Temyiz Karar Detayı
Kamu İdaresi
Özel İdareler
Yılı
2012
Daire
2
Dosya No
39752
Tutanak No
41443
Tutanak Tarihi
09.02.2016
Konu
Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar
KARAR
Vilayetler Hizmet Birliği katkı payı.
123 sayılı ilamın 5’inci maddesi ile; Vilayetler Hizmet Birliği 2012 yılı katkı payının, hatalı hesaplanması ve ödenmesi nedeniyle … TL.ye tazmin hükmü verilmiştir.
Sorumlu temyiz dilekçesinde özetle; konu ile ilgili olarak,
-Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin Bütçenin Kesinleşmesi ve Yürürlüğe Girmesi başlıklı 32’inci maddesinin 1’inci bendi "Bütçe, kurumun diğer meclis kararları gibi kesinleşir ve yürürlüğe girer." hükmü ile,
-Vilayetler Hizmet Birliği Ana Tüzüğünün Üyelerin Birliğin Faaliyet Giderlerine Katılım Payları başlıklı 24 üncü maddesi "Üye Mahalli İdareler, en son kesinleşmiş bütçelerinin % 1'ini birlik faaliyet giderlerine katılım payı olarak birliğe öderler." hükmünün mevcut olduğunu,
Söz konusu yönetmelik ve tüzük hükümleri gereğince uygulama yapıldığını, İl Özel İdaresinin 2012 Mali Yılı Gelir-Gider Bütçesinin, İl Genel Meclisinin 30/11/2011 tarih ve 76 sayılı kararı ile 19.491.500,00 TL. olarak kesinleştiğini ve katılım payının bu rakam üzerinden hesaplanılarak Vilayetler Hizmet Birliği hesaplarına aktarıldığını,
2011 yılı Gelir Kesin Hesap Cetvelinde yer alan 16.370.060,23 TL. üzerinden hesaplanması gerektiği belirtilmekte ise de; 2011 Mali Yılı Kesin Hesabının mevzuat gereği Mayıs 2012 tarihinde düzenlenip İl Genel Meclisine sunulduğunu buna karşılık 2012 Mali Yılı bütçesinin sürecinin ise 2011 yılı Haziran ayında başlayıp Kasım ayında sona erdiğini ve dolayısıyla da 2011 yılının devam ettiğini,
Bu nedenle; 2011 yılı gelir kesin hesabı rakamları üzerinden hesaplama yapılarak 2012 yılı bütçesinde katılım payı ayrılmasının mümkün olmadığını belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.
Başsavcılık:
“Tazmin hükmünü Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla temyiz eden …. Vilayetler Hizmet Birliği 2012 yılı katkı payı'ın ilgi yazı ekinde gönderilen temyiz dilekçesi ve ekleri incelendi.
İlgili temyiz dilekçesinde, "2012 yılı bütçesi Vilayetler Hizmet Birliği Ana Tüzüğünün 24’üncü maddesi gereği 30.11.2011 tarih ve 76 sayılı İl Genel Meclisi Kararı ile 19.491.500,00 TL. olarak kesinleştiğini bu rakam dikkate alınmak suretiyle %1 katılım payının hesaplanarak Vilayet Hizmet Birliği hesaplarına aktarılmasının yasal olduğunu ileri sürerek tazmin kararının kaldırılmasını" istemektedir.
Vilayetler Hizmet Birliği Ana Tüzüğünün 24’üncü maddesi "Üye Mahalli İdareler, en son kesinleşmiş bütçelerinin % 1'ini birlik faaliyet giderlerine katılım payı olarak birliğe öderler." demektedir. Bütçe Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 26, 27, 28 ve 29’uncu maddeleri gereği meclis Kasım ayının 20’nci gününe kadar sonraki iki yılın bütçesini kabul eder, aynı yönetmeliğin 24’üncü maddesi gereği bütçe, kurumun diğer meclis kararları gibi kesinleşir ve yürürlüğe girer.
5302 sayılı Kanunun 15’inci maddesinde “alınan meclis kararı valinin onayı ile yürürlüğe girer.” demektedir. Bu durum karşısında bütçe taslağı meclis kararından sonra valinin onayı ile kesinleşeceğinden 2012 yılı bütçesi 2011 yılının sonunda kesinleşir.
Yukarıdaki hükümlerden anlaşılacağı üzere bütçenin kesinleşmesi bütçenin kesin hesabının çıkması demek değildir. Bu durumda birlik payı 2012 yılı kesinleşen bütçesi esas alınarak hesaplanıp birliğe ödenmesi gerekir. Söz konusu bütçe kesinleşmemiş ise 2011 yılı için kesinleşen bütçenin dikkate alınması gerekeceğinden bu esaslara göre konunun yeniden değerlendirmek suretiyle 2012 yılı bütçesinin kesin hesabına göre değil 2012 yılı kesinleşen bütçeye göre hesaplanıp ödenen birlik payının yasal olduğu anlaşılmaktadır.
Bu durum karşısında tazmin kararının 6085 sayılı Kanun'un 55/7. maddesi gereği kaldırılmasına karar verilmesi uygun olur.” şeklinde görüş bildirmiştir.
Dosyada mevcut belgeler okunup incelendikten sonra gereği görüşüldü:
5302 sayılı Kanunun “Bütçenin hazırlanması ve kabulü” başlıklı 45’inci maddesinde; “Vali tarafından hazırlanan bütçe tasarısı eylül ayı başında il encümenine sunulur. Encümen, bütçeyi inceleyerek görüşüyle birlikte kasım ayının birinci gününden önce il genel meclisine sunar.
İl genel meclisi bütçe tasarısını yılbaşından önce aynen veya değiştirerek kabul eder. Ancak, meclis bütçe denkliğini bozacak biçimde gider artırıcı ve gelir azaltıcı değişiklikler yapamaz.
Bütçe tasarısının süresi içerisinde kesinleşmemesi hâlinde vali, görüşüyle birlikte durumu İçişleri Bakanlığına bildirir. İçişleri Bakanının otuz gün içinde vereceği karar kesindir.” hükmüne yer verilmiştir.
10.03.2006 tarihli ve 26104 sayılı Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin “Bütçenin kesinleşmesi ve yürürlüğe girmesi” başlıklı 32’inci maddesinde;
“Bütçe, kurumun diğer meclis kararları gibi kesinleşir ve yürürlüğe girer.
Herhangi bir nedenle yılı bütçesi kesinleşmemiş ise, bütçe kesinleşinceye kadar geçen yıl bütçesinin uygulanmasına devam olunur. Bütçenin kabulüne kadar yapılan işlemler yeni yıl bütçesine göre yapılmış sayılır ve kullanılan ödenekler yılı bütçesi ödeneklerinden düşülür. Tahsil edilen gelirler de yeni yıl bütçesine mal edilir.” denilmiştir.
Vilayetler Hizmet Birliği Ana Tüzüğünün “Üyelerin Birliğin Faaliyet Giderlerine Katılım Payları” başlıklı 24’üncü maddesinde ise; “Üye Mahalli İdareler, en son kesinleşmiş bütçelerinin % 1’ini birlik faaliyet giderlerine katılım payı olarak birliğe öderler.” hükmü yer almıştır.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, “en son kesinleşmiş bütçe” ifadesinden, Özel İdare Meclisi tarafından kabul edilen cari yıl bütçesi anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, Vilayetler Hizmet Birliğine gönderilecek olan katılım payının, İl Özel İdaresinin 2012 yılında uygulanmak üzere İl Genel Meclisince kabul edilerek kesinleşen bütçesinin % 1’i üzerinden hesaplanmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Bu nedenle 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55’inci maddesinin 7’nci fıkrası uyarınca, yukarıda belirtilen hususların tekrar değerlendirilmesini teminen 123 sayılı ilamın 5’inci maddesi ile … TL.ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün bozularak dosyanın ilgili Daireye Gönderilmesine, oy çokluğu ile,
(Üye …’ın ilam hükmünün bozulması kararına katılmakla birlikte Vilayetler Hizmet Birliği Ana Tüzüğünün “Üyelerin Birliğin Faaliyet Giderlerine Katılım Payları” başlıklı 24’üncü maddesine göre gönderilen katılım payına esas alınacak “en son kesinleşmiş bütçe” rakamı konusunda yeniden bir değerlendirme yapılması için dosyanın Daireye gönderilmesi gerekir, şeklindeki ilave görüşü ile,
Üyeler …, … ve …’ın;
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanununun “Birlik tüzüğü” başlıklı 5’inci maddesiyle, Birlik üyelerinin, birliğin kuruluş ve faaliyet giderlerine katılma payları ve bu payların tespit yönteminin, Birlik tüzüğünde yer alması zorunlu tutulmuştur.
Bu hükme binaen Vilayetler Hizmet Birliği Ana Tüzüğünün “Üyelerin birliğin faaliyet giderlerine katılım payları” başlıklı 24 üncü maddesiyle, Üye Mahalli İdarelerin, en son kesinleşmiş bütçelerinin %1'ini, birlik faaliyet giderlerine katılım payı olarak birliğe ödemeleri hükme bağlanmıştır.
Uygulamada, Vilayetler Hizmet Birliği payının hesaplanmasında, 2012 yılı payının, 2011 yılı Gelir Kesin Hesap Cetvelinde yer alan ve İl Özel İdaresinin öz geliri olan rakam yerine henüz kesinleşmemiş ve uygulaması devam eden cari 2012 yılı tahmini bütçe rakamı üzerinden hesaplandığı görülmüştür.
Halbuki; mevcut bütçe rakamları yerine en son kesinleşen 2011 mali yılı bütçe gelir kesin hesap cetvelinin “yılı net tahsilâtı” bölümünde yer alan tutarın esas alınması ve bu tutardan, özel idarenin öz geliri olmayan ve yılı içerisinde genel bütçeli idarelerden tahsis edilen “özel gelir” ve “özel ödenek” tutarlarının düşülerek hesaplamanın yapılması gerekirdi.Yerinde olan Daire kararının tasdiki gerekir, şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı)
09.02.2016 tarihinde karar verildi.
123 sayılı ilamın 5’inci maddesi ile; Vilayetler Hizmet Birliği 2012 yılı katkı payının, hatalı hesaplanması ve ödenmesi nedeniyle … TL.ye tazmin hükmü verilmiştir.
Sorumlu temyiz dilekçesinde özetle; konu ile ilgili olarak,
-Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin Bütçenin Kesinleşmesi ve Yürürlüğe Girmesi başlıklı 32’inci maddesinin 1’inci bendi "Bütçe, kurumun diğer meclis kararları gibi kesinleşir ve yürürlüğe girer." hükmü ile,
-Vilayetler Hizmet Birliği Ana Tüzüğünün Üyelerin Birliğin Faaliyet Giderlerine Katılım Payları başlıklı 24 üncü maddesi "Üye Mahalli İdareler, en son kesinleşmiş bütçelerinin % 1'ini birlik faaliyet giderlerine katılım payı olarak birliğe öderler." hükmünün mevcut olduğunu,
Söz konusu yönetmelik ve tüzük hükümleri gereğince uygulama yapıldığını, İl Özel İdaresinin 2012 Mali Yılı Gelir-Gider Bütçesinin, İl Genel Meclisinin 30/11/2011 tarih ve 76 sayılı kararı ile 19.491.500,00 TL. olarak kesinleştiğini ve katılım payının bu rakam üzerinden hesaplanılarak Vilayetler Hizmet Birliği hesaplarına aktarıldığını,
2011 yılı Gelir Kesin Hesap Cetvelinde yer alan 16.370.060,23 TL. üzerinden hesaplanması gerektiği belirtilmekte ise de; 2011 Mali Yılı Kesin Hesabının mevzuat gereği Mayıs 2012 tarihinde düzenlenip İl Genel Meclisine sunulduğunu buna karşılık 2012 Mali Yılı bütçesinin sürecinin ise 2011 yılı Haziran ayında başlayıp Kasım ayında sona erdiğini ve dolayısıyla da 2011 yılının devam ettiğini,
Bu nedenle; 2011 yılı gelir kesin hesabı rakamları üzerinden hesaplama yapılarak 2012 yılı bütçesinde katılım payı ayrılmasının mümkün olmadığını belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.
Başsavcılık:
“Tazmin hükmünü Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla temyiz eden …. Vilayetler Hizmet Birliği 2012 yılı katkı payı'ın ilgi yazı ekinde gönderilen temyiz dilekçesi ve ekleri incelendi.
İlgili temyiz dilekçesinde, "2012 yılı bütçesi Vilayetler Hizmet Birliği Ana Tüzüğünün 24’üncü maddesi gereği 30.11.2011 tarih ve 76 sayılı İl Genel Meclisi Kararı ile 19.491.500,00 TL. olarak kesinleştiğini bu rakam dikkate alınmak suretiyle %1 katılım payının hesaplanarak Vilayet Hizmet Birliği hesaplarına aktarılmasının yasal olduğunu ileri sürerek tazmin kararının kaldırılmasını" istemektedir.
Vilayetler Hizmet Birliği Ana Tüzüğünün 24’üncü maddesi "Üye Mahalli İdareler, en son kesinleşmiş bütçelerinin % 1'ini birlik faaliyet giderlerine katılım payı olarak birliğe öderler." demektedir. Bütçe Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 26, 27, 28 ve 29’uncu maddeleri gereği meclis Kasım ayının 20’nci gününe kadar sonraki iki yılın bütçesini kabul eder, aynı yönetmeliğin 24’üncü maddesi gereği bütçe, kurumun diğer meclis kararları gibi kesinleşir ve yürürlüğe girer.
5302 sayılı Kanunun 15’inci maddesinde “alınan meclis kararı valinin onayı ile yürürlüğe girer.” demektedir. Bu durum karşısında bütçe taslağı meclis kararından sonra valinin onayı ile kesinleşeceğinden 2012 yılı bütçesi 2011 yılının sonunda kesinleşir.
Yukarıdaki hükümlerden anlaşılacağı üzere bütçenin kesinleşmesi bütçenin kesin hesabının çıkması demek değildir. Bu durumda birlik payı 2012 yılı kesinleşen bütçesi esas alınarak hesaplanıp birliğe ödenmesi gerekir. Söz konusu bütçe kesinleşmemiş ise 2011 yılı için kesinleşen bütçenin dikkate alınması gerekeceğinden bu esaslara göre konunun yeniden değerlendirmek suretiyle 2012 yılı bütçesinin kesin hesabına göre değil 2012 yılı kesinleşen bütçeye göre hesaplanıp ödenen birlik payının yasal olduğu anlaşılmaktadır.
Bu durum karşısında tazmin kararının 6085 sayılı Kanun'un 55/7. maddesi gereği kaldırılmasına karar verilmesi uygun olur.” şeklinde görüş bildirmiştir.
Dosyada mevcut belgeler okunup incelendikten sonra gereği görüşüldü:
5302 sayılı Kanunun “Bütçenin hazırlanması ve kabulü” başlıklı 45’inci maddesinde; “Vali tarafından hazırlanan bütçe tasarısı eylül ayı başında il encümenine sunulur. Encümen, bütçeyi inceleyerek görüşüyle birlikte kasım ayının birinci gününden önce il genel meclisine sunar.
İl genel meclisi bütçe tasarısını yılbaşından önce aynen veya değiştirerek kabul eder. Ancak, meclis bütçe denkliğini bozacak biçimde gider artırıcı ve gelir azaltıcı değişiklikler yapamaz.
Bütçe tasarısının süresi içerisinde kesinleşmemesi hâlinde vali, görüşüyle birlikte durumu İçişleri Bakanlığına bildirir. İçişleri Bakanının otuz gün içinde vereceği karar kesindir.” hükmüne yer verilmiştir.
10.03.2006 tarihli ve 26104 sayılı Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin “Bütçenin kesinleşmesi ve yürürlüğe girmesi” başlıklı 32’inci maddesinde;
“Bütçe, kurumun diğer meclis kararları gibi kesinleşir ve yürürlüğe girer.
Herhangi bir nedenle yılı bütçesi kesinleşmemiş ise, bütçe kesinleşinceye kadar geçen yıl bütçesinin uygulanmasına devam olunur. Bütçenin kabulüne kadar yapılan işlemler yeni yıl bütçesine göre yapılmış sayılır ve kullanılan ödenekler yılı bütçesi ödeneklerinden düşülür. Tahsil edilen gelirler de yeni yıl bütçesine mal edilir.” denilmiştir.
Vilayetler Hizmet Birliği Ana Tüzüğünün “Üyelerin Birliğin Faaliyet Giderlerine Katılım Payları” başlıklı 24’üncü maddesinde ise; “Üye Mahalli İdareler, en son kesinleşmiş bütçelerinin % 1’ini birlik faaliyet giderlerine katılım payı olarak birliğe öderler.” hükmü yer almıştır.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, “en son kesinleşmiş bütçe” ifadesinden, Özel İdare Meclisi tarafından kabul edilen cari yıl bütçesi anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, Vilayetler Hizmet Birliğine gönderilecek olan katılım payının, İl Özel İdaresinin 2012 yılında uygulanmak üzere İl Genel Meclisince kabul edilerek kesinleşen bütçesinin % 1’i üzerinden hesaplanmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Bu nedenle 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55’inci maddesinin 7’nci fıkrası uyarınca, yukarıda belirtilen hususların tekrar değerlendirilmesini teminen 123 sayılı ilamın 5’inci maddesi ile … TL.ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün bozularak dosyanın ilgili Daireye Gönderilmesine, oy çokluğu ile,
(Üye …’ın ilam hükmünün bozulması kararına katılmakla birlikte Vilayetler Hizmet Birliği Ana Tüzüğünün “Üyelerin Birliğin Faaliyet Giderlerine Katılım Payları” başlıklı 24’üncü maddesine göre gönderilen katılım payına esas alınacak “en son kesinleşmiş bütçe” rakamı konusunda yeniden bir değerlendirme yapılması için dosyanın Daireye gönderilmesi gerekir, şeklindeki ilave görüşü ile,
Üyeler …, … ve …’ın;
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanununun “Birlik tüzüğü” başlıklı 5’inci maddesiyle, Birlik üyelerinin, birliğin kuruluş ve faaliyet giderlerine katılma payları ve bu payların tespit yönteminin, Birlik tüzüğünde yer alması zorunlu tutulmuştur.
Bu hükme binaen Vilayetler Hizmet Birliği Ana Tüzüğünün “Üyelerin birliğin faaliyet giderlerine katılım payları” başlıklı 24 üncü maddesiyle, Üye Mahalli İdarelerin, en son kesinleşmiş bütçelerinin %1'ini, birlik faaliyet giderlerine katılım payı olarak birliğe ödemeleri hükme bağlanmıştır.
Uygulamada, Vilayetler Hizmet Birliği payının hesaplanmasında, 2012 yılı payının, 2011 yılı Gelir Kesin Hesap Cetvelinde yer alan ve İl Özel İdaresinin öz geliri olan rakam yerine henüz kesinleşmemiş ve uygulaması devam eden cari 2012 yılı tahmini bütçe rakamı üzerinden hesaplandığı görülmüştür.
Halbuki; mevcut bütçe rakamları yerine en son kesinleşen 2011 mali yılı bütçe gelir kesin hesap cetvelinin “yılı net tahsilâtı” bölümünde yer alan tutarın esas alınması ve bu tutardan, özel idarenin öz geliri olmayan ve yılı içerisinde genel bütçeli idarelerden tahsis edilen “özel gelir” ve “özel ödenek” tutarlarının düşülerek hesaplamanın yapılması gerekirdi.Yerinde olan Daire kararının tasdiki gerekir, şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı)
09.02.2016 tarihinde karar verildi.