Gecikme cezası

… tarihli ve … sayılı ilam ile … Ortak Girişimi yüklenimindeki … Yapım İşinin sözleşmesinde belirlenen sürede bitirilmemesine rağmen gecikme cezası uygulanmaması sonucu kamu zararı oluştuğu gerekçesiyle … TL’nin sorumlularına ödettirilmesine karar verilmişti.

Sorumlular … tarafından imzalanmış olan ortak dilekçe ile yargılamanın iadesi yoluyla söz konusu tazmin hükmünün kaldırılması istenmiştir.

Söz konusu dilekçe ve eki belgelerin incelenmesi sonucunda; gönderilen bazı belgelerin, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun “Yargılamanın iadesi” başlıklı 56’ncı maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde yer alan, “Denetleme veya hesap yargılaması sırasında bulunmayan hükme tesir edebilecek bazı belgelerin hükümden sonra ortaya çıkması” hükmü kapsamında olduğu anlaşıldığından konunun yargılamanın iadesi yoluyla görüşülmesine karar verildi.

… tarihinde sözleşmesi imzalanan … Yapım İşinin süre uzatımları dahil bitirilmesi gereken tarih …’dir. Yüklenicinin, işin bitim tarihinden önceki bir tarih olan …’de geçici kabul başvurusunda bulunması sonucunda yapı denetim görevlisince hazırlanan … tarihli tutanakta;

“1- Km:19+894,56 daki 3x3 ebadındaki kutu menfezin memba tarafındaki şevden heyelan eden malzemenin temizlenerek çalışır hale getirilmesi,

2- Tünel giriş bağlantı yolunda banket dolgularının ve dolgu şevlerinin projesine göre düzenlenmesi,

3-Genel olarak menfezlerin memba ve mansaplarının yeniden düzenlenmesi,

4-Tünel içerisinden çıkan malzemenin giriş bağlantı yolunun sol tarafına depo edildiği ve vadiyi tamamen doldurması nedeniyle gerekli düzenlemelerin yapılması”

gerektiği tespit edilerek söz konusu eksikliklerin … yılı sonuna kadar tamamlanması durumunda işin geçici kabule hazır olacağı ifade edilmiştir.

Bunun üzerine … Bölge Müdürlüğü tarafından … tarihinde yükleniciye işin geçici kabule hazır olmadığı bildirilmiştir. … tarihinde yüklenicinin idareye tekrar yazmış olduğu yazıda ise eksikliklerin … tarihinde tamamlandığı belirtilerek geçici kabulün yapılması istenmiştir.

… tarihinde yapı denetim görevlisince hazırlanan tutanakta;

“1- Tünel içerisinden çıkan malzemenin giriş bağlantı yolunun sol tarafına depo edildiği ve vadiyi tamamen doldurması nedeniyle gerekli düzenlemelerin yapılması,”

gerektiği tespit edilerek, bu eksikliğin … yılı sonuna kadar tamamlanması durumunda işin geçici kabule hazır olacağı tekrar ifade edilmiştir.

… tarihinde yüklenici tarafından işin geçici kabulünün yapılması için yeniden bir başvuru yapılmadığı halde yapı denetim görevlisince Geçici Kabul Teklif Belgesi hazırlanmış ve işin geçici kabule hazır olduğu belirtilmiş ancak idarece geçici kabul komisyonu oluşturulmamıştır.

Bu tarihten altı ay sonra … tarihinde, aralarında yapı denetim görevlisi ile müşavir firma elemanının da bulunduğu … Bölge Müdürlüğü elemanlarından oluşan bir heyet tarafından iş kapsamında inşa edilen tünelde yapılan inceleme sonucunda, imalat hataları ve eksiklikleri tutanakla tespit edilmiştir. Söz konusu tutanakta;

“1- Sağ hat ve sol hat tünelinde eksenel çatlakların olduğu görülmüştür.

2- Bazı iksalarda (1200) burkulmaların olduğu görülmüştür.

3- Bazı bulonlarda kopmaların olduğu görülmüştür.

4- Tünel içerisinde düşmüş ve askıda kalan birçok kavlağın olduğu görülmüştür.

5- Aynalarda gerekli emniyet tedbirleri alınmadığı görülmüştür. Bu da bazı aynalarda akmalara neden olmuştur.”

tespitlerine yer verilmiştir.

Bu tutanak … Bölge Müdürlüğü tarafından … tarihli ve … sayılı yazı ekinde Genel Müdürlük … Daire Başkanlığına gönderilmiştir. Söz konusu yazıda; “… tarihinde yüklenici tarafından geçici kabul dilekçesi verilmiştir. Kontrol Şefliği tarafından yapılan incelemeler neticesinde geçici kabule engel eksiklikler tespit edildiğinden … tarihli …yazı ile bu durum yükleniciye bildirilmiştir. Yüklenici, … tarihli dilekçesi ile daha önce yazı ile bildirilen eksikliklerin giderildiğini ve geçici kabulün yapılmasını talep etmiştir. … tarihinde Bölge Müdürlüğümüz tarafından yapılan arazi incelemeleri neticesinde hazırlanan tutanak yazımız ekinde sunulmaktadır.” ifadeleri yer almaktadır.

… tarihinde Genel Müdürlükçe geçici kabul komisyonu oluşturulmuştur. Geçici kabul heyeti … tarihinde iş yerine gitmiş; işin bitim tarihi … olarak itibar edilmek üzere işin geçici kabulünü gerçekleştirmiştir.

Tüm bu süreçlerden;

… tarihli ilk tutanakta geçici kabule engel nitelikte olmayan tespitlere yer verilmesine rağmen işin geçici kabulünün yapılmayarak, söz konusu eksikliklerin tamamlanması için yükleniciye süre verildiği, daha sonra … tarihinde yapı denetim görevlisince düzenlenen tutanakta, ilk tutanakta belirtilen eksikliklerden yalnızca bir tanesinin mevcut olduğu, bunun da geçici kabule engel bir nitelik taşımadığı, … tarihinde, yüklenici tarafından işin geçici kabulünün yapılması için yeniden bir başvuru yapılmadığı halde yapı denetim görevlisince Geçici Kabul Teklif Belgesi hazırlandığı ve işin geçici kabule hazır olduğunun belirtildiği ancak idarece geçici kabul komisyonu oluşturulmadığı, bu tarihten altı ay sonra … tarihinde, aralarında yapı denetim görevlisi ile müşavir firma elemanının da bulunduğu … Bölge Müdürlüğü elemanlarından oluşan bir heyet tarafından iş kapsamında inşa edilen tünelde yapılan inceleme sonucunda ise, ilk tutanakta yer almayan ve geçici kabule engel nitelikte olduğu belirtilen eksikliklerin tespit edildiği,

anlaşılmaktadır.

Ancak, yargılamanın iadesi istemine ilişkin dilekçe ve ekleri ile duruşma esnasında sorumlular ve fer’i müdahilin temsilci ve vekillerinin yapmış olduğu açıklamalar ve duruşma esnasında sunulan belgelerin incelenmesi sonucunda;

Söz konusu yapım işi devam ederken … tarihinde ihalesi yapılan … Yapım işi ihalesi kapsamında ikmal ihalesi yüklenicisi … Ltd. Şti.ne … Bölge Müdürlüğünce yazılan … tarihli … sayılı yazıda, ikmal ihalesine ait imalatlara ilişkin olarak tespit edilen eksikliklerin belirtildiği, söz konusu yazıda belirtilen eksikliklerin, asıl ilamda tazmin hükmüne esas tutulan belgelerden olan … tarihli tutanakta yer alan hususlarla ilgili olduğu, söz konusu yazıda ayrıca birebir tutanakta yer alan fotoğraflara da yer verildiği,

Bunun yanı sıra yargılamanın iadesi istemine ilişkin dilekçe ekinde sunulan, … tarihli … ile duruşma esnasında sunulan tünel giriş ve çıkışlarına ait Tünel Günlük İş İlerleme Tutanakları ve ikmal inşaatı yapım işi ihalesine ait … no.lu hakediş raporu ve ekleri incelendiğinde, … tarihli tutanakta belirtilen eksikliklerin ikmal inşaatı imalatları ile ilgili olduğunun görüldüğü,

Ayrıca söz konusu tutanakta yer alan “Aynalarda gerekli emniyet tedbirleri alınmadığı görülmüştür. Bu da bazı aynalarda akmalara neden olmuştur.” ifadesinden, tünellerde “ayna”nın, kazı yapılan ve ilerlemenin yapıldığı yere verilen isim olduğu göz önüne alındığında, tespit edilen eksikliklerin tünel kazısı kısmında gerçekleştiği, bu nedenle ilk ihale olan … Yapım İşi ile ilgisinin bulunmadığı, dolayısıyla bu işin geçici kabulünün yapılmasına engel nitelikte olmadığı, ikmal ihalesi yüklenicisine yazılan söz konusu yazı sonrasında söz konusu eksikliklerin giderildiği

anlaşılmıştır.

Bu itibarla, … tarihli ve … sayılı ilamda tazmin hükmüne esas tutulan … tarihli tutanakta belirtilen imalata ilişkin eksikliklerin … tarihinde ihalesi yapılan … Yapım işi ikmal ihalesi kapsamında yapılan imalatlarla ilgili olduğu, dolayısıyla ilama konu olan … Yapım İşi ile ilgisinin bulunmadığı anlaşıldığından … TL için ilişilecek husus bulunmadığına ve dolayısıyla da söz konusu ilam ile … TL için verilen tazmin hükmünün yargılamanın iadesi yoluyla … (Yol Yapım Daire Başkanı), … (Yol Yapım Şube Müdürü), … (Yol Yapım Şube Müd.), … (Yol Yapım Şube Müdür Yard.), … (Yol Yapım Kontrol Şefi), … (Prot. İş. ve Dok. Şefi), … (Yol Yapım Başmühendisi), … (Ar-Ge Başmühendisi), … (Etüt, Proje ve Çevre Başmühendisi), … (Sanat Yapıları Başmühendisi), … (… Şube Şefi), .. (Bölge Müdürü) ve …’nın (Tesisler ve Bakım Başmühendisi) uhdelerinden kaldırılmasına,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.

Karşı Oy Gerekçesi:

Üye …’nün Karşı Oy Gerekçesi:

Sorumlular ve fer’i müdahil, ilama esas tutulan … tarihli tutanağın ve tutanaktaki eksikliklerin … yüklenimindeki iş ile alakalı olmadığını, aynı işin ikmal ihalesini alan şirket sorumluluğundaki imalatlar ile ilgili olduğunu, bu nedenle verilen tazmin hükmünün 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 56’ncı maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendi kapsamında, yargılamanın iadesi suretiyle yeniden görüşülmesini talep etmektedirler.

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 56’ncı maddesin ikinci fıkrasının (ç) bendinde “Denetleme veya hesap yargılaması sırasında bulunmayan hükme tesir edebilecek bazı belgelerin hükümden sonra ortaya çıkması” yargılamanın iadesi sebepleri arasında sayılmıştır. Ancak talepte konu edilen … tarihli tutanak, denetleme veya yargılama sırasında görülmemiş bir belge olmayıp asıl raporun görüşülmesi sırasında gerek sözlü gerekse yazılı savunmalar yapılırken mevcut olan ve hükme etki eden bir belge niteliğindedir. Bu nedenle yargılamanın iadesini gerektirir nitelikte bir belge olmayıp, temyiz sebebi olabilir. Nitekim sorumlular aynı gerekçelerle temyiz başvurusunda da bulunmuşlardır. Kaldı ki sorumlular savunmaları ekinde iddialarını kanıtlayıcı bir belge de sunmamışlardır. Duruşma sırasında söyledikleri ve ibraz ettikleri belgelerden iddialarının doğruluğunu kanıtlamak da mümkün görülmemektedir. Dolayısıyla inceleme sırasında ve ek raporu yazarken denetçinin görmediği, ancak duruşma sırasında ibraz edilen belgelerin, sorumluların iddialarını kanıtlar nitelikte olup olmadığını gerekirse imalat mahalline de giderek veya bilirkişiden yararlanarak incelemek ve bu inceleme sonrasında bir ek raporla sonucu dairemize bildirmek üzere, ibraz edilen belge ve bilgilerin ek raporla birlikte sorguyu yazan denetçiye iade edilmesine karar verilmesi gerekir.