Temyiz Karar Detayı
Kamu İdaresi
Belediyeler ve Bağlı İdareler
Yılı
2012
Daire
6
Dosya No
39977
Tutanak No
43008
Tutanak Tarihi
19.04.2017
Konu
Sorumluluk ve Yargılama Usulleri ile İlgili Kararlar
KARAR
Konu: Bozularak ilgili Daireye gönderilen Temyiz Kurulu Kararı için karar düzeltilmesi talebinde bulunulması.
325 sayılı ilamın 1 inci maddesi ile; … Büyükşehir Belediyesinin 2012 mali yılı hesabı ile ilgili olarak harç gelirlerinin incelenmesinde; Emlak İstimlak Daire Başkanlığınca ihalesi yaptırılmış olan kat ve arsa karşılığı yapım işlerinde, şartnameye aykırı olarak sözleşmeye hüküm konulması nedeni ile yüklenicilerden bina harç tahsilatlarının eksik yapılması nedeniyle … TL.ye tazmin hükmü verilmiştir.
Sorumlu … (Genel Sekreter)’ın, ilam hükmünü temyiz etmesi üzerine alınan 04.10.2016 tarih ve 42211 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararı ile;
“…
İlamda; “Sözleşmelerin mevzuata aykırı olarak düzenlenmesi ve imzalanması mümkün olmadığından sözleşmeyi imzalamış olanların sorumlu tutulmaları gerektiği” gerekçesi ile sorumluluklarına hükmedildiği görülmekte ve buna binaen Genel Sekreter …’un, kamu zararı tablosunda 1 inci sırada yer alan (… İnş.Taah.Pro.Tic.Lti.Şti.- … İnş.San.Tic. Lti.Şti – … İnş.Taş.Mad.Tur.Tic.Ltd.Şti.) Ortak Girişim yüklenimindeki … (ada parsel 15049/1) işi ile kamu zararı tablosunda 7 nci sırada yer alan (... İnş.Taah.Pro.Tic.Lti.Şti.- … İnş.San.Tic. Lti.Şti – … İnş.Taş.Mad.Tur.Tic.Ltd.Şti.) Ortak Girişim yükleniminde bulunan Yenimahalle Yuva (ada parsel 61003/1) işindeki sözleşmeleri imzalayan olarak eksik harç tahsilatından sorumlu tutulduğu görülmektedir.
Ancak bahsedilen işlere ait sözleşmeler incelendiğinde; …’un Genel Sekreter olarak tablonun yedinci sırasındaki ... İnş.Taah.Pro.Tic.Lti.Şti.- ... İnş.San.Tic. Lti.Şti –Emir İnş.Taş.Mad.Tur.Tic.Ltd.Şti. Ortak Girişim yüklenimindeki Yenimahalle Yuva (ada parsel 61003/1) işine ait sözleşmeyi imzalamasına mukabil tablonun birinci sırasındaki ... İnş.Taah.Pro.Tic.Lti.Şti.- ... İnş.San.Tic. Lti.Şti – … İnş.Taş.Mad.Tur.Tic.Ltd.Şti. Ortak Girişim yüklenimindeki … (ada parsel 15049/1) işine ait sözleşmeyi imzalamadığı (o tarihte genel sekreter olan …’un imzaladığı) görülmektedir.
Bu durumda ilamın sorumluluk gerekçesinden yola çıkıldığında; Kamu Zararı Tablosunda 1 inci sırada yer alan işin sözleşmesinde imzası bulunmayan …’un bu işe ait eksik harç tahsilatı nedeniyle sorumlu tutulması doğru olmayacaktır.
Bu nedenle 325 sayılı ilamın 1 inci maddesi ile … TL.ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün bozularak sorumlulukların yeniden belirlenmesi için dosyanın ilgili Daireye gönderilmesine,”
karar verilmiştir.
Bu defa sorumlu tarafından karar düzeltilmesine ilişkin bir talep mevcut olmadığı halde fer’i müdahil, Temyiz Kurulu Kararının düzeltilmesi için dilekçe vermiştir.
6085 sayılı Sayıştay Kanununun “Kanun Yolları”nın düzenlendiği ikinci bölümdeki “Karar Düzeltilmesi”ne ilişkin 57 nci maddesinde;
“ (1) Temyiz Kurulu kararları hakkında, 52 nci maddenin birinci fıkrasında yazılı ilgililer yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içinde bir defaya mahsus olmak üzere aşağıdaki sebeplerle karar düzeltilmesi isteminde bulunabilirler:
a) Hükmün esasına etkili iddia ve itirazların kararda karşılanmamış olması.
b) Bir kararda aynı konu hakkında birbirine aykırı hükümler bulunması.
c)Temyiz incelemesi sırasında hükmün esasını etkileyen belgelerde hile ve sahtekârlığın ortaya çıkmış olması.
ç) Temyiz sebeplerinden en az birinin mevcut olması.
(2) Karar düzeltilmesi istem ve incelenmesi temyiz şekil ve usulleri dairesinde yürütülür.
(3) Temyiz Kurulu, karar düzeltilmesi isteminde ileri sürülen sebeplerle bağlıdır. Karar düzeltilmesi istemi, kesin hükmün yerine getirilmesine engel değildir. Verilen karar, ilgililere tebliğ edilir.” denilmiş,
Kanunun “İlamların tebliği, tavzihi ve düzeltilmesi” başlıklı 52 nci maddesinde de;
“(1) Sayıştay ilamları; sorumlulara, sorumluların bağlı olduğu kamu idarelerine, genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri için Maliye Bakanlığına, ilgili muhasebe birimine ve başsavcılığa tebliğ edilir.
(2) Sayıştay dairelerinden veya Temyiz Kurulundan verilen kararlar müphem ise taraflardan her biri bunların tavzihini yahut tarafların adı ve soyadı ile sıfatı ve iddiaların sonucuna ilişkin yanlışlıklar ile hüküm fıkrasındaki hesap yanlışlıklarının düzeltilmesini isteyebilir.
(3) Tavzih veya düzeltme dilekçeleri karşı taraf sayısından bir nüsha fazlasıyla verilir.
(4) Kararı vermiş olan daire veya Kurul işi inceler ve lüzum görürse dilekçenin bir nüshasını, tayin edeceği süre içerisinde cevap verilmek üzere, diğer tarafa tebliğ eder. Cevap iki nüsha olarak verilir; bunlardan biri tavzih veya düzeltmeyi isteyen tarafa gönderilir.
(5) Görevli daire veya Kurulun bu husustaki kararı taraflara tebliğ olunur.
(6) Tavzih veya düzeltme, kararın yerine getirilmesine kadar istenebilir.” hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda belirtilen hükümlere göre Temyiz Kurulu kararları hakkında, 52 nci maddenin birinci fıkrasında yazılı ilgililer karar düzeltilmesi isteminde bulunabileceklerdir. 52 nci maddede sayılan ilgililer ise; sorumlular, sorumluların bağlı olduğu kamu idareleri, genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri için Maliye Bakanlığı, ilgili muhasebe birimi ve Başsavcılıktır.
Maddeye bakıldığında, fer’i müdahilin Daire ilamlarını temyiz edebilecekler ile Temyiz Kurulu kararları için karar düzeltme talebinde bulunabilecekler arasında belirtilmediği görülmektedir. Bu kavrama 17.12.2011 tarih ve 28145 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sayıştay Genel Kurulu, Temyiz Kurulu Ve Daireler Kurulunun Çalışma Usul Ve Esaslarının “Temyiz Kurulu toplantılarında bulunabilecek olanlar” başlıklı 27 nci maddesinin 3 üncü fıkrasında yer verilmiş olup fıkrada;
“(3) Ahizler duruşmaya fer’i müdahil olarak katılma isteklerini bir dilekçe ile Sayıştaya bildirirler. Ahizler, Temyiz Kurulunun bu başvuruyu kabul etmesi halinde duruşmaya katılarak açıklamalarını yaparlar.” denilmiştir.
Esasen fer’i müdahale olma durumu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 66 ncı maddesinde düzenlenmiş olup “üçüncü kişi, davayı kazanmasında hukuki yararı bulunan taraf yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla, tahkikat sona erinceye kadar, fer’i müdahil olarak davada yer alabilir.” hükmüne yer verildiğinden ve 69 uncu maddenin 1 inci fıkrasına göre müdahilin de yer aldığı asıl davada hüküm taraflar hakkında verilir, denildiğinden fer’i müdahilin davanın taraflarından biri olmadığı, davanın taraflarından birinin yanında davaya katıldığı temyiz yoluna başvurma hakkının da tarafa ait olduğu anlaşılmaktadır. HUMK’un 66 ncı maddesinde yer alan müdahilin katıldığı tarafla birlikte hareket edeceği düzenlemesi karşısında; fer’i müdahilin yanında katıldığı tarafın temyiz veya karar düzeltme talebinde bulunmaması halinde tek başına temyiz veya karar düzeltme talebine hakkı bulunmayacağı sonucu ortaya çıkmaktadır.
Sonuç olarak 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 66 ve devamındaki maddelerde, fer’i müdahilin yanında yer aldığı taraf olmadan tek başına sözü edilen kanun yollarına başvuramayacağı belirtildiğinden 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 52 ve 57 nci maddelerinde de Daire ve Temyiz Kurulu ilamları hakkında temyiz ve karar düzeltme yoluna başvurabilecekler sayılmış olduğundan bunlar arasında bulunmayan fer’i müdahilin kendisine katıldığı sorumlu tarafından karar düzeltilmesi talebi olmadığı halde 42211 tutanak sayılı Temyiz Kurulu kararı için tek başına istemiş olduğu karar düzeltilmesi talebi yerinde bulunmamıştır.
Kaldı ki;
İlam hükmü, 04.10.2016 tarih ve 42211 tutanak sayılı Temyiz Kurulu kararı ile bozularak Dairesine gönderilmiştir.
6085 sayılı Sayıştay Kanununun ikinci bölümünde kanun yolları düzenlenmiş olup 55 inci maddesinde “Temyiz” e yer verilmiştir. Maddede;
“(1) Sayıştay dairelerince verilen ilamlar Sayıştay Temyiz Kurulunda temyiz olunur. Bu Kurulca verilen kararlar kesindir.
(2) Sayıştay dairelerinin ilamları;
a) Kanuna aykırılık,
b) Yetkiyi aşmak,
c) Hesap yargılaması usullerine riayet etmemek,
gibi sebeplerle, 52 nci maddenin birinci fıkrasında yazılı ilgililer tarafından temyiz olunabilir.
(3) Temyiz süresi ilamın ilgiliye tebliğinden itibaren altmış gündür.
…
(7) Temyiz Kurulu temyiz olunan hükmü olduğu gibi veya düzelterek tasdik eder, bozar ya da Kurul üye tamsayısının üçte iki çoğunluğu ile kaldırır. Bozma halinde evrak yeniden karara bağlanmak üzere o kararı veren daireye gönderilir.
(8) Daire ilk kararında ısrar eder ve bu ısrar üzerine temyiz olunarak tekrar Temyiz Kurulunca bozma kararı verilirse daire bu karara uymak zorundadır.
(9) Temyiz Kurulunun tazmin hükmünün kaldırılmasına ilişkin kararları, temyiz konusu ilam maddesindeki bütün sorumluları kapsar.” denilmiştir.
Belirtilen hükme göre; Temyiz Kurulu temyiz olunan hükmü bozarsa dosya yeniden karara bağlanmak üzere o kararı veren Daireye gönderilir. Daire ya bozma kararına uyar veya eski kararında direnir. Daire, Temyiz Kurulunca verilen bozma kararına uyarsa artık bu kararla bağlıdır. Bozma kararı üzerine yargılamaya devam edilerek yeniden bir karar verilir, Daire, Temyiz Kurulunun bozma kararına uymayarak eski kararında ısrar edebilir.Bu karar da temyiz edilebilir.
Bu nedenle 325 sayılı ilamın 1 inci maddesi ile verilen hüküm, 04.10.2016 tarih ve 42211 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararı ile Bozularak Daireye tevdi edildiğinden karar düzeltilmesi talebinin REDDİNE, oy birliği ile,
Karar verildiği 19.04.2017 tarih ve 43008 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
325 sayılı ilamın 1 inci maddesi ile; … Büyükşehir Belediyesinin 2012 mali yılı hesabı ile ilgili olarak harç gelirlerinin incelenmesinde; Emlak İstimlak Daire Başkanlığınca ihalesi yaptırılmış olan kat ve arsa karşılığı yapım işlerinde, şartnameye aykırı olarak sözleşmeye hüküm konulması nedeni ile yüklenicilerden bina harç tahsilatlarının eksik yapılması nedeniyle … TL.ye tazmin hükmü verilmiştir.
Sorumlu … (Genel Sekreter)’ın, ilam hükmünü temyiz etmesi üzerine alınan 04.10.2016 tarih ve 42211 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararı ile;
“…
İlamda; “Sözleşmelerin mevzuata aykırı olarak düzenlenmesi ve imzalanması mümkün olmadığından sözleşmeyi imzalamış olanların sorumlu tutulmaları gerektiği” gerekçesi ile sorumluluklarına hükmedildiği görülmekte ve buna binaen Genel Sekreter …’un, kamu zararı tablosunda 1 inci sırada yer alan (… İnş.Taah.Pro.Tic.Lti.Şti.- … İnş.San.Tic. Lti.Şti – … İnş.Taş.Mad.Tur.Tic.Ltd.Şti.) Ortak Girişim yüklenimindeki … (ada parsel 15049/1) işi ile kamu zararı tablosunda 7 nci sırada yer alan (... İnş.Taah.Pro.Tic.Lti.Şti.- … İnş.San.Tic. Lti.Şti – … İnş.Taş.Mad.Tur.Tic.Ltd.Şti.) Ortak Girişim yükleniminde bulunan Yenimahalle Yuva (ada parsel 61003/1) işindeki sözleşmeleri imzalayan olarak eksik harç tahsilatından sorumlu tutulduğu görülmektedir.
Ancak bahsedilen işlere ait sözleşmeler incelendiğinde; …’un Genel Sekreter olarak tablonun yedinci sırasındaki ... İnş.Taah.Pro.Tic.Lti.Şti.- ... İnş.San.Tic. Lti.Şti –Emir İnş.Taş.Mad.Tur.Tic.Ltd.Şti. Ortak Girişim yüklenimindeki Yenimahalle Yuva (ada parsel 61003/1) işine ait sözleşmeyi imzalamasına mukabil tablonun birinci sırasındaki ... İnş.Taah.Pro.Tic.Lti.Şti.- ... İnş.San.Tic. Lti.Şti – … İnş.Taş.Mad.Tur.Tic.Ltd.Şti. Ortak Girişim yüklenimindeki … (ada parsel 15049/1) işine ait sözleşmeyi imzalamadığı (o tarihte genel sekreter olan …’un imzaladığı) görülmektedir.
Bu durumda ilamın sorumluluk gerekçesinden yola çıkıldığında; Kamu Zararı Tablosunda 1 inci sırada yer alan işin sözleşmesinde imzası bulunmayan …’un bu işe ait eksik harç tahsilatı nedeniyle sorumlu tutulması doğru olmayacaktır.
Bu nedenle 325 sayılı ilamın 1 inci maddesi ile … TL.ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün bozularak sorumlulukların yeniden belirlenmesi için dosyanın ilgili Daireye gönderilmesine,”
karar verilmiştir.
Bu defa sorumlu tarafından karar düzeltilmesine ilişkin bir talep mevcut olmadığı halde fer’i müdahil, Temyiz Kurulu Kararının düzeltilmesi için dilekçe vermiştir.
6085 sayılı Sayıştay Kanununun “Kanun Yolları”nın düzenlendiği ikinci bölümdeki “Karar Düzeltilmesi”ne ilişkin 57 nci maddesinde;
“ (1) Temyiz Kurulu kararları hakkında, 52 nci maddenin birinci fıkrasında yazılı ilgililer yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içinde bir defaya mahsus olmak üzere aşağıdaki sebeplerle karar düzeltilmesi isteminde bulunabilirler:
a) Hükmün esasına etkili iddia ve itirazların kararda karşılanmamış olması.
b) Bir kararda aynı konu hakkında birbirine aykırı hükümler bulunması.
c)Temyiz incelemesi sırasında hükmün esasını etkileyen belgelerde hile ve sahtekârlığın ortaya çıkmış olması.
ç) Temyiz sebeplerinden en az birinin mevcut olması.
(2) Karar düzeltilmesi istem ve incelenmesi temyiz şekil ve usulleri dairesinde yürütülür.
(3) Temyiz Kurulu, karar düzeltilmesi isteminde ileri sürülen sebeplerle bağlıdır. Karar düzeltilmesi istemi, kesin hükmün yerine getirilmesine engel değildir. Verilen karar, ilgililere tebliğ edilir.” denilmiş,
Kanunun “İlamların tebliği, tavzihi ve düzeltilmesi” başlıklı 52 nci maddesinde de;
“(1) Sayıştay ilamları; sorumlulara, sorumluların bağlı olduğu kamu idarelerine, genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri için Maliye Bakanlığına, ilgili muhasebe birimine ve başsavcılığa tebliğ edilir.
(2) Sayıştay dairelerinden veya Temyiz Kurulundan verilen kararlar müphem ise taraflardan her biri bunların tavzihini yahut tarafların adı ve soyadı ile sıfatı ve iddiaların sonucuna ilişkin yanlışlıklar ile hüküm fıkrasındaki hesap yanlışlıklarının düzeltilmesini isteyebilir.
(3) Tavzih veya düzeltme dilekçeleri karşı taraf sayısından bir nüsha fazlasıyla verilir.
(4) Kararı vermiş olan daire veya Kurul işi inceler ve lüzum görürse dilekçenin bir nüshasını, tayin edeceği süre içerisinde cevap verilmek üzere, diğer tarafa tebliğ eder. Cevap iki nüsha olarak verilir; bunlardan biri tavzih veya düzeltmeyi isteyen tarafa gönderilir.
(5) Görevli daire veya Kurulun bu husustaki kararı taraflara tebliğ olunur.
(6) Tavzih veya düzeltme, kararın yerine getirilmesine kadar istenebilir.” hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda belirtilen hükümlere göre Temyiz Kurulu kararları hakkında, 52 nci maddenin birinci fıkrasında yazılı ilgililer karar düzeltilmesi isteminde bulunabileceklerdir. 52 nci maddede sayılan ilgililer ise; sorumlular, sorumluların bağlı olduğu kamu idareleri, genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri için Maliye Bakanlığı, ilgili muhasebe birimi ve Başsavcılıktır.
Maddeye bakıldığında, fer’i müdahilin Daire ilamlarını temyiz edebilecekler ile Temyiz Kurulu kararları için karar düzeltme talebinde bulunabilecekler arasında belirtilmediği görülmektedir. Bu kavrama 17.12.2011 tarih ve 28145 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sayıştay Genel Kurulu, Temyiz Kurulu Ve Daireler Kurulunun Çalışma Usul Ve Esaslarının “Temyiz Kurulu toplantılarında bulunabilecek olanlar” başlıklı 27 nci maddesinin 3 üncü fıkrasında yer verilmiş olup fıkrada;
“(3) Ahizler duruşmaya fer’i müdahil olarak katılma isteklerini bir dilekçe ile Sayıştaya bildirirler. Ahizler, Temyiz Kurulunun bu başvuruyu kabul etmesi halinde duruşmaya katılarak açıklamalarını yaparlar.” denilmiştir.
Esasen fer’i müdahale olma durumu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 66 ncı maddesinde düzenlenmiş olup “üçüncü kişi, davayı kazanmasında hukuki yararı bulunan taraf yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla, tahkikat sona erinceye kadar, fer’i müdahil olarak davada yer alabilir.” hükmüne yer verildiğinden ve 69 uncu maddenin 1 inci fıkrasına göre müdahilin de yer aldığı asıl davada hüküm taraflar hakkında verilir, denildiğinden fer’i müdahilin davanın taraflarından biri olmadığı, davanın taraflarından birinin yanında davaya katıldığı temyiz yoluna başvurma hakkının da tarafa ait olduğu anlaşılmaktadır. HUMK’un 66 ncı maddesinde yer alan müdahilin katıldığı tarafla birlikte hareket edeceği düzenlemesi karşısında; fer’i müdahilin yanında katıldığı tarafın temyiz veya karar düzeltme talebinde bulunmaması halinde tek başına temyiz veya karar düzeltme talebine hakkı bulunmayacağı sonucu ortaya çıkmaktadır.
Sonuç olarak 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 66 ve devamındaki maddelerde, fer’i müdahilin yanında yer aldığı taraf olmadan tek başına sözü edilen kanun yollarına başvuramayacağı belirtildiğinden 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 52 ve 57 nci maddelerinde de Daire ve Temyiz Kurulu ilamları hakkında temyiz ve karar düzeltme yoluna başvurabilecekler sayılmış olduğundan bunlar arasında bulunmayan fer’i müdahilin kendisine katıldığı sorumlu tarafından karar düzeltilmesi talebi olmadığı halde 42211 tutanak sayılı Temyiz Kurulu kararı için tek başına istemiş olduğu karar düzeltilmesi talebi yerinde bulunmamıştır.
Kaldı ki;
İlam hükmü, 04.10.2016 tarih ve 42211 tutanak sayılı Temyiz Kurulu kararı ile bozularak Dairesine gönderilmiştir.
6085 sayılı Sayıştay Kanununun ikinci bölümünde kanun yolları düzenlenmiş olup 55 inci maddesinde “Temyiz” e yer verilmiştir. Maddede;
“(1) Sayıştay dairelerince verilen ilamlar Sayıştay Temyiz Kurulunda temyiz olunur. Bu Kurulca verilen kararlar kesindir.
(2) Sayıştay dairelerinin ilamları;
a) Kanuna aykırılık,
b) Yetkiyi aşmak,
c) Hesap yargılaması usullerine riayet etmemek,
gibi sebeplerle, 52 nci maddenin birinci fıkrasında yazılı ilgililer tarafından temyiz olunabilir.
(3) Temyiz süresi ilamın ilgiliye tebliğinden itibaren altmış gündür.
…
(7) Temyiz Kurulu temyiz olunan hükmü olduğu gibi veya düzelterek tasdik eder, bozar ya da Kurul üye tamsayısının üçte iki çoğunluğu ile kaldırır. Bozma halinde evrak yeniden karara bağlanmak üzere o kararı veren daireye gönderilir.
(8) Daire ilk kararında ısrar eder ve bu ısrar üzerine temyiz olunarak tekrar Temyiz Kurulunca bozma kararı verilirse daire bu karara uymak zorundadır.
(9) Temyiz Kurulunun tazmin hükmünün kaldırılmasına ilişkin kararları, temyiz konusu ilam maddesindeki bütün sorumluları kapsar.” denilmiştir.
Belirtilen hükme göre; Temyiz Kurulu temyiz olunan hükmü bozarsa dosya yeniden karara bağlanmak üzere o kararı veren Daireye gönderilir. Daire ya bozma kararına uyar veya eski kararında direnir. Daire, Temyiz Kurulunca verilen bozma kararına uyarsa artık bu kararla bağlıdır. Bozma kararı üzerine yargılamaya devam edilerek yeniden bir karar verilir, Daire, Temyiz Kurulunun bozma kararına uymayarak eski kararında ısrar edebilir.Bu karar da temyiz edilebilir.
Bu nedenle 325 sayılı ilamın 1 inci maddesi ile verilen hüküm, 04.10.2016 tarih ve 42211 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararı ile Bozularak Daireye tevdi edildiğinden karar düzeltilmesi talebinin REDDİNE, oy birliği ile,
Karar verildiği 19.04.2017 tarih ve 43008 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.