat kapsamında ortaya çıkacak olan sorumluluğun hangi makam veya kişilere ait olduğuna yönelik düzenlemeler yer almaktadır. Nitekim, bahse konu maddenin üçüncü fıkrasında, “Kanunların verdiği yetkiye istinaden yönetim kurulu, icra komitesi, komisyon ve benzeri kurul veya komite kararıyla yapılan harcamalarda, harcama yetkisinden doğan sorumluluk kurul, komite veya komisyona ait olur” hükmüne yer verilmek suretiyle, kurul veya komite kararı çerçevesinde yapılan harcamalarda harcama yetkisinden doğan sorumluluğun, kararı alan bu kurul, komite veya komisyona ait olacağı da açıkça düzenlenmiştir.

Bunun yanı sıra, Sayıştay Genel Kurulu’nun 14.06.2007 tarih ve 5189 sayılı Kararı’nda da, yönetim kurulu, icra komitesi, encümen gibi adlarla teşkil edilen yönetim organlarının, harcama sürecinde yer almasa dahi harcama talimatının taşıması gereken unsurları taşıması veya bir giderin yapılması için harcama yetkilisine izin verilmesi şeklinde düzenlenmiş olması halinde, aldıkları kararların kanun, tüzük ve yönetmeliklere uygun olmasından sorumlu olacağı hükme bağlanmıştır. Dolayısıyla, Encümen üyelerinin, 5018 sayılı Kanun’da ifade edilen “harcama yetkilisi” tanımı uyarınca, kendilerine bütçe ile ödenek tahsis edilen bir harcama biriminin yöneticisi sıfatını haiz olmamaları, mali sorumluluklarını kaldırmamaktadır.

Bu kapsamda, Encümen Başkanı olması sebebiyle başta Belediye Başkanı olmak üzere, oy birliğiyle alınmış olan … tarihli ve … sayılı Encümen Kararı’nda imzası bulunan tüm encümen üyeleri, harcama yetkisinden doğan sorumluluğa tabiidir.

Fen İşleri Daire Başkanlığının bağlı bulunduğu Başkan Yardımcısı … tarafından, söz konusu büfelerin yaptırılması hususunda Encümen tarafından bir karar alınması yönünde Başkanlık Makamına yazı yazıldığı, kendisinin Encümende herhangi bir görevinin bulunmadığı, büfelerin hangi yöntemle yaptırıldığı veya kaç liraya mal olduğu yönünde bir bilgisinin olmadığı ve yargılamaya konu harcamanın kendisince veya kendisine bağlı müdürlüklerce yapılmadığı ifade edilerek, sorumluluk konusunda itirazda bulunulmuşsa da;

Kural olarak bir mali karar, işlem veya eylemin yapılmasında görev alanlardan her birinin işlemi, diğer işlemlerin nedeni olduğu takdirde bu mali işlem, eylem veya kararda görev alanların, ortaya çıkan zarardan birlikte sorumlu tutulması esastır. Bu durumda, hesap yargılaması sırasında, kamu zararına birden fazla sorumlunun sebep olduğunun tespiti halinde, oluşan bu zarardan söz konusu sorumluların müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmaları gerekir.

Konu bu çerçevede değerlendirildiğinde;

Fen İşleri Müdürlüğünün Başkanlık Makamına hitaben göndermiş olduğu ve adı geçen Belediye Başkan Yardımcısı tarafından da imzalanmış olan … tarihli ve … sayılı yazıyla, büfe yapımı için Encümen tarafından karar alınması talep edilmiş olup söz konusu bu talep yazısı, kamu zararına esas oluşturan … tarihli ve … sayılı Encümen Kararının alınma nedenidir. Bu itibarla, hatalı Encümen Kararının alınmasına neden olan bahse konu yazıyı imzalayan Belediye Başkan Yardımcısı …’ın da oluşan kamu zararından sorumluluğu bulunmaktadır.

Öte yandan, her ne kadar Raporda, Destek Hizmetleri Müdürlüğünde görev yapan (Müdür V.) … ve (Memur) …’ın sırasıyla Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisi olarak sorumlu tutulduğu görülmüşse de;

Yargılamaya konu olayda … Belediyesi tarafından yaptırılan büfeler, Fen İşleri Müdürlüğünün talebi ve Emlak İstimlak Müdürlüğünün görüşü üzerine, Başkanlık Oluruna istinaden alınan Encümen Kararı çerçevesinde inşa ettirilmiş, büfe yapımına ilişkin harcama ise Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilmiştir.

… Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü Teşkilat Görev ve Çalışma Esaslarına Dair Yönetmeliğin 7’nci maddesinde, Destek Hizmetleri Müdürlüğünün görev, yetki ve sorumluluğu düzenlenmiş olup anılan Yönetmelik uyarınca ilgili Müdürlüğün görevi; diğer müdürlüklerin ihtiyaç duyduğu alımların yapılması, ihalelerin gerçekleştirilmesi ve bu kapsamdaki ilgili ve takip eden işlerin yürütülmesi biçiminde belirlenmiştir. Bu çerçevede, Destek Hizmetleri Müdürlüğünün, büfelerin yapılacağı alanın … Belediyesinin sorumluluk alanı içinde yer alıp almadığını araştırma veya bilme görev ve yetkisi bulunmamaktadır. Zira, söz konusu hususa ilişkin araştırmayı yapma görevi, Belediyenin teknik nitelikli diğer hizmet birimlerine ait olup, Destek Hizmetleri Müdürlüğünün konuya dahli, ancak bu teknik süreçlerin tamamlanmasından ve Encümen Kararının alınmasından sonra gerçekleşmiştir.

5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesinde yer verilen kamu zararı tanımı kapsamında kamu görevlilerinin mali sorumluluğundan bahsedilebilmesi için;

-Kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylem,

-Kamu zararı,

-Mevzuata aykırı karar, işlem ve eylemle söz konusu zarar arasında illiyet bağı,

şeklinde sayılan üç unsurun ilgili olayda bir arada bulunmasına ihtiyaç vardır.

Söz konusu unsurlar çerçevesinde Destek Hizmetleri Müdürlüğü personelinin mali sorumluluğu incelendiğinde, büfelerin yapılmasının planlandığı yerin Belediyenin yetki ve sorumluluğu alanında olup olmadığının incelenmesi hususunda, ilgili Müdürlüğün herhangi bir görevi ve sorumluluğu bulunmadığından, bu kapsamda bir inceleme yapmaları kendilerinden beklenemeyecek olan anılan Müdürlük personelinin herhangi bir kusur, kasıt veya ihmalinden söz edilemeyecektir. Bu nedenle, oluşan kamu zararı ile Destek Hizmetleri Müdürlüğünde görev yapan personelin eylem ve işlemleri arasında uygun illiyet bağı bulunmadığından, sorguda Harcama Yetkilisi sıfatıyla sorumlu tutulmuş olan … ile Gerçekleştirme Görevlisi olarak sorumlu tutulan …’ın sorumlulukları bulunmamaktadır.

Bu itibarla, … Belediyesinin görev ve sorumluluk alanı içerisinde yer almayan yerde yaptırılan ve ilgili mevzuatı uyarınca yıkılan büfelerin inşası için Belediye bütçesinden ödeme yapılması sebebiyle neden olunan kamu zararı tutarı olan …-TL’nin, Üst Yönetici (Belediye Başkanı) …, Diğer Sorumlular (Belediye Başkan Yrd.) …, (Yazı İşleri Müdürü) …, (Emlak ve İstimlak Müdür V.) …, (İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü) …, (Belediye Başkan Yrd.) …, (Encümen Üyesi) …, (Encümen Üyesi) … ve (Encümen Üyesi) …’e müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faiziyle ödettirilmesine,

Harcama Yetkilisi sıfatıyla sorumlu tutulan (Destek Hizmetleri Müdür V.) … ve Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla sorumlu tutulan (Memur) …’ın oluşan kamu zararından sorumlu tutulmamalarına,

6085 sayılı Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca Ek İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.

Karşı Oy

Daire Başkanı …’nun sorumluluğa ilişkin karşı oy gerekçesi:

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 32’nci maddesine göre harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından tam olarak ve doğrudan sorumludur. Anılan Kanun’un 33’üncü maddesinde ise, gerçekleştirme görevlilerinin, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürüttükleri ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumlu oldukları düzenlenmiştir. Dolayısıyla asli bir gerçekleştirme belgesi olan ödeme emri belgesini düzenleyen sıfatıyla imzalayan gerçekleştirme görevlisi, düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan harcama yetkilisi ile birlikte sorumludur.

Konunun teknik ve uzmanlık gerektiren bir niteliğinin bulunması veya bahse konu personelin söz konusu işlemleri diğer birimlerin talebi, Üst Yöneticinin onayı ve Encümen Kararı doğrultusunda, görevlerinin bir gereği olarak yapmış olması, harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisine verilmiş ve Kanun’da açıkça tanımlanmış olan görev ve sorumlulukları ortadan kaldırmamaktadır.

Bu itibarla, Daire Kararına konu uygulamada oluşan kamu zararından, ilişikli ödeme emri belgelerinde imzaları bulunan Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisinin de sorumlu tutulması ve oluşan …-TL kamu zararının Raporda yer verilen tüm sorumlulara müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine hükmedilmesi gerektiği düşüncesiyle, çoğunluğun Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisinin kamu zararından sorumlu tutulmaması yönündeki kararına katılmıyorum.

Üye … karşı oy gerekçesi:

Konu esas yönüyle değerlendirildiğinde;

Günümüzde kentsel nüfusun hızlı bir biçimde artış göstermesi, belediyeler tarafından sağlanan mahalli müşterek nitelikteki hizmetlerin artan talebi karşılayacak biçimde yeniden tasarlanmasını zorunlu hale getirmektedir. Ancak, söz konusu hizmetlerin sağlanması için gerekli olan mali kaynaklar talepteki artışı karşılamada yetersiz kaldığından, atıl durumdaki kamu kaynaklarından yararlanılması belediyelerce yerine getirilen kamusal hizmetlerin kaliteli ve kapsayıcı biçimde sağlanması bakımından önem arz etmektedir. Öz gelirleri yetersiz olan ancak kamusal hizmetleri üretme zorunluluğu bulunan kurumlar olarak belediyelerin, yerel düzeyde gelir elde etmek üzere kamu kaynaklarını en etkin biçimde kullanmaya yönelmesi kaçınılmazdır.

Somut olayda, … Belediyesi kendi tasarrufu altında olmayan bir yerde, hastaneye gelen vatandaşların günlük ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik hizmet verilmesi ve Belediyeye ek gelir sağlanması amacıyla büfe inşa ettirerek, bu yerleri kiraya vermeyi amaçlamışsa da, mevzuat uyarınca ilgili alandaki tasarruf yetkisini haiz … Büyükşehir Belediyesi tarafından söz konusu yerler yıktırılarak bu yararlanma sonlandırılmıştır. Bahse konu büfelerin yıkılmamış olması halinde ise sağlanacak bir yıllık kira gelirinin kamusal hizmetlerin üretimi açısından önemli bir finansman kaynağı yaratacağı, dosya kapsamında yer alan ancak hukuken geçerlilik kazanmamış olan kira sözleşmelerinden ve sorumluların savunmalarından anlaşılmaktadır.

5018 sayılı Kanun’un “Kamu Zararı” başlıklı 71’inci maddesinde, “Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.” hükmüne yer verilmiştir. Yargılamaya konu olayda, yapılan işlemin muhtemel sonuçları bakımından kamu kaynağında eksilmeye neden olma niteliği bulunmadığı gibi, esasen söz konusu yerlerin işletilerek kamu kaynağı elde edilmesinin planlandığı görülmektedir.

Belediye sorumluluk alanında bulunduğuna ilişkin numarataj belgesi bulunan yerde yapılan yapılara ilişkin ilgili Belediye mercilerinden alınan ihale onayı üzerine işin usulüne uygun olarak ihale edildiği, bu kapsamda herhangi bir fazla ödemenin söz konusu olmadığı, işin tamamlanmasından sonra harcama yetkilisi, gerçekleştirme görevlisi ve Belediye yetkililerinin iradesi dışında ve … Belediyesinin muvafakat talebine rağmen … Büyükşehir Belediyesi Başkanlığınca söz konusu büfelerin yıktırıldığı anlaşılmaktadır.

Bu nedenle, yargılamaya konu …-TL ödeme hakkında ilişilecek husus bulunmadığına hükmedilmesi gerektiği düşüncesiyle çoğunluğun kamu zararının tazmini yönündeki kararına katılmıyorum.

Konu sorumluluk yönüyle değerlendirildiğinde;

Yargılamaya konu hususta kamu zararı bulunduğu yönündeki çoğunluk kararı doğrultusunda tazmin hükmü verilmiş olduğundan, ilgililerin mali sorumluluklarının değerlendirilmesi zorunluluğu ortaya çıkmıştır. Bu çerçevede yapılan değerlendirme sonucunda, büfe yapılan yerin … Belediyesinin yetki ve sorumluluk alanında olup olmadığına yönelik bir incelemenin, teknik nitelikli bir husus olduğu ve Destek Hizmetleri Müdürlüğünün görev ve yetkisi dışında kaldığı görüldüğünden, Destek Hizmetleri Müdürlüğünde görevli olan ve Raporda Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisi olarak sorumlu tutulan kişiler bakımından, kamu zararı ile yapılan eylem arasındaki illiyet bağı kesilmiş olup, bu nedenle anılan kişilerin kamu zararından sorumlulukları bulunmamaktadır. Sorumluluk yönüyle çoğunluk görüşüne katınılmaktadır.

Üye …’un karşı oy gerekçesi:

Büfe inşaatlarında, ihale mevzuatı açısından herhangi bir fazla ödeme yapılmamış olup, yargılamaya konu edilen husus, büfelerin hizmete açılması noktasında …Belediyesi ile … Büyükşehir Belediyesi arasındaki ihtilaftan kaynaklanmıştır.

Büfe inşa edilen yerin, Belediye sorumluluk alanında bulunduğuna ilişkin numarataj belgesi bulunduğu, ilgili Belediye mercilerinden alınan ihale onayı üzerine işin usulüne uygun olarak ihale edildiği, bu kapsamda fazla ödemenin söz konusu olmadığı, işin tamamlanmasından sonra harcama yetkilisi, gerçekleştirme görevlisi ve Belediye yetkililerinin iradesi dışında ve … Belediyesinin talebine rağmen …Büyükşehir Belediyesi Başkanlığınca söz konusu büfelerin yıktırıldığı görüldüğünden, bahse konu hususta 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesi kapsamında kamu zararından bahsedilemez.

Konunun esas yönüyle kamu zararı oluşturmadığı değerlendirildiğinden, sorumlulukla ilgili olarak bir değerlendirme yapılması da mümkün değildir.

Sonuç olarak, yargılamaya konu …-TL ödeme hakkında ilişilecek husus bulunmadığına hükmedilmesi gerektiği düşüncesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyorum.