Gecikme faizi



Kalkınma Ajansı payının zamanında gönderilmemesi sonucu gecikme faizine sebebiyet verildiği ve söz konusu ödeme yönünden kamu zararına neden olunduğu iddiası ile ilgili olarak yapılan incelemede;

5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Kuruluşu, Koordinasyonu ve Görevleri Hakkında Kanun’un “Gelirler ve yönetilecek fonlar” başlıklı 19’uncu maddesinde;

“Ajansın gelirleri ve yöneteceği fonlar şunlardır;

…

d) Bir önceki yıl gerçekleşen bütçe gelirleri üzerinden, bölgedeki il özel idareleri için; borçlanma, tahsisi mahiyetteki gelirler ile genel, katma ve özel bütçeli kuruluşlardan alınan yardım kalemleri hariç tutulmak üzere yüzde bir, belediyeler için; borçlanma ve tahsisi mahiyetteki gelir kalemleri hariç tutulmak üzere yüzde bir oranında, cari yıl bütçesinden aktarılacak pay.

…

Cumhurbaşkanı, il özel idareleri için belirlenen oranı yüzde beşe kadar yükseltmeye ya da bu Kanunda belirlenen oranına kadar indirmeye, belediyeler için belirlenen oranı ise; yarısına kadar indirmeye ya da bu Kanunda belirlenen oranına kadar yükseltmeye yetkilidir.4 Birinci fıkranın (d) ve (e) bentlerinde belirtilen paylar, ilgili idare ve kuruluşlar tarafından haziran ayının sonuna kadar ajans hesabına aktarılır. (d) bendinde belirtilen paylar, süresi içerisinde aktarılmadığı takdirde, bu idarelere genel bütçe vergi gelirleri tahsilat toplamı üzerinden ayrılan paydan ilgisine göre Maliye Bakanlığı ve/veya İller Bankasınca kesilerek ilgili ajans hesabına aktarılır. Diğer alacakların tahsilinde, genel hükümlere göre işlem yapılır.

…

Ajansın bu Kanundan kaynaklanan alacakları için uygulanacak yıllık temerrüt faizi oranı için 4/12/1984 tarihli ve 3095 sayılı Kanunî Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun hükümleri uygulanır.” denilmektedir.

Aynı Kanun’un 19’uncu maddesi uyarınca da bütçe gelirleri üzerinden kalkınma ajanslarına aktaracakları payların oranı binde beş olarak belirlenmiştir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Ödenemeyen giderler ve bütçeleştirilmiş borçlar” başlıklı 34’üncü maddesinde; “Kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderler, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenir. Ancak, sırasıyla kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere, ilama bağlı borçlara, ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verilir.” denilmektedir.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere; belediyelerin yukarıdaki mevzuat hükmünün (d) fıkrasında belirtilen borçlanma ve tahsisi mahiyetteki gelir kalemleri hariç tutulmak üzere binde beş oranındaki cari yıl bütçesinden aktarılacak kalkınma ajansı payını; maddenin son fıkrası uyarınca Haziran ayının sonuna kadar ilgili ajansa göndermesi, göndermediği takdirde, bu idarelere genel bütçe vergi gelirleri tahsilat toplamı üzerinden ayrılan paydan ilgisine göre Hazine ve Maliye Bakanlığı ve/veya İller Bankasınca kesilerek ilgili ajans hesabına aktarılması, mevzuatları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken pay ve benzeri tutarlara ve ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara öncelik verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, İdare tarafından kalkınma ajans payının Haziran ayının sonuna kadar ajans hesabına aktarılmadığı ve birikmiş borcun … TL olduğu, ödemenin merkezi bütçeden gelen paydan Haziran ayına tekabül eden kısmından kesinti suretiyle ödendiği, toplam kesintinin; birikmiş borç … TL, gecikme faizi … TL olmak üzere toplam … TL olduğu, … TL’lik faiz ödemesinin ise … tarih … numaralı ödeme emri belgesi ile kayıt altına alındığı görülmüştür. Buna göre Kalkınma Ajansı payının zamanında gönderilmemesi sebebiyle gecikme faizinin ödenmesine neden olunarak kamu zararına yol açıldığı anlaşılmıştır.

Nitekim rapor konusu hususa sorumlularca itiraz edilmemiş ve sorgu konusu edilen … TL, … numaralı ve … tarihli banka dekontuyla İdare banka hesaplarına yatırılmış ve ilgili tahsilat …-Fiş Numaralı, … tarihli muhasebe işlem fişiyle bütçe gelirleri hesabına kaydedilmiştir. Rapor ve eki dosyalar üzerinde Dairemizce yapılan incelemede tahsilat işleminin uygun olduğu değerlendirilmiştir.

Bu itibarla sorgu konusu edilen … TL’nin tahsil edildiği görüldüğünden söz konusu ödeme için ilişilecek bir husus kalmadığına;

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,