KONU: Doğrudan temin yöntemi ile yapılan alımlarda piyasa liste fiyatının üzerinde ödeme yapılması.

3-149 sayılı ilamın 4 üncü maddesi ile; … Festivali kapsamında doğrudan temin ile 40 günlük 18000 BTU split klima kiralanması fiyatının, yaklaşık satın alma rayiç bedeline yakın olmasına rağmen kiralama yoluyla temin edilmesi sonucu kamu zararına neden olunduğu gerekçesi ile … TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Temyiz dilekçesinde özetle; Müvekkilin levazım şube müdürü olduğunu, işlemlerin sırasıyla; talep edilen ürün ile ilgili piyasa araştırması yapılması, yazılı tekliflerin alınarak tekrar harcama yetkilisine sunulup, harcama yetkilisinin onayından sonra satın alınacak mal, hizmet, malzeme ve kiralanacak malzeme siparişinin verilmesi olduğunu,

Olayda ihtiyaç talebinin harcama yetkilisi tarafından onaylandıktan sonra piyasa araştırması yapılmak üzere satın alma memuru tarafından … il ve İlçelerinde firmaların gezilmiş olduğunu, … yaz ayı olmasından dolayı ürünün … ve ilçelerinden festival süresi içerisinde 40 gün altı adet 18000 BTU Klimanın temin edilemeyeceğinin araştırmalar sonucunda anlaşıldığını, diğer illerden de temin edilmesi için araştırma yapıldığını, en son İstanbul'dan bir firma ile nakliye, montaj ve demontaj konusunda anlaşmaya varıldığını,

Ancak Sayıştay 8. Daire değerlendirmesinde; kiralama bedeli olan … TL'nin tamamının kamu zararı olarak belirlendiğini ve müvekkilin bu miktardan satın alma memuru ile birlikte sorumlu tutulduğunu, hâlbuki aynı sayı ve özellikteki klimanın kiralama bedeli tespit edilerek müvekkil fahiş bedelle kiralama yaptıysa aradaki farkın kamu zararı olarak talep edilebileceğini belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını istemişlerdir.

Başsavcılık mütalaasında;

“İlamın 4 üncü maddesine ilişkin olarak, Daire kararında kiralama bedeli olan … TL lik tutarın tamamının kamu zararı olarak belirlendiği ve müvekkilinin bu tutardan satın alma memuru ile birlikte sorumlu tutulduğu, oysa aynı sayı ve özellikteki klimanın kiralama bedelinin tespit edilerek fahiş bedelle kiralama yapıldı ise aradaki farkın kamu zararı olarak belirlenmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

… Festivali kapsamında doğrudan temin yöntemiyle 40 günlük 18000 BTU split klima kiralanması fiyatının, yaklaşık satın alma rayiç bedeli ile aynı olmasına rağmen kiralama yoluyla temin edilmesi nedeniyle kiralama bedeli olan …TL nin tamamı için tazmin hükmü verilmiştir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesinde, Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması olarak tanımlanmış. Ve aynı maddenin devamında kamu zararının belirlenmesinde;

a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,

b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,

c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,

d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,

e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,

f) (Mülga:22/12/2005-5436/10 md.)

g) Mevzuatında öngörülmediği halde Ödeme yapılmasının,

Esas alınacağı hüküm altına alınmıştır.

Bu hükme göre kamu zararının belirlenmesinde, klimaların rayiç kira bedelinin tespit edilerek, yapılan ödeme ile arasındaki fark için tazmin hükmü verilmesi gerekirdi. Oysa yapılan kira bedeli ödemesinin tamamı kamu zararı olarak değerlendirilmiş ve sorumlular adına tazmin hükmü verilmiştir. Bu nedenle kamu zararının yeniden hesaplanması için dosyanın Dairesine tevdiine karar verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.” denilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

4734 sayılı Kanunun “Doğrudan temin” başlıklı 22 nci maddesinde;

“Aşağıda belirtilen hallerde ihtiyaçların ilân yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temini usulüne başvurulabilir:

…

Bu maddeye göre yapılacak alımlarda, ihale komisyonu kurma ve 10 uncu maddede sayılan yeterlik kurallarını arama zorunluluğu bulunmaksızın, ihale yetkilisince görevlendirilecek kişi veya kişiler tarafından piyasada fiyat araştırması yapılarak ihtiyaçlar temin edilir.” denilmiştir.

Kanunun 22 nci maddesinde belirtilen durumlar için gerçekleştirilecek olan doğrudan teminler, ihtiyaçların Kanunun 18 inci maddesinde sayılan ihale usulleri için tespit edilen kurallara uyulmaksızın; ilan yapılmadan, teminat alınmadan, ihale komisyonu kurma ve anılan Kanunun 10 uncu maddesinde sayılan yeterlik kriterlerini arama zorunluluğu bulunmaksızın, ihale yetkilisince görevlendirilecek kişi veya kişiler tarafından piyasa fiyat araştırması yapılarak temin edilmesi mümkün bulunduğundan söz konusu idarede de ilan yapılmaksızın şartname ve sözleşme düzenlenmeden üç firmadan teklif alınmış en uygun teklifi veren … Ses Işık Sistemleri Sanayi Ltd. Şti’den nakliye, montaj dahil olmak üzere altı adet klima, günlüğü 50 TL’den kırk günlüğüne kiralanmıştır.

Aynı Kanunun 4 üncü maddesinde ise tanımlamalara yer verilmiş olup maddede;

“(Değişik: 30/7/2003-4964/3 md.) Bakım ve onarım, taşıma, haberleşme, sigorta, araştırma ve geliştirme, muhasebe, piyasa araştırması ve anket, danışmanlık, (…)(1), tanıtım, basım ve yayım, temizlik, yemek hazırlama ve dağıtım, toplantı, organizasyon, sergileme, koruma ve güvenlik, meslekî eğitim, fotoğraf, film, fikrî ve güzel sanat, bilgisayar sistemlerine yönelik hizmetler ile yazılım hizmetlerini, taşınır ve taşınmaz mal ve hakların kiralanmasını ve benzeri diğer hizmetleri” şeklindeki “Hizmet” tanımı içinde taşınır ve taşınmaz mal ve hakların kiralanmasına da yer verilmiştir.

Yine aynı maddede “Doğrudan temin: Bu Kanunda belirtilen hallerde ihtiyaçların, idare tarafından davet edilen isteklilerle teknik şartların ve fiyatın görüşülerek doğrudan temin edilebildiği usul” olarak tanımlanmıştır.

Bu durumda, yukarıda yer verilen kanun maddeleri alım kadar kiralama yöntemine de olanak tanındığından ve idare takdirini kiralamadan yana kullanmış olduğundan … Festivali kapsamında doğrudan temin yöntemi ile kiralanmasında, alım öncesinde de üç firmadan teklif istenerek piyasa fiyat araştırması tutanağı düzenlenmesinde ve piyasa fiyat araştırması tutanağında yer verilen firmalar arasından en uygun teklif verenden kiralama işleminin yapılmasında mevzuatın öngörmüş olduğu tüm hususlar yerine getirilmiş olup kamu zararından bahsetmek mümkün değildir.

Bu nedenle 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin 7 nci fıkrası uyarınca, yukarıda belirtilen hususların tekrar değerlendirilmesini teminen 149 sayılı ilamın 4 üncü maddesi ile … TL’ye ilişkin olarak tazmin hükmünün Bozularak dosyanın ilgili DAİREYE GÖNDERİLMESİNE,

(Üyeler Temyiz Kurulu ve 2.Daire Başkanı … ile Üyeler … ve … aşağıda yazılı azınlık görüşlerine karşı)

Karar verildiği 14.03.2018 tarih ve 44206 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.



(KARŞI OY GEREKÇESİ:

Üyeler Temyiz Kurulu ve 2.Daire Başkanı … ile Üyeler … ve …;

İlam hükmünde kiralama bedelinin tamamına tazmin hükmü verildiği görülmektedir. Oysa kiralama suretiyle de olsa alınan hizmetin karşılığı olarak bir bedelin ödenmesi gerektiğinden kiralama bedeli ile alım bedeli arasındaki farkın araştırılarak kamu zararının buna göre hesaplanması gerekmektedir. Bu nedenle hükmün bozularak dosyanın ilgili Daireye gönderilmesi gerekir.)