Daire Karar Detayı
Daire
1
Karar Tarihi
05.03.2026
Karar No
10983
İlam No
114
Madde No
1
Kamu İdaresi Türü
Yüksek Öğretim Kurumları
Hesap Yılı
2023
Konu
Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar
KARAR
Döner Sermaye Ek Ödemesi
… Üniversitesi Yaşam Boyu Öğrenim Uygulama ve Araştırma Merkezi (YABÖM) müdür ve müdür yardımcısına, "eğitim eşgüdümü için toplantılar yapmak, planlama ve organizasyon, öğrencilerin yararlanabileceği eğitim-öğretim araştırma ve diğer akademik faaliyetlerin organize edilmesi" faaliyetleri adı altında döner sermaye ek ödemesi yapılmıştır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Döner sermaye” başlıklı 58’inci maddesinde;
“…
c) Tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin hesabında toplanan döner sermaye gelirleri bakiyesinden, bu yerlerde;
1) Gelir getiren görevlerde çalışan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine … toplamından oluşan ek ödeme matrahının yüzde …’sini, araştırma görevlilerine ise yüzde …’sini; bu yerlerde görevli olmakla birlikte gelire katkısı olmayan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine yüzde …’sini, araştırma görevlilerine ise yüzde …’ini,
2) Diğer öğretim elemanlarına ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel ile aynı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) bendine göre sözleşmeli olarak çalışan personele ek ödeme matrahının; uzman tabipler için yüzde …’sini, hastaneler başmüdürü ve eczacılar için yüzde …’ini, başhemşireler için yüzde …’ini, diğer öğretim elemanları ile diğer personel için yüzde …’ini, … geçmeyecek şekilde aylık ek ödeme yapılır. …
…
d) Ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu ve bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları ile sürekli eğitim merkezleri, açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları ile düzenli döner sermaye geliri olan yükseköğretim kurumlarında üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemeler hakkında da (c) fıkrası hükümleri uygulanır.
e) Yükseköğretim kurumlarının (c) ve (d) fıkraları kapsamına girenler haricindeki diğer birimlerinde döner sermaye işletmesi hesabına yapılan iş veya hizmetler karşılığında tahsil edilen gelirlerden kanuni kesintiler ile varsa yapılan iş veya hizmetle bağlantılı giderler düşüldükten sonra geri kalan tutar, hizmet karşılığı olarak gelir tahsilatının yapıldığı tarihi izleyen bir ay içinde, veya hizmet bedelinin peşin tahsil edilmesi halinde hizmetin gerçekleşme oranına bağlı olarak aylara bölünerek hizmeti veren öğretim elemanlarına ödenir.
f) Rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, üniversite yönetim kurulunun uygun gördüğü birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı ek ödeme matrahının, rektörler için yüzde …’ünü, rektör yardımcıları için yüzde …’ünü, genel sekreterler için yüzde …’ünü geçemez.
Döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı, ek ödeme matrahının, dekan, enstitü ve yüksekokul müdürü için yüzde …’sini, bunların yardımcıları için yüzde …’ünü, tıp ve diş hekimliği fakülteleri dekanları ile sağlık uygulama ve araştırma merkezleri başhekimleri için yüzde …’ünü, bunların yardımcıları için yüzde …’ünü geçemez.
…”
hükmü yer almaktadır.
Bu hükümde;
Üniversitelerin Tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin hesabında toplanan döner sermaye gelirlerinden, bu birimlerde çalışanlara bu birimlerde çalışmalarının karşılığı olarak; Üniversitelerin gelir getirici diğer birimlerinde ise sadece gelirlerin elde edilmesine katkısı bulunan öğretim elemanlarına katkılarının karşılığı olarak döner sermaye ek ödemesi yapılacağı,
Rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, üniversite yönetim kurulunun uygun gördüğü birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan; döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan yönetici payı döner sermaye ek ödemesi yapılacağı
belirtilmektedir.
Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin (h) bendinde, gelir getirici faaliyet, yapılan işlem sonucunda döner sermaye işletmesine gelir getiren faaliyetler olarak tanımlanmıştır.
… Üniversitesi Yaşam Boyu Öğrenim Uygulama ve Araştırma Merkezinde … Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yürütme Kurulu kararıyla Merkez Müdürü Rektör … ve Merkez Müdür Yardımcısı …’ya “eğitim eşgüdümü için toplantılar yapmak, planlama ve organizasyon, öğrencilerin yararlanabileceği eğitim-öğretim araştırma ve diğer akademik faaliyetlerin organize edilmesi” faaliyetinde bulundukları gerekçesiyle döner sermaye ek ödemesi yapılmıştır.
Yukarıda yazılı mevzuat hükümlerine göre, anılan Merkezde gerçekleştirilen kurslara öğretim elemanlarının gelir getirici katkılarından söz edilebilmesi ve ek ödeme yapılabilmesi için, ilgili öğretim elemanlarının meslek alanlarıyla ilgili olarak doğrudan faaliyettte bulunmaları, kurs vermeleri ve verdikleri kursların sınavlarını yapmaları gerekmektedir. Bu nedenle, eğitim eşgüdümü için toplantılar yapmak, planlama ve organizasyon, öğrencilerin yararlanabileceği eğitim-öğretim araştırma ve diğer akademik faaliyetlerin organize edilmesi gibi faaliyetler, ilgili öğretim elemanlarının meslek alanlarıyla ilgili olmayıp yönetsel görevlerin bir parçası olduğundan, bu faaliyetleri yürütenlerin gelir getirici katkılarından söz edilemez. Ayrıca mevzuatta bu tür faaliyetler için döner sermaye gelirlerinden ek ödeme yapılacağına ilişkin bir düzenleme de bulunmamaktadır. Bu nedenle, adı geçen kişilere söz konusu faaliyetler için döner sermaye gelirlerinden ek ödeme yapılması mevzuata aykırı olup yapılan ödemeler sonucunda kamu zararı oluşmuştur.
Oluşan kamu zararından; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 32’nci ve 33’üncü maddeleri gereğince ödeme emri ve eki belgelerde imzası bulunan harcama yetkilileri, gerçekleştirme görevlileri ve söz konusu ödemeye ilişkin Yürütme Kurulu kararında imzası bulunan … Üniversitesi Rektörlüğü Döner Sermaye İşletmesi Yürütme Kurulu üyeleri (diğer gerçekleştirme görevlileri) birlikte sorumludurlar.
Bu itibarla, YABÖM müdür ve müdür yardımcısına, gelir getirici faaliyette bulunmamalarına rağmen eğitim eşgüdümü için toplantılar yapmak, planlama ve organizasyon, öğrencilerin yararlanabileceği eğitim-öğretim araştırma ve diğer akademik faaliyetlerin organize edilmesi faaliyetleri için döner sermaye ek ödemesi yapılması sonucunda … yılında oluşan toplam … TL kamu zararının;
YABÖM Müdürü Rektör …'ye ödenen … TL'sinin;
Harcama Yetkilisi … (Rektör), Gerçekleştirme Görevlisi ve Döner Sermaye İşletmesi Yürütme Kurulu Başkanı … (Rektör Yardımcısı), diğer gerçekleştirme görevlileri (Döner Sermaye İşletmesi Yürütme Kurulu üyeleri) … (Rektör Yardımcısı), … (Döner Sermaye Müdürü), … (Rektör Yardımcısı) ve …’ye (Rektör Yardımcısı)
müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine oy birliğiyle,
YABÖM Müdür Yardımcısı …’ya ödenen … TL'sinin;
Harcama Yetkilisi … (Rektör), Gerçekleştirme Görevlisi ve Döner Sermaye İşletmesi Yürütme Kurulu Başkanı … (Rektör Yardımcısı), diğer gerçekleştirme görevlileri (Döner Sermaye İşletmesi Yürütme Kurulu üyeleri) … (Rektör Yardımcısı), … (Döner Sermaye Müdürü), … (Rektör Yardımcısı) ve …’ye (Rektör Yardımcısı)
müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine (Üye …'ün karşı oyu ile) oy çokluğuyla,
Anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere karar verildi.
Karşı Oy Gerekçesi:
Üye … 'ün Karşı Oy Gerekçesi:
… Üniversitesi Yaşam Boyu Öğrenim Uygulama ve Araştırma Merkezi müdür ve müdür yardımcılarına gelir getirici faaliyette bulunmamalarına rağmen eğitim eşgüdümü için toplantı, planlama ve organizasyon faaliyetleri için döner sermaye ek ödemesi yapılması sonucunda oluşan toplam … TL kamu zararının;
Rektör …'ye ödenen … TL 'si hakkında çoğunluk görüşüne katılıyorum. Zira konumuz katkı payının ahizlerinden olan (eski) Rektör her ay % 600 oranında yönetici payı almıştır. Yaptığı ifade edilen faliyetlerin yöneticilik katkısı olarak değerlendirilmesi gerekir. Bu ve denetçi düşüncesi doğrultusunda Rektöre yapılan ödemeler için tazmin hükmü verilmesi uygun olur.
Öğretim Görevlisi …’ya … TL için çoğunluk görüşüne katılmıyorum. Katkı payı ahizi diğer kişi yönetici payı almamaktadır. Ancak savunmalarda teorik olarak bireysel gelir getirici faaliyetlerde bulunduğu çok miktarda kalemler halinde sayılmak suretiyle savunulmaktadır. Pratikte ise bu faaliyetlerin gerçekleştiğine ilişkin tereddüt oluşmaktadır. Şüphe üzerine tazmin hükmü kurulamayacağı cihetiyle … TL için bu aşamada tazmin hükmü verilmemesi, savunmalarda belirtilen fiili katkıların gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespiti için incelenmesi, gerekiyorsa soruşturulması için üniversitesine yazılması gerekir.
… Üniversitesi Yaşam Boyu Öğrenim Uygulama ve Araştırma Merkezi (YABÖM) müdür ve müdür yardımcısına, "eğitim eşgüdümü için toplantılar yapmak, planlama ve organizasyon, öğrencilerin yararlanabileceği eğitim-öğretim araştırma ve diğer akademik faaliyetlerin organize edilmesi" faaliyetleri adı altında döner sermaye ek ödemesi yapılmıştır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Döner sermaye” başlıklı 58’inci maddesinde;
“…
c) Tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin hesabında toplanan döner sermaye gelirleri bakiyesinden, bu yerlerde;
1) Gelir getiren görevlerde çalışan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine … toplamından oluşan ek ödeme matrahının yüzde …’sini, araştırma görevlilerine ise yüzde …’sini; bu yerlerde görevli olmakla birlikte gelire katkısı olmayan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine yüzde …’sini, araştırma görevlilerine ise yüzde …’ini,
2) Diğer öğretim elemanlarına ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel ile aynı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) bendine göre sözleşmeli olarak çalışan personele ek ödeme matrahının; uzman tabipler için yüzde …’sini, hastaneler başmüdürü ve eczacılar için yüzde …’ini, başhemşireler için yüzde …’ini, diğer öğretim elemanları ile diğer personel için yüzde …’ini, … geçmeyecek şekilde aylık ek ödeme yapılır. …
…
d) Ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu ve bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları ile sürekli eğitim merkezleri, açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları ile düzenli döner sermaye geliri olan yükseköğretim kurumlarında üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemeler hakkında da (c) fıkrası hükümleri uygulanır.
e) Yükseköğretim kurumlarının (c) ve (d) fıkraları kapsamına girenler haricindeki diğer birimlerinde döner sermaye işletmesi hesabına yapılan iş veya hizmetler karşılığında tahsil edilen gelirlerden kanuni kesintiler ile varsa yapılan iş veya hizmetle bağlantılı giderler düşüldükten sonra geri kalan tutar, hizmet karşılığı olarak gelir tahsilatının yapıldığı tarihi izleyen bir ay içinde, veya hizmet bedelinin peşin tahsil edilmesi halinde hizmetin gerçekleşme oranına bağlı olarak aylara bölünerek hizmeti veren öğretim elemanlarına ödenir.
f) Rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, üniversite yönetim kurulunun uygun gördüğü birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı ek ödeme matrahının, rektörler için yüzde …’ünü, rektör yardımcıları için yüzde …’ünü, genel sekreterler için yüzde …’ünü geçemez.
Döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı, ek ödeme matrahının, dekan, enstitü ve yüksekokul müdürü için yüzde …’sini, bunların yardımcıları için yüzde …’ünü, tıp ve diş hekimliği fakülteleri dekanları ile sağlık uygulama ve araştırma merkezleri başhekimleri için yüzde …’ünü, bunların yardımcıları için yüzde …’ünü geçemez.
…”
hükmü yer almaktadır.
Bu hükümde;
Üniversitelerin Tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin hesabında toplanan döner sermaye gelirlerinden, bu birimlerde çalışanlara bu birimlerde çalışmalarının karşılığı olarak; Üniversitelerin gelir getirici diğer birimlerinde ise sadece gelirlerin elde edilmesine katkısı bulunan öğretim elemanlarına katkılarının karşılığı olarak döner sermaye ek ödemesi yapılacağı,
Rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, üniversite yönetim kurulunun uygun gördüğü birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan; döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan yönetici payı döner sermaye ek ödemesi yapılacağı
belirtilmektedir.
Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin (h) bendinde, gelir getirici faaliyet, yapılan işlem sonucunda döner sermaye işletmesine gelir getiren faaliyetler olarak tanımlanmıştır.
… Üniversitesi Yaşam Boyu Öğrenim Uygulama ve Araştırma Merkezinde … Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yürütme Kurulu kararıyla Merkez Müdürü Rektör … ve Merkez Müdür Yardımcısı …’ya “eğitim eşgüdümü için toplantılar yapmak, planlama ve organizasyon, öğrencilerin yararlanabileceği eğitim-öğretim araştırma ve diğer akademik faaliyetlerin organize edilmesi” faaliyetinde bulundukları gerekçesiyle döner sermaye ek ödemesi yapılmıştır.
Yukarıda yazılı mevzuat hükümlerine göre, anılan Merkezde gerçekleştirilen kurslara öğretim elemanlarının gelir getirici katkılarından söz edilebilmesi ve ek ödeme yapılabilmesi için, ilgili öğretim elemanlarının meslek alanlarıyla ilgili olarak doğrudan faaliyettte bulunmaları, kurs vermeleri ve verdikleri kursların sınavlarını yapmaları gerekmektedir. Bu nedenle, eğitim eşgüdümü için toplantılar yapmak, planlama ve organizasyon, öğrencilerin yararlanabileceği eğitim-öğretim araştırma ve diğer akademik faaliyetlerin organize edilmesi gibi faaliyetler, ilgili öğretim elemanlarının meslek alanlarıyla ilgili olmayıp yönetsel görevlerin bir parçası olduğundan, bu faaliyetleri yürütenlerin gelir getirici katkılarından söz edilemez. Ayrıca mevzuatta bu tür faaliyetler için döner sermaye gelirlerinden ek ödeme yapılacağına ilişkin bir düzenleme de bulunmamaktadır. Bu nedenle, adı geçen kişilere söz konusu faaliyetler için döner sermaye gelirlerinden ek ödeme yapılması mevzuata aykırı olup yapılan ödemeler sonucunda kamu zararı oluşmuştur.
Oluşan kamu zararından; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 32’nci ve 33’üncü maddeleri gereğince ödeme emri ve eki belgelerde imzası bulunan harcama yetkilileri, gerçekleştirme görevlileri ve söz konusu ödemeye ilişkin Yürütme Kurulu kararında imzası bulunan … Üniversitesi Rektörlüğü Döner Sermaye İşletmesi Yürütme Kurulu üyeleri (diğer gerçekleştirme görevlileri) birlikte sorumludurlar.
Bu itibarla, YABÖM müdür ve müdür yardımcısına, gelir getirici faaliyette bulunmamalarına rağmen eğitim eşgüdümü için toplantılar yapmak, planlama ve organizasyon, öğrencilerin yararlanabileceği eğitim-öğretim araştırma ve diğer akademik faaliyetlerin organize edilmesi faaliyetleri için döner sermaye ek ödemesi yapılması sonucunda … yılında oluşan toplam … TL kamu zararının;
YABÖM Müdürü Rektör …'ye ödenen … TL'sinin;
Harcama Yetkilisi … (Rektör), Gerçekleştirme Görevlisi ve Döner Sermaye İşletmesi Yürütme Kurulu Başkanı … (Rektör Yardımcısı), diğer gerçekleştirme görevlileri (Döner Sermaye İşletmesi Yürütme Kurulu üyeleri) … (Rektör Yardımcısı), … (Döner Sermaye Müdürü), … (Rektör Yardımcısı) ve …’ye (Rektör Yardımcısı)
müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine oy birliğiyle,
YABÖM Müdür Yardımcısı …’ya ödenen … TL'sinin;
Harcama Yetkilisi … (Rektör), Gerçekleştirme Görevlisi ve Döner Sermaye İşletmesi Yürütme Kurulu Başkanı … (Rektör Yardımcısı), diğer gerçekleştirme görevlileri (Döner Sermaye İşletmesi Yürütme Kurulu üyeleri) … (Rektör Yardımcısı), … (Döner Sermaye Müdürü), … (Rektör Yardımcısı) ve …’ye (Rektör Yardımcısı)
müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine (Üye …'ün karşı oyu ile) oy çokluğuyla,
Anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere karar verildi.
Karşı Oy Gerekçesi:
Üye … 'ün Karşı Oy Gerekçesi:
… Üniversitesi Yaşam Boyu Öğrenim Uygulama ve Araştırma Merkezi müdür ve müdür yardımcılarına gelir getirici faaliyette bulunmamalarına rağmen eğitim eşgüdümü için toplantı, planlama ve organizasyon faaliyetleri için döner sermaye ek ödemesi yapılması sonucunda oluşan toplam … TL kamu zararının;
Rektör …'ye ödenen … TL 'si hakkında çoğunluk görüşüne katılıyorum. Zira konumuz katkı payının ahizlerinden olan (eski) Rektör her ay % 600 oranında yönetici payı almıştır. Yaptığı ifade edilen faliyetlerin yöneticilik katkısı olarak değerlendirilmesi gerekir. Bu ve denetçi düşüncesi doğrultusunda Rektöre yapılan ödemeler için tazmin hükmü verilmesi uygun olur.
Öğretim Görevlisi …’ya … TL için çoğunluk görüşüne katılmıyorum. Katkı payı ahizi diğer kişi yönetici payı almamaktadır. Ancak savunmalarda teorik olarak bireysel gelir getirici faaliyetlerde bulunduğu çok miktarda kalemler halinde sayılmak suretiyle savunulmaktadır. Pratikte ise bu faaliyetlerin gerçekleştiğine ilişkin tereddüt oluşmaktadır. Şüphe üzerine tazmin hükmü kurulamayacağı cihetiyle … TL için bu aşamada tazmin hükmü verilmemesi, savunmalarda belirtilen fiili katkıların gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespiti için incelenmesi, gerekiyorsa soruşturulması için üniversitesine yazılması gerekir.