Yönetim Kurulu Üyeliği Ücreti

… tarihli ve … sayılı İlamın 3’üncü maddesi ile tazmin hükmolunan konu ile ilgili olarak, Temyiz Kurulunun … tarih ve … tutanak sayılı bozma Kararı üzerine 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince konunun görüşülmesine karar verildi.

Anılan İlamın 3’üncü maddesiyle, ... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünde, Genel Müdürlük kadrosu uhdesinde olan ...’un 17.06.2019 tarihinde 1’inci dereceli Genel Müdürlük kadrosundan alınmasına rağmen, Yönetim Kurulu Üyeliği ücreti ile Mühendislik kadrosu ücreti karşılaştırılması gerekirken Genel Müdürlük kadrosunun ücreti karşılaştırılarak aradaki farkın kendisine tazminat farkı olarak ödenmesi sonucu neden olunan kamu zararı tutarı ...TL tazminine karar verilmişti.

Bu hükme karşı sorumlu Harcama Yetkilisi (İnsan Kaynakları ve Eğitim Daire Başkanı) ... tarafından Sayıştay Temyiz Kuruluna yapılan temyiz başvurusu üzerine anılan Kurulca … tarih ve … tutanak sayılı Kararının 2’nci maddesinde özetle;

Konuyla ilgili sorumluların tüm itirazları reddedilerek aylık maaş bordrolarında ...’a genel müdür maaşına kıyasen “tazminat farkı” adı altında yapılan ödemelerin tamamı mevzuata aykırı ödeme niteliğinde olup, kamu zararı tutarını teşkil ettiği, ilamda sadece birkaç tane ödeme kalemi (ek gösterge, özel hizmet tazminatı ve ek ödeme) dikkate alınarak hesaplanmış tazminat farkının gerçek kamu zararı tutarını göstermediği yani kamu zararı eksik hesaplandığından mevzuata aykırı yapılan tazminat ödemeleri nedeniyle oluşan kamu zararının yeniden hesaplanarak hüküm tesisini teminen … sayılı İlamın 2’nci maddesi ile verilen ...TL tutarındaki tazmin hükmünün bozulmasına ve yeniden hüküm tesisi için dosyanın Dairemize gönderilmesine karar verilmiştir.

Aynı tazmin hükmüne karşı Sorumlu (... Büyükşehir Belediye Başkanı) … tarafından Sayıştay Temyiz Kuruluna yapılan temyiz başvurusu üzerine anılan Kurul … tarihli ve … tutanak sayılı Kararıyla, söz konusu tazmin hükmü ...’in temyiz başvurusu üzerine düzenlenen … tarih ve … tutanak sayılı Kararıyla bozulduğundan Kurulca yapılacak işlem olmadığına, ancak aynı mahiyette olan bahse konu dosyaların gereği yapılmak üzere bozma kararı verilen dosya ile birleştirilerek Dairemize gönderilmesine karar vermiştir.

Temyiz Kurulunun anılan Kararlarına istinaden Dairemize havale edilen dosyalar ile konuya ilişkin düzenlenen … tarihli Ek Rapor ve eklerinin incelenmesi sonucunda gereği düşünüldü:

... Su ve Kanalizasyon İdaresi (...) Genel Müdürlük kadrosunda görev yapan ...’un 17.06.2019 tarihinde 1’inci dereceli Genel Müdürlük kadrosundan Yönetim Kurulu Üyeliğine atanmasına ve Genel Müdürlük kadrosuna başkası getirilmesine rağmen Yönetim Kurulu Üyeliği ücreti ile dolu olan Genel Müdürlük kadrosu ücreti karşılaştırılarak fazla olan Genel Müdürlük ücreti farkının tazminat farkı adı altında kendisine ödendiği görülmüştür.

2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun’un “Yönetim Kurulu” başlıklı 7’nci maddesinde, “Yönetim Kurulu bir başkanla beş üyeden oluşur.

Büyük Şehir Belediye Başkanı Yönetim Kurulunun başkanıdır. Belediye Başkanının bulunmaması halinde, Genel Müdür Yönetim Kuruluna başkanlık eder.

Genel Müdür ile genel müdür yardımcılarından hizmette en eski olanı, hizmette eşitlik halinde yaşlı bulunan Yönetim Kurulunun tabii üyesidirler. Yönetim Kurulunun diğer üç üyesi İstanbul Büyük Şehir Belediye Başkanının teklifi ve Çevre ve Şehircilik Bakanının onayı ile atanır.

Yönetim Kuruluna atanan üyelerin hizmet süresi 3 yıldır. Süresi dolanlar yeniden atanabilirler. Bir üyeliğin herhangi bir sebeple boşalması halinde, yerine atananlar daha önceki üyenin süresini tamamlarlar. Yönetim Kuruluna atanacak olanların İSKİ'nin konusuna giren teknik işlerde, yöneticilikte veya işletmecilikte uzmanlaşmış bulunmaları ve uzmanlıklarına uygun yükseköğrenim görmüş olmaları gerekir.

Üyeler, Devlet memurlarına ilişkin mevzuatta yer alan istisnalar dışında, özel ya da kamu sektöründe başka bir görev alamazlar. Genel, katma ve özel bütçeli idarelerin, kamu iktisadi teşebbüslerinin kadrolarından yönetim kuruluna getirilenler asıl görevlerinden maaşsız izinli sayılırlar. Bu kimselerin memuriyetleri ile buna ait her türlü hak ve yükümlülükleri saklıdır. İzinli oldukları müddet, terfi ve emekliliklerinde fiili hizmet olarak hesaba katılacağı gibi bunlardan izinli oldukları sırada terfi hakkını kazananlar, başkaca hiçbir işleme gerek kalmaksızın terfi ettirilirler.

Yönetim Kurulu üyelerinin ücretleri izinli sayıldıkları kurumlarda ellerine geçen ücretlerden daha az olursa, aradaki fark tazminat olarak kendilerine ödenir.” denilmektedir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Kadroların tespiti” başlıklı 33’üncü maddesi ile kadrosuz memur çalıştırılamayacağı kurala bağlamıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, Su ve Kanalizasyon İdarelerinin Yönetim Kurullarının doğal ve atanan üye olmak üzere iki tür üyeliği bulunmakta ve Genel Müdür kurulun doğal üyesi olmaktadır. Atanan üyeler ise 3 yıllığına mevzuatta belirtilen idarelerin kadrolarından atanabilmekte ve görev yaptıkları asıl kadrodan ücretsiz izinli sayılarak bu üyelerin memuriyetleri ile buna ait her türlü hak ve hükümlülükleri saklı kalarak kadrolarıyla ilişkileri devam etmektedir. Bununla birlikte, 657 sayılı Kanun hükümlerine göre kadrosuz memur çalıştırılamayacağından bir memur görevden alındığında eğitim ve öğrenim durumuna göre müktesebi olan başka bir kadroya atamasının gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

22.02.2007 tarihli ve 26442 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmeliğin “Kadroların tespiti” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğe ekli cetvellerde alt gruplar için unvan ve sayı itibarıyla tespit edilenler dışında kadro kullanılamaz. Ayrıca Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-2 ve (Değişik ibare: RG-17/4/2022-31812) Ek-3’te unvan, personel grubu ve sayı itibarıyla alt gruplar için belirlenen memur ve sürekli işçi kadro toplamı aşılamaz. Ancak, memur ve sürekli işçi kadro sayıları, tespit edilen memur ve işçi kadro sayısından daha az sayıda belirlenebilir.

(2) (Değişik: RG-2/4/2015-29314) Bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-2 Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro Standartları Cetvellerinde belirtilen birim müdürlüğü ve üstü yönetici kadro unvanları ile Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-3 Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Kadro Unvanları Listelerinden (I), (II) ve (III) sayılı listelerde belirtilen unvanlar kullanılarak idarî birimler oluşturulur. İdarî birimler ile bu birimlere ait kadro unvanları arasında yetki ve görev mükerrerliğine yer verilemez ve bu kadro unvanlarından aynı mahiyetteki hizmet ve görevleri ifa edebilecek birden fazla yönetici kadro unvanı ihdas edilemez. Birim müdürlüğü ve üstü yönetici kadro unvanları hizmet gereklerine uygun olarak belirlenir ve fiilen icra edilmeyen hizmetlere ilişkin kadro unvanları kullanılamaz. Ek-3 Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Kadro Unvanları Listelerinden (I) ve (II) sayılı listelerde yer alan 2975 unvan kodlu “Daire Başkanı” kadrosunun ihdas edilmesi durumunda; ihdas edilen her kadro için ayrı ayrı olmak üzere; görev ve yetki alanı bu maddede belirtilen hükümlere uygun olarak atamaya yetkili amir tarafından belirlenir.” denilmiştir.

Yönetmeliğe ekli “EK–2: Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro Standartları Cetvelleri”, “(E) Grubu: Belediye Bağlı Kuruluşları Norm Kadro Standartları Cetveli”nde Büyükşehir Belediyesine bağlı Su ve Kanalizasyon İdaresi için (E-3 Grubunda bulunan ... Su ve Kanalizasyon Genel Müdürlüğü için) 1 adet Genel Müdür kadrosu tahsis edilmiştir.

Anılan Yönetmelik hükümlerinden; kamu idarelerinde norm kadro cetvelinde unvan ve sayı itibariyle tespit edilen dışında kadro kullanılamayacağı, birden fazla yönetici kadro unvanının ihdas edilemeyeceği ve fiilen icra edilmeyen hizmetlere ilişkin kadro unvanlarının da kullanılamayacağı anlaşılmaktadır.

İlgilinin özlük dosyasında bulunan belgeler ile Hizmet Takip Programına göre, ... ...’de Mühendis olarak görev yaparken 17.04.2015 tarihinde ... Büyükşehir Belediyesine Genel Sekreter Yardımcısı olarak, daha sonra 05.01.2017 tarihinde ...’de Genel Müdür Yardımcısı ve 27.03.2017 tarihinde Genel Müdür olarak atanmıştır. ... 1’inci dereceli Genel Müdürlük kadrosunda görev yaparken ilgilinin ... Büyükşehir Belediye Başkanlığının … tarih ve … sayılı yazısı ile Genel Müdürlük kadrosundan alınarak Yönetim Kurulu Üyeliğine getirilmesi ve Genel Müdürlük kadrosuna …’ın atanması işlemi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığına başvurulmuş, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının … tarih ve … sayılı yazı ile uygun bulmasıyla ilgili 1’inci dereceli ... Genel Müdür kadrosundan alınarak Yönetim Kurulu Üyeliğine getirilmiş ve yerine aynı tarihli onay ile … atanmıştır. Genel Müdürlük kadrosundan alınan ve kadroya başkası atanarak ilgili kadroyla ilişiği kesilen ...’a Yönetim Kurulu Üyeliği ücreti ile daha fazla olan Genel Müdür kadrosu ücreti karşılaştırılarak aradaki fark, tazminat farkı olarak ödenmeye devam edilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve sorgu konusu olay birlikte değerlendirildiğinde, Genel Müdürlük kadrosundan başka bir kadroyla ilişkilendirilmeden alınan ve yerine başkasının atanması suretiyle eski kadrosu doldurulan başka bir değişle Genel Müdür kadrosuna başka biri atanarak bu kadro ile ilişiği kesilen ve görevden alma esnasında başka bir kadroyla ilişkilendirilmediğinden ücretsiz izinli sayılacağı bir kadrosu olmayan ...’a 2560 sayılı Kanun’un 7’nci maddesi gerekçe gösterilerek Genel Müdür kadrosu uhdesindeymiş gibi Yönetim Kurulu Üyeliği ücretleri ile Genel Müdür kadrosunun ücretleri karşılaştırılarak eksik olan tutarın ödenmesi mevzuata aykırıdır. 2560 sayılı Kanun’un 7’nci maddesine göre atanan üyelerin asıl görevlerinin kadrolarında ücretsiz izinli sayılacağı belirtildiğinden bu kadro ile ilişiği kesilmemektedir. Ancak ... Genel Müdürlük kadrosundan alınırken yerine başkası atanarak bu kadro ile ilişiği kesildiğinden dolu kadro olan Genel Müdür kadrosunda ücretsiz izinli sayılması mümkün değildir.

İlgilinin özlük dosyasında bulunan belgeler ile Hizmet Takip Programına göre öğrenim durumu itibariyle ihraz etmiş unvanı olan Mühendislik kadrosu müktesep kadrosudur. Görevden alma işleminde ilgilinin ilk olarak Mühendislik kadrosuna atanması oradan ücretsiz izinli sayılarak Yönetim Kurulu Üyeliğine getirilmesi gerekirdi. Dolayısıyla ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından … tarih ve … sayılı yazıda asli kadrosu olan Mühendislik kadrosuyla ilişkilendirilmeden Genel Müdürlük kadrosundan alınan ilgiliye Yönetim Kurulu Üyeliği ücreti ile Mühendis kadrosunun ücreti karşılaştırılarak ödeme yapılması yerine …’ın uhdesinde bulunan Genel Müdürlük Kadrosu ücreti ile karşılaştırma yapılarak aradaki farkın tazminat farkı olarak ödenmesi sonucu … TL kamu zararına neden olunmuştur.

Konunun sorumluluk yönünden değerlendirilmesinde;

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun;

“Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesinde, “Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.”,

“Harcama Talimatı ve Sorumluluk” başlıklı 32’nci maddesinde, “Bütçelerden harcama yapılabilmesi, harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkündür. Harcama talimatlarında hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgiler yer alır.

Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, Ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.”,

“Giderlerin Gerçekleştirilmesi” başlıklı 33’üncü maddesinde, “Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.

Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.”,

hükümlerine yer verilmiştir.

14.06.2007 tarihli ve 5189 sayılı Sayıştay Genel Kurul Kararı’nın “Sorumlular” başlıklı III’üncü kısmında ise,

“5018 sayılı Kanunun 11’inci maddesinde;

Bakanlıklarda müsteşar, diğer kamu idarelerinde en üst yönetici, il özel idarelerinde vali ve belediyelerde belediye başkanı üst yöneticidir...

…

Üst yöneticiler işlerin gidişatından harcama yetkililerinin ve diğer görevlilerin bilgilendirmeleri ve raporları ile bilgi sahibi olmaktadırlar. Bununla birlikte üst yöneticilerin özel kanunlardan doğan Sayıştaya karşı mali sorumlulukları olabileceği gibi, münferit bir olayda sorumluluklarına hükmedilmeleri de gerekebilir. Bu husus, meselenin Sayıştay yargısında görüşülmesi sırasında hükme bağlanacak bir konudur.”,

denilmektedir.

Bu hükümler bağlamında, sorgu konusu kamu zararı ...’un görevden alınırken Mühendis kadrosuyla ilişkilendirilmemesi ve Mühendis kadrosu yerine Genel Müdür kadrosunun hakları dikkate alınarak kendisine ödeme yapılması sebebiyle meydana geldiğinden Harcama Yetkilileri ve Gerçekleştirme Görevlilerinin yanında ilgilinin Mühendis kadrosuyla ilişkilendirilmeden görevden alındığı talep yazısını hazırlayarak ve onaylayarak harcama sürecine dâhil olan ... Büyükşehir Belediyesi Başkanı … de kamu zararından sorumludur.

Ancak, vefat eden Harcama Yetkilisi müteveffa ...’e (İnsan Kaynakları Eğitim Daire Başkanı) sorgu tebliğ edilemediğinden kendisine sorumluluk yüklenemeyecektir.

Sonuç olarak, öğrenim durumu itibariyle ihraz etmiş olduğu Mühendis kadrosuyla ilişkilendirilmeden Genel Müdürlük kadrosundan alınıp Yönetim Kurulu Üyeliğine getirilen ve yerine başkası atanarak eski kadrosu doldurulan ...’a Yönetim Kurulu Üyeliği ücretiyle Mühendislik kadrosu ücretinin karşılaştırılarak aradaki farkın tazminat olarak ödenmesi gerekirken dolu olan Genel Müdür kadrosu ücreti dikkate alınarak aradaki farkın tazminat olarak ödenmesi sonucu oluşan kamu zararı tutarı … TL’nin;

… TL’sinin Harcama Yetkilisi (İnsan Kaynakları Şube Müdürü) … ve Gerçekleştirme Görevlisi (Eğit. Hiz. Şube Müdürü) … ile Diğer Sorumlu (... Büyükşehir Belediyesi Başkanı) …’e,

… TL’sinin Gerçekleştirme Görevlisi (İnsan Kaynakları Şube Müdürü) … ile Diğer Sorumlu (... Büyükşehir Belediyesi Başkanı) …’e,

… TL’sinin Gerçekleştirme Görevlisi (Eğit. Hiz. Şube Müdürü) … ile Diğer Sorumlu (... Büyükşehir Belediyesi Başkanı) …’e,

müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizi ile ödettirilmesine, anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.

Karşı Oy

Üye …’un karşı oy gerekçesi:

Öğrenim durumu itibariyle ihraz etmiş olduğu Mühendis kadrosuyla ilişkilendirilmeden Genel Müdürlük kadrosundan alınan ve yerine başkası atanarak eski kadrosu doldurulan ...’a Yönetim Kurulu Üyeliği ücretiyle Mühendislik kadrosu ücretinin karşılaştırılarak aradaki farkın tazminat olarak ödenmesi gerekirken dolu olan Genel Müdür Kadrosu ücret dikate alınarak aradaki farkın tazminat olarak ödenmesi sonucu … TL kamu zararına sebebiyet verilmiştir.

Ancak kamu zararı ilgilinin görevden alınması sırasında yapılan işlemlerden değil kadro dolu olduğu halde bu kadro haklarının ikinci bir kişiye ödenmesinden kaynaklandığından ve bu mevzuata aykırı uygulamanın farkında olup üst yönetime bildirildiği halde yazılı bir emir olmadan ödeme yapıldığı için oluşan kamu zararında görevden alma işlemlerini gerçekleştiren ve onaylayan ... Büyükşehir Belediyesi Başkanı …’ün sorumluluğu bulunmamaktadır. Kamu zararından hukuka aykırı uygulamanın farkında olduğu halde ödemeyi gerçekleştirmek için ödeme emri belgelerini hazırlayan ve onaylayan Gerçekleştirme Görevlileri ve Harcama Yetkilileri sorumludur.

Bu sebeple, … TL kamu zararının ilgiliye ödemenin yapıldığı ödeme emri belgelerini hazırlayan ve onaylayan Harcama Yetkilileri ve Gerçekleştirme Görevlilerine müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine karar verilmesi gerektiği düşüncesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyorum.