Kadrosunun bulunduğu ... Belediyesi tarafından mali ve sosyal hakları ödenen ve ... Birliğinde birlik muhasibi olarak görevlendirilen personele ayrıca birlik bütçesinden ödeme yapılması suretiyle kamu zararına neden olunduğu iddiasına ilişkin olarak yapılan inceleme sonucunda;

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu’nun “Teşkilat” başlıklı 17’nci maddesinde;

“Norm kadroya uygun olarak birlik teşkilâtı birlik müdürü, yazı işleri, malî işler birimleriyle birliğin faaliyet alanına göre kurulacak teknik işler biriminden oluşur.

Ülke düzeyinde kurulan birliklerle üye sayısı yüzden fazla olan birliklerde teşkilât, norm kadroya uygun olarak genel sekreter, yazı işleri ve malî işler birimleriyle birliğin faaliyet alanında olmak ve sayısı üçü geçmemek üzere birlik meclisinin kararıyla kurulacak diğer birimlerden oluşur.

Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan memurlar, Belediye Kanununda belirtilen esas ve usûllere göre birlik genel sekreteri veya diğer üst yönetici kadrolarında görevlendirilebilir. Bu tür görevlendirmelerde ilgilinin kendi kurumundan aldığı her türlü malî ve sosyal hakları kesilmez, ancak kurumundan aldığı aylık ve diğer ödemelerin toplam tutarını geçmemek üzere birlik encümeni kararıyla ek ödeme yapılabilir.” ,

“Birlik başkanı” başlıklı 14’üncü maddesinde;

“…

Birlik bütçesinin harcama yetkilisi birlik başkanıdır. Birlik başkanı bu yetkisini birlik genel sekreterine veya birlik müdürüne devredebilir.

…” denilmektedir.

Diğer yandan, Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik’in “Belediye ve bağlı kuruluşları ile mahalli idare birlikleri tasnif cetvelleri” başlıklı 5’inci maddesinde;

“(1) Belediye ve bağlı kuruluşları ile mahalli idare birlikleri, hukuki durumları ve hizmet özelliklerine göre altı ana gruba ayrılmıştır. Bu gruplar;

…

e) (F) Grubu: Mahalli İdare Birlikleri,

şeklinde tespit edilmiş ve Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yapılan 2022 yılı adrese dayalı nüfus sayımında belirlenen nüfuslara uygun olarak yeniden düzenlenerek bu Yönetmeliğe eklenmiştir. … (F) grubunda yer alan mahalli idare birlikleri hizmet özelliklerine göre tasnif edilmiştir.

(2) Bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-1 Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Tasnif Cetvellerinde; belediye ve bağlı kuruluşları ile mahalli idare birliklerinin ait oldukları alt gruplar ile bu alt gruplarda bulunmalarına esas teşkil eden niteliklerden hangilerine sahip oldukları ve grup yükselme adımları gösterilmiştir.

…” düzenlemesi yer almaktadır.

Mezkûr Yönetmelik’in ekinde yer alan “Ek-1: Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Tasnif Cetvelleri”nin “(F) Grubu: Mahalli İdare Birlikleri Tasnif Cetveli”nde mahalli idare birlikleri niteliği itibariyle ikiye ayrılmıştır. Buna göre “F-1 Grubunda Yer Alan Birlikler” Ülke düzeyinde kurulan birlikler ile üye sayısı 100'den fazla olan birlikleri; “F-2 Grubunda Yer Alan Birlikler” ise F-1 Grubuna ilişkin niteliği taşımayan birlikleri ifade etmektedir.

“EK-2: Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro Standartları Cetvelleri”nin “(F) Grubu: Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro Standartları Cetveli”nde F-1 ve F-2 grubunun oluşturabileceği kadrolar ayrı sütunlarda gösterilmiş olup F-1 grubu Yönetmelik’te doğrudan ikiye ayrılmasa bile bu cetvelin dipnotlarından anlaşılacağı üzere ülke düzeyinde kurulan birlikler ve üye sayısı 100’den fazla olan birlikler için bu grupta farklı kadro unvanları öngörülmüştür. Yani belirlenen kadro ve pozisyonlar açısından mahalli idare birlikleri ülke düzeyinde kurulan birlikler, üye sayısı 100’den fazla olan birlikler ve bu iki niteliğin herhangi birini taşımayan birlikler olarak üçe ayrılmış ve bunlar için farklı teşkilatlanmalar olacak şekilde düzenlenmiştir. Örneğin; F-1 grubunda yer alan ülke düzeyinde kurulan mahalli idare birliğinde 4 adet genel sekreter yardımcısı görevlendirmesi yapılabilirken, aynı grupta yer alan ama ülke düzeyinde kurulmayan ve üye sayısı 100’den fazla olan mahalli idare birliğinde genel sekreter yardımcısı görevlendirilememektedir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve düzenlemelere göre; kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan memurlar birlik genel sekreteri veya diğer üst yönetici kadrolarında görevlendirilebilecek, bu şekilde görevlendirilenlere ilgilinin kendi kurumundan aldığı her türlü malî ve sosyal hakları kesilmeksizin kurumundan aldığı aylık ve diğer ödemelerin toplam tutarını geçmemek üzere birlik encümeni kararıyla ek ödeme yapılabilecektir. Maddede geçen “diğer üst yönetici” ifadesinin ülke düzeyinde kurulmuş birliklerde genel sekreter ve genel sekreter yardımcılarını, üye sayısı yüzden fazla olan ancak ülke düzeyinde kurulmayan birliklerde genel sekreteri ve üye sayısı yüzden az olan birliklerde ise birlik müdürünü ifade ettiği değerlendirilmektedir. Zira 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu’nun 14’üncü maddesinde birlik bütçesinin harcama yetkilisinin birlik başkanı olduğu ve bu yetkiyi birlik genel sekreterine veya birlik müdürüne devredebileceği ifade edilmektedir. Ayrıca mahalli idare birliklerinde genel sekreter yardımcılığı unvanının doğrudan harcama birimi olmasa bile kendine bağlı birimlerin sevk ve idaresi, koordinasyonu, gerçekleştirilen işlemlerin birbirlerini tamamlar nitelikte olmasını sağlamakla görevli kılındığından 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu’nun 17’nci maddesinde geçen “diğer üst yönetici” kavramını karşıladığı değerlendirilmektedir. Dolayısıyla mevzuatta “diğer üst yönetici” tanımı sarih bir şekilde yapılmadığından hiyerarşik olarak birlik başkanı üst yönetici ve kanunla açıkça bu yetkisini devredebileceği belirtilen kadroların ve yöneticilik nitelikleri ile donatılmış kadroların diğer üst yönetici olarak kabul edilmesi gerekmektedir.

Yapılan incelemede; kadrosu ... Belediyesi’nde olan iki personelin ...Birliği’nde Birlik Müdürü ve Birlik Muhasibi olarak görevlendirildiği, yapılan görevlendirmeler neticesinde iki personele de kendi kurumlarından aldığı her türlü malî ve sosyal hakları kesilmeksizin ... Birliği bütçesinden de ödeme yapıldığı görülmüştür.

Ancak yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, birlik muhasibi kadrosunu işgal eden personeli “diğer üst yönetici” kabul etmek mümkün değildir. Dolayısıyla birlik muhasibine kendi kurumundan aldığı her türlü mali ve sosyal haklar dışında ödeme yapılması mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar çerçevesinde birlik müdürü olarak görevlendirilen personele birlik bütçesinden ayrıca ödeme yapılmasında beis bulunmamaktadır. Bahsi geçen diğer personel ..., birlik muhasibi olarak görevlendirilmiş olup birlik muhasibi kadrosunun “diğer üst yönetici” kadrosu niteliğinde değerlendirilmediğinden, mali ve sosyal haklarını ... Belediyesinden alan ...’e ayrıca ...Birliğince ek ödeme yapılmasına imkan bulunmamaktadır.

Ayrıca 27.01.2023 tarih 39 No.’lu Birlik Encümeni kararı ve 28.07.2023 tarih 45 No.’lu Birlik Encümeni kararında; “Görevli ücretleri hakkındaki teklif görüşülmüş olup Birlik Müdürü ve muhasebe yetkilisi için 19,50 gösterge rakamının memurlara uygulanan aylık katsayı ile çarpımı sonucundaki ücretin ödenmesine oy birliği ile karar verilmiştir.” denilmektedir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71’inci maddesinde, kamu zararının; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması olduğu ve aynı maddenin (g) bendinde de mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılmasının, kamu zararının belirlenmesinde esas alınacağı ifade edilmiştir.

Oluşan kamu zararında; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 32 ve 33’üncü maddeleri gereğince ödeme emri ve eki belgelerinde imzası bulunan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlileri ile ek ödeme yapılmasına ilişkin encümen kararında imzası bulunan encümen üyelerinin sorumluluğu bulunmaktadır.

Bu itibarla; kendi kurumundan mali ve sosyal hakları ödenen ve İstanbul Boğazı Belediyeler Birliğinde birlik muhasibi olarak görevlendirilen personele ayrıca birlik bütçesinden ödeme yapılması nedeniyle ayrıntısı aşağıdaki tabloda gösterilen toplam ...TL kamu zararının,

Harcama Yetkilisi ..., Gerçekleştirme Görevlisi ... ve Diğer Sorumlular (Encümen Üyeleri) ...’e

müştereken ve mütelsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine, anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.