Daire Karar Detayı
Daire
3
Karar Tarihi
15.04.2025
Karar No
527
İlam No
85
Madde No
6
Kamu İdaresi Türü
Belediyeler ve Bağlı İdareler
Hesap Yılı
2023
Konu
Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar
KARAR
Spor Kulübüne Mevzuata Aykırı Şekilde Ayni Yardım Yapılması
………. Belediyesi ………. Spor Kulübü Derneğinin, ………. Hentbol ………. Liginde mücadele eden ………. Hentbol Takımı için medikal malzemesi, Süper lig, play-off ve Türkiye Kupası karşılaşmaları öncesi yapılan çalışmaları için yemek hizmeti, play-off finali öncesi çalışmaları için yemek ve konaklama hizmeti alınması ve takımdaki yabancı oyuncular için araç kiralanması nedeniyle ………. TL tutarında kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasıyla ilgili olarak dosyada mevcut bilgi ve belgeler değerlendirilmiştir.
13.07.2005 tarih ve 25874 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5393 sayılı Belediye Kanununun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14 üncü maddesinde;
“Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla;
(…)
b) (…) (Değişik ikinci cümle: 12/11/2012-6360/17 md.) Gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verir, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdî yardım yapar ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan öğrencilere, sporculara, teknik yöneticilere ve antrenörlere belediye meclisi kararıyla ödül verebilir. (…)
(…)
Belediyenin görev, sorumluluk ve yetki alanı belediye sınırlarını kapsar.
(…)”
Denilmektedir.
Amatör spor kulüplerine ayni ve nakdi yardım yapılması madde metninde de görüleceği üzere, verilecek desteğin mahalli müşterek nitelikte olması ve sporu teşvik etmesi şartlarına bağlanmıştır.
Söz konusu şartlar incelendiğinde Anayasa Mahkemesinin 26.11.1988 tarih ve 20001 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1987/18 Esas numaralı bir kararında “mahalli müşterek ihtiyaçlar” için “…aynı yörede birlikte yaşamaktan doğan eylemli durumların yarattığı, yoğunlaştırdığı ve güncelleştirdiği, özünde yerel ve kamusal hizmet karakterinin ağır bastığı ortak beklentileri ifade etmektedir.” tanımının kullanıldığı, buna göre, mahalli müşterek ifadesinden, belediye sınırları içinde yaşayan belde sakinlerinin ortak beklentilerinin anlaşılması gerektiği açıktır.
Sporun teşvik edilmesi ise yukarıda 14 üncü maddede bahsi geçen; “… gençlere spor malzemesi verir, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan öğrencilere, sporculara, teknik yöneticilere ve antrenörlere belediye meclisi kararıyla ödül verebilir” hükümlerinde görüleceği üzere belde sakinlerinin spora yönelmesi ve spor yapmasının sağlanmasıdır. Bu noktada herhangi bir sporcunun veya spor kulübünün başarılı olmasını temin etmek sporun teşviki kapsamında düzenlenmemiştir.
Bunun dışında, ayni ve nakdi yardıma konu amatör spor kulüplerinin tayininde; kulüplerin ilgilendikleri spor branşları nedeniyle bağlı oldukları federasyonların hukuki statülerinin değil; yardımın muhatabına göre ilgili spor branşındaki takım ya da takımlarda, amatör spor anlayışının hakim olup olmadığının esas alınması gerekmektedir. Amatör spor faaliyeti ise, sporun maddi getiri amacıyla değil hobi, kişisel gelişim ve sağlıklı yaşam amacıyla yapılmasıdır. Amatör spor kulübü de, bu faaliyetlerin icra edilmesinin sağlandığı kuruluştur. Maddi saiklerle ve verilen ücret-primlerle müsabakalara katılan sporcuların sürekli bir şekilde maddi geçimlerinin ve başarılı olmalarının sağlanmaya çalışıldığı spor kulüplerinde ise amatör spor faaliyetini aşan varlık amacı oluşmaktadır ve burada artık belde sakinlerinin spora yönelmesinden ve spor yapmasının sağlanmasından söz etmek mümkün değildir.
Dolayısıyla belediyelerin, amatör spor kulüplerine yaptıkları yardımlarda, yukarıda belirtilen hususları gözetmeleri; mahalli müşterek ihtiyaçlara yönelik olmayan ve doğrudan sporu teşvik etmeyen kulüp, branş veya takımlara yardımda bulunmamaları gerekmektedir.
Hal böyle iken, ………. Belediyesi ………. Spor Kulübü Derneğine, ………. Hentbol ………. Liginde mücadele eden ………. Hentbol Takımı için medikal malzemesi verilmesi, yemek ve konaklama hizmeti alınması, takımdaki yabancı oyuncular için araç kiralanması gibi ayni yardım yapılmasında; mahalli müşterek nitelikte sporun teşviki ile belde nezdinde yaygınlaştırma amacından ziyade profesyonel ve sürekli bir anlayışla sporcu istihdamı ve istihdam edilen sporculara maddi olanaklar sağlama amacı güdüldüğü, takımın bulunduğu lig, her ne kadar profesyonel olarak tanımlanmasa da faaliyetlerin, profesyonel anlayışa göre yürütüldüğü görülmüştür.
10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu Zararı” başlıklı 71 inci maddesinde;
“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
Kamu zararının belirlenmesinde;
…
g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,
esas alınır.
…” denilmiştir.
Buna göre ………. Belediyesi ………. Spor Kulübü Derneğine, ………. Hentbol ………. Liginde mücadele eden ………. Hentbol Takımı için yapılan ayni yardımlar sebebiyle 71 inci maddenin bahsi geçen fıkrasında belirtilen mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması şeklinde tanımlanan kamu zararına sebebiyet verilmiştir.
Oluşan kamu zararından,
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32 nci maddesinde yer alan “Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun ve diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.” hükmü gereği harcama talimatının bütçe ilke ve esaslarına, kanun ve diğer mevzuata uygun olmasından sorumlu bulunan Harcama Yetkilisinin,
Aynı Kanunun “Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33 üncü maddesinde yer alan;
“Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.
…
Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.” hükmüne göre,
Ayrıca 31.12.2005 tarihli ve 26040 sayılı 3. Mükerrer Resmî Gazetede yayımlanan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esasların 12 ve 13 üncü maddelerinde ödeme emri belgesi düzenleme görevi ön mali kontrol kapsamında ele alındığından, “kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi de bu çerçevede değerlendirildiğinden, ilişikli ödeme emri belgelerini düzenleyen ve bu belgelerin üzerinde imzası bulunan Gerçekleştirme Görevlisinin,
Ve, ödemelerin dayanağı olan olur yazılarını imzalayan Belediye Başkan Yardımcısının,
Sorumlulukları bulunmaktadır.
Sonuç olarak, kamu zararı olarak hükmedilen toplam ………. TL’nin
- ………. TL’sinin Harcama Yetkilisi (……….) ………., Gerçekleştirme Görevlisi (……….) ………. ve Diğer Sorumlu (……….) ……….’a,
- ………. TL’sinin Harcama Yetkilisi (……….) ………., Gerçekleştirme Görevlisi (……….) ………. ve Diğer Sorumlu (……….) ……….’a
müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faiziyle birlikte ödettirilmesine,
Anılan Kanunun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
………. Belediyesi ………. Spor Kulübü Derneğinin, ………. Hentbol ………. Liginde mücadele eden ………. Hentbol Takımı için medikal malzemesi, Süper lig, play-off ve Türkiye Kupası karşılaşmaları öncesi yapılan çalışmaları için yemek hizmeti, play-off finali öncesi çalışmaları için yemek ve konaklama hizmeti alınması ve takımdaki yabancı oyuncular için araç kiralanması nedeniyle ………. TL tutarında kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasıyla ilgili olarak dosyada mevcut bilgi ve belgeler değerlendirilmiştir.
13.07.2005 tarih ve 25874 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5393 sayılı Belediye Kanununun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14 üncü maddesinde;
“Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla;
(…)
b) (…) (Değişik ikinci cümle: 12/11/2012-6360/17 md.) Gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verir, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdî yardım yapar ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan öğrencilere, sporculara, teknik yöneticilere ve antrenörlere belediye meclisi kararıyla ödül verebilir. (…)
(…)
Belediyenin görev, sorumluluk ve yetki alanı belediye sınırlarını kapsar.
(…)”
Denilmektedir.
Amatör spor kulüplerine ayni ve nakdi yardım yapılması madde metninde de görüleceği üzere, verilecek desteğin mahalli müşterek nitelikte olması ve sporu teşvik etmesi şartlarına bağlanmıştır.
Söz konusu şartlar incelendiğinde Anayasa Mahkemesinin 26.11.1988 tarih ve 20001 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1987/18 Esas numaralı bir kararında “mahalli müşterek ihtiyaçlar” için “…aynı yörede birlikte yaşamaktan doğan eylemli durumların yarattığı, yoğunlaştırdığı ve güncelleştirdiği, özünde yerel ve kamusal hizmet karakterinin ağır bastığı ortak beklentileri ifade etmektedir.” tanımının kullanıldığı, buna göre, mahalli müşterek ifadesinden, belediye sınırları içinde yaşayan belde sakinlerinin ortak beklentilerinin anlaşılması gerektiği açıktır.
Sporun teşvik edilmesi ise yukarıda 14 üncü maddede bahsi geçen; “… gençlere spor malzemesi verir, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan öğrencilere, sporculara, teknik yöneticilere ve antrenörlere belediye meclisi kararıyla ödül verebilir” hükümlerinde görüleceği üzere belde sakinlerinin spora yönelmesi ve spor yapmasının sağlanmasıdır. Bu noktada herhangi bir sporcunun veya spor kulübünün başarılı olmasını temin etmek sporun teşviki kapsamında düzenlenmemiştir.
Bunun dışında, ayni ve nakdi yardıma konu amatör spor kulüplerinin tayininde; kulüplerin ilgilendikleri spor branşları nedeniyle bağlı oldukları federasyonların hukuki statülerinin değil; yardımın muhatabına göre ilgili spor branşındaki takım ya da takımlarda, amatör spor anlayışının hakim olup olmadığının esas alınması gerekmektedir. Amatör spor faaliyeti ise, sporun maddi getiri amacıyla değil hobi, kişisel gelişim ve sağlıklı yaşam amacıyla yapılmasıdır. Amatör spor kulübü de, bu faaliyetlerin icra edilmesinin sağlandığı kuruluştur. Maddi saiklerle ve verilen ücret-primlerle müsabakalara katılan sporcuların sürekli bir şekilde maddi geçimlerinin ve başarılı olmalarının sağlanmaya çalışıldığı spor kulüplerinde ise amatör spor faaliyetini aşan varlık amacı oluşmaktadır ve burada artık belde sakinlerinin spora yönelmesinden ve spor yapmasının sağlanmasından söz etmek mümkün değildir.
Dolayısıyla belediyelerin, amatör spor kulüplerine yaptıkları yardımlarda, yukarıda belirtilen hususları gözetmeleri; mahalli müşterek ihtiyaçlara yönelik olmayan ve doğrudan sporu teşvik etmeyen kulüp, branş veya takımlara yardımda bulunmamaları gerekmektedir.
Hal böyle iken, ………. Belediyesi ………. Spor Kulübü Derneğine, ………. Hentbol ………. Liginde mücadele eden ………. Hentbol Takımı için medikal malzemesi verilmesi, yemek ve konaklama hizmeti alınması, takımdaki yabancı oyuncular için araç kiralanması gibi ayni yardım yapılmasında; mahalli müşterek nitelikte sporun teşviki ile belde nezdinde yaygınlaştırma amacından ziyade profesyonel ve sürekli bir anlayışla sporcu istihdamı ve istihdam edilen sporculara maddi olanaklar sağlama amacı güdüldüğü, takımın bulunduğu lig, her ne kadar profesyonel olarak tanımlanmasa da faaliyetlerin, profesyonel anlayışa göre yürütüldüğü görülmüştür.
10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu Zararı” başlıklı 71 inci maddesinde;
“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
Kamu zararının belirlenmesinde;
…
g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,
esas alınır.
…” denilmiştir.
Buna göre ………. Belediyesi ………. Spor Kulübü Derneğine, ………. Hentbol ………. Liginde mücadele eden ………. Hentbol Takımı için yapılan ayni yardımlar sebebiyle 71 inci maddenin bahsi geçen fıkrasında belirtilen mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması şeklinde tanımlanan kamu zararına sebebiyet verilmiştir.
Oluşan kamu zararından,
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32 nci maddesinde yer alan “Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun ve diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.” hükmü gereği harcama talimatının bütçe ilke ve esaslarına, kanun ve diğer mevzuata uygun olmasından sorumlu bulunan Harcama Yetkilisinin,
Aynı Kanunun “Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33 üncü maddesinde yer alan;
“Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.
…
Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.” hükmüne göre,
Ayrıca 31.12.2005 tarihli ve 26040 sayılı 3. Mükerrer Resmî Gazetede yayımlanan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esasların 12 ve 13 üncü maddelerinde ödeme emri belgesi düzenleme görevi ön mali kontrol kapsamında ele alındığından, “kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi de bu çerçevede değerlendirildiğinden, ilişikli ödeme emri belgelerini düzenleyen ve bu belgelerin üzerinde imzası bulunan Gerçekleştirme Görevlisinin,
Ve, ödemelerin dayanağı olan olur yazılarını imzalayan Belediye Başkan Yardımcısının,
Sorumlulukları bulunmaktadır.
Sonuç olarak, kamu zararı olarak hükmedilen toplam ………. TL’nin
- ………. TL’sinin Harcama Yetkilisi (……….) ………., Gerçekleştirme Görevlisi (……….) ………. ve Diğer Sorumlu (……….) ……….’a,
- ………. TL’sinin Harcama Yetkilisi (……….) ………., Gerçekleştirme Görevlisi (……….) ………. ve Diğer Sorumlu (……….) ……….’a
müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faiziyle birlikte ödettirilmesine,
Anılan Kanunun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.