Temyiz Karar Detayı
Kamu İdaresi
Genel Bütçe Kapsamındaki İdareler
Yılı
2012
Daire
4
Dosya No
39385
Tutanak No
41924
Tutanak Tarihi
31.05.2016
Konu
Harcırah Mevzuatı ile İlgili Kararlar
KARAR
Hatalı harcırah ödemesi yapılması hakkında:
146 sayılı ilamın 2 inci maddesiyle;
A) Bakanlığın düzenlemiş olduğu Gençlik Afet Yardım ve Rehabilitasyon Destek (GARD) Ekibine yönelik eğitime katılanlar ile eğitimcilerin konaklama ve yemek ihtiyaçları kurum bütçesinden karşılanmakla birlikte gündelik de ödendiği,
B) Mesleki bilgilerini arttırmak amacıyla seminere gönderilenlerin konaklama ve yemek ihtiyaçları ilgili organizasyon kapsamında karşılanmakla birlikte gündelik de ödendiği,
C) Bakanlığın düzenlemiş olduğu “Gençlik Liderliği” eğitim programına katılanlar ile eğitimcilerin konaklama ve yemek ihtiyaçları kurum bütçesinden karşılanmakla birlikte eğitimcilere ayrıca gündelik de ödendiği gerekçeleriyle;
……….. TL.’ye tazmin hükmü verilmiştir.
Sorumlu Harcama Yetkilisi ………… dilekçesinde:
6245 sayılı Harcırah Kanununun 4 üncü maddesinde harcırah verilecek kişiler, 5 inci maddesinde ise harcırahın unsurları sayılmıştır.
Harcırah Kanunu'nun 39 uncu maddesinde "Resmi bir görevle memuriyet mahalli içinde bir yere gönderilenlere gündelik verilmez. Geçici bir görevle memuriyet mahalli dışındaki bir yere gönderilenlerden, buralarda ve yolda öğle (saat 13.00) ve akşam (saat 19.00) yemeği zamanlarından birini geçirenlere 1/3, ikisini geçirenlere 2/3 oranında ve geceyi de geçirenlere tam gündelik verilir denildiğini,
Bakanlıkça görevlendirilen memur veya hizmetli vb bir görevi ve sabit geliri olmayan, genellikle işsiz, öğrenci veya kursiyer durumunda olan gençlerin, kimi özel durumlar, sosyal ve kültürel alışkanlıklarındaki farklılıklar, hastalık, programdaki aksamalar gibi beklenilmeyen haller dolayısıyla belli bir miktar harçlık ihtiyacı olduğunu,
Bu tür projeler farklı kültürlerdeki genç gruplarına bir araya gelme, ortak faaliyetler yapma ve birbirlerini tanıma ve kültürlerini öğrenme fırsatı sunmaktadır. Bu programlarda, ortak ilgi alanları olan veya ortak herhangi bir konu üzerinde faaliyet yapmak isteyen farklı illerden genç grupları bir araya gelerek fikir alışverişinde bulunur ve ortaklaşa kararlaştırdıkları tiyatro, folklor, halk oyunları, müzik vb faaliyetleri gerçekleştirirler. Bu etkinlikler için kıyafet, araç-gereç, malzeme vb eşya için çeşitli giderler olduğunu,
Bu programlarda, ülkemiz gençlerinin yaşadığı şehir dışına açılması, farklı kültürleri tanıması ve bu farklı kültürlerden gençlerle tanışması böylece sosyalleşmenin artırılması, gençlerin kişisel gelişimlerine pozitif katkı sağlanması, inisiyatif alma, girişimcilik ve yaratıcılığın teşvik edilmesi, gençlik alanında kültürler arası öğrenimin geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Bu haliyle ülkemizin her ilinden gençler, ortak yaşama, birlik ve bütünlük duygularını pekiştirmek, dayanışma ve kültür düzeyini yükseltme amacıyla bir araya geldiğini,
Gençlik eğitimleri ile diğer program ve faaliyetlerde ekonomik, fiziksel, eğitimsel ve bölgesel olarak daha az fırsatlara sahip gençlerin katılımının sağlanması Bakanlığımızın ve Genel Müdürlüğümüzün öncelikleri arasında yer almaktadır. Bu önceliğimiz KHK ile birimimize verilen yasal bir zorunluluk olup aynı zamanda "Dezavantajlı gençlerin ulusal hareketlilik faaliyetlerine katılımlarında erişimlerini kolaylaştırıcı çalışmalar yapmak" şeklinde Ulusal Gençlik ve Spor Politikası Belgesinde de yer almaktadır. Bu önceliğin sağlanabilmesi amacıyla gençlik eğitim programlarına başvuru esnasında kişilerden başvuru formundaki bu hususlara yönelik soruların cevaplandırılması istenmekte, oluşturulan komisyonlardan tarafından bu hususlar değerlendirilerek gençlik eğitim programlarına mümkün olduğunca dezavantajlı gençlerden katılımın sağlanmasına özen gösterildiğini,
Diğer taraftan, gençlik eğitimlerine katılan gençlerimiz yörelerinin tanıtımı açısından önemli bir görevi icra etmektedirler. Bu programlarda diğer yörelerden programa katılan gençlere çeşitli materyaller, oyunlar, sunumlar ve hediyelerle kendi kültürlerini tanıtmaktadır. Gençlik programlarının vazgeçilmezlerinden olan bu tür etkinliklerde katılımcı gençler kendi maddi imkânlarının elverdiği ölçüde çeşitli hediyeler almakta, kendilerine yöresel kıyafetler temin etmek gibi çeşitli ödemelerde bulunmaktadırlar. Bu nedenle, Gündeliklerin ödenmesi bir zaruret halini almaktadır. Memur veya hizmetli olmayan, genellikle sabit bir geliri de bulunmayan Gençlerin; yöresel ve kültürel tanıtımlarda bulunması, sosyal uyumları, birlik ve bütünlük duygu ve düşüncelerini gelişimi açısından önemli bir görevi icra eden BU TUR ortak eğitim programlarında, kendi illerini temsil eden gençlerimize, masraf çıkarmamak, programlara katılımın düşmemesi, özendirmek vb amaçlarla en düşük bir miktarda gündelik ödemek gerektiğini,
Geniş katılımlı, kalabalık ve her yöreden gelenlerin olduğu bu tür eğitim programlarında ve görevlendirmelerde konaklama ve yemek karşılansa bile genç verilen yemeği çeşitli sebeplerle (dini, kültürel, güvenlik, hijyen v.s.) yemeyebilir. Ayrıca verilen gündelik bir çok kuruluş uygulamasında da görüleceği üzere yemeğin yanısıra günlük küçük harcamalar (iletişim masrafları v.s.) için de verilebilmektedir. Bu nedenle Bakanlar Kurulu Kararıyla idarenin takdirine yetki veren maddeyi de dikkate alarak, (gündeliği 1/1, 1/3'ü veya 1/4'ü veya hiç ödenmemesi gibi) geçici görevlendirilecek personelin de kabulünü alarak idarenin Harcırah Kanunu ve Bakanlar Kurulu Kararı dikkate alınarak belirleyeceği miktarların ödemelerde esas olmasının mevzuat hükümlerine daha uygun olduğu düşünülmektedir. Bunun dışındaki kararların idarenin takdir yetkisinin ihlali olacağı düşünülmesi gereken bir husus olduğunu,
Dernek, vakıf, birlik, şirket v.b. kuruluşlar tarafından düzenlenen kurs, toplantı ve eğitim seminerleri 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22/b veya 22/d ye göre doğrudan temin yöntemiyle yapılan bir hizmet satın alımıdır. Bu tür etkinliklerde düzenlenen program paket program olup yeme, içme, konaklama, eğitim v.b. hususlar hizmet satın alımı kapsamında değerlendirildiğini,
2012 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa bağlı ödeneklerin harcanma esaslarını gösterir ek cetvelinin 23 üncü maddesinde "kamu kurum ve kuruluşları ile meslek teşekkülleri, dernek ve vakıflar tarafından düzenlenen bilimsel nitelikli toplantılara katılmaları kurumlarınca gerekli görülenlerin katılma giderleri ve ilgili Bakan veya yetki verdiği makamın onayıyla isim ve unvanları belirlenen kurum personelinin unvanı ve gördüğü hizmet ile doğrudan ilgisi bulunan kurslara katılmasına ilişkin kurs giderleri, kurum bütçesinin ilgili tertibinden ödenir.'" denilmektedir. Bu bağlamda, idarelerce satın alınan eğitim hizmeti bedeli (Eğitim Seminer Bedeli) bütçenin 03.5.9.03 Kurslara Katılma ve Eğitim Gideri tertibinden ödendiğini,
Diğer yandan, yurtiçi ve yurtdışında kurslara katılanlara verilecek gündelik; 6245 sayılı Harcırah Kanununun 37nci maddesinde açıklanmıştır. Bu maddede; "Mesleki bilgilerini artırmak amacıyla memuriyet mahalli dışında açılan kurs veya okullara gönderilenlere, bu Kanuna göre geçici görev gündeliği verilir." denilmektedir. Bu çerçevede kurs, toplantı ve eğitim seminerlerine katılan personele görev onayı olması ve ödenek olması kaydıyla geçici görev yolluğu ödenecektir. Seminerlere katılan personele hiçbir kesinti yapılmaksızın tam gündelik ve ayrıca geliş ve gidişler için yol parası ödenmesi gerektiğini,
Bu bakımdan, 16-18 Kasım 2012 tarihlerinde Kamusal Mevzuat Platformu Derneği tarafından İzmir'de düzenlenen seminere katılan personelimize 2479, 2480, 2499 ve 2500 yevmiye numaralı belgelerle ödenen net toplam 327,84 TL'nin kamu zararı olarak nitelendirilemeyeceğini,
10-29 Aralık 2012 tarihlerinde Ankara'da yapılan "Gençlik Liderliği Eğitimi" ile Bakanlık bünyesinde kurulan "Gençlik Afet Yardım ve Rehabilitasyon Destek Ekibi (GARD)" mensupları için keza Ankara'da düzenlenen eğitim programına katılımcılara ilişkin olarak öncelikle şu hususun belirtilmesinde yarar görüldüğünü,
Gerek yurt içi gerekse yurtdışı görevlendirmelerde Kanunun 39 uncu maddesine istinaden öğün geçirme ve gece geçirmeye yer verilmesinin harcırahın sadece yemek için verildiği ve öğün karşılığı olduğu anlamında yorumlanmasının çok sınırlandırıcı olduğunu, buradaki ifadenin Kanundaki "geceyi de geçirenlere" ifadesine bakarak geçici görevde "gün içerisinde geçirilen süre" olarak da yorumlanmasının değerlendirilmesi gerektiğini,
Bu kapsamda,
a) Ankara'dan eğitime katılanlar için herhangi bir harcırah ödemesi yapılmadığını,
b) Ankara dışından katılan katılımcılar için ise, harcırah kavramının bir unsuru olan "yer değiştirme" masrafı dikkate alınmak suretiyle idarenin takdiriyle 1/3 oranında harcırah ödemesi yapılmıştır. Ayrıca, söz konusu katılımcıların tamamının "gönüllülük" esasına göre bu eğitim faaliyetlerine katıldıkları, büyük bir kısmının öğrenci, önemli bir kısmının ise işsiz oldukları, bu katılım vesilesiyle de bir çok ilave zorluklara da katlanmak zorunda kaldıklarının da birlikte değerlendirilmesi gerektiğini,
c) Ankara dışından eğitimlere katılan eğitimciler ise çoğu zaman konaklama yapmadan günübirlik şehirlerarası yolculuk yapmış olup, kendilerine tam yevmiye dışında ayrıca bir ödemede (ek çalışma karşılığı vs.) bulunulmadığını,
d) Tüm bu hususlar için temel olarak belirtilmesi gereken, bu maddelerde mezkur muhatapların hiçbirinin bu katılımları birer "zenginleşme aracı" olarak görmediğini,
Bu bakımdan, 2012 yılı içinde gerçekleştirilen Gençlik Liderliği ve GARD Eğitimleri kapsamında katılımcı ve eğitmenlere ödenen net toplam 5.901,93 TL'nin kamu zararı olarak nitelendirilemeyeceğini,
Gönderilen sorguda yer alan ve Genel Müdürlüğü ilgilendiren hususlara ilişkin genel ve ayrıntılı açıklamalar yukarıda belirtildiğini, Genel Müdürlükçe yapılan yurtiçi geçici görevlendirmelerle ilgili gündelik ödemelerinin 6245 sayılı Harcırah Kanunu ve bu Kanunla ilgili diğer mevzuatta belirtilen hususlar çerçevesinde yapıldığı ve bu nedenle herhangi bir kamu zararının oluşmadığını,
B- İLAM İLE İLGİLİ SON SAVUNMA VE TEMYİZ GEREKÇESİ
2012/146 sayılı ilamın A maddesi ile;
"İlamda tarih ve numarası belirtilen verile emri ve ekli belgelerin incelenmesi sonucunda; GARD ekibine yönelik eğitimcilerin konaklama ve yemek ihtiyaçları kurum bütçesinden karşılanmakla birilikte gündelik de ödendiği görüldüğünü,
Aynı ilamın B. maddesi ile; "İlamda tarih ve numarası belirtilen verile emri ve ekli belgelerin incelenmesi sonucunda; Mesleki bilgilerini arttırmak amacıyla seminere gönderilenlerin konaklama ve yemek ihtiyaçlarının ilgili organizasyon kapsamında karşılanmakla birlikte gündelik de ödendiği görüldüğünü,
Aynı İlamın C. Maddesi ile; İlamda tarih ve numarası belirtilen verile emri ve ekli belgelerin incelenmesi sonucunda; Gençlik Liderliği eğitim programına katılanlar ile eğitimcilerin konaklama ve yemek ihtiyaçları kurum bütçesinden karşılanmakla birilikte gündelik de ödendiği görülmüştür." Denildiğini,
Kamu zararının Müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine " karar verildiğini,
GSB' nin 2012 yılı hesaplarının Sayıştay Denetçileri tarafından yapılan incelenmesi sonucunda mevzuata uygun bulunmayan ve noksan görülen işler için 832 Sayılı Sayıştay Kanunun 48. Maddesi gereğince tarafına gönderilen sorgu kağıdına karşılık yapmış olduğum yazılı savunma Sayıştay Başkanlığı'nca uygun bulunmamış ve aleyhine karar verildiğini,
Yüce Mahkeme tarafından aleyhime verilen kararın lehime bozulması amacı ile Temyiz Kurulu nezdinde yeniden yazılı savunma ve uygun görülecek bir zamanda yapılacak duruşmada sözlü savunma yapmak istediğini,
Evvela B ve C maddelerinde ifade edilen kamu zararı, ilgililerin Bakanlık çalışanı olması dolayısıyla büyük oranda tazmin edilmiş ve yaklaşık tamamının geri ödemesi yapılmıştır. A maddesinde belirtilen ve 81 Vilayetten katılan gençlerden tahsil yapılmasının zorluğu yüce mahkemenin takdirindedir. Bu zorluğa rağmen toplamda yaklaşık 1850 TL geri ödeme yapılmıştır. Belgeler ektedir. Bakanlığın saymanlığında da mevcut olduğunu,
Ayrıca, bu eğitimlere ülkenin 81 vilayetinden katılım olmaktadır. Bu şahısların bulunup, alınan harcırahın tahsili mümkün değildir. Listede adı olan gençlere ve katılımcılara elektronik posta, telefon vb haberleşme yöntemleriyle bilgi verilmiş ve durum izah edilmiştir. Bakanlık çalışanları ile irtibat kurulan bazı gençlerden yaklaşık 1850 TL miktarınca geri ödeme alınabilmiştir. Çalışma devam etmektedir. Ancak işsiz ve öğrencilikleri devam eden bu gençlerden bütünüyle geri ödeme sağlanması hayatın gerçekleriyle bağdaşmamaktadır. Memurların bu tür tazminleri kendi imkanları ile ödemeleri hayat akışlarını ve huzurlarını bozacağını,
A) maddesinde ifade edilen ve Bakanlık tarafından düzenlenen GARD eğitimleri konusunda;
1- 18.02.1954 tarihinde 8637 Sayılı kesini Gazetede yayınlanan 6245 Sayılı Harcırah Kanunun 4. Maddesinin 1. fıkrasında "Bu Kanun kapsamına giren kurumlarda çalışan memur ve hizmetliler ile aile fertlerine ve aynı kurumlarda fahri olarak çalışanlara harcırah verilir" denildiğini,
Yukarıda belirtilen yasa gereği eğitimlere katılan birçoğu işsiz veya öğrenci olan gençlere eğitim süresi boyunca en az oranda gündelik ödendiğini,
Harcırah Kanununu 3. Maddesinin a) Fıkrasında, Harcırah: "Bu Kanuna göre ödenmesi gereken yol masrafı, gündelik, aile masrafı ve yer değiştirme masrafından birini, birkaçını veya tamamını ifade eder" denildiğini,
Öncelikle, çoğunluğu yoksul öğrencilerden oluşan, maddi olumsuzluklar nedeniyle çoğu zaman okullarında zorluk yaşayan, GARD eğitimleri ile bir meslek öğrenip, aile bütçesine katkıda bulunmak ve geleceğini idame ettirme için uğraş veren gençlerden oluşan GARD ekipleri, eğitim sırasında bildikleri folklor, kültürel etkinlikler, tiyatro ve halk oyunları gibi her türlü bilgi ve becerilerini sergilemekle sorumludurlar. Bu faaliyetleri yaparken ihtiyaç duyacakları özel dekor, elbise vb malzemeleri sadece kendi imkanları ile karşılamaları mümkün olmadığını,
Yine, gençler 81 ilden Ankara'ya karayolu veya demiryolu ile gelirken gidiş gelişte binlerce kilometre yol almışlardır. Bu da bazen 30-40 saat sürebilmektedir. Bu süre zarfında iaşelerini kendi imkanları ile karşılama olanaklarının olmadığını,
Ayrıca, bu tür organizasyonlarda eksiklik ve aksaklıklar sık sık görülmekte, Bakanlık tarafından görevlendirilen öğrenciler, programın yoğunluğu, yer sorunu ve konaklama yerinin yemekhaneye uzaklığı nedeniyle düzenli yemek yiyemediğini,
Program yoğunluğu nedeniyle yemeğe zamanında yetişememekte, kalabalık nedeniyle çoğu zaman yemek kalmamaktadır. Bazı öğrenciler verilen yöresel yemekleri yiyememekte, yemek ihtiyaçlarını kendi olanakları ile karşıladıklarını,
Bakanlık tarafından görevlendirilen dar gelirli aile çocuklarına, işsiz ve öğrenci gençlere hiçbir ücret ödenmemesi sonucunda gençlerin ek masraflara girmesi hayatın gerçeklerine uygun düşmeyecektir. Bu tür kalabalık organizasyonlarda meydana gelen olumsuzlukların dışında, uzaktan gelen katılımcıların öngörülmeyen günlük ihtiyaçlarını karşılayacak her hangi bir ücret verilmemesi bir takım sakıncalar taşımakta ve değişik problemlere yol açtığını,
Çeşitli gösteriler yapıp terleyen öğrenciler sık sık rahatsızlanmakta, doktor ve ilaç ihtiyacı da doğmaktadır. Gençlerin kişisel ve özel ihtiyaçları olabilmekte, kantin harcaması gerekmekte, içecek, çay, su alma vb, dinlenme sırasında ki ihtiyaçları kendileri tarafından karşılanmaktadır. Görevlendirilen işsiz veya öğrenci gençlere, yaptıkları bu hizmet karşılığında, Bakanlıkça herhangi bir ücret verilmemesi eğitim ve kültür faaliyetlerinin, gençlere yönelik etkinliklerin adeta bir angaryaya dönüşmesi, cazibesi bir yana masraflı olması dolayısıyla katılmamalarına neden olacaktır. Milli ve manevi etkinliklerin, kültürel ve sosyal faaliyetlerin gençler olmadan yapılması, ülkenin ve milletin geleceği açısından olumsuz bir durum olması nedeniyle arzu edilmediğini,
Yukarıda bahsettiği olumsuzlukların yaşanmaması, yoksul öğrencilerin, işsiz gençlerin bu tür çalışmalara özendirilmesi amacı ile katılımcılara, Harcırah Kanunun 3. Maddesinin a) Fıkrasına istinaden, harcırah adı altında ve en az oranda ödeme yapılmıştır. Bu ödeme anında kişisel bir çıkar söz konusu değildir. Geleceğimizin teminatı olan gençlerin manevi çıkarları söz konusu olduğunu,
6245 sayılı Harcırah Kanunun 3.maddesinin (a) fıkrasında harcırah; Bu Kanuna göre ödenmesi gereken yol masrafı, gündelik, aile masrafı ve yer değiştirme masrafından birini, birkaçını veya tamamını ifade eder şeklinde tanımlanmış, 4.maddesinin ikinci fıkrasında ise; bu Kanunda belirtilen hallerde memur veya hizmetli olmamakla beraber kurumlarca geçici bir vazife ile görevlendirilenlere harcırah verilebileceği, Memur veya hizmetli olmayanların harcırahı başlıklı 8.maddesinin birinci fıkrasında da; Memur veya hizmetli olmadıkları halde bu Kanuna tabi kurumlarca geçici bir görev ile görevlendirilenlere verilecek yol masrafı ve gündelik, bunların bilgi seviyeleri ve faaliyet sahaları ile mahalli şartlar dikkate alınarak 4 ncü dereceye kadar olan memurlardan herhangi birine verilen yol masrafı ve gündeliğe kıyasen ilgili kurumca takdir olunacağı, muvakkat vazife harcırahı olarak başlıklı 14 maddesinin 1.fıkrasında ise; Birinci maddede yazılı kurumlara ait bir vazifenin ifası maksadıyla muvakkaten yurt içinde veya dışında başka bir yere gönderilenlere geçici görev yolluğu olarak yevmiye ve yol masrafı ödeneceği hüküm altına alınmış bulunduğunu,
Harcırah Kanununda yurt içinde geçici görevle görevlendirilen kişilerin yemeleri ve yatmaları kurumlarca sağlanması durumunda bu kişilere gündelik ödenmesini kısıtlayan yada bunlara ödenecek gündelik tutarlarında indirim öngören bir hüküm yer almamaktadır. 6245 sayılı Harcırah Kanununun 11.12.1981 tarih ve 2562 sayılı Kanunun 15'inci maddesi ile değişik 37'nci maddesinin, mesleki bilgilerini artırmak amacıyla memuriyet mahalli dışında açılan okul veya kurslara katılan memur ve hizmetlilerin kurs süresince yeme ve yatmalarının sağlanması halinde gündeliklerinde belli oranda indirim yapılmasını öngören 2'nci fıkrası 14.01.1988 tarih ve 311 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 15'inci maddesi ile yürürlükten kaldırıldığını,
Ayrıca Maliye Bakanlığı, Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 11 Nisan 1988 tarihli ve 34 nolu Harcırah Kanunu Genel Tebliğinin 4. Maddesinde; 6245 sayılı Harcırah Kanununun 37. Maddesinin 2. Fıkrası yürürlükten kaldırılmış olup, mesleki bilgilerini arttırmak amacıyla memuriyet mahalli dışında açılan kurs veya okullara gönderilen memur ve hizmetlilerin yemeleri ve yatmaları kurumlarca sağlansa bile gündelikleri tam olarak ödenecektir" denilmektedir. Kaldı ki işsiz ve öğrenci olan gençlere en az oranda ödeme yapıldığını,
Dolayısıyla kanun koyucu anılan hükmü yürürlükten kaldırmakla mesleki bilgilerini artırmak amacıyla memuriyet mahalli dışında açılan kurs veya okullara gönderilen memur ve hizmetlilerin yemeleri ve yatmaları kurumlarca sağlansa bile günlüklerinin tam ödenmesini amaçladığını,
Bu nedenle GARD eğitimi ile Gençlik Liderliği eğitimlerine katılan çoğunluğu itibariyle işsiz, mesleksiz ve halen öğrenci durumunda bulunan gençlere eğitime katıldığı günler için gündelik ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığını,
Bu gençler memur veya hizmetli değillerdir. Birçoğu dar gelirli ailelerden gelmiştir. Sabit bir gelirleri yoktur. Genellikle Öğrencilik yapmaktadırlar. Kadim Anadolu kültürü, Devlet Baba geleneği gereğince kamu hukuku bakımından devletin görev verdiği bir genci külfete, yoksunluğa, huzursuz olacak bir hale düşürmemek esastır. Genç öğrenciye yardım ve katkının anlamı, gençlerin yetiştirilmelerinin geleceğimiz açısından önemi, sosyal dayanışma, birlik ve bütünlüğümüzü pekiştirme amaçlı, geniş katılımlı, her ilden temsilcilerin bulunduğu bu tür eğitim programlarının ve benzeri sosyal-kültürel faaliyetlerin desteklenmesi ile daha da cazip hale getirilmesinin ve özendirilmesinin stratejik önemi olduğunu,
Bu itibarla, 2012/146 sayılı ilam ile verilen tazmin hükmünden, tahsilatı yapılan 1.850 TL dışında kalan miktarla ilgili tazmin hükmünün temyizen incelenerek hükmün KALDIRILMASINI arz ve talep ettiğini belirtmiştir.
Sayıştay Başsavcılığının karşılamasında:
“İlgili dilekçede; sorumlu tutulduğu madde ile alakalı olarak belirttiği gerekçelerin mevzuata uygun olduğunu ileri sürerek yapılan ödemelerle ilgili tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir. Sorumlunun ileri sürdüğü gerekçeler Dairece verilen hükmün bozulmasını sağlayacak nitelikte görülmediğinden temyiz talebinin reddi ile daire kararının onanmasına karar verilmesi uygun mütalaa olunmaktadır.” Denilmiştir.
Duruşma talep eden Harcama Yetkilisi ……… ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenilmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:
İlamda; konaklama ve iaşe masrafları kurum bütçesinden karşılanan eğitim/seminer/kurslara katılanlara, yolda geçen süreler dışındaki günler için yevmiye ödenemeyeceği gerekçesiyle, tazmin kararı verilmiştir.
6245 sayılı Kanun’un konuyu düzenleyen 37. Maddesinin ilk halinde, bu tür görevlendirilmeler için yatacak yer temin edilenler ile iaşe bedelleri karşılananların yevmiyelerinden, bu hizmetlerin bedellerinin belirli oranlarda mahsup edileceği düzenlenmişken, 11.12.1981 tarih ve 2652 sayılı Kanun ile bu maddede yapılan değişiklik ile yalnızca mahsup oranlarında değişiklik yapılmış, 14.1.1988 tarih ve 311 sayılı KHK ile de bu maddedeki mahsup öngören ikinci fıkra yürürlükten kaldırılmıştır.
Maliye Bakanlığınca yayımlanan, Harcırah Kanunu Genel Tebliği’nde de, 6245 sayılı Kanunun 37. Maddesinin ikinci fıkrası yürürlükten kaldırıldığından, kurslara gönderilenlerin yemeleri ve yatmaları kurumlarınca sağlansa bile gündeliklerinin tam ödeneceği, bildirilmiştir.
Ayrıca, Harcırah Kanunu’nun aynı maddesinde, eğitim ve kurs amacıyla yurtdışına gönderilere özel anlaşmaları gereğince bir ödeme yapıldığında, bu ödemelerin gündeliklerinden mahsup edileceği düzenlenmişken, mevcut düzenlemede başka bir indirim veya ödeme yapılmayacağına dair bir sınırlama da söz konusu değildir.
Geçici görevle gönderilenlere yapılacak ödemelerin, görevlendirmenin 6245 sayılı Kanun’un hangi maddesine göre yapıldığına bakılmak suretiyle tespit edilmesi gerekir. Konuya genel bakmak suretiyle, bu şekilde görevlendirilenlere, yevmiye dışında bir ödemenin yapılamayacağı, ya da yevmiye ödenmeyeceği veya yevmiyelerinden kesinti yapılması gerektiği gibi düşünceler Kanuna uygun değildir. Örneğin Kanun’un 33/b maddesine göre geçici görevle görevlendirilenlere, yevmiyelerine ilave olarak konaklama bedeli de ödenmesi düzenlenmişken, 34. ve 37/3. maddelerinde, bu şekilde görevlendirilenlerin yevmiyelerinden kesinti yapılması düzenlenmiştir.
Yukarıda açıklandığı üzere, konaklama ve iaşe masrafları kurum bütçesinden karşılanan kursiyerlere, Kanunun 37.maddesine göre yapılacak harcırah ödemelerinde, bu Maddenin ilk halinde mevcut olan yevmiyelerinden belirli bir oranda mahsup yapma zorunluluğu dahi kaldırılmışken, yorum yoluyla bu kişilere yevmiye ödenmeyeceği şeklindeki ilam gerekçesi mevzuata aykırıdır.
Dolayısıyla yeme ve yatmaları kurumlarınca karşılansa bile kurslara katılanların harcırah almalarında mevzuata aykırı bir durumun olmadığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin 7’nci fıkrası uyarınca, yukarıda belirtilen hususların tekrar değerlendirilmesini teminen 146 sayılı İlam’ın 2. maddesi ile verilen tazmin hükmünün BOZULARAK DAİRESİNE TEVDİİNE, oyçokluğuyla,
(Üyeler …………………..; Rapor dosyası ve eki belgelerin incelenmesi sonucu; Gerek ekli belgelerden gerekse sorumlu dilekçesinden anlaşıldığı üzere iaşe ve ibateleri hizmet satın alma yoluyla Bakanlık bütçesinden karşılanan seminer, eğitim programı gibi düzenlenen organizasyonlarda görevlendirilen personele, bu günler için ayrıca gündelik verilmesinin mükerrer ödemeye sebep olduğu anlaşılmıştır.
6245 sayılı Harcırah Kanununa göre, verilen geçici görev gündeliğin amacı memur veya hizmetlinin geçici görev mahallinde yaptığı konaklama ve yemek masraflarının karşılanmasıdır.
6245 sayılı Harcırah Kanununun “Tarifler” başlıklı 3’üncü maddesinin (a) fıkrasında harcırah; bu Kanuna göre ödenmesi gereken yol masrafı, gündelik, aile masrafı ve yer değiştirme masrafından birini, birkaçını veya tamamını ifade eder şeklinde tanımlanmış, “Harcırah verilecek kimseler” başlıklı 4’üncü maddesinin ikinci fıkrasında ise; bu Kanunda belirtilen hallerde memur veya hizmetli olmamakla beraber kurumlarca geçici bir vazife ile görevlendirilenlere harcırah verilebileceği belirtilmektedir. Anılan Kanunun “Harcırahın Unsurları” başlıklı 5’inci maddesinde; “Harcırah; yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafını ihtiva eder. İlgili, bu kanun hükümlerine göre bunlardan birine, birkaçına veya tamamına müstahak olabilir.” denilmekte olup, yol masrafı, yolculukta kullanılacak nakil vasıtası ücretlerini; yevmiye ise anılan Kanuna göre yolluk verilmesini gerektiren görevlendirmeler nedeniyle ilgililere iaşe ve ibate giderlerin karşılığı olarak ödenen gündeliği ifade etmektedir.
Aynı Kanunun “Memur veya hizmetli olmayanların harcırahı” başlıklı 8’inci maddesinin birinci fıkrasında da; Memur veya hizmetli olmadıkları halde bu Kanuna tabi kurumlarca geçici bir görev ile görevlendirilenlere verilecek yol masrafı ve gündelik, bunların bilgi seviyeleri ve faaliyet sahaları ile mahalli şartlar dikkate alınarak 4 ncü dereceye kadar olan memurlardan herhangi birine verilen yol masrafı ve gündeliğe kıyasen ilgili kurumca takdir olunacağı, “Muvakkat vazife harcırahı” başlıklı 14’üncü maddesinin birinci fıkrasında ise; birinci maddede yazılı kurumlara ait bir vazifenin ifası maksadıyla muvakkaten yurt içinde veya dışında başka bir yere gönderilenlere geçici görev yolluğu olarak yevmiye ve yol masrafı ödeneceği hüküm altına alınmış bulunmaktadır.
6245 sayılı Harcırah Kanununa göre verilen geçici görev gündeliğin amacı memur veya hizmetlinin geçici görev mahallinde yaptığı konaklama ve yemek masraflarının karşılanmasıdır. Ancak; yolda geçen günler dışındaki konaklama ve yemek masrafları hizmet satın alma suretiyle Bakanlık bütçesinden karşılandığından, seminer, eğitim programı gibi düzenlenen organizasyonlara katılım için görevlendirilen personele ikamet edilen günler için ayrıca gündelik ödenmesi mükerrerliğe yol açacağından mevzuata uygun bulunmamaktadır.
6245 sayılı Harcırah Kanununun 37nci maddesinin ikinci fıkrasının yürürlükten kaldırıldığı, mesleki bilgilerini artırmak amacıyla mahalli dışına açılan kurs veya okullara gönderilen memur veya hizmetlilerin konaklama giderleri ile yemek ihtiyaçları hizmet satın alma suretiyle Bakanlık bütçesinden karşılansa bile gündeliğin tam olarak ödenebileceği ileri sürülebilir ise de;
Geçici görev esnasında verilmesi gereken yevmiye, memurların memuriyet merkezlerinden ayrılmaları dolayısıyla geçici memuriyet mahallerinin hayat şartlarına intibak için yapmış oldukları iaşe ve ibate giderleri için ödenen yevmiyeyi ifade etmektedir. Bir başka deyişle, Kanunun personele verilmesini öngördüğü gündeliğin amacı da tam olarak geçici görevli olarak bulunulan yerdeki konaklama ve yemek giderlerinin karşılanmasıdır. Bu nedenle, seminer günlerinde konaklama ve yemek bedelleri kurum bütçesinden karşılandığından görevli personele gidiş–dönüş günlerine ait yol masrafı ve gündelik haricinde hiçbir ödemenin yapılmaması gerekmektedir. Bu itibarla, giderleri Bakanlık bütçesinden karşılanan organizasyonlara katılan personele, bu günler için ayrıca yevmiye verilmemesi gerekmektedir.
Ayrıca sorumlu tarafından kamu zararının 1.850 TL.’lik kısmının tahsil edildiği bildirilmiştir. Hüküm tarihinden sonra yapılan tahsilata ilişkin olarak Kurulumuzca yapılacak işlem bulunmadığına,
Bu itibarla; 146 sayılı ilamın 2 nci maddesine ilişkin 4.Daire tarafından verilen tazmin hükmünün TASDİKİ gerekir yönündeki ayrışık görüşlerine karşı)
Karar verildiği 31.05.2016 tarih ve 41924 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.
146 sayılı ilamın 2 inci maddesiyle;
A) Bakanlığın düzenlemiş olduğu Gençlik Afet Yardım ve Rehabilitasyon Destek (GARD) Ekibine yönelik eğitime katılanlar ile eğitimcilerin konaklama ve yemek ihtiyaçları kurum bütçesinden karşılanmakla birlikte gündelik de ödendiği,
B) Mesleki bilgilerini arttırmak amacıyla seminere gönderilenlerin konaklama ve yemek ihtiyaçları ilgili organizasyon kapsamında karşılanmakla birlikte gündelik de ödendiği,
C) Bakanlığın düzenlemiş olduğu “Gençlik Liderliği” eğitim programına katılanlar ile eğitimcilerin konaklama ve yemek ihtiyaçları kurum bütçesinden karşılanmakla birlikte eğitimcilere ayrıca gündelik de ödendiği gerekçeleriyle;
……….. TL.’ye tazmin hükmü verilmiştir.
Sorumlu Harcama Yetkilisi ………… dilekçesinde:
6245 sayılı Harcırah Kanununun 4 üncü maddesinde harcırah verilecek kişiler, 5 inci maddesinde ise harcırahın unsurları sayılmıştır.
Harcırah Kanunu'nun 39 uncu maddesinde "Resmi bir görevle memuriyet mahalli içinde bir yere gönderilenlere gündelik verilmez. Geçici bir görevle memuriyet mahalli dışındaki bir yere gönderilenlerden, buralarda ve yolda öğle (saat 13.00) ve akşam (saat 19.00) yemeği zamanlarından birini geçirenlere 1/3, ikisini geçirenlere 2/3 oranında ve geceyi de geçirenlere tam gündelik verilir denildiğini,
Bakanlıkça görevlendirilen memur veya hizmetli vb bir görevi ve sabit geliri olmayan, genellikle işsiz, öğrenci veya kursiyer durumunda olan gençlerin, kimi özel durumlar, sosyal ve kültürel alışkanlıklarındaki farklılıklar, hastalık, programdaki aksamalar gibi beklenilmeyen haller dolayısıyla belli bir miktar harçlık ihtiyacı olduğunu,
Bu tür projeler farklı kültürlerdeki genç gruplarına bir araya gelme, ortak faaliyetler yapma ve birbirlerini tanıma ve kültürlerini öğrenme fırsatı sunmaktadır. Bu programlarda, ortak ilgi alanları olan veya ortak herhangi bir konu üzerinde faaliyet yapmak isteyen farklı illerden genç grupları bir araya gelerek fikir alışverişinde bulunur ve ortaklaşa kararlaştırdıkları tiyatro, folklor, halk oyunları, müzik vb faaliyetleri gerçekleştirirler. Bu etkinlikler için kıyafet, araç-gereç, malzeme vb eşya için çeşitli giderler olduğunu,
Bu programlarda, ülkemiz gençlerinin yaşadığı şehir dışına açılması, farklı kültürleri tanıması ve bu farklı kültürlerden gençlerle tanışması böylece sosyalleşmenin artırılması, gençlerin kişisel gelişimlerine pozitif katkı sağlanması, inisiyatif alma, girişimcilik ve yaratıcılığın teşvik edilmesi, gençlik alanında kültürler arası öğrenimin geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Bu haliyle ülkemizin her ilinden gençler, ortak yaşama, birlik ve bütünlük duygularını pekiştirmek, dayanışma ve kültür düzeyini yükseltme amacıyla bir araya geldiğini,
Gençlik eğitimleri ile diğer program ve faaliyetlerde ekonomik, fiziksel, eğitimsel ve bölgesel olarak daha az fırsatlara sahip gençlerin katılımının sağlanması Bakanlığımızın ve Genel Müdürlüğümüzün öncelikleri arasında yer almaktadır. Bu önceliğimiz KHK ile birimimize verilen yasal bir zorunluluk olup aynı zamanda "Dezavantajlı gençlerin ulusal hareketlilik faaliyetlerine katılımlarında erişimlerini kolaylaştırıcı çalışmalar yapmak" şeklinde Ulusal Gençlik ve Spor Politikası Belgesinde de yer almaktadır. Bu önceliğin sağlanabilmesi amacıyla gençlik eğitim programlarına başvuru esnasında kişilerden başvuru formundaki bu hususlara yönelik soruların cevaplandırılması istenmekte, oluşturulan komisyonlardan tarafından bu hususlar değerlendirilerek gençlik eğitim programlarına mümkün olduğunca dezavantajlı gençlerden katılımın sağlanmasına özen gösterildiğini,
Diğer taraftan, gençlik eğitimlerine katılan gençlerimiz yörelerinin tanıtımı açısından önemli bir görevi icra etmektedirler. Bu programlarda diğer yörelerden programa katılan gençlere çeşitli materyaller, oyunlar, sunumlar ve hediyelerle kendi kültürlerini tanıtmaktadır. Gençlik programlarının vazgeçilmezlerinden olan bu tür etkinliklerde katılımcı gençler kendi maddi imkânlarının elverdiği ölçüde çeşitli hediyeler almakta, kendilerine yöresel kıyafetler temin etmek gibi çeşitli ödemelerde bulunmaktadırlar. Bu nedenle, Gündeliklerin ödenmesi bir zaruret halini almaktadır. Memur veya hizmetli olmayan, genellikle sabit bir geliri de bulunmayan Gençlerin; yöresel ve kültürel tanıtımlarda bulunması, sosyal uyumları, birlik ve bütünlük duygu ve düşüncelerini gelişimi açısından önemli bir görevi icra eden BU TUR ortak eğitim programlarında, kendi illerini temsil eden gençlerimize, masraf çıkarmamak, programlara katılımın düşmemesi, özendirmek vb amaçlarla en düşük bir miktarda gündelik ödemek gerektiğini,
Geniş katılımlı, kalabalık ve her yöreden gelenlerin olduğu bu tür eğitim programlarında ve görevlendirmelerde konaklama ve yemek karşılansa bile genç verilen yemeği çeşitli sebeplerle (dini, kültürel, güvenlik, hijyen v.s.) yemeyebilir. Ayrıca verilen gündelik bir çok kuruluş uygulamasında da görüleceği üzere yemeğin yanısıra günlük küçük harcamalar (iletişim masrafları v.s.) için de verilebilmektedir. Bu nedenle Bakanlar Kurulu Kararıyla idarenin takdirine yetki veren maddeyi de dikkate alarak, (gündeliği 1/1, 1/3'ü veya 1/4'ü veya hiç ödenmemesi gibi) geçici görevlendirilecek personelin de kabulünü alarak idarenin Harcırah Kanunu ve Bakanlar Kurulu Kararı dikkate alınarak belirleyeceği miktarların ödemelerde esas olmasının mevzuat hükümlerine daha uygun olduğu düşünülmektedir. Bunun dışındaki kararların idarenin takdir yetkisinin ihlali olacağı düşünülmesi gereken bir husus olduğunu,
Dernek, vakıf, birlik, şirket v.b. kuruluşlar tarafından düzenlenen kurs, toplantı ve eğitim seminerleri 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22/b veya 22/d ye göre doğrudan temin yöntemiyle yapılan bir hizmet satın alımıdır. Bu tür etkinliklerde düzenlenen program paket program olup yeme, içme, konaklama, eğitim v.b. hususlar hizmet satın alımı kapsamında değerlendirildiğini,
2012 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa bağlı ödeneklerin harcanma esaslarını gösterir ek cetvelinin 23 üncü maddesinde "kamu kurum ve kuruluşları ile meslek teşekkülleri, dernek ve vakıflar tarafından düzenlenen bilimsel nitelikli toplantılara katılmaları kurumlarınca gerekli görülenlerin katılma giderleri ve ilgili Bakan veya yetki verdiği makamın onayıyla isim ve unvanları belirlenen kurum personelinin unvanı ve gördüğü hizmet ile doğrudan ilgisi bulunan kurslara katılmasına ilişkin kurs giderleri, kurum bütçesinin ilgili tertibinden ödenir.'" denilmektedir. Bu bağlamda, idarelerce satın alınan eğitim hizmeti bedeli (Eğitim Seminer Bedeli) bütçenin 03.5.9.03 Kurslara Katılma ve Eğitim Gideri tertibinden ödendiğini,
Diğer yandan, yurtiçi ve yurtdışında kurslara katılanlara verilecek gündelik; 6245 sayılı Harcırah Kanununun 37nci maddesinde açıklanmıştır. Bu maddede; "Mesleki bilgilerini artırmak amacıyla memuriyet mahalli dışında açılan kurs veya okullara gönderilenlere, bu Kanuna göre geçici görev gündeliği verilir." denilmektedir. Bu çerçevede kurs, toplantı ve eğitim seminerlerine katılan personele görev onayı olması ve ödenek olması kaydıyla geçici görev yolluğu ödenecektir. Seminerlere katılan personele hiçbir kesinti yapılmaksızın tam gündelik ve ayrıca geliş ve gidişler için yol parası ödenmesi gerektiğini,
Bu bakımdan, 16-18 Kasım 2012 tarihlerinde Kamusal Mevzuat Platformu Derneği tarafından İzmir'de düzenlenen seminere katılan personelimize 2479, 2480, 2499 ve 2500 yevmiye numaralı belgelerle ödenen net toplam 327,84 TL'nin kamu zararı olarak nitelendirilemeyeceğini,
10-29 Aralık 2012 tarihlerinde Ankara'da yapılan "Gençlik Liderliği Eğitimi" ile Bakanlık bünyesinde kurulan "Gençlik Afet Yardım ve Rehabilitasyon Destek Ekibi (GARD)" mensupları için keza Ankara'da düzenlenen eğitim programına katılımcılara ilişkin olarak öncelikle şu hususun belirtilmesinde yarar görüldüğünü,
Gerek yurt içi gerekse yurtdışı görevlendirmelerde Kanunun 39 uncu maddesine istinaden öğün geçirme ve gece geçirmeye yer verilmesinin harcırahın sadece yemek için verildiği ve öğün karşılığı olduğu anlamında yorumlanmasının çok sınırlandırıcı olduğunu, buradaki ifadenin Kanundaki "geceyi de geçirenlere" ifadesine bakarak geçici görevde "gün içerisinde geçirilen süre" olarak da yorumlanmasının değerlendirilmesi gerektiğini,
Bu kapsamda,
a) Ankara'dan eğitime katılanlar için herhangi bir harcırah ödemesi yapılmadığını,
b) Ankara dışından katılan katılımcılar için ise, harcırah kavramının bir unsuru olan "yer değiştirme" masrafı dikkate alınmak suretiyle idarenin takdiriyle 1/3 oranında harcırah ödemesi yapılmıştır. Ayrıca, söz konusu katılımcıların tamamının "gönüllülük" esasına göre bu eğitim faaliyetlerine katıldıkları, büyük bir kısmının öğrenci, önemli bir kısmının ise işsiz oldukları, bu katılım vesilesiyle de bir çok ilave zorluklara da katlanmak zorunda kaldıklarının da birlikte değerlendirilmesi gerektiğini,
c) Ankara dışından eğitimlere katılan eğitimciler ise çoğu zaman konaklama yapmadan günübirlik şehirlerarası yolculuk yapmış olup, kendilerine tam yevmiye dışında ayrıca bir ödemede (ek çalışma karşılığı vs.) bulunulmadığını,
d) Tüm bu hususlar için temel olarak belirtilmesi gereken, bu maddelerde mezkur muhatapların hiçbirinin bu katılımları birer "zenginleşme aracı" olarak görmediğini,
Bu bakımdan, 2012 yılı içinde gerçekleştirilen Gençlik Liderliği ve GARD Eğitimleri kapsamında katılımcı ve eğitmenlere ödenen net toplam 5.901,93 TL'nin kamu zararı olarak nitelendirilemeyeceğini,
Gönderilen sorguda yer alan ve Genel Müdürlüğü ilgilendiren hususlara ilişkin genel ve ayrıntılı açıklamalar yukarıda belirtildiğini, Genel Müdürlükçe yapılan yurtiçi geçici görevlendirmelerle ilgili gündelik ödemelerinin 6245 sayılı Harcırah Kanunu ve bu Kanunla ilgili diğer mevzuatta belirtilen hususlar çerçevesinde yapıldığı ve bu nedenle herhangi bir kamu zararının oluşmadığını,
B- İLAM İLE İLGİLİ SON SAVUNMA VE TEMYİZ GEREKÇESİ
2012/146 sayılı ilamın A maddesi ile;
"İlamda tarih ve numarası belirtilen verile emri ve ekli belgelerin incelenmesi sonucunda; GARD ekibine yönelik eğitimcilerin konaklama ve yemek ihtiyaçları kurum bütçesinden karşılanmakla birilikte gündelik de ödendiği görüldüğünü,
Aynı ilamın B. maddesi ile; "İlamda tarih ve numarası belirtilen verile emri ve ekli belgelerin incelenmesi sonucunda; Mesleki bilgilerini arttırmak amacıyla seminere gönderilenlerin konaklama ve yemek ihtiyaçlarının ilgili organizasyon kapsamında karşılanmakla birlikte gündelik de ödendiği görüldüğünü,
Aynı İlamın C. Maddesi ile; İlamda tarih ve numarası belirtilen verile emri ve ekli belgelerin incelenmesi sonucunda; Gençlik Liderliği eğitim programına katılanlar ile eğitimcilerin konaklama ve yemek ihtiyaçları kurum bütçesinden karşılanmakla birilikte gündelik de ödendiği görülmüştür." Denildiğini,
Kamu zararının Müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine " karar verildiğini,
GSB' nin 2012 yılı hesaplarının Sayıştay Denetçileri tarafından yapılan incelenmesi sonucunda mevzuata uygun bulunmayan ve noksan görülen işler için 832 Sayılı Sayıştay Kanunun 48. Maddesi gereğince tarafına gönderilen sorgu kağıdına karşılık yapmış olduğum yazılı savunma Sayıştay Başkanlığı'nca uygun bulunmamış ve aleyhine karar verildiğini,
Yüce Mahkeme tarafından aleyhime verilen kararın lehime bozulması amacı ile Temyiz Kurulu nezdinde yeniden yazılı savunma ve uygun görülecek bir zamanda yapılacak duruşmada sözlü savunma yapmak istediğini,
Evvela B ve C maddelerinde ifade edilen kamu zararı, ilgililerin Bakanlık çalışanı olması dolayısıyla büyük oranda tazmin edilmiş ve yaklaşık tamamının geri ödemesi yapılmıştır. A maddesinde belirtilen ve 81 Vilayetten katılan gençlerden tahsil yapılmasının zorluğu yüce mahkemenin takdirindedir. Bu zorluğa rağmen toplamda yaklaşık 1850 TL geri ödeme yapılmıştır. Belgeler ektedir. Bakanlığın saymanlığında da mevcut olduğunu,
Ayrıca, bu eğitimlere ülkenin 81 vilayetinden katılım olmaktadır. Bu şahısların bulunup, alınan harcırahın tahsili mümkün değildir. Listede adı olan gençlere ve katılımcılara elektronik posta, telefon vb haberleşme yöntemleriyle bilgi verilmiş ve durum izah edilmiştir. Bakanlık çalışanları ile irtibat kurulan bazı gençlerden yaklaşık 1850 TL miktarınca geri ödeme alınabilmiştir. Çalışma devam etmektedir. Ancak işsiz ve öğrencilikleri devam eden bu gençlerden bütünüyle geri ödeme sağlanması hayatın gerçekleriyle bağdaşmamaktadır. Memurların bu tür tazminleri kendi imkanları ile ödemeleri hayat akışlarını ve huzurlarını bozacağını,
A) maddesinde ifade edilen ve Bakanlık tarafından düzenlenen GARD eğitimleri konusunda;
1- 18.02.1954 tarihinde 8637 Sayılı kesini Gazetede yayınlanan 6245 Sayılı Harcırah Kanunun 4. Maddesinin 1. fıkrasında "Bu Kanun kapsamına giren kurumlarda çalışan memur ve hizmetliler ile aile fertlerine ve aynı kurumlarda fahri olarak çalışanlara harcırah verilir" denildiğini,
Yukarıda belirtilen yasa gereği eğitimlere katılan birçoğu işsiz veya öğrenci olan gençlere eğitim süresi boyunca en az oranda gündelik ödendiğini,
Harcırah Kanununu 3. Maddesinin a) Fıkrasında, Harcırah: "Bu Kanuna göre ödenmesi gereken yol masrafı, gündelik, aile masrafı ve yer değiştirme masrafından birini, birkaçını veya tamamını ifade eder" denildiğini,
Öncelikle, çoğunluğu yoksul öğrencilerden oluşan, maddi olumsuzluklar nedeniyle çoğu zaman okullarında zorluk yaşayan, GARD eğitimleri ile bir meslek öğrenip, aile bütçesine katkıda bulunmak ve geleceğini idame ettirme için uğraş veren gençlerden oluşan GARD ekipleri, eğitim sırasında bildikleri folklor, kültürel etkinlikler, tiyatro ve halk oyunları gibi her türlü bilgi ve becerilerini sergilemekle sorumludurlar. Bu faaliyetleri yaparken ihtiyaç duyacakları özel dekor, elbise vb malzemeleri sadece kendi imkanları ile karşılamaları mümkün olmadığını,
Yine, gençler 81 ilden Ankara'ya karayolu veya demiryolu ile gelirken gidiş gelişte binlerce kilometre yol almışlardır. Bu da bazen 30-40 saat sürebilmektedir. Bu süre zarfında iaşelerini kendi imkanları ile karşılama olanaklarının olmadığını,
Ayrıca, bu tür organizasyonlarda eksiklik ve aksaklıklar sık sık görülmekte, Bakanlık tarafından görevlendirilen öğrenciler, programın yoğunluğu, yer sorunu ve konaklama yerinin yemekhaneye uzaklığı nedeniyle düzenli yemek yiyemediğini,
Program yoğunluğu nedeniyle yemeğe zamanında yetişememekte, kalabalık nedeniyle çoğu zaman yemek kalmamaktadır. Bazı öğrenciler verilen yöresel yemekleri yiyememekte, yemek ihtiyaçlarını kendi olanakları ile karşıladıklarını,
Bakanlık tarafından görevlendirilen dar gelirli aile çocuklarına, işsiz ve öğrenci gençlere hiçbir ücret ödenmemesi sonucunda gençlerin ek masraflara girmesi hayatın gerçeklerine uygun düşmeyecektir. Bu tür kalabalık organizasyonlarda meydana gelen olumsuzlukların dışında, uzaktan gelen katılımcıların öngörülmeyen günlük ihtiyaçlarını karşılayacak her hangi bir ücret verilmemesi bir takım sakıncalar taşımakta ve değişik problemlere yol açtığını,
Çeşitli gösteriler yapıp terleyen öğrenciler sık sık rahatsızlanmakta, doktor ve ilaç ihtiyacı da doğmaktadır. Gençlerin kişisel ve özel ihtiyaçları olabilmekte, kantin harcaması gerekmekte, içecek, çay, su alma vb, dinlenme sırasında ki ihtiyaçları kendileri tarafından karşılanmaktadır. Görevlendirilen işsiz veya öğrenci gençlere, yaptıkları bu hizmet karşılığında, Bakanlıkça herhangi bir ücret verilmemesi eğitim ve kültür faaliyetlerinin, gençlere yönelik etkinliklerin adeta bir angaryaya dönüşmesi, cazibesi bir yana masraflı olması dolayısıyla katılmamalarına neden olacaktır. Milli ve manevi etkinliklerin, kültürel ve sosyal faaliyetlerin gençler olmadan yapılması, ülkenin ve milletin geleceği açısından olumsuz bir durum olması nedeniyle arzu edilmediğini,
Yukarıda bahsettiği olumsuzlukların yaşanmaması, yoksul öğrencilerin, işsiz gençlerin bu tür çalışmalara özendirilmesi amacı ile katılımcılara, Harcırah Kanunun 3. Maddesinin a) Fıkrasına istinaden, harcırah adı altında ve en az oranda ödeme yapılmıştır. Bu ödeme anında kişisel bir çıkar söz konusu değildir. Geleceğimizin teminatı olan gençlerin manevi çıkarları söz konusu olduğunu,
6245 sayılı Harcırah Kanunun 3.maddesinin (a) fıkrasında harcırah; Bu Kanuna göre ödenmesi gereken yol masrafı, gündelik, aile masrafı ve yer değiştirme masrafından birini, birkaçını veya tamamını ifade eder şeklinde tanımlanmış, 4.maddesinin ikinci fıkrasında ise; bu Kanunda belirtilen hallerde memur veya hizmetli olmamakla beraber kurumlarca geçici bir vazife ile görevlendirilenlere harcırah verilebileceği, Memur veya hizmetli olmayanların harcırahı başlıklı 8.maddesinin birinci fıkrasında da; Memur veya hizmetli olmadıkları halde bu Kanuna tabi kurumlarca geçici bir görev ile görevlendirilenlere verilecek yol masrafı ve gündelik, bunların bilgi seviyeleri ve faaliyet sahaları ile mahalli şartlar dikkate alınarak 4 ncü dereceye kadar olan memurlardan herhangi birine verilen yol masrafı ve gündeliğe kıyasen ilgili kurumca takdir olunacağı, muvakkat vazife harcırahı olarak başlıklı 14 maddesinin 1.fıkrasında ise; Birinci maddede yazılı kurumlara ait bir vazifenin ifası maksadıyla muvakkaten yurt içinde veya dışında başka bir yere gönderilenlere geçici görev yolluğu olarak yevmiye ve yol masrafı ödeneceği hüküm altına alınmış bulunduğunu,
Harcırah Kanununda yurt içinde geçici görevle görevlendirilen kişilerin yemeleri ve yatmaları kurumlarca sağlanması durumunda bu kişilere gündelik ödenmesini kısıtlayan yada bunlara ödenecek gündelik tutarlarında indirim öngören bir hüküm yer almamaktadır. 6245 sayılı Harcırah Kanununun 11.12.1981 tarih ve 2562 sayılı Kanunun 15'inci maddesi ile değişik 37'nci maddesinin, mesleki bilgilerini artırmak amacıyla memuriyet mahalli dışında açılan okul veya kurslara katılan memur ve hizmetlilerin kurs süresince yeme ve yatmalarının sağlanması halinde gündeliklerinde belli oranda indirim yapılmasını öngören 2'nci fıkrası 14.01.1988 tarih ve 311 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 15'inci maddesi ile yürürlükten kaldırıldığını,
Ayrıca Maliye Bakanlığı, Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 11 Nisan 1988 tarihli ve 34 nolu Harcırah Kanunu Genel Tebliğinin 4. Maddesinde; 6245 sayılı Harcırah Kanununun 37. Maddesinin 2. Fıkrası yürürlükten kaldırılmış olup, mesleki bilgilerini arttırmak amacıyla memuriyet mahalli dışında açılan kurs veya okullara gönderilen memur ve hizmetlilerin yemeleri ve yatmaları kurumlarca sağlansa bile gündelikleri tam olarak ödenecektir" denilmektedir. Kaldı ki işsiz ve öğrenci olan gençlere en az oranda ödeme yapıldığını,
Dolayısıyla kanun koyucu anılan hükmü yürürlükten kaldırmakla mesleki bilgilerini artırmak amacıyla memuriyet mahalli dışında açılan kurs veya okullara gönderilen memur ve hizmetlilerin yemeleri ve yatmaları kurumlarca sağlansa bile günlüklerinin tam ödenmesini amaçladığını,
Bu nedenle GARD eğitimi ile Gençlik Liderliği eğitimlerine katılan çoğunluğu itibariyle işsiz, mesleksiz ve halen öğrenci durumunda bulunan gençlere eğitime katıldığı günler için gündelik ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığını,
Bu gençler memur veya hizmetli değillerdir. Birçoğu dar gelirli ailelerden gelmiştir. Sabit bir gelirleri yoktur. Genellikle Öğrencilik yapmaktadırlar. Kadim Anadolu kültürü, Devlet Baba geleneği gereğince kamu hukuku bakımından devletin görev verdiği bir genci külfete, yoksunluğa, huzursuz olacak bir hale düşürmemek esastır. Genç öğrenciye yardım ve katkının anlamı, gençlerin yetiştirilmelerinin geleceğimiz açısından önemi, sosyal dayanışma, birlik ve bütünlüğümüzü pekiştirme amaçlı, geniş katılımlı, her ilden temsilcilerin bulunduğu bu tür eğitim programlarının ve benzeri sosyal-kültürel faaliyetlerin desteklenmesi ile daha da cazip hale getirilmesinin ve özendirilmesinin stratejik önemi olduğunu,
Bu itibarla, 2012/146 sayılı ilam ile verilen tazmin hükmünden, tahsilatı yapılan 1.850 TL dışında kalan miktarla ilgili tazmin hükmünün temyizen incelenerek hükmün KALDIRILMASINI arz ve talep ettiğini belirtmiştir.
Sayıştay Başsavcılığının karşılamasında:
“İlgili dilekçede; sorumlu tutulduğu madde ile alakalı olarak belirttiği gerekçelerin mevzuata uygun olduğunu ileri sürerek yapılan ödemelerle ilgili tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir. Sorumlunun ileri sürdüğü gerekçeler Dairece verilen hükmün bozulmasını sağlayacak nitelikte görülmediğinden temyiz talebinin reddi ile daire kararının onanmasına karar verilmesi uygun mütalaa olunmaktadır.” Denilmiştir.
Duruşma talep eden Harcama Yetkilisi ……… ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenilmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:
İlamda; konaklama ve iaşe masrafları kurum bütçesinden karşılanan eğitim/seminer/kurslara katılanlara, yolda geçen süreler dışındaki günler için yevmiye ödenemeyeceği gerekçesiyle, tazmin kararı verilmiştir.
6245 sayılı Kanun’un konuyu düzenleyen 37. Maddesinin ilk halinde, bu tür görevlendirilmeler için yatacak yer temin edilenler ile iaşe bedelleri karşılananların yevmiyelerinden, bu hizmetlerin bedellerinin belirli oranlarda mahsup edileceği düzenlenmişken, 11.12.1981 tarih ve 2652 sayılı Kanun ile bu maddede yapılan değişiklik ile yalnızca mahsup oranlarında değişiklik yapılmış, 14.1.1988 tarih ve 311 sayılı KHK ile de bu maddedeki mahsup öngören ikinci fıkra yürürlükten kaldırılmıştır.
Maliye Bakanlığınca yayımlanan, Harcırah Kanunu Genel Tebliği’nde de, 6245 sayılı Kanunun 37. Maddesinin ikinci fıkrası yürürlükten kaldırıldığından, kurslara gönderilenlerin yemeleri ve yatmaları kurumlarınca sağlansa bile gündeliklerinin tam ödeneceği, bildirilmiştir.
Ayrıca, Harcırah Kanunu’nun aynı maddesinde, eğitim ve kurs amacıyla yurtdışına gönderilere özel anlaşmaları gereğince bir ödeme yapıldığında, bu ödemelerin gündeliklerinden mahsup edileceği düzenlenmişken, mevcut düzenlemede başka bir indirim veya ödeme yapılmayacağına dair bir sınırlama da söz konusu değildir.
Geçici görevle gönderilenlere yapılacak ödemelerin, görevlendirmenin 6245 sayılı Kanun’un hangi maddesine göre yapıldığına bakılmak suretiyle tespit edilmesi gerekir. Konuya genel bakmak suretiyle, bu şekilde görevlendirilenlere, yevmiye dışında bir ödemenin yapılamayacağı, ya da yevmiye ödenmeyeceği veya yevmiyelerinden kesinti yapılması gerektiği gibi düşünceler Kanuna uygun değildir. Örneğin Kanun’un 33/b maddesine göre geçici görevle görevlendirilenlere, yevmiyelerine ilave olarak konaklama bedeli de ödenmesi düzenlenmişken, 34. ve 37/3. maddelerinde, bu şekilde görevlendirilenlerin yevmiyelerinden kesinti yapılması düzenlenmiştir.
Yukarıda açıklandığı üzere, konaklama ve iaşe masrafları kurum bütçesinden karşılanan kursiyerlere, Kanunun 37.maddesine göre yapılacak harcırah ödemelerinde, bu Maddenin ilk halinde mevcut olan yevmiyelerinden belirli bir oranda mahsup yapma zorunluluğu dahi kaldırılmışken, yorum yoluyla bu kişilere yevmiye ödenmeyeceği şeklindeki ilam gerekçesi mevzuata aykırıdır.
Dolayısıyla yeme ve yatmaları kurumlarınca karşılansa bile kurslara katılanların harcırah almalarında mevzuata aykırı bir durumun olmadığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin 7’nci fıkrası uyarınca, yukarıda belirtilen hususların tekrar değerlendirilmesini teminen 146 sayılı İlam’ın 2. maddesi ile verilen tazmin hükmünün BOZULARAK DAİRESİNE TEVDİİNE, oyçokluğuyla,
(Üyeler …………………..; Rapor dosyası ve eki belgelerin incelenmesi sonucu; Gerek ekli belgelerden gerekse sorumlu dilekçesinden anlaşıldığı üzere iaşe ve ibateleri hizmet satın alma yoluyla Bakanlık bütçesinden karşılanan seminer, eğitim programı gibi düzenlenen organizasyonlarda görevlendirilen personele, bu günler için ayrıca gündelik verilmesinin mükerrer ödemeye sebep olduğu anlaşılmıştır.
6245 sayılı Harcırah Kanununa göre, verilen geçici görev gündeliğin amacı memur veya hizmetlinin geçici görev mahallinde yaptığı konaklama ve yemek masraflarının karşılanmasıdır.
6245 sayılı Harcırah Kanununun “Tarifler” başlıklı 3’üncü maddesinin (a) fıkrasında harcırah; bu Kanuna göre ödenmesi gereken yol masrafı, gündelik, aile masrafı ve yer değiştirme masrafından birini, birkaçını veya tamamını ifade eder şeklinde tanımlanmış, “Harcırah verilecek kimseler” başlıklı 4’üncü maddesinin ikinci fıkrasında ise; bu Kanunda belirtilen hallerde memur veya hizmetli olmamakla beraber kurumlarca geçici bir vazife ile görevlendirilenlere harcırah verilebileceği belirtilmektedir. Anılan Kanunun “Harcırahın Unsurları” başlıklı 5’inci maddesinde; “Harcırah; yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafını ihtiva eder. İlgili, bu kanun hükümlerine göre bunlardan birine, birkaçına veya tamamına müstahak olabilir.” denilmekte olup, yol masrafı, yolculukta kullanılacak nakil vasıtası ücretlerini; yevmiye ise anılan Kanuna göre yolluk verilmesini gerektiren görevlendirmeler nedeniyle ilgililere iaşe ve ibate giderlerin karşılığı olarak ödenen gündeliği ifade etmektedir.
Aynı Kanunun “Memur veya hizmetli olmayanların harcırahı” başlıklı 8’inci maddesinin birinci fıkrasında da; Memur veya hizmetli olmadıkları halde bu Kanuna tabi kurumlarca geçici bir görev ile görevlendirilenlere verilecek yol masrafı ve gündelik, bunların bilgi seviyeleri ve faaliyet sahaları ile mahalli şartlar dikkate alınarak 4 ncü dereceye kadar olan memurlardan herhangi birine verilen yol masrafı ve gündeliğe kıyasen ilgili kurumca takdir olunacağı, “Muvakkat vazife harcırahı” başlıklı 14’üncü maddesinin birinci fıkrasında ise; birinci maddede yazılı kurumlara ait bir vazifenin ifası maksadıyla muvakkaten yurt içinde veya dışında başka bir yere gönderilenlere geçici görev yolluğu olarak yevmiye ve yol masrafı ödeneceği hüküm altına alınmış bulunmaktadır.
6245 sayılı Harcırah Kanununa göre verilen geçici görev gündeliğin amacı memur veya hizmetlinin geçici görev mahallinde yaptığı konaklama ve yemek masraflarının karşılanmasıdır. Ancak; yolda geçen günler dışındaki konaklama ve yemek masrafları hizmet satın alma suretiyle Bakanlık bütçesinden karşılandığından, seminer, eğitim programı gibi düzenlenen organizasyonlara katılım için görevlendirilen personele ikamet edilen günler için ayrıca gündelik ödenmesi mükerrerliğe yol açacağından mevzuata uygun bulunmamaktadır.
6245 sayılı Harcırah Kanununun 37nci maddesinin ikinci fıkrasının yürürlükten kaldırıldığı, mesleki bilgilerini artırmak amacıyla mahalli dışına açılan kurs veya okullara gönderilen memur veya hizmetlilerin konaklama giderleri ile yemek ihtiyaçları hizmet satın alma suretiyle Bakanlık bütçesinden karşılansa bile gündeliğin tam olarak ödenebileceği ileri sürülebilir ise de;
Geçici görev esnasında verilmesi gereken yevmiye, memurların memuriyet merkezlerinden ayrılmaları dolayısıyla geçici memuriyet mahallerinin hayat şartlarına intibak için yapmış oldukları iaşe ve ibate giderleri için ödenen yevmiyeyi ifade etmektedir. Bir başka deyişle, Kanunun personele verilmesini öngördüğü gündeliğin amacı da tam olarak geçici görevli olarak bulunulan yerdeki konaklama ve yemek giderlerinin karşılanmasıdır. Bu nedenle, seminer günlerinde konaklama ve yemek bedelleri kurum bütçesinden karşılandığından görevli personele gidiş–dönüş günlerine ait yol masrafı ve gündelik haricinde hiçbir ödemenin yapılmaması gerekmektedir. Bu itibarla, giderleri Bakanlık bütçesinden karşılanan organizasyonlara katılan personele, bu günler için ayrıca yevmiye verilmemesi gerekmektedir.
Ayrıca sorumlu tarafından kamu zararının 1.850 TL.’lik kısmının tahsil edildiği bildirilmiştir. Hüküm tarihinden sonra yapılan tahsilata ilişkin olarak Kurulumuzca yapılacak işlem bulunmadığına,
Bu itibarla; 146 sayılı ilamın 2 nci maddesine ilişkin 4.Daire tarafından verilen tazmin hükmünün TASDİKİ gerekir yönündeki ayrışık görüşlerine karşı)
Karar verildiği 31.05.2016 tarih ve 41924 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.