Akaryakıt girdisinin nev’ine uygulanan özel tüketim vergisinde (ÖTV) meydana gelen değişikliklerden kaynaklanan fiyat farkı hesabının hatalı yapılması



… ihale kayıt numaralı … Anonim Şirketi yükleniminde bulunan … TL bedelli “…Araç ve İş Makinesi Kiralanması İşi” ihalesinde akaryakıt girdisinin nev’ine uygulanan özel tüketim vergisinde (ÖTV) meydana gelen değişikliklerden kaynaklanan fiyat farkı hesabının hatalı yapılması suretiyle kamu zararına neden olunduğu iddiasına ilişkin yapılan incelemede;

31.08.2013 tarih ve 28751 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 27.06.2013 tarih ve 2013/5215 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının ekinde yer alan “4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar”ın “Fiyat Farkı Hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde fiyat farkı hesaplamasına ilişkin formüllere yer verilmiş olup “Uygulama Esasları” başlıklı 7’nci maddesinin on dördüncü fıkrasında;

“Akaryakıt girdisinin nev’ine uygulanan Özel Tüketim Vergisinde değişiklik gerçekleşmesi halinde, bu değişikliğin bayi satış fiyatlarında yol açtığı artış veya azalış dikkate alınarak, b1 katsayısının hesaplanmasına esas alınan miktarın uygulama ayına karşılık gelen kısmı için bu vergide birim başına meydana gelen değişiklik miktarı, 5’inci maddeye göre yapılan fiyat farkı hesabından bağımsız olarak ayrıca ödenir veya kesilir.”

17.05.2018 tarih ve 30424 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2018/11818 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 1’inci maddesinde ise;

“17.05.2018 tarihi itibarıyla Karar eki listedeki malların Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunca ilan edilen akaryakıt bayi satış fiyatlarına esas alınan yurtiçi rafineri çıkış fiyatlarında, bu tarihten itibaren, uluslararası petrol fiyatları veya döviz kurlarına bağlı olarak meydana gelecek artış durumunda, söz konusu malların tabi olduğu özel tüketim vergisi tutarları, gerçekleşen artış tutarı kadar azalış yapılmak suretiyle; uluslararası petrol fiyatları veya döviz kurlarına bağlı olarak meydana gelecek azalış durumunda, söz konusu malların tabi olduğu özel tüketim vergisi tutarları, 17/5/2018 tarihinde uygulanan özel tüketim vergisi tutarlarını geçmeyecek şekilde uygulanır.”

denilmektedir.

Bu Karar ile akaryakıt fiyatlarında yaşanan dalgalanmanın bayi satış fiyatlarına yansımasını engellemek amacıyla oluşan artış veya azalış tutarları bu ürünlerin ÖTV tutarlarına yansıtılmıştır.

Ağırlık oranları üzerinden fiyat farkı verilen hizmet alımı işlerinde akaryakıt özel tüketim vergisinde oluşan değişiklikten kaynaklı fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin olarak 20.02.2019 tarih 2019/DK. D-48 sayılı Kamu İhale Kurulu Kararı yayımlanmıştır. Böylece akaryakıtta eşel mobil sistemine bağlı ÖTV fiyat farkı hesabının söz konusu Karar’a göre yapılması gereği hasıl olmuştur.

Bahse konu karara göre hizmet alımı ile yapım işi sözleşmelerinde, 2018/11818 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının uygulandığı dönem için akaryakıt girdisinin nev’ine uygulanan ÖTV’de meydana gelen değişikliklerden kaynaklanan fiyat farkı hesabının Kurul Kararında belirtilen kurallara göre yapılması ve Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın 5’inci maddesine göre hesaplanan fiyat farkından bağımsız olarak kesilmesi, hesaplama neticesinde artı değer bulunması halinde ise herhangi bir işlem tesis edilmemesi gerekmektedir.

Söz konusu kararda akaryakıt fiyatındaki artış veya azalış tutarının belirlenmesi ile akaryakıt temel endeksinin belirlenmesinde ihale tarihinin dikkate alınacağı ve ihale tarihi 2018/11818 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının yürürlüğe girdiği tarih ve öncesinde olan sözleşmeler ile sonrasında olan sözleşmelerde farklı değerler kullanılacağı belirtilmektedir. Ayrıca Kararın 2018/11818 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının uygulandığı dönemler için geçerli olup söz konusu olan Bakanlar Kurulu Kararı hükümlerinin herhangi bir nedenle uygulanmaması durumunda 06.05.2015 tarihli ve 2015/DK. D-86 sayılı Kurul Kararında yer verilen esasların dikkate alınması gerektiği ifade edilmiştir.

Akaryakıt girdisinin nispi ağırlığını gösteren düzeltme katsayısı (k); 2018/11818 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ekli listede yer alan akaryakıt ürünleri haricinde petrol ürünleri bulunmasına rağmen ihale dokümanında herhangi bir ayrıma gidilmeksizin tek bir b katsayısının belirlendiği durumlarda idarece tespit edilmeli aksi halde 1,00 olarak dikkate alınmalıdır.

Rapor dosyası ve eki İhale işlem bakıldığında akaryakıt ürünleri harici petrol ürünü bulunmamasına rağmen İdare tarafından akaryakıt girdisinin nispi ağırlığını gösteren düzeltme katsayısının (k) 1,00 yerine 0,10 olarak belirlendiği ve İdari Şartname’de endeksler (Yn ve Yo) için TÜİK tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun Kok ve Rafine Petrol Ürünleri sütunundaki sayıların esas alınacağı belirtilmiş olmasına rağmen hatalı olarak Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri sütunundaki sayıların esas alındığı görülmektedir. Yapılan hatalı uygulama suretiyle fazla ödemeye neden olunduğu değerlendirilmektedir.

Nitekim sorumlular tarafından gönderilen savunmalarda da fazla ödeme iddiasına itiraz edilmemiş ve kamu zararı tutarı … TL’nin tahsil edildiği ifade edilmiştir. Rapor ve eki dosyalar üzerinde Dairemizce yapılan incelemede kamu zararı hesabı ve tahsilat işleminin uygun olduğu değerlendirilmiştir.

Bu itibarla sorgu konusu edilen … TL’nin … tarih ve … no.lu muhasebe işlem fişi ile tahsil edildiği görüldüğünden söz konusu ödeme için ilişilecek bir husus kalmadığına;

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere aşağıda belirtilen azınlık görüşlerine karşı oy çokluğuyla,