Temyiz Karar Detayı
Kamu İdaresi
Yılı
2004
Daire
5
Dosya No
29818
Tutanak No
30213
Tutanak Tarihi
10.06.2008
Konu
KARAR
Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden ve duruşmada hazır bulunan murafacı ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamaları dinlendikten sonra gereği görüşüldü:
İlamın 1. maddesiyle; Maliye Bakanlığı Kefalet Sandığı Yönetim Kurulu Başkan ve Üyelerine, Yüksek Planlama Kurulunun Kamu İktisadi Teşebbüsleri ve Bağlı Ortaklıklarının yönetim kurulu başkan ve üyeleri için tespit ettiği ücretler esas alınarak ödemede bulunulması sebebiyle 37.207.550.000 TL.ye tazmin hükmü verilmiştir.
Dilekçi dilekçesinde özetle;
Sandığın kurulduğu 1935 yılından beri yönetim kurulu üyeleri ikramiye ödemelerinin aynı kanuni düzenlemeye dayanarak yapıldığını, 2489 sayılı Kefalet Kanununun 1. maddesinde Sandığın üç kişilik Yönetim Kurulunca idare olunacağı ve İdare heyetinin bu kanuna ve çıkarılacak nizamnameye göre vazife göreceği, 16. maddesinde ise, Bu Kanun hükümlerini icraya İcra Vekilleri Heyetinin memur olduğunun hükme bağlandığını, Maliye Bakanlığınca hazırlanan Kefalet Sandığı Nizamnamesinin 22.01.1935 tarih ve 1894 sayılı kararname ile İcra vekilleri heyetince onaylanmış olduğunu, İcra vekilleri heyetince onaylanan Kefalet Sandığı Nizamnamesinin bütçe ve masraflar bölümüne ait 41. maddesinde ise;"Sandığın sermayesine alınacak faizin muhammen miktarı ile yapılacak masraflar her senenin bütçesinde gösterilir.Masraf kısmı, İdare heyetinin mesai saati haricindeki çalışmalarına mukabil verilecek ikramiyeyi muhasebeci ve katip ve hademe ücretlerini ve lüzumlu sair idare masraflarını ihtiva eder.İdare heyetinden tanzim olunacak bütçe Maliye vekilinin tasdiki ile mer'i olur." düzenlemelerinin yer aldığını, bu hükümler incelediğinde;Kanunun 1. maddesi ile "Sandığın Maliye Bakanı tarafından Bakanlık memurları arasından seçeceği üç kişilik yönetim kurulu tarafından yönetileceği", Nizamnamenin 41. maddesi ile; Yönetim kurulunun mesai saati haricindeki çalışmalarına karşılık bir ikramiye ödeneceği, Bu ikramiyelerin Sandık bütçesinin masraf kısmında gösterileceği,Sandık bütçesinin Maliye Bakanının onayı ile yürürlüğe gireceği, hususlarının açık bir şekilde düzenlendiğini ve bu düzenlemeler esas alınarak Sandık kurulduğundan bugüne kadar yönetim kurulu üyelerine ikramiye ödemesi yapıldığını, yönetim kurullarının 2004 yılında 319, 2005 yılında 325, 2006 yılında 366 kararı görüşerek onayladığını dolayısıyla fiili çalışmaları karşılığı ikramiye ödemelerinin yapıldığını, ikramiye ödemelerinin 657 Sayılı Kanun açısından değerlendirildiğinde, Devlet Memurları Kanunun 88. maddesi uyarınca verilen ve özel kanunlarla kurulan ve asli görevlerinin devamı niteliğinde olmayan çeşitli kurul, komisyon, heyet ve jüri çalışmalarına katılan memurlar için özel kanunlarında gösterilen veya bu kanunlara dayanılarak tespit edilen ücretlerin ödenmesinin aynı Kanunun 87. maddesinin amir hükmü olduğunu, 02.06.1934 Tarih ve 2489 Sayılı Kefalet Kanunun 1. maddesi uyarınca oluşturulan Maliye Bakanlığı Kefalet Sandığının üç kişiden oluşan idare heyetine nizamname ile tespit edilen ücretin ödenmesinde hukuka aykırı bir durum bulunmadığını, 2489 sayılı Kanunun 1. maddesi ile Sandığın Bakanlık memurları arasından olmak üzere oluşturulan idare heyetince yönetileceği ve idare heyetinin de bu Kanuna ve yapılacak nizamnameye göre vazife yapacağı, söz konusu nizamname ile de yönetim kurulu üyelerine mesai saati haricinde yapacakları çalışmaların karşılığı olarak ikramiye adı altında ücret ödeneğinin hükme bağlandığını, 657 sayılı Kanunun 87. maddesinde belirtilen durumun tamamıyla gerçekleştiğini, Kefalet Sandığı Kanunu gibi özel bir Kanunla kurulan ve tamamıyla Maliye Bakanlığı memurlarından oluşan İdare Heyetine asli görevlerinin devamı niteliğinde olmayan söz konusu görevleri nedeniyle Kefalet Kanununa uygun olarak çıkarılmış nizamname hükümlerine göre ücret ödenmesinin yasalara uygun olduğunu bu anlamda yapılan ödemenin (YPK Kararları ve 399 Sayılı KHK hükümleri ile ilişkilendirilmesine gerek olmaksızın) belirleme yetkisinin 2489 Sayılı Kefalet Kanunu ve bu Kanun uyarınca çıkarılmış olan nizamname ile Maliye Bakanına bırakıldığını, Kanunun ve Nizamnamenin 1. maddesinde Yönetim Kurulunun Bakanlık memurları arasından Maliye Bakanınca seçilen kişilerden oluşacağı hükme bağlandığından, yönetim kurulu üyeleri için kadro ihdasına gidilmediğini, Yönetim Kurulu Başkan ve Üyeleri Sandıkta kadro karşılığı, sözleşmeli yada geçici personel pozisyonunda çalışmadıklarından dolayı 657 sayılı Kanunun 237. maddesi ve dolaysıyla Genel Kadro Kanunu ile ilişkilendirilmesinin mümkün olmadığını, 1979 yılından buyana uygulamada, Yüksek Planlama Kurulu tarafından belirlenen ücretlerin "esas" değil "ölçü" olarak alındığını, yönetim kurulu ikramiyelerinin ödenmesinde Bakanlık Makamı tarafından "seviye /ölçü" olarak alınmasındaki amacın da "ek görevler için ücret eşitliği sağlamak" olduğunu, 1979 yılından önceki uygulamalara bakıldığında;Yönetim kuruluna ödenecek ikramiye tutarlarının başlangıçta maktu olarak belirlenirken, 1973 yılında " birinci derece aylığın %20'si" şeklinde, 1978 yılında ise "1. derece aylığın 1. kademesindeki gösterge rakamının katsayı ile çarpımından elde edilecek miktarın %25'i" şeklinde belirlenmiş olduğunu, Kefalet Sandığının kendisini ücretleri Yüksek Planlama Kurulu tarafından tespit edilen kurumlar arasında hiçbir zaman saymadığını, aynı Kanunla idare edilen Özel İdareler ve Belediyeler Kefalet Sandığında da yönetim kurulu ikramiyelerinin aynı şekilde ödendiği halde 2004 ve 2005 yılı hesaplarının beraatle sonuçlanmış olduğunu, konuları itibariyle birebir emsal oluşturmasa da, Sayıştay Temyiz Kurulunun 9.06.1999 tarih ve 24508 tutanak no'lu kararı ile 10.07.2001 tarih ve 25306 tutanak no'lu kararlarında; bir yasal düzenlemeye dayanarak çıkarılan yönetmelik ve yapılan protokolde tespit edilen ücretlerin kamu görevlilerine ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığına karar verilmiş olduğunu belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.
2489 sayılı Kefalet Sandığı Kanununun 1. maddesinde;
“ Umumi bütçeye ait (Mütedavil ve bu mahiyetteki sabit sermayeler dahil) para ve menkul kıymetleri ve ayniyatı alıp veren ve elinde tutan memur ve müstahdemlerle mülhak bütçelerden muhasebeleri Maliye Vekaletine bağlı olan veya gelirlerinin en az yüzde ellisini Devlet bütçesinden alan müesseselerin ve varidat almak maksadiyle kurulan inhisar idarelerinin yukarda sayılan işlerdeki memur ve müstahdemleri için (Müteselsil kefalet usulü) kabul edilmiş ve bu maksatla hükmi şahsiyeti haiz (Kefalet Sandığı) kurulmuştur.
Bu Sandık Maliye Vekaletine bağlıdır. Vekalet memurlarından olmak üzere Maliye Vekilince seçilecek üç kişiden mürekkep bir heyet tarafından idare olunur.
İdare Heyeti bu kanuna ve yapılacak nizamnameye göre vazife görür.”denilmiştir.
Bu Kanuna dayanılarak 22.01.1935 tarih ve 2/1894 nolu Bakanlar Kurulu Kararı ile çıkarılan Kefalet Sandığı Nizamnamesinin 1. maddesinde:
“2489 sayılı Kefalet Kanunu ile kurulmuş olan Kefalet Sandığı Maliye Vekilliğine bağlı ve hükmi şahsiyetli bir varlıktır.
Bu varlık, Maliye Vekili tarafından vekillik memurları arasından seçilecek bir Reis ve iki Azadan kurulu bir heyetçe idare olunur.”,
Sandığın sermayesi başlıklı 12. maddesinde:
A –Kefalete bağlı vazife alanların maaş ve ücretlerinden kesilecek kefalet aidatı;
B – Muhasiblerden alınacak para cezaları;
C – Sandık sermayesinin tevdi edileceği bankadan alınacak faizler;
D –Kefaletli memur kullanan daire ve müesseselerin icabında sandığa yapacakları yardımlardan toplanır.”
18.maddesinde (Değişik: 28.5.1951 - 3/13084 K.):
“ Sandık sermayesi; Sandık İdare Heyetinin teklifi ve Maliye Bakanının tasvibi üzerine,
1 – Devlet tahvillerine,
2 – Devlet sermayesiyle kurulmuş veya sermayesinin yarısından fazlasına Devletin iştirakı bulunan bankaların çıkaracakları obligasyonlara,
3 – Vadeli veya vadesiz hesap şeklinde Milli bankalara, yatırılmak suretiyle işletilir.”
41.maddesinde:
“Sandığın sermayesine alınacak faizin muhammen miktarı ile yapılacak masraflar her senenin bütçesinde gösterilir.
Masraf kısmı, İdare Heyetinin mesai saati haricindeki çalışmalarına mukabil verilecek ikramiyeyi, muhasebeci ve katip ve hademe ücretlerini ve lüzumlu sair idare masraflarını ihtiva eder.
İdare Heyetinden tanzim olunacak bütçe, Maliye Vekilinin tasdikıyla mer'i olur.” hükümlerine yer verilmiştir.
2489 sayılı Kefalet Kanununa dayanılarak çıkarılan Kefalet Sandığı Nizamnamesinin yukarıya alınan 41. maddesinde sandık yönetim kuruluna ikramiye ödeneceği hükme bağlanmış sandık bütçesine bu amaçla ödenek konulmuş ve bütçesinin Maliye Bakanı tarafından onanmış olması, yapılan ikramiye ödemelerinin yasal düzenlemelere dayalı olduğunu göstermektedir.
Bu itibarla dilekçi iddialarının kabul edilerek 561 sayılı ilamın 1. maddesiyle 37.207.550.000 TL.ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,
Karar verildiği 10.06.2008 tarih ve 30213 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.
İlamın 1. maddesiyle; Maliye Bakanlığı Kefalet Sandığı Yönetim Kurulu Başkan ve Üyelerine, Yüksek Planlama Kurulunun Kamu İktisadi Teşebbüsleri ve Bağlı Ortaklıklarının yönetim kurulu başkan ve üyeleri için tespit ettiği ücretler esas alınarak ödemede bulunulması sebebiyle 37.207.550.000 TL.ye tazmin hükmü verilmiştir.
Dilekçi dilekçesinde özetle;
Sandığın kurulduğu 1935 yılından beri yönetim kurulu üyeleri ikramiye ödemelerinin aynı kanuni düzenlemeye dayanarak yapıldığını, 2489 sayılı Kefalet Kanununun 1. maddesinde Sandığın üç kişilik Yönetim Kurulunca idare olunacağı ve İdare heyetinin bu kanuna ve çıkarılacak nizamnameye göre vazife göreceği, 16. maddesinde ise, Bu Kanun hükümlerini icraya İcra Vekilleri Heyetinin memur olduğunun hükme bağlandığını, Maliye Bakanlığınca hazırlanan Kefalet Sandığı Nizamnamesinin 22.01.1935 tarih ve 1894 sayılı kararname ile İcra vekilleri heyetince onaylanmış olduğunu, İcra vekilleri heyetince onaylanan Kefalet Sandığı Nizamnamesinin bütçe ve masraflar bölümüne ait 41. maddesinde ise;"Sandığın sermayesine alınacak faizin muhammen miktarı ile yapılacak masraflar her senenin bütçesinde gösterilir.Masraf kısmı, İdare heyetinin mesai saati haricindeki çalışmalarına mukabil verilecek ikramiyeyi muhasebeci ve katip ve hademe ücretlerini ve lüzumlu sair idare masraflarını ihtiva eder.İdare heyetinden tanzim olunacak bütçe Maliye vekilinin tasdiki ile mer'i olur." düzenlemelerinin yer aldığını, bu hükümler incelediğinde;Kanunun 1. maddesi ile "Sandığın Maliye Bakanı tarafından Bakanlık memurları arasından seçeceği üç kişilik yönetim kurulu tarafından yönetileceği", Nizamnamenin 41. maddesi ile; Yönetim kurulunun mesai saati haricindeki çalışmalarına karşılık bir ikramiye ödeneceği, Bu ikramiyelerin Sandık bütçesinin masraf kısmında gösterileceği,Sandık bütçesinin Maliye Bakanının onayı ile yürürlüğe gireceği, hususlarının açık bir şekilde düzenlendiğini ve bu düzenlemeler esas alınarak Sandık kurulduğundan bugüne kadar yönetim kurulu üyelerine ikramiye ödemesi yapıldığını, yönetim kurullarının 2004 yılında 319, 2005 yılında 325, 2006 yılında 366 kararı görüşerek onayladığını dolayısıyla fiili çalışmaları karşılığı ikramiye ödemelerinin yapıldığını, ikramiye ödemelerinin 657 Sayılı Kanun açısından değerlendirildiğinde, Devlet Memurları Kanunun 88. maddesi uyarınca verilen ve özel kanunlarla kurulan ve asli görevlerinin devamı niteliğinde olmayan çeşitli kurul, komisyon, heyet ve jüri çalışmalarına katılan memurlar için özel kanunlarında gösterilen veya bu kanunlara dayanılarak tespit edilen ücretlerin ödenmesinin aynı Kanunun 87. maddesinin amir hükmü olduğunu, 02.06.1934 Tarih ve 2489 Sayılı Kefalet Kanunun 1. maddesi uyarınca oluşturulan Maliye Bakanlığı Kefalet Sandığının üç kişiden oluşan idare heyetine nizamname ile tespit edilen ücretin ödenmesinde hukuka aykırı bir durum bulunmadığını, 2489 sayılı Kanunun 1. maddesi ile Sandığın Bakanlık memurları arasından olmak üzere oluşturulan idare heyetince yönetileceği ve idare heyetinin de bu Kanuna ve yapılacak nizamnameye göre vazife yapacağı, söz konusu nizamname ile de yönetim kurulu üyelerine mesai saati haricinde yapacakları çalışmaların karşılığı olarak ikramiye adı altında ücret ödeneğinin hükme bağlandığını, 657 sayılı Kanunun 87. maddesinde belirtilen durumun tamamıyla gerçekleştiğini, Kefalet Sandığı Kanunu gibi özel bir Kanunla kurulan ve tamamıyla Maliye Bakanlığı memurlarından oluşan İdare Heyetine asli görevlerinin devamı niteliğinde olmayan söz konusu görevleri nedeniyle Kefalet Kanununa uygun olarak çıkarılmış nizamname hükümlerine göre ücret ödenmesinin yasalara uygun olduğunu bu anlamda yapılan ödemenin (YPK Kararları ve 399 Sayılı KHK hükümleri ile ilişkilendirilmesine gerek olmaksızın) belirleme yetkisinin 2489 Sayılı Kefalet Kanunu ve bu Kanun uyarınca çıkarılmış olan nizamname ile Maliye Bakanına bırakıldığını, Kanunun ve Nizamnamenin 1. maddesinde Yönetim Kurulunun Bakanlık memurları arasından Maliye Bakanınca seçilen kişilerden oluşacağı hükme bağlandığından, yönetim kurulu üyeleri için kadro ihdasına gidilmediğini, Yönetim Kurulu Başkan ve Üyeleri Sandıkta kadro karşılığı, sözleşmeli yada geçici personel pozisyonunda çalışmadıklarından dolayı 657 sayılı Kanunun 237. maddesi ve dolaysıyla Genel Kadro Kanunu ile ilişkilendirilmesinin mümkün olmadığını, 1979 yılından buyana uygulamada, Yüksek Planlama Kurulu tarafından belirlenen ücretlerin "esas" değil "ölçü" olarak alındığını, yönetim kurulu ikramiyelerinin ödenmesinde Bakanlık Makamı tarafından "seviye /ölçü" olarak alınmasındaki amacın da "ek görevler için ücret eşitliği sağlamak" olduğunu, 1979 yılından önceki uygulamalara bakıldığında;Yönetim kuruluna ödenecek ikramiye tutarlarının başlangıçta maktu olarak belirlenirken, 1973 yılında " birinci derece aylığın %20'si" şeklinde, 1978 yılında ise "1. derece aylığın 1. kademesindeki gösterge rakamının katsayı ile çarpımından elde edilecek miktarın %25'i" şeklinde belirlenmiş olduğunu, Kefalet Sandığının kendisini ücretleri Yüksek Planlama Kurulu tarafından tespit edilen kurumlar arasında hiçbir zaman saymadığını, aynı Kanunla idare edilen Özel İdareler ve Belediyeler Kefalet Sandığında da yönetim kurulu ikramiyelerinin aynı şekilde ödendiği halde 2004 ve 2005 yılı hesaplarının beraatle sonuçlanmış olduğunu, konuları itibariyle birebir emsal oluşturmasa da, Sayıştay Temyiz Kurulunun 9.06.1999 tarih ve 24508 tutanak no'lu kararı ile 10.07.2001 tarih ve 25306 tutanak no'lu kararlarında; bir yasal düzenlemeye dayanarak çıkarılan yönetmelik ve yapılan protokolde tespit edilen ücretlerin kamu görevlilerine ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığına karar verilmiş olduğunu belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.
2489 sayılı Kefalet Sandığı Kanununun 1. maddesinde;
“ Umumi bütçeye ait (Mütedavil ve bu mahiyetteki sabit sermayeler dahil) para ve menkul kıymetleri ve ayniyatı alıp veren ve elinde tutan memur ve müstahdemlerle mülhak bütçelerden muhasebeleri Maliye Vekaletine bağlı olan veya gelirlerinin en az yüzde ellisini Devlet bütçesinden alan müesseselerin ve varidat almak maksadiyle kurulan inhisar idarelerinin yukarda sayılan işlerdeki memur ve müstahdemleri için (Müteselsil kefalet usulü) kabul edilmiş ve bu maksatla hükmi şahsiyeti haiz (Kefalet Sandığı) kurulmuştur.
Bu Sandık Maliye Vekaletine bağlıdır. Vekalet memurlarından olmak üzere Maliye Vekilince seçilecek üç kişiden mürekkep bir heyet tarafından idare olunur.
İdare Heyeti bu kanuna ve yapılacak nizamnameye göre vazife görür.”denilmiştir.
Bu Kanuna dayanılarak 22.01.1935 tarih ve 2/1894 nolu Bakanlar Kurulu Kararı ile çıkarılan Kefalet Sandığı Nizamnamesinin 1. maddesinde:
“2489 sayılı Kefalet Kanunu ile kurulmuş olan Kefalet Sandığı Maliye Vekilliğine bağlı ve hükmi şahsiyetli bir varlıktır.
Bu varlık, Maliye Vekili tarafından vekillik memurları arasından seçilecek bir Reis ve iki Azadan kurulu bir heyetçe idare olunur.”,
Sandığın sermayesi başlıklı 12. maddesinde:
A –Kefalete bağlı vazife alanların maaş ve ücretlerinden kesilecek kefalet aidatı;
B – Muhasiblerden alınacak para cezaları;
C – Sandık sermayesinin tevdi edileceği bankadan alınacak faizler;
D –Kefaletli memur kullanan daire ve müesseselerin icabında sandığa yapacakları yardımlardan toplanır.”
18.maddesinde (Değişik: 28.5.1951 - 3/13084 K.):
“ Sandık sermayesi; Sandık İdare Heyetinin teklifi ve Maliye Bakanının tasvibi üzerine,
1 – Devlet tahvillerine,
2 – Devlet sermayesiyle kurulmuş veya sermayesinin yarısından fazlasına Devletin iştirakı bulunan bankaların çıkaracakları obligasyonlara,
3 – Vadeli veya vadesiz hesap şeklinde Milli bankalara, yatırılmak suretiyle işletilir.”
41.maddesinde:
“Sandığın sermayesine alınacak faizin muhammen miktarı ile yapılacak masraflar her senenin bütçesinde gösterilir.
Masraf kısmı, İdare Heyetinin mesai saati haricindeki çalışmalarına mukabil verilecek ikramiyeyi, muhasebeci ve katip ve hademe ücretlerini ve lüzumlu sair idare masraflarını ihtiva eder.
İdare Heyetinden tanzim olunacak bütçe, Maliye Vekilinin tasdikıyla mer'i olur.” hükümlerine yer verilmiştir.
2489 sayılı Kefalet Kanununa dayanılarak çıkarılan Kefalet Sandığı Nizamnamesinin yukarıya alınan 41. maddesinde sandık yönetim kuruluna ikramiye ödeneceği hükme bağlanmış sandık bütçesine bu amaçla ödenek konulmuş ve bütçesinin Maliye Bakanı tarafından onanmış olması, yapılan ikramiye ödemelerinin yasal düzenlemelere dayalı olduğunu göstermektedir.
Bu itibarla dilekçi iddialarının kabul edilerek 561 sayılı ilamın 1. maddesiyle 37.207.550.000 TL.ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,
Karar verildiği 10.06.2008 tarih ve 30213 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.