Daire Karar Detayı
Daire
1
Karar Tarihi
24.10.2024
Karar No
10944
İlam No
187
Madde No
1
Kamu İdaresi Türü
Belediyeler ve Bağlı İdareler
Hesap Yılı
2021
Konu
Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar
KARAR
Katma Değer Vergisi
… tarihli ve … sayılı ilamın …’inci maddesi ile ilişilecek husus bulunmadığına hükmolunan konuyla ilgili olarak Temyiz Kurulunun … tarihli ve … tutanak sayılı bozma kararı üzerine 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince konunun görüşülmesine karar verildi.
… Belediyesi … yılı hesabına ait yargılamaya esas raporun … tarihinde Dairemizde yargılanması sonucunda düzenlenen … tarihli ve … sayılı ilamın 1’inci maddesi ile, … Belediyesi tarafından işyeri olarak kiraya verilen taşınmazların kira bedelleri üzerinden … tarihleri arasında %18 yerine %8 oranında Katma Değer Vergisi tahsil edilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığından sorguda hesaplanan … TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına hükmü verilmiştir.
Bu hükmün Sayıştay Başsavcılığı adına savcı … tarafından temyiz edilmesi üzerine Sayıştay Temyiz Kurulunca verilen … tarihli ve … tutanak sayılı kararda;
… Belediyesi’nin sorguya konu edilen … adet taşınmazının …’sinin 2007/13033 sayılı BKK' nın Geçici 6'ncı maddesi kapsamında “işyeri kiralaması” olarak değerlendirilmesi gerektiğinden bu taşınmazlar bakımından KDV için indirimli oran olan % 8 uygulanmasında hukuka aykırılık ve eksik vergi tahsilatı söz konusu olmadığından kamu zararı oluşmadığı, tüm bu taşınmazlar açısından, Sayıştay Savcısı’nın temyiz dilekçesinde ifade ettiği “işletme hakkı devri” kriterleri doğrultusunda değerlendirme yapılacak olursa, Belediyelerin hizmet binaları veya mülkiyeti Belediye’ye ait olan muhtelif bina, tesis ya da benzer taşınmazların tamamının veya bunlar dahilindeki belirli bölümlerin (kantin olarak kullanılan oda, boş alan vb yerlerin) “iktisadi işletme” şeklinde kabul edilmesinin gerekeceği ve bunlarla ilgili kiralama işlemlerinin tümünün, “işletme hakkının devri” şeklinde kabul edilerek uygulanması gerekli KDV oranının da daima %18 olması sonucu ortaya çıkacağı ve bu durumun vergi hukuku ve diğer hukuk disiplinleri bakımından da makul ve kabul edilebilir bir durum olmadığı,
Söz konusu taşınmazların …’sinin ise, gerek Sözleşme gerekse Şartnamelerde yer alan ifade ve tanımlamalara göre iktisadi bir faaliyetin icrasına tahsis edilerek ve/veya işletilmeye hazır hale getirilerek kiracıların kullanımına bırakıldığı, bu nevi taşınmazların kiralama işlemlerinin açıkça taşınmaza bağlı “işletme hakkının devri” niteliğinde olduğu, bu taşınmazlar için %18 KDV oranının uygulanması gerektiğinin kabulü ile, kiralama işleminin “işyeri kiralanması” olarak adlandırılmasının ve KDV oranının da %18 yerine % 8 uygulanmasının vergi mevzuatına (birincil ve ikincil mevzuat hükümlerine) açıkça aykırı olduğu, Cumhurbaşkanlığı tarafından yetki kullanımı ile KDV oranlarının % 8 olarak belirlenmesinin sadece “işyeri kiralamaları” için söz konusu olduğu,
Sorguda “kamu zararı” iddiası ile hesaplanan toplam … TL tutar ile ilgili olarak, Daire tarafından verilen mevzuata aykırı bir durum oluşmadığı gerekçesiyle ilişilecek bir husus bulunmadığı” hükmünün yukarıda yer verilen bilgiler/veriler itibariyle BOZULMASINA ve tüm bu hususlar göz önüne alınmak suretiyle yeniden hüküm tesisinin temini için dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE oy çokluğuyla,
karar verilmiştir.
Bu kararda özetle, sorguya konu edilen … adet taşınmazdan …’sinin iş yeri kiralaması niteliğinde olması nedeniyle % 8 oranında indirimli KDV uygulanmasında hukuka aykırılık bulunmadığı; geriye kalan … taşınmaz için ise, bu taşınmazların işletme hakkı kiralaması niteliğinde olması nedeniyle %18 oranında KDV yerine % 8 oranında indirimli KDV uygulanmasının mevzuata aykırı olduğu göz önüne alınmak suretiyle yeniden hüküm tesis edilmek üzere Dairemize gönderilmesine karar verildiği ifade edilmektedir.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun “Verginin konusunu teşkil eden işlemler” başlıklı 1'inci maddesinde;
“Türkiye'de yapılan aşağıdaki işlemler katma değer vergisine tabidir:
1. Ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler,
…
3. Diğer faaliyetlerden doğan teslim ve hizmetler:
…
f) Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesinde belirtilen mal ve hakların kiralanması işlemleri,
…” hükmü yer almaktadır.
Anılan Kanun’un “Oran” başlıklı 28’inci maddesine göre, bu maddede yer verilen katma değer vergisi oranını dört katına kadar artırmaya, %1'e kadar indirmeye, bu oranlar dahilinde muhtelif mal ve hizmetler için farklı vergi oranları tespit etmeye, 02.07.2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 90 ıncı maddesinin yürürlüğe girdiği tarihe kadar Bakanlar Kurulu yetkili iken, bu KHK’nin yürürlüğe girmesinden sonra Cumhurbaşkanı yetkilidir.
Bu yetkiye dayanılarak 30.12.2007 tarihli ve 26742 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Mal ve Hizmetlere Uygulanacak Katma Değer Vergisi Oranlarının Tespitine İlişkin Karar’ın “Katma değer vergisi oranları” başlıklı 1'inci maddesinde de;
“(1) Mal teslimleri ile hizmet ifalarına uygulanacak katma değer vergisi oranları;
a) Ekli listelerde yer alanlar hariç olmak üzere, vergiye tabi işlemler için, %18
b) Ekli (I) sayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için, %1
c) Ekli (II) sayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için, %8
olarak tespit edilmiştir.”
hükmü yer almaktadır.
Bu hükümlere göre, işletme hakkı kiralaması şeklinde kiraya verilen taşınmazların kira bedelleri üzerinden %18 oranında KDV tahsil edilmesi gerekmekte olup; bu taşınmazların kiralama usulü işyeri kiralaması niteliğinde olmadığından bu taşınmazlar için indirimli KDV oranı olan %8 uygulanamaz.
Sorguda işletme hakkı devri şeklinde kiralaması yapılan … adet taşınmaz olduğu belirtilmişse de; Temyiz Kurulu Kararında belirtildiği üzere ve Dairemizce yapılan yeniden inceleme neticesinde … adet taşınmazın sorguya konu edildiği anlaşılmıştır. Söz konusu … adet taşınmazın …’si “işyeri kiralaması” olarak kiraya verildiğinden bu taşınmazlar bakımından KDV için indirimli oran olan % 8 oranının uygulanmasında, hukuka aykırılık ve eksik vergi tahsilatı bulunmamaktadır. Bu nedenle … adet taşınmaza ait kamu zararı olduğu iddia edilen toplam … TL ile ilgili olarak kamu zararı oluşmadığından ilişilecek husus bulunmadığına,
Geriye kalan … adet taşınmazla ilgili olarak; gerek Sözleşme gerek Şartnamelerde yer alan ifade ve tanımlamalara göre iktisadi bir faaliyetin icrasına tahsis edilerek ve/veya işletilmeye hazır hale getirilerek kiracıların kullanımına bırakılan bu nevi taşınmazların kiralama işlemleri açıkça taşınmaza bağlı “işletme hakkının devri” niteliğinde olduğundan bu taşınmazlar için uygulanacak olan KDV oranı %18’dir. Bu nedenle bu kiralama işlemlerinin “işyeri kiralaması” olarak adlandırılması ve uygulanması gereken KDV oranının da %18 yerine %8 olarak belirlenmesi açıkça mevzuata aykırıdır. Zira Cumhurbaşkanlığı Kararında %8 oranında belirlenen indirimli KDV oranının “işyeri kiralamaları” niteliğindeki kiralama işlemleri için geçerli olduğu açıkça belirtilmiştir.
Bu itibarla, sorguya konu edilen … adet taşınmazdan işletme hakkı devri suretiyle kiralanan … adet taşınmazın kira bedelleri üzerinden %18 oranı yerine %8 oranında Katma Değer Vergisi tahsil edilmesi sonucunda toplam … TL kamu zararı oluşmuştur. Oluşan kamu zararının sorumlularına müştereken ve müteselsilen ödettirilmesi gerekmekte ise de, … TL kamu zararının … TL’si tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına,
Kalan … TL’nin;
… TL’sinin Gerçekleştirme Görevlileri … (Emlak ve İstimlak Müdürü) ve …’na (Memur),
… TL'sinin ise Gerçekleştirme Görevlileri … (Emlak ve İstimlak Müdürü) ve …’ye (Memur),
müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
… tarihli ve … sayılı ilamın …’inci maddesi ile ilişilecek husus bulunmadığına hükmolunan konuyla ilgili olarak Temyiz Kurulunun … tarihli ve … tutanak sayılı bozma kararı üzerine 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince konunun görüşülmesine karar verildi.
… Belediyesi … yılı hesabına ait yargılamaya esas raporun … tarihinde Dairemizde yargılanması sonucunda düzenlenen … tarihli ve … sayılı ilamın 1’inci maddesi ile, … Belediyesi tarafından işyeri olarak kiraya verilen taşınmazların kira bedelleri üzerinden … tarihleri arasında %18 yerine %8 oranında Katma Değer Vergisi tahsil edilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığından sorguda hesaplanan … TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına hükmü verilmiştir.
Bu hükmün Sayıştay Başsavcılığı adına savcı … tarafından temyiz edilmesi üzerine Sayıştay Temyiz Kurulunca verilen … tarihli ve … tutanak sayılı kararda;
… Belediyesi’nin sorguya konu edilen … adet taşınmazının …’sinin 2007/13033 sayılı BKK' nın Geçici 6'ncı maddesi kapsamında “işyeri kiralaması” olarak değerlendirilmesi gerektiğinden bu taşınmazlar bakımından KDV için indirimli oran olan % 8 uygulanmasında hukuka aykırılık ve eksik vergi tahsilatı söz konusu olmadığından kamu zararı oluşmadığı, tüm bu taşınmazlar açısından, Sayıştay Savcısı’nın temyiz dilekçesinde ifade ettiği “işletme hakkı devri” kriterleri doğrultusunda değerlendirme yapılacak olursa, Belediyelerin hizmet binaları veya mülkiyeti Belediye’ye ait olan muhtelif bina, tesis ya da benzer taşınmazların tamamının veya bunlar dahilindeki belirli bölümlerin (kantin olarak kullanılan oda, boş alan vb yerlerin) “iktisadi işletme” şeklinde kabul edilmesinin gerekeceği ve bunlarla ilgili kiralama işlemlerinin tümünün, “işletme hakkının devri” şeklinde kabul edilerek uygulanması gerekli KDV oranının da daima %18 olması sonucu ortaya çıkacağı ve bu durumun vergi hukuku ve diğer hukuk disiplinleri bakımından da makul ve kabul edilebilir bir durum olmadığı,
Söz konusu taşınmazların …’sinin ise, gerek Sözleşme gerekse Şartnamelerde yer alan ifade ve tanımlamalara göre iktisadi bir faaliyetin icrasına tahsis edilerek ve/veya işletilmeye hazır hale getirilerek kiracıların kullanımına bırakıldığı, bu nevi taşınmazların kiralama işlemlerinin açıkça taşınmaza bağlı “işletme hakkının devri” niteliğinde olduğu, bu taşınmazlar için %18 KDV oranının uygulanması gerektiğinin kabulü ile, kiralama işleminin “işyeri kiralanması” olarak adlandırılmasının ve KDV oranının da %18 yerine % 8 uygulanmasının vergi mevzuatına (birincil ve ikincil mevzuat hükümlerine) açıkça aykırı olduğu, Cumhurbaşkanlığı tarafından yetki kullanımı ile KDV oranlarının % 8 olarak belirlenmesinin sadece “işyeri kiralamaları” için söz konusu olduğu,
Sorguda “kamu zararı” iddiası ile hesaplanan toplam … TL tutar ile ilgili olarak, Daire tarafından verilen mevzuata aykırı bir durum oluşmadığı gerekçesiyle ilişilecek bir husus bulunmadığı” hükmünün yukarıda yer verilen bilgiler/veriler itibariyle BOZULMASINA ve tüm bu hususlar göz önüne alınmak suretiyle yeniden hüküm tesisinin temini için dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE oy çokluğuyla,
karar verilmiştir.
Bu kararda özetle, sorguya konu edilen … adet taşınmazdan …’sinin iş yeri kiralaması niteliğinde olması nedeniyle % 8 oranında indirimli KDV uygulanmasında hukuka aykırılık bulunmadığı; geriye kalan … taşınmaz için ise, bu taşınmazların işletme hakkı kiralaması niteliğinde olması nedeniyle %18 oranında KDV yerine % 8 oranında indirimli KDV uygulanmasının mevzuata aykırı olduğu göz önüne alınmak suretiyle yeniden hüküm tesis edilmek üzere Dairemize gönderilmesine karar verildiği ifade edilmektedir.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun “Verginin konusunu teşkil eden işlemler” başlıklı 1'inci maddesinde;
“Türkiye'de yapılan aşağıdaki işlemler katma değer vergisine tabidir:
1. Ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler,
…
3. Diğer faaliyetlerden doğan teslim ve hizmetler:
…
f) Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesinde belirtilen mal ve hakların kiralanması işlemleri,
…” hükmü yer almaktadır.
Anılan Kanun’un “Oran” başlıklı 28’inci maddesine göre, bu maddede yer verilen katma değer vergisi oranını dört katına kadar artırmaya, %1'e kadar indirmeye, bu oranlar dahilinde muhtelif mal ve hizmetler için farklı vergi oranları tespit etmeye, 02.07.2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 90 ıncı maddesinin yürürlüğe girdiği tarihe kadar Bakanlar Kurulu yetkili iken, bu KHK’nin yürürlüğe girmesinden sonra Cumhurbaşkanı yetkilidir.
Bu yetkiye dayanılarak 30.12.2007 tarihli ve 26742 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Mal ve Hizmetlere Uygulanacak Katma Değer Vergisi Oranlarının Tespitine İlişkin Karar’ın “Katma değer vergisi oranları” başlıklı 1'inci maddesinde de;
“(1) Mal teslimleri ile hizmet ifalarına uygulanacak katma değer vergisi oranları;
a) Ekli listelerde yer alanlar hariç olmak üzere, vergiye tabi işlemler için, %18
b) Ekli (I) sayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için, %1
c) Ekli (II) sayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için, %8
olarak tespit edilmiştir.”
hükmü yer almaktadır.
Bu hükümlere göre, işletme hakkı kiralaması şeklinde kiraya verilen taşınmazların kira bedelleri üzerinden %18 oranında KDV tahsil edilmesi gerekmekte olup; bu taşınmazların kiralama usulü işyeri kiralaması niteliğinde olmadığından bu taşınmazlar için indirimli KDV oranı olan %8 uygulanamaz.
Sorguda işletme hakkı devri şeklinde kiralaması yapılan … adet taşınmaz olduğu belirtilmişse de; Temyiz Kurulu Kararında belirtildiği üzere ve Dairemizce yapılan yeniden inceleme neticesinde … adet taşınmazın sorguya konu edildiği anlaşılmıştır. Söz konusu … adet taşınmazın …’si “işyeri kiralaması” olarak kiraya verildiğinden bu taşınmazlar bakımından KDV için indirimli oran olan % 8 oranının uygulanmasında, hukuka aykırılık ve eksik vergi tahsilatı bulunmamaktadır. Bu nedenle … adet taşınmaza ait kamu zararı olduğu iddia edilen toplam … TL ile ilgili olarak kamu zararı oluşmadığından ilişilecek husus bulunmadığına,
Geriye kalan … adet taşınmazla ilgili olarak; gerek Sözleşme gerek Şartnamelerde yer alan ifade ve tanımlamalara göre iktisadi bir faaliyetin icrasına tahsis edilerek ve/veya işletilmeye hazır hale getirilerek kiracıların kullanımına bırakılan bu nevi taşınmazların kiralama işlemleri açıkça taşınmaza bağlı “işletme hakkının devri” niteliğinde olduğundan bu taşınmazlar için uygulanacak olan KDV oranı %18’dir. Bu nedenle bu kiralama işlemlerinin “işyeri kiralaması” olarak adlandırılması ve uygulanması gereken KDV oranının da %18 yerine %8 olarak belirlenmesi açıkça mevzuata aykırıdır. Zira Cumhurbaşkanlığı Kararında %8 oranında belirlenen indirimli KDV oranının “işyeri kiralamaları” niteliğindeki kiralama işlemleri için geçerli olduğu açıkça belirtilmiştir.
Bu itibarla, sorguya konu edilen … adet taşınmazdan işletme hakkı devri suretiyle kiralanan … adet taşınmazın kira bedelleri üzerinden %18 oranı yerine %8 oranında Katma Değer Vergisi tahsil edilmesi sonucunda toplam … TL kamu zararı oluşmuştur. Oluşan kamu zararının sorumlularına müştereken ve müteselsilen ödettirilmesi gerekmekte ise de, … TL kamu zararının … TL’si tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına,
Kalan … TL’nin;
… TL’sinin Gerçekleştirme Görevlileri … (Emlak ve İstimlak Müdürü) ve …’na (Memur),
… TL'sinin ise Gerçekleştirme Görevlileri … (Emlak ve İstimlak Müdürü) ve …’ye (Memur),
müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.