Daire Karar Detayı
Daire
3
Karar Tarihi
14.01.2025
Karar No
522
İlam No
42
Madde No
2
Kamu İdaresi Türü
Yüksek Öğretim Kurumları
Hesap Yılı
2023
Konu
Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar
KARAR
Avukat Kadrosunda Bulunup Döner Sermaye Gelirlerinin Elde Edilmesinde Doğrudan Katkısı Bulunmayan Personele Döner Sermaye Katkı Payı Ödenmesi
Üniversitenin Avukat kadrosunda bulunup döner sermaye gelirlerinin elde edilmesinde doğrudan katkısı bulunmayan personele Döner Sermaye Katkı Payı ödenmesi sebebiyle ………. TL tutarında kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasıyla ilgili olarak, dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelenmiştir.
18 Seri Nolu Yükseköğretim Kanunu ve Yükseköğretim Personel Kanunu Genel Tebliğinin 3 üncü maddesinde; “Döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerde usulüne uygun olarak görevlendirilenlere, görevlendirildikleri birimlerin döner sermaye gelirlerinden döner sermaye payı ödenecek, kadrolarının bulunduğu birim dışındaki bir birimde usulüne uygun olarak görevlendirilmemiş olanlara, görevlendirildikleri birimde elde edilen döner sermaye gelirlerinden döner sermaye payı ödenmeyecektir. Ancak, döner sermaye gelirlerinin elde edildiği birimlere yapılacak görevlendirilmelerde, görevlendirilecek personelin anılan birimlerin görev alanıyla ilgili olmaları, görevlendirmenin süresi, gerekliliği, yerindeliği ve kamu hizmetlerinde etkinlik ve verimliliğin sağlanması hususlarına özen gösterilecek ve asli görevlerini yürütürken sadece döner sermaye payı ödemesinden yararlandırılması amacıyla personel, döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerde görevlendirilmeyecektir.” denilmektedir.
Anılan Tebliğ hükmü, Yükseköğretim Kurulu Döner Sermayeli İşletmelerine yapılacak görevlendirmelerin çerçevesini ve amaçlarını belirlemiş ve hangi durumlar için görevlendirmenin yapılamayacağını açıkça ortaya koymuştur.
Diğer taraftan, bu hukuksal çerçeveyi açıklığa kavuşturmak ve ödemelerin usul ve esaslarını belirlemek üzere 2547 sayılı Kanun’un 58 inci maddesine dayanılarak 18.02.2011 tarih ve 27850 sayılı Resmi Gazete’de Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik yayımlanmıştır.
Bu Yönetmeliğin 1 inci maddesinde;
“Bu Yönetmelik, yükseköğretim kuramlarının döner sermaye faaliyetleri çerçevesinde; hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ve mesleki uygulamalar ile ilgili performansı ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi hizmete katkı unsurları esas alınarak yapılacak ek ödeme oranları ile bu ödemelerin usul ve esaslarını belirlemek amacıyla hazırlanmıştır.”
Hükmü yer almaktadır.
Bu hükme göre, üniversite personeline döner sermaye gelirlerinden ek ödeme yapılabilmesinin ön şartı gelir getirici faaliyetlere katkı sunmasıdır. Dolayısıyla söz konusu gelirin elde edilmesinde katkısı olmayan personele bu gelirlerden ek ödeme yapılmaması esastır. Bu hususa yönelik istisna 2547 sayılı Kanun’un 58 inci maddesinin (f) fıkrasında yönetici payı ödemelerinde görülmektedir. Söz konusu fıkrada, yöneticilere gelir getirici işlemlerine bakılmaksızın ek ödeme yapılabileceği belirtilmiştir. Bu minvalde, yöneticiler dışında yer alan personele döner sermaye gelirlerinden yapılacak ek ödemelerde asıl olan gelir getirici işleme doğrudan katkı yapılması ve katkı sunanlara, katkıları oranında pay verilmesidir.
Bu bağlamda, Hukuk Müşavirliği bünyesinde çalışan avukatların temel görevleri, üniversiteyi taraf olduğu davalarda temsil etmek ve hukuki konularda birimlere danışmanlık yapmaktır. Müşavirlik tarafından verilen avukatlık hizmeti, halihazırda Üniversitenin bütününe verilen ya da verilmesi gereken bir hizmettir. Nitekim Üniversite Hastanesinin ayrı bir tüzel kişiliği bulunmamakta, açılan davalar ………. Üniversitesi tüzel kişiliğine açılmaktadır. Bu açıdan da bakıldığında, Hukuk Müşavirliği tarafından Üniversitenin bütününe verilen ya da verilmesi gereken avukatlık hizmeti, avukat kadrosunda görev yapan avukatların halihazırda görevidir.
Bu bağlamda, avukatların Üniversite geneline vermiş oldukları hizmetin, döner sermaye gelirlerinin elde edilmesine yapılan katkı olarak değerlendirilmesi mümkün olmadığından, bu kişilere döner sermaye katkı payı ödenmesi de hukuken mümkün değildir.
Bu sebeplerle, kadrosu ………. Üniversitesi Hukuk Müşavirliği bünyesinde bulunan ve Üniversite Hastanesinde görevlendirilen Avukat ……….’ya döner sermaye gelirlerinin elde edilmesinde katkısı bulunmadığı halde döner sermaye ek ödemesi yapılması sonucu 24.12.2003 tarih 25326 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde yer alan “… g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması, …” hükmü gereği ………. TL kamu zararına sebebiyet verilmiştir.
Söz konusu kamu zararının oluşmasında;
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32 nci maddesinde yer alan “Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun ve diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.” hükmü gereği mevzuatında öngörülmediği halde adı geçene ek ödeme yapılması talimatını veren ve bu talimat üzerine düzenlenen ödeme emri belgesi üzerinde imzası bulunan Harcama Yetkilisinin,
Aynı Kanunun “Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33 üncü maddesinde yer alan;
“Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.
…
Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.” hükmüne göre,
Ayrıca 31.12.2005 tarihli ve 26040 sayılı 3. Mükerrer Resmî Gazetede yayımlanan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esasların 12 ve 13 üncü maddelerinde ödeme emri belgesi düzenleme görevi ön mali kontrol kapsamında ele alındığından, “kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi de bu çerçevede değerlendirildiğinden, ilişikli ödeme emri belgelerini düzenleyen ve bu belgelerin üzerinde “vize/kontrol edilmiştir” şerhi ile imzası bulunan Gerçekleştirme Görevlilerinin,
Sorumlulukları bulunmaktadır.
Bu itibarla, yukarıda ayrıntıları yazılı mevzuata aykırı ödeme sonucu oluşan toplam ………. TL kamu zararının;
………. -TL sinin Harcama Yetkilisi ……….(……….), Gerçekleştirme Görevlisi ……….(……….)’a,
………. -TL sinin Harcama Yetkilisi ……….(……….), Gerçekleştirme Görevlisi ………. (……….)’a,
müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faiziyle birlikte ödettirilmesine,
Anılan Kanunun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
Üniversitenin Avukat kadrosunda bulunup döner sermaye gelirlerinin elde edilmesinde doğrudan katkısı bulunmayan personele Döner Sermaye Katkı Payı ödenmesi sebebiyle ………. TL tutarında kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasıyla ilgili olarak, dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelenmiştir.
18 Seri Nolu Yükseköğretim Kanunu ve Yükseköğretim Personel Kanunu Genel Tebliğinin 3 üncü maddesinde; “Döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerde usulüne uygun olarak görevlendirilenlere, görevlendirildikleri birimlerin döner sermaye gelirlerinden döner sermaye payı ödenecek, kadrolarının bulunduğu birim dışındaki bir birimde usulüne uygun olarak görevlendirilmemiş olanlara, görevlendirildikleri birimde elde edilen döner sermaye gelirlerinden döner sermaye payı ödenmeyecektir. Ancak, döner sermaye gelirlerinin elde edildiği birimlere yapılacak görevlendirilmelerde, görevlendirilecek personelin anılan birimlerin görev alanıyla ilgili olmaları, görevlendirmenin süresi, gerekliliği, yerindeliği ve kamu hizmetlerinde etkinlik ve verimliliğin sağlanması hususlarına özen gösterilecek ve asli görevlerini yürütürken sadece döner sermaye payı ödemesinden yararlandırılması amacıyla personel, döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerde görevlendirilmeyecektir.” denilmektedir.
Anılan Tebliğ hükmü, Yükseköğretim Kurulu Döner Sermayeli İşletmelerine yapılacak görevlendirmelerin çerçevesini ve amaçlarını belirlemiş ve hangi durumlar için görevlendirmenin yapılamayacağını açıkça ortaya koymuştur.
Diğer taraftan, bu hukuksal çerçeveyi açıklığa kavuşturmak ve ödemelerin usul ve esaslarını belirlemek üzere 2547 sayılı Kanun’un 58 inci maddesine dayanılarak 18.02.2011 tarih ve 27850 sayılı Resmi Gazete’de Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik yayımlanmıştır.
Bu Yönetmeliğin 1 inci maddesinde;
“Bu Yönetmelik, yükseköğretim kuramlarının döner sermaye faaliyetleri çerçevesinde; hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ve mesleki uygulamalar ile ilgili performansı ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi hizmete katkı unsurları esas alınarak yapılacak ek ödeme oranları ile bu ödemelerin usul ve esaslarını belirlemek amacıyla hazırlanmıştır.”
Hükmü yer almaktadır.
Bu hükme göre, üniversite personeline döner sermaye gelirlerinden ek ödeme yapılabilmesinin ön şartı gelir getirici faaliyetlere katkı sunmasıdır. Dolayısıyla söz konusu gelirin elde edilmesinde katkısı olmayan personele bu gelirlerden ek ödeme yapılmaması esastır. Bu hususa yönelik istisna 2547 sayılı Kanun’un 58 inci maddesinin (f) fıkrasında yönetici payı ödemelerinde görülmektedir. Söz konusu fıkrada, yöneticilere gelir getirici işlemlerine bakılmaksızın ek ödeme yapılabileceği belirtilmiştir. Bu minvalde, yöneticiler dışında yer alan personele döner sermaye gelirlerinden yapılacak ek ödemelerde asıl olan gelir getirici işleme doğrudan katkı yapılması ve katkı sunanlara, katkıları oranında pay verilmesidir.
Bu bağlamda, Hukuk Müşavirliği bünyesinde çalışan avukatların temel görevleri, üniversiteyi taraf olduğu davalarda temsil etmek ve hukuki konularda birimlere danışmanlık yapmaktır. Müşavirlik tarafından verilen avukatlık hizmeti, halihazırda Üniversitenin bütününe verilen ya da verilmesi gereken bir hizmettir. Nitekim Üniversite Hastanesinin ayrı bir tüzel kişiliği bulunmamakta, açılan davalar ………. Üniversitesi tüzel kişiliğine açılmaktadır. Bu açıdan da bakıldığında, Hukuk Müşavirliği tarafından Üniversitenin bütününe verilen ya da verilmesi gereken avukatlık hizmeti, avukat kadrosunda görev yapan avukatların halihazırda görevidir.
Bu bağlamda, avukatların Üniversite geneline vermiş oldukları hizmetin, döner sermaye gelirlerinin elde edilmesine yapılan katkı olarak değerlendirilmesi mümkün olmadığından, bu kişilere döner sermaye katkı payı ödenmesi de hukuken mümkün değildir.
Bu sebeplerle, kadrosu ………. Üniversitesi Hukuk Müşavirliği bünyesinde bulunan ve Üniversite Hastanesinde görevlendirilen Avukat ……….’ya döner sermaye gelirlerinin elde edilmesinde katkısı bulunmadığı halde döner sermaye ek ödemesi yapılması sonucu 24.12.2003 tarih 25326 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde yer alan “… g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması, …” hükmü gereği ………. TL kamu zararına sebebiyet verilmiştir.
Söz konusu kamu zararının oluşmasında;
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32 nci maddesinde yer alan “Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun ve diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.” hükmü gereği mevzuatında öngörülmediği halde adı geçene ek ödeme yapılması talimatını veren ve bu talimat üzerine düzenlenen ödeme emri belgesi üzerinde imzası bulunan Harcama Yetkilisinin,
Aynı Kanunun “Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33 üncü maddesinde yer alan;
“Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.
…
Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.” hükmüne göre,
Ayrıca 31.12.2005 tarihli ve 26040 sayılı 3. Mükerrer Resmî Gazetede yayımlanan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esasların 12 ve 13 üncü maddelerinde ödeme emri belgesi düzenleme görevi ön mali kontrol kapsamında ele alındığından, “kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi de bu çerçevede değerlendirildiğinden, ilişikli ödeme emri belgelerini düzenleyen ve bu belgelerin üzerinde “vize/kontrol edilmiştir” şerhi ile imzası bulunan Gerçekleştirme Görevlilerinin,
Sorumlulukları bulunmaktadır.
Bu itibarla, yukarıda ayrıntıları yazılı mevzuata aykırı ödeme sonucu oluşan toplam ………. TL kamu zararının;
………. -TL sinin Harcama Yetkilisi ……….(……….), Gerçekleştirme Görevlisi ……….(……….)’a,
………. -TL sinin Harcama Yetkilisi ……….(……….), Gerçekleştirme Görevlisi ………. (……….)’a,
müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faiziyle birlikte ödettirilmesine,
Anılan Kanunun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.