Daire Karar Detayı
Daire
2
Karar Tarihi
14.12.2023
Karar No
35778
İlam No
152
Madde No
1
Kamu İdaresi Türü
Diğer Özel Bütçeli İdareler
Hesap Yılı
2020
Konu
İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar
KARAR
Fiyat farkı-Faiz
... İnş. San. ve Tic. A.Ş. yüklenimindeki ... TL ihale bedelli “... İnşaatı” işinde, ... yılı içerisinde hatalı ödenen tutarın tahsili işleminde, aradan geçen süre için faiz tahakkuk ettirilmemesi hususu ile ilgili olarak;
... tarihinde düzenlenen ... no.lu hakediş raporunda Aralık ayında yapılan imalat için Kasım ayı endeksi kullanılarak hatalı ödeme yapıldığı; durumun fark edilmesi üzerine de ... tarihli ... nolu hakediş ile Aralık ayı endeksi kullanılarak ... TL tutar üzerinden fiyat farkı hesaplandığı ve KDV dahil ... TL fiyat farkı kesintisi olarak hakediş icmaline yansıtılmak suretiyle ilgi sorgudan bağımsız olarak endeks farkından kaynaklanan maddi hatanın düzeltildiği görülmüştür.
Sözleşme eki Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Geçici hakediş raporları” başlıklı 39’uncu maddesinde yer alan
"... c) Yüklenicinin yaptığı işler ile ihzarattan doğan alacakları, metrajlara göre hesaplanarak sözleşme hükümleri uyarınca kesin ödeme niteliğinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş raporları ile ödenir... ” ve
Aynı Şartnamenin “Kesin hakediş raporu ve hesap kesilmesi başlıklı” 40’ıncı maddesinde yer alan
" ...a) İşin geçici kabulü yapıldıktan sonra, kesin hakediş raporunun düzenlenmesine esas olacak kesin metraj ve hesapların tamamlanmasına başlanır. Bunlar biri asıl olmak üzere en az üç suret halinde düzenlenir. Yüklenicinin kesin hakediş raporunun düzenlenmesinde geçici hakediş raporlarındaki rakamlara itibar edilmez ve kesin metraj ve hesaplar sonucunda bulunan miktarlar esas alınır. ... (10) Hesap kesme işleminde, gerçekleştirilen bütün işlerin kesin hakediş raporuna geçirilen bedelinden iş sırasında geçici hakediş raporları ile ödenen miktarlar düşülür. Daha sonra 39 uncu maddede açıklanan geçici hakediş ödeme usulleri çerçevesinde, hakedişe yapılan ek ve kesintilerden sonra kalan tutar yükleniciye veya vekiline ödenir... "
Hükümleri çerçevesinde ara hakediş raporlarında gerek metraj gerekse hakediş ödemesine esas hesaplamalar geçici niteliktedir ve kesin hakediş raporunda gerekli düzelmeler yapılarak işin tasfiyesi yoluna gidilebilmektedir. Bu düzeltme işlemleri yapılırken tespit edilen hatalı işlemlerin düzeltilmesi sırasında faiz tahakkuk ettirileceğine ilişkin herhangi bir düzenleme ise mevcut değildir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesinde;
“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.”
2006/11058 sayılı Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin “Kamu zararından doğan alacakların tahsil şekilleri” başlıklı 12’nci maddesinde;
“Kamu zararından doğan alacaklar, sorumlulardan ve/veya ilgililerden, zararın oluştuğu tarihten itibaren ilgili mevzuatına göre hesaplanacak faiziyle birlikte tahsil edilir.” hükmüne yer verilmiştir.
Bu hükümler çerçevesinde öncelikle yapılan işlemde kasıt, kusur ya da ihmalin bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir. Yapılan işlem, ... no.lu hakediş raporunda Aralık ayında yapılan imalat için bu ayın endeksinin belli olmaması sebebiyle Kasım ayı endeksi kullanılarak ödeme yapılması ve ilerleyen dönemde de Aralık Ayı endeksinin Kasım ayı endeksinden düşük çıktığının fark edilmesi üzerine hatalı işlemin düzeltilmesi ile ilgili olup bu noktada ilgililere yüklenebilecek bir kasıt, kusur ya da ihmalin bulunmadığı anlaşılmıştır.
Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde “... İnşaatı” işinde, 2018 yılı içerisinde hatalı ödenen tutarın tahsili işleminde aradan geçen süre için faiz tahakkuk ettirilmemesi hususunda sorgu konusu edilen ... TL ile ilgili olarak ilişik bulunmadığına;
İşbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oyçokluğu ile;
Azınlık Görüşü
Daire Başkanı ... ve Üye ... Azınlık Görüşü
“... no.lu hakedişte fazla ödenen tutarın ... no.lu hakedişle geri alındığı anlaşılmakla birlikte aradan geçen ... gün için kamu kaynağı haksız yere kullanılmış olup bu süre için 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesi ve 2006/11058 sayılı Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin “Kamu zararından doğan alacakların tahsil şekilleri” başlıklı 12’nci maddesi çerçevesinde faiz tahakkuk ettirilmesi gerekir.”
... İnş. San. ve Tic. A.Ş. yüklenimindeki ... TL ihale bedelli “... İnşaatı” işinde, ... yılı içerisinde hatalı ödenen tutarın tahsili işleminde, aradan geçen süre için faiz tahakkuk ettirilmemesi hususu ile ilgili olarak;
... tarihinde düzenlenen ... no.lu hakediş raporunda Aralık ayında yapılan imalat için Kasım ayı endeksi kullanılarak hatalı ödeme yapıldığı; durumun fark edilmesi üzerine de ... tarihli ... nolu hakediş ile Aralık ayı endeksi kullanılarak ... TL tutar üzerinden fiyat farkı hesaplandığı ve KDV dahil ... TL fiyat farkı kesintisi olarak hakediş icmaline yansıtılmak suretiyle ilgi sorgudan bağımsız olarak endeks farkından kaynaklanan maddi hatanın düzeltildiği görülmüştür.
Sözleşme eki Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Geçici hakediş raporları” başlıklı 39’uncu maddesinde yer alan
"... c) Yüklenicinin yaptığı işler ile ihzarattan doğan alacakları, metrajlara göre hesaplanarak sözleşme hükümleri uyarınca kesin ödeme niteliğinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş raporları ile ödenir... ” ve
Aynı Şartnamenin “Kesin hakediş raporu ve hesap kesilmesi başlıklı” 40’ıncı maddesinde yer alan
" ...a) İşin geçici kabulü yapıldıktan sonra, kesin hakediş raporunun düzenlenmesine esas olacak kesin metraj ve hesapların tamamlanmasına başlanır. Bunlar biri asıl olmak üzere en az üç suret halinde düzenlenir. Yüklenicinin kesin hakediş raporunun düzenlenmesinde geçici hakediş raporlarındaki rakamlara itibar edilmez ve kesin metraj ve hesaplar sonucunda bulunan miktarlar esas alınır. ... (10) Hesap kesme işleminde, gerçekleştirilen bütün işlerin kesin hakediş raporuna geçirilen bedelinden iş sırasında geçici hakediş raporları ile ödenen miktarlar düşülür. Daha sonra 39 uncu maddede açıklanan geçici hakediş ödeme usulleri çerçevesinde, hakedişe yapılan ek ve kesintilerden sonra kalan tutar yükleniciye veya vekiline ödenir... "
Hükümleri çerçevesinde ara hakediş raporlarında gerek metraj gerekse hakediş ödemesine esas hesaplamalar geçici niteliktedir ve kesin hakediş raporunda gerekli düzelmeler yapılarak işin tasfiyesi yoluna gidilebilmektedir. Bu düzeltme işlemleri yapılırken tespit edilen hatalı işlemlerin düzeltilmesi sırasında faiz tahakkuk ettirileceğine ilişkin herhangi bir düzenleme ise mevcut değildir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesinde;
“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.”
2006/11058 sayılı Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin “Kamu zararından doğan alacakların tahsil şekilleri” başlıklı 12’nci maddesinde;
“Kamu zararından doğan alacaklar, sorumlulardan ve/veya ilgililerden, zararın oluştuğu tarihten itibaren ilgili mevzuatına göre hesaplanacak faiziyle birlikte tahsil edilir.” hükmüne yer verilmiştir.
Bu hükümler çerçevesinde öncelikle yapılan işlemde kasıt, kusur ya da ihmalin bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir. Yapılan işlem, ... no.lu hakediş raporunda Aralık ayında yapılan imalat için bu ayın endeksinin belli olmaması sebebiyle Kasım ayı endeksi kullanılarak ödeme yapılması ve ilerleyen dönemde de Aralık Ayı endeksinin Kasım ayı endeksinden düşük çıktığının fark edilmesi üzerine hatalı işlemin düzeltilmesi ile ilgili olup bu noktada ilgililere yüklenebilecek bir kasıt, kusur ya da ihmalin bulunmadığı anlaşılmıştır.
Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde “... İnşaatı” işinde, 2018 yılı içerisinde hatalı ödenen tutarın tahsili işleminde aradan geçen süre için faiz tahakkuk ettirilmemesi hususunda sorgu konusu edilen ... TL ile ilgili olarak ilişik bulunmadığına;
İşbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oyçokluğu ile;
Azınlık Görüşü
Daire Başkanı ... ve Üye ... Azınlık Görüşü
“... no.lu hakedişte fazla ödenen tutarın ... no.lu hakedişle geri alındığı anlaşılmakla birlikte aradan geçen ... gün için kamu kaynağı haksız yere kullanılmış olup bu süre için 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesi ve 2006/11058 sayılı Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin “Kamu zararından doğan alacakların tahsil şekilleri” başlıklı 12’nci maddesi çerçevesinde faiz tahakkuk ettirilmesi gerekir.”