Kira bedeli

... Belediyesi mülkiyetindeki ... ilçesi ... Mahallesindeki ... ada ... parsel ... bağımsız bölüm no.lu taşınmazın 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında kiraya verilmesinde;

... San. ve Tic. Ltd. Şti. yükleniminde olan ve söz konusu taşınmazın yapımını da kapsayan “... Belediyesi ... Yaşam Merkezi Yapım işi”nde iş artışı yapılmak suretiyle ilgili taşınmaz için gerçekleştirilen imalatlar dikkate alınmadan tahmini kira bedeli oluşturulması, Tahmin Edilen Bedel Tespit Komisyonunca bu şekilde hesaplanan tahmini kira bedeli esas alınarak kiralama ihalesinin yapılmış olması ve ihaleyi alan ve taşınmazın müsteciri konumunda da olan Yükleniciden eksik kira bedeli alınması hususları,

Yargı raporuna konu edilmiştir.

2886 sayılı Kanun’un “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde, “tahmin edilen bedel”in ihale konusu olan işlerin tahmin edilen bedelini ifade ettiği;

“Şartnameler” başlıklı 7’nci maddesinde, ihale konusu işlerin her türlü özelliğini belirten şartname ve varsa eklerinin idarelerce hazırlanacağı;

“Tahmin edilen bedelin tespiti” başlıklı 9’uncu maddesinde ise, ihale konusu işin tahmin edilen bedelinin idarelerce tespit edileceği veya ettirileceği; gerektiğinde bu bedel veya bu bedelin hesabında kullanılacak fiyatların kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulacağı; tahmin edilen bedelin, dayanaklarının da eklendiği bir hesap tutanağında gösterileceği ve asıl evrak arasında saklanacağı; bu bedelin gerektiğinde ihale komisyonlarınca tahkik ettirileceği;

İfade edilmiştir.

Yapılan incelemede:

... Yaşam Merkezinin yüklenici ... San. ve Tic Ltd. Şti. tarafından inşa edildiği; proje kapsamında, ... Yaşam Merkezinde (... ada ... parselde 10 adet, ... ada ... parselde 1 adet olmak üzere) toplam 11 ayrı bağımsız bölüm bulunduğu; inşaat süreci devam ederken turistik sezona yetiştirilmesi amacıyla proje kapsamında yer alan dört adet bağımsız bölümdeki taşınmazlar (... ada ... parsel ... bağımsız bölüm no.lu) da dahil olmak üzere 73 adet taşınmazın 2886 sayılı Kanun kapsamında kiraya verilebilmesi için, ... tarihli ve ... sayılı Belediye Başkanlık Oluru ile oluşturulan Tahmin Edilen Bedel Tespit Komisyonunca söz konusu taşınmazlara ait Tahmin Edilen Bedel Tespit Raporlarının hazırlandığı görülmüştür.

Yargılamaya Esas Raporda, ... ada ... parsel ... bağımsız bölüm no.lu taşınmaza ait Tahmin Edilen Bedel Tespit Raporunun eklerindeki fotoğraflarda ve yerinde yapılan denetimde, kiralanan mezkur taşınmazın zemininin karo seramikle kaplı olduğu ve taşınmaza asma tavan yapıldığının görüldüğü; söz konusu imalatların, yapım işi kapsamında olup da kiraya verilen diğer taşınmazlarda yapılmamış olduğu; iş artışı suretiyle yaptırılan imalatların bedelinin sorguya konu edilen taşınmaza ait Tahmin Edilen Bedel Tespit Raporlarında yer almadığı ve bu imalatlara ait bedellerin, .... San. ve Tic. Ltd. Şti. yüklenimindeki “... Belediyesi ... Yaşam Merkezi Yapım işi” kapsamında iş artışı yapılmak suretiyle İdare tarafından ödendiği; bedeli ödenen ve sorguya konu edilen imalatlar dikkate alınmadan söz konusu taşınmaz için tahmin edilen kira bedelinin eksik tespit edildiği belirtilse de;

2886 sayılı Kanun’un “Tahmin edilen bedelin tespiti” başlıklı 9’uncu maddesinde, tahmin edilen bedelin idarelerce tespit edileceğinin hüküm altına alındığı; somut olayda Tahmin Edilen Bedel Tespit Komisyonunun sadece taşınmazın tahmini kira bedelinin tespitine yönelik bir komisyon olduğu ve taşınmazın nihai kira bedelinin ihale sonucunda belirlendiği;

Bölgenin turistik bir merkez olması nedeniyle ticari alanların kiralanmasının sezona yetiştirilmesi amacıyla ‘Tahmin Edilen Bedel Tespit Raporu’ hazırlıklarına inşaat süreci devam ederken başlandığı; bu kapsamda ... tarihli ve ... sayılı Başkanlık Oluru ile oluşturulan Tahmin Edilen Bedel Tespit Komisyonu üyelerince inşaat sürecinde bölgesel emlakçılar, bölgede değerleme raporları hazırlamış eksperler, esnaflar ve bölgede yaşayan vatandaşlar ile görüşmek suretiyle araştırmalar yapıldığı;

Diğer taraftan, 2022 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu (İ) Cetvelinde, 2886 sayılı Kanun’un “İhalenin ilanı” başlıklı 17’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan,

“2. Diğer şehirlerde yapılacak ilanlar:

Tahmin edilen bedeli her yıl Genel Bütçe Kanunu ile belirlenecek miktarı aşan ihale konusu işler (1) numaralı fıkraya göre yapılacak ilanlardan başka, bir internet haber sitesi ve trajı göz önüne alınarak ili Basın-İlan Kurumunca tespit olunacak günlük gazetelerden birinde, ihale tarihinden an az 10 gün önce birer defa daha ilan edilir.” şeklindeki hüküm için parasal limitin 1.188.000 TL;

Aynı maddenin üçüncü fıkrasında yer alan,

“3. Resmi Gazete ile yapılacak ilanlar:

Tahmin edilen bedeli (2) numaralı fıkra uyarınca belirlenecek miktarın üç katını aşan ihale konusu işler, ihale tarihinden en az 10 gün önce bir defada Resmi Gazete'de ilan edilir.” şeklindeki hüküm için parasal limitin 3.564.000 TL olarak belirlenmiş olduğu;

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümleri gereğince, mevcut kiralama ihalesinin; koşulları karşılayan bir yerel gazete ve ulusal bir gazete ile Resmi Gazete’de ilan edilmesi yeterli iken, belirtilen ilan araçlarının dışında İdarenin internet sitesinden de ilan edildiği, ilan metninin tüm mahalle muhtarları ile İdarenin yaptığı ihalelerden haberdar olmak isteyen vatandaşlara talepleri üzerine kısa mesaj (SMS) olarak gönderildiği; ihale ilan metninin mahalle muhtarları ile paylaşıldığı; aynı zamanda ... Yaşam Merkezinin ön cephesine kiralamaya ilişkin ilanın asıldığı; dolayısıyla, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümleri gereğince sadece ilk üç sırada yer alan ilan usulü yeterli iken başkaca üç farklı yöntemle de ilan yapılmış olduğu;

Ayrıca, 2886 sayılı Kanun’un 1’inci maddesinde yazılı işlerden, tahmin edilen bedeli her yıl Genel Bütçe Kanunu ile tespit edilecek tutarı geçmeyen ihalelerin açık teklif usulüyle yapılabileceğini düzenleyen 45’inci madde için parasal üst limitin 3.562.000,00 TL olarak belirlenmiş olduğu ve tahmini kira bedeli ... TL+KDV olan ve Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’nun (İ) Cetvelinde belirtilen parasal limitlerin altında kalan mezkur ihalenin açık teklif usulü ile yapılmış olduğu;

Haliyle de, söz konusu kiralama ihalesinin mevzuata uygun yürütüldüğü ve sonuçlandırıldığı;

Anlaşılmıştır.

Bu durumda, “... Belediyesi ...Yaşam Merkezi Yapım İşi” kapsamında iş artışı suretiyle yaptırılan ve tahmini kira bedelinin tespitinde dikkate alınmamış olduğu ifade edilen sorguya konu imalatlara ait tutarın kamu zararı olarak nitelendirilmesi mümkün değildir.

Bu itibarla; ... Belediyesi tarafından, ... ilçesi ... Mahallesinde bulunan ... ada ... parsel ... bağımsız bölüm no.lu taşınmazın 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında kiralanması işine ilişkin muhammen bedel tespiti aşamasında, sorguya konu taşınmazın da içinde bulunduğu taşınmazın müsteciri konumunda da olan ... San. ve Tic. Ltd. Şti. yüklenimindeki “... Belediyesi ... Yaşam Merkezi Yapım işi” kapsamında iş artışı yapılmak suretiyle ilgili taşınmaz için gerçekleştirilen ... TL tutarındaki imalatların kira tespit komisyonu tarafından dikkate alınmamasında ilişilecek bir husus bulunmadığına,

İşbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla,

Azınlık Görüşü:

Üye ... karşı görüşü:

“İş artışı yoluyla yapılan imalatların taşınmazın kiralama değerini artıracağı açıktır. Sorguda, aynı mahalde kiraya verilen diğer taşınmazlar için söz konusu imalatların, diğer kiralayanlar tarafından yaptırıldığı tespit edilmiştir. Bu durum, söz konusu taşınmazın amacına uygun olarak kullanılabilmesi için zemin üzerine bir döşeme imalatının yapılmasının gerekli olduğu anlamına gelmektedir. İş artışı yoluyla yapılan imalatlar kiralayan için bir maliyet kalemi olduğundan, ihale isteklilerinin tekliflerini doğrudan etkileyecektir. Bu nedenle, taşınmazın kiralanması işine ilişkin muhammen bedel tespiti aşamasında, iş artışı suretiyle ilgili taşınmaz için gerçekleştirilen imalatların kira tespit komisyonu tarafından dikkate alınması gerekmektedir. Bu nedenle, kamu zararına sebebiyet verilmiştir.”