Döner sermaye ek ödemesi

… Üniversitesi Genel Sekreter Yardımcısı, Hukuk Müşaviri ve Daire Başkanlarına Araştırma ve Uygulama Hastanesi döner sermaye gelirlerinden ek ödeme yapılmıştır.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Döner sermaye” başlıklı 58 inci maddesinde;

“…

c) Tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin hesabında toplanan döner sermaye gelirleri bakiyesinden, bu yerlerde;

1) Gelir getiren görevlerde çalışan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine … toplamından oluşan ek ödeme matrahının yüzde …’sini, araştırma görevlilerine ise yüzde …’sini; bu yerlerde görevli olmakla birlikte gelire katkısı olmayan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine yüzde …’sini, araştırma görevlilerine ise yüzde …’ini,

2) Diğer öğretim elemanlarına ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel ile aynı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) bendine göre sözleşmeli olarak çalışan personele ek ödeme matrahının; uzman tabipler için yüzde …’sini, hastaneler başmüdürü ve eczacılar için yüzde …’ini, başhemşireler için yüzde …’ini, diğer öğretim elemanları ile diğer personel için yüzde …’ini, … geçmeyecek şekilde aylık ek ödeme yapılır. …

…

d) Ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu ve bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları ile sürekli eğitim merkezleri, açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları ile düzenli döner sermaye geliri olan yükseköğretim kurumlarında üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemeler hakkında da (c) fıkrası hükümleri uygulanır.

f) Rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, üniversite yönetim kurulunun uygun gördüğü birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı ek ödeme matrahının, rektörler için yüzde …’ünü, rektör yardımcıları için yüzde …’ünü, genel sekreterler için yüzde …’ünü geçemez. …

Döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı, ek ödeme matrahının, dekan, enstitü ve yüksekokul müdürü için yüzde …’sini, bunların yardımcıları için yüzde …’ünü, tıp ve diş hekimliği fakülteleri dekanları ile sağlık uygulama ve araştırma merkezleri başhekimleri için yüzde …’ünü, bunların yardımcıları için yüzde …’ünü geçemez.

…

g) …

Bu maddenin (c) ve (f) fıkraları kapsamında bulunanlar dışındaki 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memurlar ile aynı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre sözleşmeli olarak çalışan personele 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesi kapsamında ödeme yapılır ve bunlara bu madde uyarınca ayrıca ek ödeme yapılmaz.

…

i) …

Yapılacak ek ödemenin oranları ile bu ödemelerin esas ve usulleri; yükseköğretim kurumlarının hizmet sunum şartları ve kriterleri, personelin kadro ve görev unvanı, görev yeri, çalışma şartları ve süresi, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ve mesleki uygulamalar ile ilgili performansı ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi hizmete katkı unsurları esas alınarak Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkartılacak yönetmelikle belirlenir. Bu yönetmelikte belirlenen temel ilkeler çerçevesinde üniversite yönetim kurulları gerekli düzenlemeleri yapmaya yetkilidir.

Üniversitelerin (c) ve (f) fıkraları kapsamındaki personeline bu madde uyarınca her ay yapılacak ek ödemenin net tutarı, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesi uyarınca kadro ve görev unvanı veya pozisyon unvanı itibarıyla belirlenmiş olan ek ödemenin net tutarından az olamaz ve bu kapsamda söz konusu ek 9 uncu maddeye göre belirlenen ek ödeme tutarı bu fıkralar uyarınca döner sermaye gelirlerinden yapılacak ek ödemeden mahsup edilmek üzere merkezî yönetim bütçesinden karşılanır.” hükmü,

Bu maddenin (i) fıkrasına dayanılarak yürürlüğe konulan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in;

“Genel ilkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde;

“ …

(2) Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrası kapsamında bulunan birimlerde çalışan personel ile diğer birimlerde döner sermaye gelirlerinin elde edilmesine katkısı bulunan öğretim elemanları dışındaki personele bu Yönetmelik kapsamında hiçbir şekilde ek ödeme yapılamaz.

…

(4) Yönetim kurullarınca, Kanunun 58 inci maddesi uyarınca belirlenen tavan ek ödeme oranlarını geçmemek üzere ek ödeme oranları belirlenir.

… hükmü,

“Dağıtım esasları” başlıklı 5’inci maddesinin dokuzuncu fıkrasında;

“…

b) Taban ödeme; personelin ödüllendirilerek motivasyonunun artırılması amacıyla yapılan ödemedir. 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrası kapsamındaki personele yapılacak bu ödeme, Ek-4’te yer alan tablodaki kadro unvanına göre belirlenen taban katsayısının en yüksek devlet memuru aylığı ile çarpımı sonucu bulunan tutardır. …

c) Teşvik ek ödemesi; personelin görev yaptığı tesiste hizmete katkısı ve verimliliği ile finansal sürdürülebilirliği sağlama ve hizmetin kalitesi gibi kriterler göz önüne alınarak mesai içi ve mesai dışı çalışmalarına karşılık olarak döner sermayeden personele yapılan ödemedir.

…” hükmü ve

“Yasaklar” başlıklı 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında da;

“Kanunun 58 inci maddesinin (c) ve (f) fıkraları kapsamında bulunanlar dışında 657 sayılı Kanuna tabi memurlar ile sözleşmeli personele Kanunun 58 inci maddesi uyarınca ek ödeme yapılmaz.” hükmü

yer almaktadır.

Bu hükümlere göre;

1) Üniversitelerin Tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin hesabında toplanan döner sermaye gelirlerinden, bu birimlerde çalışan öğretim elemanları (öğretim üyeleri, öğretim görevlileri ve araştırma görevlileri) ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi personel ile aynı Kanun’un 4’üncü maddesinin (B) bendine göre sözleşmeli olarak çalışan personele bu birimlerde çalışmalarının karşılığı olarak; Üniversitelerin gelir getirici diğer birimlerinde ise sadece gelirlerin elde edilmesine katkısı bulunan öğretim elemanlarına katkılarının karşılığı olarak döner sermaye ek ödemesi yapılır.

2) Rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, üniversite yönetim kurulunun uygun gördüğü birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan; döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan yönetici payı döner sermaye ek ödemesi yapılır.

3) 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (c) ve (f) fıkraları kapsamında bulunanlar (tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinde çalışanlar ve yönetici payı alanlar) dışındaki 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi memurlar ile aynı Kanun’un 4’üncü maddesinin (B) fıkrasına göre sözleşmeli olarak çalışan personele 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin ek 9’uncu maddesi kapsamında ödeme yapılır ve bunlara 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesi uyarınca ayrıca döner sermaye ek ödemesi yapılmaz.

4) 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (c) ve (f) fıkraları kapsamındaki personele bu madde uyarınca her ay yapılacak ek ödemenin net tutarı, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin ek 9’uncu maddesi uyarınca kadro ve görev unvanı veya pozisyon unvanı itibarıyla belirlenmiş olan ek ödemenin net tutarından az olamaz. Söz konusu ek 9’uncu maddeye göre belirlenen ek ödeme tutarı bu fıkralar uyarınca döner sermaye gelirlerinden yapılacak ek ödemeden mahsup edilmek üzere merkezî yönetim bütçesinden karşılanır.

5) Döner sermaye ek ödemesinin oranları ile bu ödemelerin esas ve usulleri Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkartılacak yönetmelikle belirlenir ve bu yönetmelikte belirlenen temel ilkeler çerçevesinde üniversite yönetim kurulları gerekli düzenlemeleri yapar.

Bu düzenlemelere göre; 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (c) fıkrası kapsamında Üniversitenin Araştırma ve Uygulama Hastanesi bünyesinde çalışmayan ve maddenin (f) fıkrasında sayılan yöneticilerden de olmayan Genel Sekreter Yardımcısı, Hukuk Müşaviri ve Daire Başkanlarına anılan Hastanenin döner sermaye gelirlerinden döner sermaye ek ödemesi yapılması mümkün değildir.

Yapılan incelemede, Rektör tarafından imzalanan;

… sayılı yazıda Genel Sekreter Yardımcısı …’in,

… sayılı yazıda Hukuk Müşaviri …, Öğrenci İşleri Dairesi Başkan Vekili …, Yapı İşleri ve Teknik Dairesi Başkanı …, Kütüphane ve Dokümantasyon Dairesi Başkanı …, Personel Dairesi Başkanı … ve Bilgi İşlem Dairesi Başkanı …’nün,

… sayılı yazıda İdari ve Mali İşler Daire Başkanı …’un,

… sayılı yazıda Strateji Geliştirme Daire Başkanı …’un,

… sayılı yazıda Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanı …’ın,

… sayılı yazıda da Öğrenci İşleri Daire Başkanı …’nun,

“… kendi görev alanları ile ilgili hizmetlerde görevlendirilmek üzere, mevcut görevlerine ek olarak 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesine istinaden, yine aynı yasanın 13/b-4 maddesine göre görevlendirilmesi uygun görülmüştür.” şeklindeki ifadelerle Üniversite Araştırma ve Uygulama Hastanesinde (Üniversite Hastanesi Başmüdürlüğünde, Üniversite Hastanesi Başhekimliğinde) görevlendirildiklerinin belirtildiği,

Söz konusu yazıların adı geçen kişileri 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesi kapsamına dahil ettiği ve bu nedenle bunlara döner sermaye ek ödemesi yapılması gerektiği varsayılarak, Üniversite Yönetim Kurulunun … tarihli ve … sayılı kararı ile yetki devredilen Döner Sermaye İşletmesi Yürütme Kurulunun döner sermaye gelirlerinin dağıtımına ilişkin kararları ekindeki listelerde adı geçen kişilerin kadro/görev unvanlarına da yer verilerek bunlara Üniversitenin Araştırma ve Uygulama Hastanesi döner sermaye gelirlerinden anılan Yönetmelik’in 5’inci maddesinin dokuzuncu fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre hesaplanan tutarda döner sermaye ek ödemesi (taban ödeme ve teşvik ek ödemesi) yapıldığı,

anlaşılmıştır.

2547 sayılı Kanun’un “Yönetim örgütleri” başlıklı 51’inci maddesinde;

“a. Yükseköğretim üst kuruluşlarında başkana, üniversitelerde rektöre bağlı, merkez yönetim örgütünün başında bir genel sekreter ve hizmetlerin gerekli kıldığı daire başkanları, müdürler, danışmanlar, hukuk müşavirleri, uzmanlar ile büro ve iç hizmet görevlerini yapmak üzere, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memurlar ve diğer görevliler bulunur.

Daire başkanlıkları ve müdürlükler üst kuruluşlarda kurulların, üniversitelerde yönetim kurulunun kararı ile genel hükümlere göre kurulur.

…” hükmü yer almaktadır.

Bu hüküm kapsamında yürürlüğe konulan 124 sayılı Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumlarının İdari Teşkilatı Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 27 - 36’ncı maddelerinde üniversitelerin genel sekreterlik, hukuk müşavirliği ve daire başkanlıklarının görevleri; ayrıca 5436 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 15’inci maddesinde de Strateji Geliştirme Daire Başkanlıklarının görevleri üniversitelerin bütün birimlerini kapsayacak şekilde sayılmıştır. Bu maddeler gereğince; anılan idari birimlerin personeli, hastane dahil üniversitelerin idari ve akademik bütün birimlerinin kendi görev alanları ile ilgili hizmetlerini ek bir onay, yazı, görevlendirme veya başka bir idari tasarruf olmaksızın yapmak zorundadırlar. Buna göre, adı geçen personel söz konusu yazılar olmazsa da Üniversitenin Araştırma ve Uygulama Hastanesinin kendi görev alanları ile ilgili hizmetlerini yapmakla yükümlüdürler.

Söz konusu yazılarda dayanak gösterilen 2547 sayılı Kanun’un “Rektör” başlıklı 13’üncü maddesinin (b) fıkrasının 4’üncü bendinde yer alan, “Gerekli gördüğü hallerde üniversiteyi oluşturan kuruluş ve birimlerde görevli öğretim elemanlarının ve diğer personelin görev yerlerini değiştirmek veya bunlara yeni görevler vermek,” hükmü, rektörlerin personelin görev yerlerini değiştirmeye, kanun ve diğer düzenlemelerde hangi personel tarafından yapılacağı açıkça belli olmayan ve mevzuatta rektörlerin takdirine bırakılan görevlerin personele yeni görev olarak verilmesine ilişkindir.

Bu nedenle, söz konusu yazılar adı geçen yönetici konumundaki kişilere asıl görevlerine ek olarak yeni görevler verildiği, bu nedenle de bu kişilerin 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (c) ve (f) fıkraları kapsamına dahil edildiği anlamına gelmemekte, bu kişileri anılan hastane bünyesinde çalışan personel konumuna getirmemekte ve bunlara döner sermaye ek ödemesi yapılmasını sağlamamaktadır.

Yukarıda yazılı mevzuat hükümlerine göre; Üniversite Genel Sekreter Yardımcısı, Hukuk Müşaviri ve Daire Başkanlarına Araştırma ve Uygulama Hastanesi döner sermaye gelirlerinden ek ödeme yapılması mümkün olmadığından, bunlara döner sermaye ek ödemesi yapılması sonucunda kamu zararı oluşmuştur.

Oluşan kamu zararında, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 32’nci ve 33’üncü maddeleri gereğince ödeme emirlerinde imzası bulunan harcama yetkililerinin, gerçekleştirme görevlilerinin; adı geçen kişilere döner sermaye ek ödemesi yapılması sonucunu doğuran söz konusu yazıları imzalayan rektörlerin ve ödemenin dayanağı olan Döner Sermaye İşletmesi Yürütme Kurulu kararlarında imzası bulunan Kurul başkan ve üyelerinin sorumluluğu bulunmaktadır.

Bu itibarla, … TL kamu zararının;

… TL’sinin Harcama Yetkilisi (Rektör) …, Gerçekleştirme Görevlisi (Döner Sermaye İşletmesi Müdür Vekili) …, Diğer Sorumlu/Yürütme Kurulu Üyeleri (Tıp Fakültesi Dekanı) …, (Rektör Yardımcısı) …, (Başhekim) …, (Başhekim Yardımcısı) …’a,

… TL’sinin Harcama Yetkilisi (Rektör) …, Gerçekleştirme Görevlisi (Döner Sermaye İşletmesi Müdür Vekili) …, Diğer Sorumlu/Yürütme Kurulu Üyeleri (Tıp Fakültesi Dekanı) …, (Rektör Yardımcısı) …, (Başhekim) …, (Başhekim Yardımcısı) …’na,

müştereken ve müteselsilen,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,

Anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.