Mevzuatta öngörülen şartları haiz olmayan ilgilinin yönetim kurulu üyesi olarak atanması

İlahiyat Fakültesi mezunu ...’ın, su ve kanalizasyon idaresinin konusuna giren teknik işlerde, yöneticilikte veya işletmecilikte uzmanlaşmaya uygun yükseköğrenim görmüş olma şartına haiz olmadığı halde, Yönetim Kurulu üyesi olarak atanması ve mevzuata aykırı bu atama sonucu ilgiliye, Yönetim Kurulu üyesi mali haklarının ödenmesi suretiyle ... TL kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasıyla ilgili olarak dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelenmiştir.

23.11.1981 tarihli ve 17523 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun’un, “Kuruluş” başlıklı 1 inci maddesinde; “İstanbul Büyük Şehir Belediyesinin su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek ve bu amaçla gereken her türlü tesisi kurmak, kurulu olanları devralmak ve bir elden işletmek üzere İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü kurulmuştur.” şeklinde düzenleme yapılmış, aynı Kanun’un ek 5 inci maddesindeki; “Bu Kanun diğer büyükşehir belediyelerinde de uygulanır.” hükmü gereği, ... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (...) kurulmuş, Kanun’un 3 üncü maddesinde de İdarenin yönetim organları arasında, “Yönetim Kuruluna” yer verilmiştir.

2560 sayılı Kanun’un “Görev ve Yetkiler” başlıklı 2 nci maddesiyle, İdareye içme, kullanma ve endüstri suyu ihtiyaçlarının her türlü yeraltı ve yer üstü kaynaklardan sağlanması ve ihtiyaç sahiplerine dağıtılması, kullanılmış sular ile yağış sularının toplanması, yerleşim yerlerinden uzaklaştırılması ve zararsız bir biçimde boşaltma yerine ulaştırılması veya bu sulardan yeniden yararlanılması için abonelerden başlanarak bu suların toplanacakları veya bırakılacakları noktaya kadar ihtiyaç duyulan her türlü tesisin etüt ve projesini yapmak veya yaptırmak gerektiğinde bu projelere göre tesisleri kurmak ya da kurdurmak, kurulu olanları devralıp işletmek ve bunların bakım ve onarımını yapmak, yaptırmak ve gerekli yenilemelere girişmek; bölge içindeki su kaynaklarının, deniz, göl, akarsu kıyılarının ve yeraltı sularının kullanılmış sularla ve endüstri artıkları ile kirletilmesini, bu kaynaklarda suların kaybına veya azalmasına yol açacak tesis kurulmasını ve bu tür faaliyetlerde bulunulmasını önlemek, bu konuda her türlü teknik, idari ve hukuki tedbiri almak; her türlü taşınmaz malı kamulaştırmak veya üzerinde kullanma hakları tesis etmek, taşınır ve taşınmaz malı satın almak, kiralamak, ekonomik değeri kalmamış araç ve gereçleri satmak, İSKİ’nin hizmetleriyle ilgili tesisleri doğrudan doğruya yahut diğer kamu veya özel kuruluşlarla ortak olarak kurmak ve işletmek, bu maksatla kurulmuş veya kurulmakta olan tesislere iştirak etmek, görevleri verilmiştir.

Kanun’un “Yönetim Kurulu” başlıklı 7 nci maddesinde ise;

“Yönetim Kurulu bir başkanla beş üyeden oluşur.

Büyük Şehir Belediye Başkanı Yönetim Kurulunun başkanıdır. (…)

Genel Müdür ile genel müdür yardımcılarından hizmette en eski olanı, hizmette eşitlik halinde yaşlı bulunan Yönetim Kurulunun tabii üyesidirler. Yönetim Kurulunun diğer üç üyesi İstanbul Büyük Şehir Belediye Başkanının teklifi ve Çevre ve Şehircilik Bakanının onayı ile atanır.

(…) Yönetim Kuruluna atanacak olanların İSKİ'nin konusuna giren teknik işlerde, yöneticilikte veya işletmecilikte uzmanlaşmış bulunmaları ve uzmanlıklarına uygun yükseköğrenim görmüş olmaları gerekir.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Bu düzenlemeye göre Yönetim Kurulu üyesi olarak atanacakların; Kanun’un 2 nci maddesinde görevleri sayılan su ve kanalizasyon idaresinin konusuna giren teknik işlerde, yöneticilikte veya işletmecilikte uzmanlaşmış bulunmaları, ilave olarak da bu uzmanlıklarına uygun yükseköğrenim görmüş olmaları gerekmektedir.

Yapılan incelemede; … Belediyesi Bilgi İşlem Müdürü kadrosunda bulunan İlahiyat Fakültesi mezunu ...’ın, ...’nin … tarihli ve … sayılı atama teklif yazısı üzerine verilen … tarihli ve … sayılı … Bakanı onayı ile ... Yönetim Kurulu Üyesi olarak atandığı görülmüştür.

Ancak, yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere Kanun’un 7 nci maddesine göre Yönetim Kuruluna atanacak üyelerin; İdarenin konusuna giren teknik işlerde, yöneticilikte veya işletmecilikte uzmanlaşmış ve “bu uzmanlıklarına uygun yükseköğrenim görmüş olmaları” gerektiğinden İlahiyat Fakültesi mezunu olan ilgilinin, Su ve Kanalizasyon İdarelerinin Yönetim Kurullarına üye olarak atanması, hukuken mümkün değildir.

Sorumluların savunmalarında; İdarenin gerek teknik gerekse de idari konularda görevlerinin bulunduğu, Kanun’un “Yönetim Kurulunun görevleri” başlıklı 9 uncu maddesi incelendiğinde ise Kurulun, “su ve kanalizasyon” gibi teknik görevlerinin yanı sıra idari işleyişe ilişkin görevlerinin de olduğu, bu çerçevede teknik işler ve/veya idari işlere ilişkin konulara vakıf olan idarecilerin Yönetim Kurulunda üye olarak yer alması gerektiği, yalnızca fakültelerin kamu yönetimi bölümü gibi belirli bölümlerinden mezun olanların yöneticilikte uzmanlaşmış olduğunun kabul edilmesi halinde, diğer fakülte ve yüksekokulların ilgili bölümlerinden mezun olanların yönetici olamayacakları anlamının ortaya çıkacağı, …’ın … Bakanlığında okul müdürü, şube müdürü ile … Belediyesinde Bilgi İşlem Müdürü kadrolarında bulunduğu, bu suretle ilgilinin mezkûr görevleri yönetici olarak deruhte ettiği, ilgilinin, Yönetim Kurulu üyeliğine mezun olduğu yükseköğretim kurumu nedeniyle değil, yöneticilik tecrübesine dayanılarak atandığı, Sorgunun kabulü halinde, ilahiyat fakültesi mezunu olanların şube müdürü kadrosu dahil olmak üzere kamu kurumlarında yönetim hizmetleri grubu ve üstü yönetici kadrolarına hiçbir surette atanamayacağı, Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik’te birim müdürü kadrosunun yönetici kadrosu olarak sayıldığı, ayrıca şube müdürü kadrosunun, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 509 uncu maddesinde sayılan hiyerarşik bir unvan olduğu, belediye birim müdürü kadrosunun, Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik kapsamında “Yönetim hizmetleri grubunda” yer aldığı, il ve ilçe millî eğitim şube müdürü kadrolarında asaleten görev yapanların, … Bakanlığı Personelinin Görevde Yükselme Unvan Değişikliği ve Yer Değiştirme Suretiyle Atanması Hakkında Yönetmelik uyarınca yönetici olarak tanımlandığı, bu kapsamda ilgilinin yerine getirmiş olduğu görevler nedeniyle uzmanlaştığı ve yöneticilik tecrübesini haiz olduğu belirtilmek suretiyle kamu zararına sebebiyet verilmediği iddia edilmiş ise de İlamda; ...’ın yönetici olamayacağı veya yöneticilikte uzmanlaşmamış olduğuna yönelik bir değerlendirme yapılmamış olup ilgilinin, Su ve Kanalizasyon İdarelerinin Yönetim Kuruluğu üyeliği ile ilgili özel Kanun olan 2560 sayılı Kanun’un 7 nci maddesine göre Yönetim Kurulu üyeliğine atanabilmek için aranan şart olan, İSKİ’nin konusuna giren teknik işler, yöneticilik veya işletmecilik ile ilgili yükseköğrenim görmüş olma şartını sağlamadığı hususu konu edilmiştir. Dolayısıyla sorumluların dayanak olarak göstermiş olduğu ilgili mevzuat, 2560 sayılı Kanun’a göre genel düzenlemeler olduğundan, Sorumluların savunmalarının hukuken kabul edilebilirliği bulunmamaktadır.

Bu itibarla, mevzuata aykırı söz konusu atama sonucu ilgiliye, daha önce bulunduğu müdür kadrosunun mali hakları yerine, daha yüksek tutarlardaki Yönetim Kurulu üyeliğinin mali hakları ödendiğinden, 24.12.2003 tarihli ve 25326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun 71 inci maddesinin birinci fıkrası ve ikinci fıkrasının (g) bendi uyarınca “Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması” şeklinde tanımlanan kamu zararının oluşmasına sebebiyet verilmiştir.

Oluşan kamu zararından sorumlular:

İlgilinin atanması hususunu, … tarihli ve … sayılı yazı ile teklif eden (Büyükşehir Belediye Başkanı) … ile söz konusu yazıda paraf ve imzaları bulunmakta olan (Şef) …, (Şube Müdürü) …, (Daire Başkanı) …, (Genel Müdür Yardımcısı) … ve (Genel Müdür) …’ın;

İdarenin atama teklifi yazısını, mevzuata aykırı olmasına karşın Bakan onayına arz eden … ile …’in

5018 sayılı Kanun’un “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32 nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.” hükmü gereğince, ilgiliye Yönetim Kurulu üyesi mali haklarının ödenmesine esas ilişikli ödeme emri belgelerinde imzası bulunan Harcama Yetkilisinin;

5018 sayılı Kanun’un “Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33 üncü maddesi ile 31.12.2005 tarih ve 26040 sayılı 3. Mükerrer Resmî Gazete’de yayımlanan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’ın “Ön malî kontrol süreci” başlıklı 12 nci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan, “Harcama yetkilileri, (…) bir veya daha fazla sayıda gerçekleştirme görevlisini ödeme emri belgesi düzenlemekle görevlendirir. Ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlileri, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde ön malî kontrol yaparlar. Bu gerçekleştirme görevlileri tarafından yapılan kontrol sonucunda, ödeme emri belgesi üzerine “Kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi düşülerek imzalanır.” hükmü gereğince, ilgiliye Yönetim Kurulu üyesi mali haklarının ödenmesine esas ilişikli ödeme emri belgelerinin düzenleyen Gerçekleştirme Görevlisinin

Oluşan kamu zararından sorumluluğu bulunmaktadır.

Sonuç:

Yukarıda ayrıntılı olarak yer verilen gerekçeler uyarınca oluşan ve hesabı İlama ekli tabloda gösterilen ... TL kamu zararının;

Harcama Yetkilisi …, Gerçekleştirme Görevlisi …, Üst Yönetici … ile Diğer Sorumlular …, …, …, …, …’e müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faiziyle birlikte ödettirilmesine oy birliğiyle,

6085 sayılı Kanun’un 55 inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle,

Karar verildi.