Taşıtların Aylık Kira Bedellerinin, Taşıtlara Ait Kasko Sigortası Değerlerinin %2’sini Aşması

… tarihinde, … TL bedelle, … Anonim Şirketi’ne pazarlık usulü ile ihale edilen “Şoförsüz Araç Kiralama” işinde, kiralanan bazı taşıtların aylık kira bedellerinin, taşıtlara ait kasko sigortası değerlerinin %2’sini aşması sonucu … TL kamu zararına sebebiyet verildiği, oluşan kamu zararından da; ödemeyi yapan gerçekleştirme görevlisi ve harcama yetkilisi ile birlikte ihale yetkilisi, ihale komisyonu başkanı ve ihale komisyonu üyelerinin sorumlu olduğu iddiasına ilişkin Dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelenmiştir.

Esasa ilişkin olarak;

01.04.2006 tarih ve 26126 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Hizmet Alımı Sureti ile Taşıt Edinilmesine İlişkin Usul ve Esaslar’ın “Genel esaslar” başlıklı 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasında;

“Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği ve Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan ve yılı merkezi yönetim bütçe kanununa bağlı azami satın alma bedellerini gösterir (T) işaretli cetvelde belirtilen taşıtlardan binek, station- wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up'lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde;

a) Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır.”

Hükümleri yer almaktadır.

Söz konusu hükümlere göre; kamu idarelerinin binek, station- wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up'lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle şoförsüz ediniminde ödeyebilecekleri en yüksek aylık kiralama bedeli, kiralanan taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2’si kadardır.

Yapılan incelemede İdarenin; 17.10.20… tarihinde 3 adet binek aracın şoförsüz kiralanması için … kayıt numaralı ihaleye çıktığı, İhalenin ... Anonim Şirketi üzerine bırakıldığı, Yüklenici ile 31.10.20… tarihinde sözleşme imzalandığı ancak söz konusu binek araçlar için mutabakata varılan aylık kiralama bedellerinin her bir taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay olan Ekim- 20… itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2’sini aştığı tespit edilmiştir.

Bu itibarla, İhale konusu binek araçların kiralanmasında, mevzuatta belirlenen sınırı aşan aylık kiralama bedelleri üzerinden ihale yapılması, sözleşme imzalanması ve bu sözleşmeye istinaden Yükleniciye mevzuatta belirlenenden fazla ödeme yapılması sonucu 10.12.2013 tarih ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde; “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan, mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda iş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması suretiyle kamu kaynağında eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanan kamu zararına sebebiyet verilmiştir.

Sorumlular savunmalarında; İlin yıl boyunca ulusal ve uluslararası birçok toplantı, seminer, spor müsabakası ve benzeri etkinliklere ev sahipliği yaptığını, önemli temsil ağırlama faaliyetleri yürüttüklerini, çeşitli anma ve kutlama günleri düzenlendiklerini, bu sebeplerle araç kiralama hizmet alımının elzem hale geldiğini, bunun sonucunda da mevzuattaki sınırı aşar bir aylık kiralama bedeli ile araç kiraladıklarını ifade etseler de, yukarıya alınan mevzuat hükümleri binek araç kiralamasına net bir aylık kiralama bedeli sınırı getirdiğinden ve bu sınırın uygulanmayacağı veya uygulanmayabileceği herhangi bir istisna belirlemesi yapmadığından savunmalarda yer alan “aylık kiralama bedeli sınırının aşılmasına ilişkin gerekçelerin” hukuki yönden kabul edilebilir bir tarafı bulunmamaktadır.

Sorumluluğa ilişkin;

Söz konusu kamu zararının oluşmasında;

5018 sayılı Kanun’un “Harcama talimatı ve Sorumluluk” başlıklı 32 nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.” hükmü gereğince ilişikli ödeme emri belgesini imzalamak suretiyle mevzuata aykırı harcama ve ödeme yapılması talimatını veren harcama yetkilisinin,

31.12.2005 tarih ve 26040 sayılı 3. Mükerrer Resmî Gazete’de yayımlanan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esasların “Ön malî kontrol süreci” başlıklı 12 nci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “Harcama yetkilileri, (…) bir veya daha fazla sayıda gerçekleştirme görevlisini ödeme emri belgesi düzenlemekle görevlendirir. Ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlileri, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde ön malî kontrol yaparlar. Bu gerçekleştirme görevlileri tarafından yapılan kontrol sonucunda, ödeme emri belgesi üzerine “Kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi düşülerek imzalanır.” hükmü gereğince ilişikli ödeme emri belgesini, eki belgelere ve mevzuata uygunluğu yönünden inceledikten sonra “Kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi düşerek imzalayan gerçekleştirme görevlisinin,

İhaleye mevzuatta belirlenen aylık kira bedeli sınırını aşar şekilde teklif veren isteklinin teklifini geçerli kabul edip İhaleyi bu istekli üzerine bırakan İhale Komisyonu üyeleri ile İhale Komisyonu Başkanının,

Mevzuata aykırı İhale Komisyonu Kararını onaylayıp ihale üzerine bırakılan istekli ile İdare adına sözleşme imzalayan İhale Yetkilisinin,

Sorumlulukları bulunmaktadır.

Sonuç itibarıyla; İhale konusu binek araçların kiralanmasında, mevzuatta belirlenen sınırı aşan aylık kiralama bedelleri üzerinden ihale yapılması, sözleşme imzalanması ve bu sözleşmeye istinaden Yükleniciye mevzuatta belirlenenden fazla ödeme yapılması sonucu oluşan ve ayrıntısı aşağıdaki tabloda gösterilen … TL kamu zararının sorumlular Harcama Yetkilisi (…) …, hem ilişikli ödeme emrini imzalayan Gerçekleştirme Görevlisi (…) hem de İhale Komisyonu Üyesi olması sebebiyle Diğer Gerçekleştirme Görevlisi …, Diğer Gerçekleştirme Görevlileri (…) …, (…) …, (…) …, (…) …, (…) …, (…) …’e müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faiziyle birlikte ödettirilmesine karar verilmesi gerekmekte ise de savunma eki belgelerden söz konusu kamu zararının tamamının; işlemiş faizi ile birlikte Yükleniciden, … tarihli ve … numaralı banka dekontu ile tahsil edildiği, … tarihli ve … numaralı muhasebe işlem fişi ile de İdare hesabına gelir olarak kaydedildiği anlaşıldığından konu ile ilgili ilişilecek husus kalmadığına,

6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,

Oy birliğiyle karar verildi.