Daire Karar Detayı
Daire
6
Karar Tarihi
16.10.2025
Karar No
987
İlam No
97
Madde No
1
Kamu İdaresi Türü
Belediyeler ve Bağlı İdareler
Hesap Yılı
2022
Konu
İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar
KARAR
Ek Fiyat Farkı/Finansal Kiralama
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi ve duruşmaya katılanların açıklamalarının dinlenmesi sonucunda;
... Büyükşehir Belediyesince 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 19’uncu maddesi kapsamında ihalesi yapılan 2 adet elektrikli otobüs ile şarj ünitelerinin Yüklenici tarafından ihale fiyatı üzerinden Finansal Kiralama Şirketine fatura edildiği, akabinde Belediye tarafından Finansal Kiralama Sözleşmesine dayanılarak teslim alındığı, söz konusu finansal kiralama işlemi için herhangi bir ihale yapılmadığı ve Finansal Kiralama Sözleşmesi kapsamında teslim alınan elektrikli otobüsler ile şarj üniteleri için ek fiyat farkı ödendiği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun;
“Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde, “Aşağıda belirtilen idarelerin kullanımında bulunan her türlü kaynaktan karşılanan mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihaleleri bu Kanun hükümlerine göre yürütülür:
a) (Değişik: 1/6/2007-5680/1 md.) Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile özel bütçeli idareler, il özel idareleri ve belediyeler ile bunlara bağlı; döner sermayeli kuruluşlar, birlikler (meslekî kuruluş şeklinde faaliyet gösterenler ile bunların üst kuruluşları hariç), tüzel kişiler.
…”,
“Finansal kiralama” başlıklı Ek 6’ncı maddesinde, “Kanun kapsamındaki idarelerin finansal kiralama suretiyle yapacakları mal alımlarında uygulanacak esas ve usuller Kurum tarafından belirlenir.”,
denilmektedir.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun;
“Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde, “Bu Kanun, Kamu İhale Kanununa tabi kurum ve kuruluşlar tarafından söz konusu Kanun hükümlerine göre yapılan ihaleler sonucunda düzenlenen sözleşmeleri kapsar.”,
“Ek fiyat farkı veya sözleşmelerin feshi” başlıklı Geçici 6’ncı maddesinde, “1/4/2022 tarihinden önce 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre ihale edilen mal ve hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin Türk lirası üzerinden yapılan ve bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla devam eden (kabulü/geçici kabulü onaylanmamış olan) sözleşmelerde;
a) 1/1/2022 tarihinden sonra (bu tarih dâhil) gerçekleştirilen kısımlar için; ihale dokümanında fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin hüküm bulunanlarda, sözleşmesine göre hesaplanan fiyat farkı tutarı oransal olarak artırılabilir, ihale dokümanında fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin hüküm bulunmayanlar ile hüküm bulunmakla birlikte sadece girdilerin bir kısmı için fiyat farkı hesaplananlarda hesaplanmayan kısımlar için de fiyat farkı verilebilir.
b) 1/1/2022 ile 31/3/2022 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) gerçekleştirilen kısımlar için, ihale dokümanında fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin hüküm bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, 1/7/2021 ile 31/3/2022 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) ihalesi yapılan işlerde ihale tarihinin (son teklif verme tarihi) içinde bulunduğu aya ait endeks, 1/7/2021 tarihinden önce ihale edilen işlerde ise 2021 yılı Haziran ayına ait endeks temel endeks olarak kabul edilerek ve sözleşme fiyatları kullanılarak yüklenicinin başvurusu üzerine sözleşmesine göre hesaplanan fiyat farkına ilave olarak ek fiyat farkı verilebilir.
..”,
hükümlerine yer verilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinde, idarelerin kullanımında bulunan her türlü kaynaktan karşılanan mal veya hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinin 4734 sayılı Kanun hükümlerine göre yürütüleceği ve belediyelerin de bu kapsamda olduğu ifade edilmiştir. Ayrıca, Kanun kapsamındaki idarelerin finansal kiralama suretiyle yapacakları mal alımlarında uygulanacak esas ve usullerin Kamu İhale Kurumu tarafından belirleneceği düzenlenmiştir. Ancak buna ilişkin olarak ilgili Kurum tarafından herhangi bir düzenleme yapılmamıştır. Bu kapsamda, kamu kurumları tarafından yapılacak finansal kiralamaların 4734 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılması gerekmektedir.
6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde, finansal kiralama, bir finansal kiralama sözleşmesine dayalı olmak koşuluyla, anılan Kanun veya ilgili mevzuatı uyarınca yetkilendirilen kiralayan tarafından finansman sağlamaya yönelik olarak bir malın mülkiyetinin kira süresi sonunda kiracıya devredilmesi, kiracıya kira süresi sonunda malın rayiç bedelinden düşük bir bedelle satın alma hakkı tanınması, kiralama süresinin malın ekonomik ömrünün yüzde sekseninden daha büyük bir bölümünü kapsaması veya finansal kiralama sözleşmesine göre yapılacak kira ödemelerinin bugünkü değerlerinin toplamının malın rayiç bedelinin yüzde doksanından daha büyük bir değeri oluşturması hâllerinden herhangi birini sağlayan kiralama işlemi olarak tanımlanmıştır.
3226 sayılı Finansal Kiralama Kanunu’nun “Sözleşme” başlıklı 4’üncü maddesine göre ise, finansal kiralama sözleşmesi, kiralayanın, kiracının talebi ve seçimi üzerine üçüncü kişiden satın aldığı veya başka suretle temin ettiği bir malın zilyetliğini, her türlü faydayı sağlamak üzere ve belli bir süre feshedilmemek şartı ile kira bedeli karşılığında, kiracıya bırakmasını öngören bir sözleşmedir.
... Büyükşehir Belediyesi tarafından …/… İhale Kayıt Numaralı “... 2 Adet Solo Tip Elektrikli Otobüs (Şarj Üniteleri İle Birlikte) Alımı” işi kapsamında 16.03.2022 tarihinde ... ... Sanayi ve Ticaret AŞ ile … TL bedel üzerinden Sözleşme imzalanmıştır.
Söz konusu Sözleşme’nin “Malın/İşin teslim alma şekil ve şartları ile teslim programı başlıklı” 10’uncu maddesi ile Teknik Şartname’nin “D. GENEL ŞARTLAR” başlıklı bölümünün 6’ncı maddesinde, otobüslerin Belediyeye trafik tescil işlemleri yapılmış, mali mesuliyet trafik sigortası ve motorlu taşıtlar vergisi ödenmiş, plakaları takılmış halde teslim edileceği belirtilmiş olmasına rağmen 22.07.2022 tarihinde otobüslerin Belediye adına trafik tescil işlemleri yapılmadan kabul işlemleri gerçekleştirilmiştir.
Akabinde 22.08.2022 tarihinde Belediye ile ... Finansal Kiralama Anonim Şirketi arasında 4734 sayılı Kanun’da belirtilen usullere uyulmaksızın gerçekleştirilen finansal kiralama işlemi sonucunda 60 ay vadeli ve … TL (Anapara: … TL, Faiz: … TL) tutarlı Finansal Kiralama Sözleşmesi imzalanmıştır. Sözleşme kapsamında, Yüklenici tarafından ihale kapsamındaki mallar ihale bedeli üzerinden Belediye yerine ... Finansal Kiralama Anonim Şirketi’ne fatura edilmiş ve otobüslerin trafik tescilleri 11.11.2022 tarihinde Şirket adına yapılmıştır. Ayrıca, Belediye tarafından Yükleniciye 4735 sayılı Kanun’un Geçici 6’ncı maddesine istinaden 2022 yılında … TL ek fiyat farkı ödenmiştir.
Dolayısıyla, ... ... Sanayi ve Ticaret AŞ ile imzalanan Sözleşmede belirtilen yükümlülükler yerine getirilmeden ve Sözleşme bedeli … TL ödenmeden Yüklenici Firmaya ek fiyat farkı verilmiştir. Diğer bir ifade ile bahse konu malların Leasing Sözleşmesi kapsamında alınmış olmasına karşın … Firmasıyla yapılan Sözleşme kapsamında tamamlanmamış bir ihale sürecine istinaden ek fiyat farkı ödenmiştir.
Ancak, 4735 sayılı Kanun’un Geçici 6’ncı maddesine istinaden ek fiyat farkı ödenebilmesi için ön koşul 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale yapılarak sözleşme imzalanması olduğundan, 4735 sayılı Kanun’un Geçici 6’ncı maddesine istinaden Yükleniciye ek fiyat farkı ödenmemesi gerekirdi. Zira, 2 adet elektrikli otobüs ve şarj ünitesi, herhangi bir ihale usulü uygulanmaksızın imzalanan Finansal Kiralama Sözleşmesi kapsamında teslim alınmıştır. Söz konusu mallar, ihale sonucunda oluşan fiyat üzerinden Belediyeye değil de Finansal Kiralama Şirketine intikal etmiştir. Ayrıca finansal kiralama sözleşmesinin vade sonuna kadar Belediye mal sahibi değil kiracı durumundadır.
Böyle bir durumda Belediye tarafından 4735 sayılı Kanun’un Geçici 6’ncı maddesine istinaden yükleniciye ek fiyat farkı ödenmesi mümkün değildir. Çünkü 4735 sayılı Kanun’un Geçici 6’ncı maddesine istinaden ek fiyat farkı ödenebilmesi için ön koşul 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale yapılarak sözleşme imzalanmasıdır.
Açıklanan gerekçelerle, Belediye tarafından 4734 sayılı Kanun’a göre ihale yapılmadan imzalanan Finansal Kiralama Sözleşmesi kapsamında teslim alınan elektrikli otobüs ve şarj üniteleri için ek fiyat farkı ödenmesi sonucunda … TL kamu zararına neden olunmuştur.
Sorumluların savunmalarında, işin 4734 sayılı Kanun çerçevesinde ihale edildikten sonra 4735 sayılı Kanun’a göre imzalanan sözleşme sonrasında ihale mevzuatına uygun şekilde kabul ve hakediş düzenleme işlemlerinin yapıldığı, süreç boyunca ihalenin fesih veya tasfiye edilmediği ve 4735 sayılı Kanun’un Geçici 6’ncı maddesine göre Yüklenicinin ek fiyat farkı ödemesi almaya hak kazandığı ifade edilmişse de;
22.07.2022 tarihinde ihale kapsamında mallar için muayene ve kabul işlemleri yapılsa da, söz konusu mallar ihale sonucunda imzalanan Sözleşme kapsamında değil de herhangi bir ihale usulü uygulanmaksızın imzalanan Finansal Kiralama Sözleşmesi kapsamında Belediyeye intikal etmiştir. Belediye ile ... Finansal Kiralama Anonim Şirketi arasında imzalanan finansal kiralama sözleşmesi, …/… İhale Kayıt Numaralı mal alımı ihalesi kapsamında imzalanan Sözleşmeden çok daha farklı hükümler ve edimler içeren özellikli bir kiralama sözleşmesidir. Bu Sözleşmede belirtilen vadenin (60 ay) sonuna kadar Belediye mal sahibi değil kiracı durumundadır ve Sözleşmede belirtilen şartların gerçekleşmesi durumunda malların mülkiyeti Belediyeye devrolacaktır.
Böyle bir durumda, Belediye tarafından 4735 sayılı Kanun’un Geçici 6’ncı maddesine istinaden yükleniciye ek fiyat farkı ödenmesi mümkün değildir. Çünkü 4735 sayılı Kanun’un Geçici 6’ncı maddesine istinaden ek fiyat farkı ödenebilmesi için ön koşul 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale yapılarak sözleşme imzalanmasıdır. Ancak yukarıda da belirtildiği üzere söz konusu elektrikli otobüsleri ve şarj istasyonlarını Belediyenin kullanımına bırakan Finansal Kiralama Sözleşmesi 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale yapılarak imzalanan bir sözleşme değildir.
Savunmalarda, Belediyenin hukuk ve mali hizmetler birimlerinden görüş alınarak ve üst yöneticilerin olurları alınarak işlemlerin tesis edildiği, Yükleniciye ek fiyat farkı ödemesi yapılmasaydı Yüklenici tarafından doğacak zarar için mahkeme yoluna gidebileceği ifade edilmişse de;
Belediyenin hukuk ve mali hizmetler birimlerinden görüş alınarak ve üst yöneticilerin olurları alınarak işlemlerin tesis edilmesi sorumluluğa ilişkin illiyet bağını kesen bir husus değildir. Kaldı ki alınan görüşler ihalenin finansmanının finansal kiralama sözleşmesi ile yapılmasına ilişkin olup ek fiyat farkı ödenmesine ilişkin herhangi bir görüş bulunmamaktadır. Diğer taraftan, Yüklenicinin ek fiyat farkı alamadığı durumda doğacak zararı için mahkeme yoluna gidebileceği hususu da henüz gerçekleşmemiş bir durum olduğu için kamu zararına ilişkin sorumluluğu ortadan kaldırmamaktadır.
Yine sorumlular tarafından, Yüklenici ... ... Sanayi ve Ticaret AŞ’den, aynı özeliklerde olan otobüsler için 19.08.2024 tarihli alınan teklife göre 1 adet … marka … Otobüsü Akü şarj ünitesinin, ÖTV ve KDV dahil edilmemiş birim fiyatının … Euro olduğu ve alınan araçlara ödenen tutarın günümüz koşullarına kıyasla makul kaldığı ifade edilmişse de; otobüslerin güncel fiyatının yüksek olması söz konusu kamu zararını ortadan kaldıran bir durum değildir.
Konunun sorumluluk yönünden değerlendirilmesi:
Harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin sorumluluğunun değerlendirilmesi:
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun;
“Harcama yetkisi ve yetkilisi” başlıklı 31’inci maddesinde, “Bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir.
…”,
“Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32’nci maddesinde, “Bütçelerden harcama yapılabilmesi, harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkündür. Harcama talimatlarında hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgiler yer alır.
Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun ve diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.”,
“Giderin gerçekleşmesi” başlıklı 33’üncü maddesinde, “Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. (Değişik son cümle: 22/12/2005-5436/10 md.) Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.
Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.
…
Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.
...”,
yer alan hükümler uyarınca, oluşan kamu zararından ödeme emri belgesinde imzası bulunan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin sorumluluğu bulunmaktadır.
Diğer sorumlu sıfatlarıyla sorumlu tutulanların sorumluluklarının değerlendirilmesi:
Diğer sorumlu sıfatlarıyla sorumlu tutulan (Raylı Sistemler Şube Müdür V.) … … …, (Şehir Plancısı) … … ve (Makine Mühendisi) … … tarafından, hakedişi imzalayan ve araçları 4734 sayılı Kanun’a göre yapılmış olan ihaleye ve 4735 sayılı Kanun’a göre imzalanan sözleşme hükümlerine göre teslim alan personele sorumluluk atfedilmesinin doğru bir yaklaşım olmadığı, mal alımı sözleşmesinden bağımsız olarak sonradan ödemeyi yapacak birim yetkililerince imzalanan ve yetki ve sorumlulukları dışındaki finansal kiralama sözleşmesi ve doğurduğu finansal yükümlülük ile bir bağlarının bulunmadığı ifade edilmişse de;
4735 sayılı Kanun’un “Görevlilerin ceza sorumluluğu” başlıklı 28’inci maddesinde, “Muayene ve kabul komisyonlarının başkan ve üyeleri, yapı denetim görevlileri ve ihtiyacın karşılanma sürecindeki her aşamada görev alan diğer ilgililerin, görevlerini kanunî gereklere uygun veya tarafsızlıkla yapmadıklarının, taraflardan birinin zararına yol açacak ihmalde veya kusurlu hareketlerde bulunduklarının tespiti halinde, haklarında ilgili mevzuatları gereğince disiplin cezası uygulanır. Ayrıca, fiil veya davranışlarının özelliğine göre haklarında ceza kovuşturulması da yapılır ve hükmolunacak ceza ile birlikte tarafların uğradıkları zarar ve ziyan genel hükümlere göre kendilerine tazmin ettirilir. …” denilmektedir.
Söz konusu Kanun maddesi çerçevesinde, 4734 sayılı Kanun’a uymaksızın ihalesiz şekilde yapılan Finansal Kiralama Sözleşmesi kapsamında kiracı vasfıyla Belediyenin kullanımına bırakılan elektrikli otobüsler ve şarj istasyonlarına ilişkin olarak, 4735 sayılı Kanun’un Geçici 6’ncı maddesine göre fiyat farkı ödenmesini öngören hakedişi düzenleyen görevlilerin oluşan kamu zararında sorumluluğu bulunmaktadır.
Ayrıca sorumlularca, mal alımı sözleşmesinden bağımsız olarak sonradan ödemeyi yapacak birim yetkililerince imzalanan ve yetki ve sorumlulukları dışındaki Finansal Kiralama Sözleşmesinin doğurduğu finansal yükümlülük ile bir bağlarının bulunmadığı ifade edilse de, sorgunun konusu Finansal Kiralama Sözleşmesi nedeniyle doğan yükümlülükler değildir. Sorgunun konusu yukarıda da belirtildiği üzere mevzuatta öngörülen şartlar oluşmadan yapılan ek fiyat farkı ödemesidir.
Açıklanan nedenlerle, söz konusu kamu zararından Yükleniciye ek fiyat farkı ödenmesini öngören hakediş raporunu düzenleyen görevlilerin de sorumlulukları bulunmaktadır.
Bu itibarla, kamu zararı tutarı … TL’nin Harcama Yetkilisi (Ulaşım Planlama ve Raylı Sistem Dairesi Başkan V.) … … …, Gerçekleştirme Görevlisi (Memur) … … ile Diğer Sorumlular (Raylı Sistemler Şube Müdür V.) … … …, (Şehir Plancısı) … … ve (Makine Mühendisi) … …’e müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizi ile ödettirilmesine, 6085 sayılı Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca Ek İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.
Karşı Oy
Üye … … ve Üye … …’ın karşı oy gerekçesi:
... Büyükşehir Belediyesi tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 19’uncu maddesi uyarınca …/… İhale Kayıt Numarası ile “... 2 Adet Solo Tip Elektrikli Otobüs (Şarj Üniteleri İle Birlikte) Alımı” işi için ihaleye çıkılmış olup, ihalenin uygun teklifi veren ... ... Sanayi ve Ticaret AŞ üzerinde kalmış ve 16.03.2022 tarihinde anılan Şirket ile 120 gün teslim süreli mal alım Sözleşmesi imzalanmıştır.
Büyükşehir Belediyesi ve ... ... Sanayi ve Ticaret AŞ arasında imzalanan Sözleşme uyarınca 2 Adet Solo Tip Elektrikli Otobüs 02.07.2022 tarihinde araç teslim tutanağı ile teslim edilmiştir.
... Büyükşehir Belediyesi Meclisinin 18.05.2022 tarihli ve … sayılı Kararıyla da, “2 Adet Solo Tip Elektrikli Otobüs (Şarj Üniteleri ile Birlikte) Alımı İşi İhalesi kapsamında alımı gerçekleştirilecek malların finansal kiralama yöntemi ile borçlanma yapılarak alımının yapılması için Genel Sekreter ... … …’e yetki verilmesine” karar verilmiştir. Söz konusu yetki çerçevesinde finansal kiralamaya gidilmiş ve ... Finansal Kiralama AŞ ile 02.08.2022 tarihinde Finansal Kiralama Sözleşmesi imzalanmıştır.
Buna göre, somut olayda birbiri ile bağlantılı iki iş bulunmakta olup, biri Mal Alım İhalesi diğeri ise Finansal Kiralama Sözleşmesidir. Finansal Kiralama, Mal Alımı İhalesinde nitelikleri ve fiyatı belirlenerek teslim alınan malın bedelinin ödenmesi aşamasında bir finansman modeli olarak kullanılmıştır.
15.04.2022 tarihli ve 31810 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7394 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 19’uncu maddesi ile 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’na eklenen “Ek fiyat farkı veya sözleşmelerin feshi” başlıklı geçici 6’ncı maddede ve 13.05.2022 tarihli ve 31834 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5546 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı eki 4735 sayılı Kamu İhaleleri Sözleşmeleri Kanununun Geçici 6 ncı Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Esaslar’ın “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında, 01.04.2022 tarihinden önce 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre ihale edilen mal ve hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin yapılan ve 4735 sayılı Kanun’un geçici 6’ncı maddesinin yürürlüğe girdiği 15.04.2022 tarihi itibarıyla devam eden (kabulü/geçici kabulü onaylanmamış olan) sözleşmelerde ek fiyat farkı verilebileceği belirtilmektedir.
Yukarıda belirtilen mevzuata göre ek fiyat farkı verilebilmesi için iki şart aranmaktadır. Birinci şart Sözleşmenin 01.04.2022 tarihinden önce 4734 sayılı Kanun’a göre ihale edilen mal ve hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin olması, ikinci şart ise 4735 sayılı Kanun’un geçici 6’ncı maddesinin yürürlüğe girdiği 15.04.2022 tarihi itibarıyla bu ihalenin devam ediyor olmasıdır.
İlama konu olayda, ihale tarihi 16.02.2022 olup, sözleşme tarihi 16.03.2022’dir. Buna göre, ihale tarihi mevzuat hükmünde belirtilen 01.04.2022 tarihinden öncedir. Ayrıca, geçici 6’ncı maddenin yürürlüğe girdiği 15.04.2022 tarihinde ise ... ... Sanayi ve Ticaret AŞ ile imzalanan Sözleşme hükümleri devam etmektedir. Zira Finansal Kiralama Sözleşmesi tarihi 02.08.2022’dir. Dolayısıyla, ek fiyat farkı verilebilmesi için aranan iki şart da sağlanmaktadır.
Açıklanan gerekçelerle, 4734 sayılı Kanun’un 19’uncu maddesine göre ihalesi yapılan ... 2 Adet Solo Tip Elektrikli Otobüs (Şarj Üniteleri İle Birlikte) Alımı İşi kapsamında ek fiyat farkı ödenmesi mevzuatına uygun olduğundan, konu hakkında ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmesi gerektiği düşüncesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi ve duruşmaya katılanların açıklamalarının dinlenmesi sonucunda;
... Büyükşehir Belediyesince 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 19’uncu maddesi kapsamında ihalesi yapılan 2 adet elektrikli otobüs ile şarj ünitelerinin Yüklenici tarafından ihale fiyatı üzerinden Finansal Kiralama Şirketine fatura edildiği, akabinde Belediye tarafından Finansal Kiralama Sözleşmesine dayanılarak teslim alındığı, söz konusu finansal kiralama işlemi için herhangi bir ihale yapılmadığı ve Finansal Kiralama Sözleşmesi kapsamında teslim alınan elektrikli otobüsler ile şarj üniteleri için ek fiyat farkı ödendiği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun;
“Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde, “Aşağıda belirtilen idarelerin kullanımında bulunan her türlü kaynaktan karşılanan mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihaleleri bu Kanun hükümlerine göre yürütülür:
a) (Değişik: 1/6/2007-5680/1 md.) Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile özel bütçeli idareler, il özel idareleri ve belediyeler ile bunlara bağlı; döner sermayeli kuruluşlar, birlikler (meslekî kuruluş şeklinde faaliyet gösterenler ile bunların üst kuruluşları hariç), tüzel kişiler.
…”,
“Finansal kiralama” başlıklı Ek 6’ncı maddesinde, “Kanun kapsamındaki idarelerin finansal kiralama suretiyle yapacakları mal alımlarında uygulanacak esas ve usuller Kurum tarafından belirlenir.”,
denilmektedir.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun;
“Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde, “Bu Kanun, Kamu İhale Kanununa tabi kurum ve kuruluşlar tarafından söz konusu Kanun hükümlerine göre yapılan ihaleler sonucunda düzenlenen sözleşmeleri kapsar.”,
“Ek fiyat farkı veya sözleşmelerin feshi” başlıklı Geçici 6’ncı maddesinde, “1/4/2022 tarihinden önce 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre ihale edilen mal ve hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin Türk lirası üzerinden yapılan ve bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla devam eden (kabulü/geçici kabulü onaylanmamış olan) sözleşmelerde;
a) 1/1/2022 tarihinden sonra (bu tarih dâhil) gerçekleştirilen kısımlar için; ihale dokümanında fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin hüküm bulunanlarda, sözleşmesine göre hesaplanan fiyat farkı tutarı oransal olarak artırılabilir, ihale dokümanında fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin hüküm bulunmayanlar ile hüküm bulunmakla birlikte sadece girdilerin bir kısmı için fiyat farkı hesaplananlarda hesaplanmayan kısımlar için de fiyat farkı verilebilir.
b) 1/1/2022 ile 31/3/2022 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) gerçekleştirilen kısımlar için, ihale dokümanında fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin hüküm bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, 1/7/2021 ile 31/3/2022 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) ihalesi yapılan işlerde ihale tarihinin (son teklif verme tarihi) içinde bulunduğu aya ait endeks, 1/7/2021 tarihinden önce ihale edilen işlerde ise 2021 yılı Haziran ayına ait endeks temel endeks olarak kabul edilerek ve sözleşme fiyatları kullanılarak yüklenicinin başvurusu üzerine sözleşmesine göre hesaplanan fiyat farkına ilave olarak ek fiyat farkı verilebilir.
..”,
hükümlerine yer verilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinde, idarelerin kullanımında bulunan her türlü kaynaktan karşılanan mal veya hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinin 4734 sayılı Kanun hükümlerine göre yürütüleceği ve belediyelerin de bu kapsamda olduğu ifade edilmiştir. Ayrıca, Kanun kapsamındaki idarelerin finansal kiralama suretiyle yapacakları mal alımlarında uygulanacak esas ve usullerin Kamu İhale Kurumu tarafından belirleneceği düzenlenmiştir. Ancak buna ilişkin olarak ilgili Kurum tarafından herhangi bir düzenleme yapılmamıştır. Bu kapsamda, kamu kurumları tarafından yapılacak finansal kiralamaların 4734 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılması gerekmektedir.
6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde, finansal kiralama, bir finansal kiralama sözleşmesine dayalı olmak koşuluyla, anılan Kanun veya ilgili mevzuatı uyarınca yetkilendirilen kiralayan tarafından finansman sağlamaya yönelik olarak bir malın mülkiyetinin kira süresi sonunda kiracıya devredilmesi, kiracıya kira süresi sonunda malın rayiç bedelinden düşük bir bedelle satın alma hakkı tanınması, kiralama süresinin malın ekonomik ömrünün yüzde sekseninden daha büyük bir bölümünü kapsaması veya finansal kiralama sözleşmesine göre yapılacak kira ödemelerinin bugünkü değerlerinin toplamının malın rayiç bedelinin yüzde doksanından daha büyük bir değeri oluşturması hâllerinden herhangi birini sağlayan kiralama işlemi olarak tanımlanmıştır.
3226 sayılı Finansal Kiralama Kanunu’nun “Sözleşme” başlıklı 4’üncü maddesine göre ise, finansal kiralama sözleşmesi, kiralayanın, kiracının talebi ve seçimi üzerine üçüncü kişiden satın aldığı veya başka suretle temin ettiği bir malın zilyetliğini, her türlü faydayı sağlamak üzere ve belli bir süre feshedilmemek şartı ile kira bedeli karşılığında, kiracıya bırakmasını öngören bir sözleşmedir.
... Büyükşehir Belediyesi tarafından …/… İhale Kayıt Numaralı “... 2 Adet Solo Tip Elektrikli Otobüs (Şarj Üniteleri İle Birlikte) Alımı” işi kapsamında 16.03.2022 tarihinde ... ... Sanayi ve Ticaret AŞ ile … TL bedel üzerinden Sözleşme imzalanmıştır.
Söz konusu Sözleşme’nin “Malın/İşin teslim alma şekil ve şartları ile teslim programı başlıklı” 10’uncu maddesi ile Teknik Şartname’nin “D. GENEL ŞARTLAR” başlıklı bölümünün 6’ncı maddesinde, otobüslerin Belediyeye trafik tescil işlemleri yapılmış, mali mesuliyet trafik sigortası ve motorlu taşıtlar vergisi ödenmiş, plakaları takılmış halde teslim edileceği belirtilmiş olmasına rağmen 22.07.2022 tarihinde otobüslerin Belediye adına trafik tescil işlemleri yapılmadan kabul işlemleri gerçekleştirilmiştir.
Akabinde 22.08.2022 tarihinde Belediye ile ... Finansal Kiralama Anonim Şirketi arasında 4734 sayılı Kanun’da belirtilen usullere uyulmaksızın gerçekleştirilen finansal kiralama işlemi sonucunda 60 ay vadeli ve … TL (Anapara: … TL, Faiz: … TL) tutarlı Finansal Kiralama Sözleşmesi imzalanmıştır. Sözleşme kapsamında, Yüklenici tarafından ihale kapsamındaki mallar ihale bedeli üzerinden Belediye yerine ... Finansal Kiralama Anonim Şirketi’ne fatura edilmiş ve otobüslerin trafik tescilleri 11.11.2022 tarihinde Şirket adına yapılmıştır. Ayrıca, Belediye tarafından Yükleniciye 4735 sayılı Kanun’un Geçici 6’ncı maddesine istinaden 2022 yılında … TL ek fiyat farkı ödenmiştir.
Dolayısıyla, ... ... Sanayi ve Ticaret AŞ ile imzalanan Sözleşmede belirtilen yükümlülükler yerine getirilmeden ve Sözleşme bedeli … TL ödenmeden Yüklenici Firmaya ek fiyat farkı verilmiştir. Diğer bir ifade ile bahse konu malların Leasing Sözleşmesi kapsamında alınmış olmasına karşın … Firmasıyla yapılan Sözleşme kapsamında tamamlanmamış bir ihale sürecine istinaden ek fiyat farkı ödenmiştir.
Ancak, 4735 sayılı Kanun’un Geçici 6’ncı maddesine istinaden ek fiyat farkı ödenebilmesi için ön koşul 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale yapılarak sözleşme imzalanması olduğundan, 4735 sayılı Kanun’un Geçici 6’ncı maddesine istinaden Yükleniciye ek fiyat farkı ödenmemesi gerekirdi. Zira, 2 adet elektrikli otobüs ve şarj ünitesi, herhangi bir ihale usulü uygulanmaksızın imzalanan Finansal Kiralama Sözleşmesi kapsamında teslim alınmıştır. Söz konusu mallar, ihale sonucunda oluşan fiyat üzerinden Belediyeye değil de Finansal Kiralama Şirketine intikal etmiştir. Ayrıca finansal kiralama sözleşmesinin vade sonuna kadar Belediye mal sahibi değil kiracı durumundadır.
Böyle bir durumda Belediye tarafından 4735 sayılı Kanun’un Geçici 6’ncı maddesine istinaden yükleniciye ek fiyat farkı ödenmesi mümkün değildir. Çünkü 4735 sayılı Kanun’un Geçici 6’ncı maddesine istinaden ek fiyat farkı ödenebilmesi için ön koşul 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale yapılarak sözleşme imzalanmasıdır.
Açıklanan gerekçelerle, Belediye tarafından 4734 sayılı Kanun’a göre ihale yapılmadan imzalanan Finansal Kiralama Sözleşmesi kapsamında teslim alınan elektrikli otobüs ve şarj üniteleri için ek fiyat farkı ödenmesi sonucunda … TL kamu zararına neden olunmuştur.
Sorumluların savunmalarında, işin 4734 sayılı Kanun çerçevesinde ihale edildikten sonra 4735 sayılı Kanun’a göre imzalanan sözleşme sonrasında ihale mevzuatına uygun şekilde kabul ve hakediş düzenleme işlemlerinin yapıldığı, süreç boyunca ihalenin fesih veya tasfiye edilmediği ve 4735 sayılı Kanun’un Geçici 6’ncı maddesine göre Yüklenicinin ek fiyat farkı ödemesi almaya hak kazandığı ifade edilmişse de;
22.07.2022 tarihinde ihale kapsamında mallar için muayene ve kabul işlemleri yapılsa da, söz konusu mallar ihale sonucunda imzalanan Sözleşme kapsamında değil de herhangi bir ihale usulü uygulanmaksızın imzalanan Finansal Kiralama Sözleşmesi kapsamında Belediyeye intikal etmiştir. Belediye ile ... Finansal Kiralama Anonim Şirketi arasında imzalanan finansal kiralama sözleşmesi, …/… İhale Kayıt Numaralı mal alımı ihalesi kapsamında imzalanan Sözleşmeden çok daha farklı hükümler ve edimler içeren özellikli bir kiralama sözleşmesidir. Bu Sözleşmede belirtilen vadenin (60 ay) sonuna kadar Belediye mal sahibi değil kiracı durumundadır ve Sözleşmede belirtilen şartların gerçekleşmesi durumunda malların mülkiyeti Belediyeye devrolacaktır.
Böyle bir durumda, Belediye tarafından 4735 sayılı Kanun’un Geçici 6’ncı maddesine istinaden yükleniciye ek fiyat farkı ödenmesi mümkün değildir. Çünkü 4735 sayılı Kanun’un Geçici 6’ncı maddesine istinaden ek fiyat farkı ödenebilmesi için ön koşul 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale yapılarak sözleşme imzalanmasıdır. Ancak yukarıda da belirtildiği üzere söz konusu elektrikli otobüsleri ve şarj istasyonlarını Belediyenin kullanımına bırakan Finansal Kiralama Sözleşmesi 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale yapılarak imzalanan bir sözleşme değildir.
Savunmalarda, Belediyenin hukuk ve mali hizmetler birimlerinden görüş alınarak ve üst yöneticilerin olurları alınarak işlemlerin tesis edildiği, Yükleniciye ek fiyat farkı ödemesi yapılmasaydı Yüklenici tarafından doğacak zarar için mahkeme yoluna gidebileceği ifade edilmişse de;
Belediyenin hukuk ve mali hizmetler birimlerinden görüş alınarak ve üst yöneticilerin olurları alınarak işlemlerin tesis edilmesi sorumluluğa ilişkin illiyet bağını kesen bir husus değildir. Kaldı ki alınan görüşler ihalenin finansmanının finansal kiralama sözleşmesi ile yapılmasına ilişkin olup ek fiyat farkı ödenmesine ilişkin herhangi bir görüş bulunmamaktadır. Diğer taraftan, Yüklenicinin ek fiyat farkı alamadığı durumda doğacak zararı için mahkeme yoluna gidebileceği hususu da henüz gerçekleşmemiş bir durum olduğu için kamu zararına ilişkin sorumluluğu ortadan kaldırmamaktadır.
Yine sorumlular tarafından, Yüklenici ... ... Sanayi ve Ticaret AŞ’den, aynı özeliklerde olan otobüsler için 19.08.2024 tarihli alınan teklife göre 1 adet … marka … Otobüsü Akü şarj ünitesinin, ÖTV ve KDV dahil edilmemiş birim fiyatının … Euro olduğu ve alınan araçlara ödenen tutarın günümüz koşullarına kıyasla makul kaldığı ifade edilmişse de; otobüslerin güncel fiyatının yüksek olması söz konusu kamu zararını ortadan kaldıran bir durum değildir.
Konunun sorumluluk yönünden değerlendirilmesi:
Harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin sorumluluğunun değerlendirilmesi:
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun;
“Harcama yetkisi ve yetkilisi” başlıklı 31’inci maddesinde, “Bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir.
…”,
“Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32’nci maddesinde, “Bütçelerden harcama yapılabilmesi, harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkündür. Harcama talimatlarında hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgiler yer alır.
Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun ve diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.”,
“Giderin gerçekleşmesi” başlıklı 33’üncü maddesinde, “Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. (Değişik son cümle: 22/12/2005-5436/10 md.) Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.
Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.
…
Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.
...”,
yer alan hükümler uyarınca, oluşan kamu zararından ödeme emri belgesinde imzası bulunan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin sorumluluğu bulunmaktadır.
Diğer sorumlu sıfatlarıyla sorumlu tutulanların sorumluluklarının değerlendirilmesi:
Diğer sorumlu sıfatlarıyla sorumlu tutulan (Raylı Sistemler Şube Müdür V.) … … …, (Şehir Plancısı) … … ve (Makine Mühendisi) … … tarafından, hakedişi imzalayan ve araçları 4734 sayılı Kanun’a göre yapılmış olan ihaleye ve 4735 sayılı Kanun’a göre imzalanan sözleşme hükümlerine göre teslim alan personele sorumluluk atfedilmesinin doğru bir yaklaşım olmadığı, mal alımı sözleşmesinden bağımsız olarak sonradan ödemeyi yapacak birim yetkililerince imzalanan ve yetki ve sorumlulukları dışındaki finansal kiralama sözleşmesi ve doğurduğu finansal yükümlülük ile bir bağlarının bulunmadığı ifade edilmişse de;
4735 sayılı Kanun’un “Görevlilerin ceza sorumluluğu” başlıklı 28’inci maddesinde, “Muayene ve kabul komisyonlarının başkan ve üyeleri, yapı denetim görevlileri ve ihtiyacın karşılanma sürecindeki her aşamada görev alan diğer ilgililerin, görevlerini kanunî gereklere uygun veya tarafsızlıkla yapmadıklarının, taraflardan birinin zararına yol açacak ihmalde veya kusurlu hareketlerde bulunduklarının tespiti halinde, haklarında ilgili mevzuatları gereğince disiplin cezası uygulanır. Ayrıca, fiil veya davranışlarının özelliğine göre haklarında ceza kovuşturulması da yapılır ve hükmolunacak ceza ile birlikte tarafların uğradıkları zarar ve ziyan genel hükümlere göre kendilerine tazmin ettirilir. …” denilmektedir.
Söz konusu Kanun maddesi çerçevesinde, 4734 sayılı Kanun’a uymaksızın ihalesiz şekilde yapılan Finansal Kiralama Sözleşmesi kapsamında kiracı vasfıyla Belediyenin kullanımına bırakılan elektrikli otobüsler ve şarj istasyonlarına ilişkin olarak, 4735 sayılı Kanun’un Geçici 6’ncı maddesine göre fiyat farkı ödenmesini öngören hakedişi düzenleyen görevlilerin oluşan kamu zararında sorumluluğu bulunmaktadır.
Ayrıca sorumlularca, mal alımı sözleşmesinden bağımsız olarak sonradan ödemeyi yapacak birim yetkililerince imzalanan ve yetki ve sorumlulukları dışındaki Finansal Kiralama Sözleşmesinin doğurduğu finansal yükümlülük ile bir bağlarının bulunmadığı ifade edilse de, sorgunun konusu Finansal Kiralama Sözleşmesi nedeniyle doğan yükümlülükler değildir. Sorgunun konusu yukarıda da belirtildiği üzere mevzuatta öngörülen şartlar oluşmadan yapılan ek fiyat farkı ödemesidir.
Açıklanan nedenlerle, söz konusu kamu zararından Yükleniciye ek fiyat farkı ödenmesini öngören hakediş raporunu düzenleyen görevlilerin de sorumlulukları bulunmaktadır.
Bu itibarla, kamu zararı tutarı … TL’nin Harcama Yetkilisi (Ulaşım Planlama ve Raylı Sistem Dairesi Başkan V.) … … …, Gerçekleştirme Görevlisi (Memur) … … ile Diğer Sorumlular (Raylı Sistemler Şube Müdür V.) … … …, (Şehir Plancısı) … … ve (Makine Mühendisi) … …’e müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizi ile ödettirilmesine, 6085 sayılı Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca Ek İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.
Karşı Oy
Üye … … ve Üye … …’ın karşı oy gerekçesi:
... Büyükşehir Belediyesi tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 19’uncu maddesi uyarınca …/… İhale Kayıt Numarası ile “... 2 Adet Solo Tip Elektrikli Otobüs (Şarj Üniteleri İle Birlikte) Alımı” işi için ihaleye çıkılmış olup, ihalenin uygun teklifi veren ... ... Sanayi ve Ticaret AŞ üzerinde kalmış ve 16.03.2022 tarihinde anılan Şirket ile 120 gün teslim süreli mal alım Sözleşmesi imzalanmıştır.
Büyükşehir Belediyesi ve ... ... Sanayi ve Ticaret AŞ arasında imzalanan Sözleşme uyarınca 2 Adet Solo Tip Elektrikli Otobüs 02.07.2022 tarihinde araç teslim tutanağı ile teslim edilmiştir.
... Büyükşehir Belediyesi Meclisinin 18.05.2022 tarihli ve … sayılı Kararıyla da, “2 Adet Solo Tip Elektrikli Otobüs (Şarj Üniteleri ile Birlikte) Alımı İşi İhalesi kapsamında alımı gerçekleştirilecek malların finansal kiralama yöntemi ile borçlanma yapılarak alımının yapılması için Genel Sekreter ... … …’e yetki verilmesine” karar verilmiştir. Söz konusu yetki çerçevesinde finansal kiralamaya gidilmiş ve ... Finansal Kiralama AŞ ile 02.08.2022 tarihinde Finansal Kiralama Sözleşmesi imzalanmıştır.
Buna göre, somut olayda birbiri ile bağlantılı iki iş bulunmakta olup, biri Mal Alım İhalesi diğeri ise Finansal Kiralama Sözleşmesidir. Finansal Kiralama, Mal Alımı İhalesinde nitelikleri ve fiyatı belirlenerek teslim alınan malın bedelinin ödenmesi aşamasında bir finansman modeli olarak kullanılmıştır.
15.04.2022 tarihli ve 31810 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7394 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 19’uncu maddesi ile 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’na eklenen “Ek fiyat farkı veya sözleşmelerin feshi” başlıklı geçici 6’ncı maddede ve 13.05.2022 tarihli ve 31834 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5546 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı eki 4735 sayılı Kamu İhaleleri Sözleşmeleri Kanununun Geçici 6 ncı Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Esaslar’ın “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında, 01.04.2022 tarihinden önce 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre ihale edilen mal ve hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin yapılan ve 4735 sayılı Kanun’un geçici 6’ncı maddesinin yürürlüğe girdiği 15.04.2022 tarihi itibarıyla devam eden (kabulü/geçici kabulü onaylanmamış olan) sözleşmelerde ek fiyat farkı verilebileceği belirtilmektedir.
Yukarıda belirtilen mevzuata göre ek fiyat farkı verilebilmesi için iki şart aranmaktadır. Birinci şart Sözleşmenin 01.04.2022 tarihinden önce 4734 sayılı Kanun’a göre ihale edilen mal ve hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin olması, ikinci şart ise 4735 sayılı Kanun’un geçici 6’ncı maddesinin yürürlüğe girdiği 15.04.2022 tarihi itibarıyla bu ihalenin devam ediyor olmasıdır.
İlama konu olayda, ihale tarihi 16.02.2022 olup, sözleşme tarihi 16.03.2022’dir. Buna göre, ihale tarihi mevzuat hükmünde belirtilen 01.04.2022 tarihinden öncedir. Ayrıca, geçici 6’ncı maddenin yürürlüğe girdiği 15.04.2022 tarihinde ise ... ... Sanayi ve Ticaret AŞ ile imzalanan Sözleşme hükümleri devam etmektedir. Zira Finansal Kiralama Sözleşmesi tarihi 02.08.2022’dir. Dolayısıyla, ek fiyat farkı verilebilmesi için aranan iki şart da sağlanmaktadır.
Açıklanan gerekçelerle, 4734 sayılı Kanun’un 19’uncu maddesine göre ihalesi yapılan ... 2 Adet Solo Tip Elektrikli Otobüs (Şarj Üniteleri İle Birlikte) Alımı İşi kapsamında ek fiyat farkı ödenmesi mevzuatına uygun olduğundan, konu hakkında ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmesi gerektiği düşüncesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.