Belediye Tarafından Yerine Getirilmesi Gereken Faaliyetlerin Özel Bir Firmadan Hizmet Satın Alınması Yoluyla Temin Edilmesi

... Belediyesi Kültür İşleri Müdürlüğü tarafından yerine getirilmesi gereken faaliyetlerin “Halk Meclisi için koordinatörlük görevi ve sekreterya işlemlerinin yürütülmesi” adı altında özel bir firmadan hizmet satın alınması yoluyla temin edilmesi sonucu ...TL kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin Dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelenmiştir.

Esasa ilişkin olarak;

04.01.2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun;

“Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde;

“Hizmet: Bakım ve onarım, taşıma, haberleşme, sigorta, araştırma ve geliştirme, muhasebe, piyasa araştırması ve anket, danışmanlık, (…), tanıtım, basım ve yayım, temizlik, yemek hazırlama ve dağıtım, toplantı, organizasyon, sergileme, koruma ve güvenlik, meslekî eğitim, fotoğraf, film, fikrî ve güzel sanat, bilgisayar sistemlerine yönelik hizmetler ile yazılım hizmetlerini, taşınır ve taşınmaz mal ve hakların kiralanmasını ve benzeri diğer hizmetleri,

Danışman: Danışmanlık yapan, bilgi ve deneyimini idarenin yararı için kullanan, danışmanlığını yaptığı işin yüklenicileri ile hiçbir organik bağ içinde bulunmayan, idareden danışmanlık hizmeti karşılığı dışında hiçbir kazanç sağlamayan ve danışmanlık hizmetlerini veren hizmet sunucularını,”,

“Danışmanlık Hizmetleri” başlıklı 48 inci maddesinde;

“Mimarlık ve mühendislik, etüt ve proje, harita ve kadastro, her ölçekte imar planı, imar uygulama, ÇED raporu hazırlanması, plan, yazılım geliştirme, tasarım, teknik şartname hazırlanması, denetim ve kontrolörlük gibi teknik, mali, hukuki veya benzeri alanlardaki hizmetler, danışmanlık hizmet sunucularından alınır(...)”

Hükümleri yer almaktadır.

Danışmanlık Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Danışmanlık hizmetlerinin kapsamı” başlıklı 6 ncı maddesinde de kanunla paralel bir şekilde; mimarlık ve mühendislik, etüt ve proje, harita ve kadastro, her ölçekte imar planı, imar uygulama, ÇED raporu hazırlanması, plan, yazılım geliştirme, tasarım, teknik şartname hazırlanması, denetim ve kontrolörlük gibi teknik, mali, hukuki veya benzeri alanlardaki hizmetlerin, danışmanlık hizmet sunucularından alınacağı düzenlenmiştir.

Ayrıca Balıkesir İli ... Belediye Başkanlığı Görev, Yetki ve Sorumluluklar Yönergesi’nde Kültür İşleri Müdürlüğü’nün görev ve sorumlulukları belirtilmiş olup; ilçe halkının, istek, ihtiyaç ve sorunları konusunda Belediye Başkanıyla görüşmeler yapmasına ortam ve imkan sağlamak, ilçe halkının katılımını sağlamak üzere, mahalle sorunlarının tespiti ve çözümlenmesi konusunda mahalle halkıyla iletişimi sağlamak, halk meclisi çalışmalarını yürütmek, ilçe halkının meclis toplantılarını izlemesini sağlamak amacıyla çalışmalar yapmak, belediye hizmet binasında bulunan halk masasının sağlıklı olarak çalışmasının sağlanması, 5393 sayılı Belediye Kanununu’nun 76 ncı maddesi gereği kent konseyi çalışmalarının takibi ve mevzuata uygun olarak çalışmasının sağlanması, kent konseyi tarafından yürütülen 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 77 nci maddesi gereği hazırlanan gönüllü katılım yönetmeliğine uygun olarak yapılan çalışmaların takibi ve kontrolünün yapılması, belediyenin eğitim, kültür, sanat ve spor komisyonunun sekreteryalığının yapılması, turizm komisyonunun sekreteryalığının yapılması belediyenin kendi personelince yapması gereken faaliyetler arasında yer almaktadır.

Mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesi sonucunda, mevzuatta belirtilen konular haricinde danışmanlık hizmet alımı yapılamayacağından, ayrıca danışmanlık hizmeti idare personeli tarafından yürütülebilecek veya yürütülmesi gereken işler kapsamında olduğundan, personel eliyle yürütülebilecek işlerin danışmanlık hizmeti şeklinde satın alınması sonucu 10.12.2003 tarih ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71 inci maddesinde; “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan, mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması suretiyle kamu kaynağında eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanan kamu zararına sebebiyet verilmiştir.

Sorumluluğa ilişkin olarak;

Raporda, oluşan kamu zararından; Üst Yönetici (…) …, Harcama Yetkilileri (…) …, (…) …, Gerçekleştirme Görevlileri (…) …, (…) …’nun sorumluluğuna karar verilmesi talep edilmiştir.

Söz konusu kamu zararının oluşmasında;

5018 sayılı Kanun’un “Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33 üncü maddesinde; bütçeden giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olmasının gerektiği, gerçekleştirme görevlilerinin, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürüttükleri ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumlu oldukları düzenlenmiştir. Bu hükümler gereğince ilişikli ödeme emri belgelerinin eki Doğrudan Temin Onay Belgelerini düzenleyen (…) … ve (…) … ile Hizmete esas Sözleşmede İdare adına imzası bulunan (…) …’in de sorumluluğu bulunmaktadır. Diğer yandan ilişikli ödeme emri belgeleriyle harcama talimatı veren Harcama Yetkilileri ile bu ödeme emri belgelerini düzenleyen Gerçekleştirme Görevlilerinin işlemleriyle kamu zararı arasında illiyet bağı olmadığından Harcama Yetkilisi (…) … ile Gerçekleştirme Görevlisi (…) …’nun oluşan kamu zararından herhangi bir sorumlulukları bulunmamaktadır.

Sonuç itibariyle;

a-Kültür İşleri Müdürlüğü tarafından yerine getirilmesi gereken faaliyetlerin “Halk Meclisi için koordinatörlük görevi ve sekreterya işlemlerinin yürütülmesi” adı altında özel bir firmadan hizmet satın alınması yoluyla temin edilmesi sonucu oluşan ...TL kamu zararının Diğer Sorumlular; Sözleşmeyi imzalayan (…) …, Doğrudan Temin Onay Belgesinde imzası bulunan (…) … ve (…) …’e müşterek ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faiziyle birlikte ödettirilmesine oy çokluğuyla,

Anılan Kanunun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,

Daire Başkanı …’ın;

“Raporda; ... Belediyesi Kültür İşleri Müdürlüğü tarafından yerine getirilmesi gereken faaliyetlerin “Halk Meclisi için koordinatörlük görevi ve sekretarya işlemlerinin yürütülmesi” adı altında özel bir firmaya hizmet satın alınması yoluyla yaptırıldığı, 4734 sayılı 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı” 4’üncü maddesi, aynı Kanun’un “Danışmanlık Hizmetleri” başlıklı 48’inci maddesi ve Danışmanlık Hizmet Alım İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Danışmanlık hizmetlerinin kapsamı” başlıklı 6’ncı maddesi ile Belediye Meclisinin 01/11/2019 tarihli ve 2019/333 sayılı kararı ile kabul edilen “... Mahalle Meclisleri İşleyiş Yönergesi ”ne göre, mevzuatta belirtilen konular haricinde danışmanlık hizmet alımı yapılamayacağı, söz konusu hizmetin idare personeli tarafından yürütülmesi gereken işler olduğu gerekçeleriyle bu sebeple yapılan toplam ...TL ödemenin kamu zararı oluşturduğu iddia edilmiş ve sorumlularına müştereken ve müteselsilen ödettilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.

Sorumlular savunmalarında; Belediye Meclisinin … tarihli ve … sayılı kararı ile kabul edilen, “... Mahalle Meclisleri İşleyiş Yönergesi” ne istinaden halk meclisi koordinatörlük görevi ve sekretarya işlemlerinin yürütülmesi için hizmet sözleşmesi yapıldığını, Yönergede “halk meclisi sekretaryasını, belediyede kurulan halk meclisi sekretaryası yürütür” ibaresi yer aldığı ancak Yönergeye istinaden Halk Meclisi görev, iş ve işlemlerinin yürütülmesi için müdürlükte konu ile ilgili deneyimli personel bulunmadığını, Belediye Meclisinin … tarihli ve … sayılı kararı ile kabul edilen ... Belediye Başkanlığı Görev, Yetki ve Sorumluluklar Yönergesinde Kültür İşleri Müdürlüğünün görev ve yetkilerine yer verildiğini ve müdürlükte çalışan dört adet personelin olduğunu bu nedenle hem çalışan sayısının az olması hem de halk meclisi işlerini yürütecek yeterlilikte olmaması nedeniyle hizmet sözleşmesi ile işlerin yürütülmesinin tercih edildiğini, personel istihdamı durumunda daha maliyetli olacağını, hizmet sözleşmesi ile daha az ücret ödendiğini ve ayrıca hizmet sözleşmesi süresinin sınırlı olduğunu bu nedenle sürekli bir personel istihdamı sağlamaya ihtiyaç duyulmayacağını ve hizmet süresinin 12 ay olması sebebiyle belirtilen ödenecek miktarın belediye bütçesine yük getirmemesi adına her ay eşit miktarda taksitler halinde ödendiği ifade etmişlerdir.

Bu iş kapsamında yapılan ödemelerin tamamının kamu zararı olduğu iddia edilmiş ise de mevcut bilgi ve belgelere göre, söz konusu hizmet alım işi kapsamında yaptırılan işlerin hangilerinin sorumluların savunmalarında yer verdiği Yönergede belirtilen Kültür İşleri Müdürlüğü görevlerinden olduğunu, asli ve sürekli işler kapsamında belediye görevlileri tarafından yapılması gereken işlerden olduğunu tespit etmek, belediye görevlilerince yapılması gerekmeyen ancak hizmet alımı kapsamında yapılan işlerin bedelini net olarak belirlemek mümkün olmadığından, kamu zararı hesabının yapılabilmesi de mümkün değildir.

Bu sebeple, konunun daha detaylı incelenmesi, inceleme neticesine göre gerekirse sorumlu kamu görevlileriyle ilgili disiplin ve cezai işlemlerin yapılması için “İçişleri Bakanlığı’na” yazılmasına, karar verilmesi gerekir.”

Üye …’nin;

“5393 sayılı Belediye Kanunu’nda sayılan Belediyenin görevlerinin bizzat belediye personeli vasıtasıyla gerçekleştirilmesi gerektiğine (Stratejik Plan hariç) veya bu tarz görevler yerine getirilirken hizmet alınamayacağına ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmadığından, hizmet alınmasının personel sayısı ve idari kapasite dikkate alınarak idaresince belirlenmesi mümkündür. Bu itibarla, Rapora konu edilen hususların mevzuatına uygun olduğu anlaşıldığından ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmesi gerekir.”

Şeklindeki Azınlık Görüşleri’ne karşı,

b- …

Oy çokluğuyla karar verildi.