Konu: Belediye tarafından yaptırılarak vatandaşlara satılan konutlarda, konutların geç teslim edildiği gerekçesiyle konut satış sözleşmeleri ve satış şartnamesi hükümlerine aykırı olarak konut satın alanlara kira ödemesi yapılması.

200 sayılı ilamın 5 inci maddesiyle; Mülkiyeti ... Belediyesine ait arsalarda belediye tarafından yaptırılarak vatandaşlara satılan konutlarda, konutların geç teslim edildiği gerekçesiyle konut satış sözleşmeleri ve satış şartnamesi hükümlerine aykırı olarak konut satın alanlara kira ödemesi yapılması sonucunda ... TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

Sorumlu Gerçekleştirme Görevlisi (Emlak Şube Müdür V.) ... göndermiş olduğu temyiz dilekçesinde özetle;

KARAR ÖZETİ:

• “... Evleri satış bedelinin tamamı tahsil edilmeden alıcılara kira yardımı yapılması sonucu ortaya çıkan ... -TL tutarında” kamu zararına sebebiyet verildiğinden bahisle (üçe karşı iki) oy çokluğu ile tazmin kararı verilmiş olduğunu,

• Karardaki muhalefet şerhinde ise “Konut yapım Sözleşmesinde işin bitim tarihi 0... .... ... .20... 4 olmasına ve bu durumun ilgililerce biliniyor olmasına rağmen konutların alıcılara teslim tarihinin 23.04.20... 4 olarak belirlenmesi ve konutların bu tarihte teslim edilememesi nedeniyle kira bedeli ödenmek durumunda kalınması sonucu ortaya çıkan söz konusu kamu zararının konutların yapım sözleşmesinde yer alan bitim tarihinden önce alıcılara teslim tarihi belirlemek ve belirlenen tarihte de teslim edilememesi halinde kira yardımı yapılmasını öngören satış şartnamesini düzenleyen encümen üyeleri ve belediye teşkilatını sevk ve idare eden konumunda olan üst yönetici Belediye Başkanı ... ’ya ödettirilmesi gerekir” şeklindeki ayrışık görüşlere karşılık,

• Zararı doğuran işlemlere imza atan asıl sorumlulara ise USULE VE YASAYA aykırı olarak tazmin kararı verilmediğini,

AÇIKLAMALAR:

Öncelikle yukarıda özet olarak verilen kararın usule ve yasaya aykırı olduğunu düşündüklerini, Sayın Sayıştay Dairesinin bu kararının kamu vicdanını yaraladığını, adalete olan inancını sarstığını, çünkü kamu zararına dayanak teşkil eden usulsüz tüm işlemleri; ihaleleri, sözleşmeleri tanzim eden ve belediyeyi yönetenleri (üst yönetici olan belediye başkanı, encümen, belediye meclisi; ihale ve satış şartname komisyonlarını) görmezden gelerek, tüm bu işlemler yapılırken belediye personeli bile olmayan ve sonradan (6360 sayılı yasayla Büyükşehir’e dönüşen ... Belediyesine) naklen gelen alt düzeydeki en masum iki memura tazmin kararı vermek hakkaniyet/adalet ilkeleri ile bağdaşmadığını, bu yönüyle kararı anlamakta güçlük çektiklerini,

Savunma sınırları içinde mazur görün lütfen ama tabiri caizse kararın muhalefet şerhinde işaret edilen, hatalı ihale ve satışı işlemlerini yapan asıl müsebbipler, sütten çıkmış ak kaşık muamelesi görmüş ama bunların hatalı sözleşmelerinin bağlayıcılığı üzerine zorunlu olarak ödeme yapan şahıslarının günah keçisi ilan edildiğini, şayet bu ilam bu şekilde kesinleşirse zaten bunu ödemelerinin kısıtlı maaşlarıyla mümkün olmayacak ise de adaletin tecellisi umuduyla aşağıda detaylı bir şekilde önce adli bakımdan yapılan usul hatasını, akabinde de esasa dair ayrıntılı itirazlarını sunmaya çalışacağını, şöyle ki;

Usul Yönünden:

6085 sayılı Sayıştay Kanunu “MADDE 6... - (... ) Bu Kanunda yargılama, usulüne ve kanun yollarına ilişkin hüküm bulunmayan hallerde (Mülga) ... 8/6/... 927 tarihli ve ... 086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri (6... 00 sayılı HMK) Kanununun ilgili hükümleri uygulanır.” Denilmek suretiyle Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanununun uygulanacağı halleri düzenlediğini, buna göre 6... 00 Sayılı HMK.nun 27 ve 29. Maddelerinde düzenlenen egemen ilkeler olan; “HUKUKİ DİNLENİLME HAKKI” ve “DÜRÜST DAVRANMA VE DOĞRUYU SÖYLEME YÜKÜMLÜLÜĞÜ” ilkeleri ihlal edilerek sonuca gidildiğini,

Bilindiği üzere yargılama faaliyetin bir bütün olup sorgu safhasını da kapsadığını, hal böyle iken, tarafına tebliğ edilen ve 06.07.20... 5 Tarih ve 20... 4/466300... .879 sayılı Sorgudaki iddia ve açıklamayla sınırla savunmasının istendiğini, sorgudaki iddialar sadece iki konuyla ilgili olduğunu, bunlar ekteki ilgili sayfadan (EK:... ) anlaşılacağı üzere;

... . Konut Satış Sözleşmelerinde satıcı tarafının imzası bulunmaması nedeniyle sözleşmelerinin hukuken geçerli bulunmamasına rağmen kira ödemesinin yapılması suretiyle kamu zararına sebebiyet verdiğini,

2. Konutların İhale şartnamesinde yer aldığı üzere “yapım işinin 0... .... ... .20... 4 tarihinde biteceği belli iken” konutların “23 Nisan 20... 4 tarihinde teslim edilemeyeceği belli iken sözleşmeye “kira ödemesine ilişkin hüküm” konulması” nedeniyle kamu zararına neden olmakla SINIRLI olduğunu,

Şahsının hakkındaki bu isnatlara cevap verdiğini, ancak gerekçeli kararı okuduğunda hayrete düştüğünü, çünkü gerekçeli kararda sorguda yer almayan ve dolayısıyla “HUKUKİ DİNLENİLME HAKKI” ve “SAVUNMA HAKKİ” tanınmadan, DENETÇİ TARAFINDAN sonradan eklenen ve tarafına TEBLİĞ EDİLMEYEN yeni İDDİALARLA aleyhine hüküm kurulduğunu,

Başka bir ifadeyle usule ve yasaya aykırı olarak, BAŞDENETÇİ ... tarafından sorguya konu edilmeden şahsı ve SAYIŞTAY 7.DAİRESİ yanıltılarak savunması alınmayan farklı bir iddianın mahkeme gündemine taşınmış olduğunu, bunu ancak kararla öğrenmiş bulunduğunu,

Bu nedenle de 6085 sayılı Sayıştay Kanunu “MADDE 6... yollamasıyla, HMK m.27.deki “a) Yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, ” ve “b) Açıklama ve ispat hakkı, ” tanınmayarak “Hukuki Dinlenilme Hakkı” ye ANAYASA başta olmak üzere taraf olunan AİHS.nin ilgili maddesi de ihlal edildiğini, böylelikle “ADİL YARGILAMA” yapılmadan karar verildiğini,

Bazı iddiaların BAŞDENETÇİ ... tarafından şahsından (karşı taraftan) saklanarak Sayın Sayıştay 7.Dairesine getirilmesi durumu aynı zamanda HMK.nun “Dürüst davranma ve doğruyu söyleme yükümlülüğü” başlıklı “MADDE 29- (... ) Taraflar, dürüstlük kuralına uygun davranmak zorundadırlar. ” İlkesine de aykırı olduğunu,

Sorguda şahsına sorulan sorulara cevap verdiği ve savunmasında emsal Yargıtay Kararlarını da eklediğini, böylece SÖZLEŞMELERİN NEDEN GEÇERLİ yani İDAREYİ TÜKETİCİYE (Konut Alıcısı) KARŞI BAĞLAYICI nitelikte olduğunun ispatlandığını, nitekim gerekçeli kararın 6... . sayfasında bu içtihada yer verilmiş olup savunmasına değer verilerek gerekçeli kararla kabul edildiğini, yani ilk isnad olan “sözleşmenin geçersizliği”ne dayanılarak tazmin kararı VERİLMEDİĞİNİ, TAZMİN GEREKÇESİNDE YER ALAN VE BAŞDENETÇİNİN SONRADAN SUNDUĞU TARAFINA TEBLİĞ EDİLMEDEN mahkemeye sunulan TAZMİNE DAYANAK YAPILAN bu yeni İddialarla ilgili aşağıda esas yönünden aşağıda detaylı açıklama yapacağını,

6... 00 SAYILI HMK- Hukuki dinlenilme hakkı: MADDE 27- (... ) Davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler.

(2) Bu hak;

a) Yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını,

b) Açıklama ve ispat hakkım,

c) Mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirmesini, içerir.

Dürüst davranma ve doğruyu söyleme yükümlülüğü

MADDE 29- (I) Taraflar, dürüstlük kuralına uygun davranmak zorundadırlar.

(2) Taraflar, davanın dayanağı olan vakıalara ilişkin açıklamalarını gerçeğe uygun bir biçimde yapmakla yükümlüdürler.

Esas Yönünden:

... . Gerekçeli Kararda aleyhlerine tazmin kararı verilmesinin tek nedeni “satış bedelinin tamamı tahsil edilmeden alıcılara kira yardımı yapıldığı” iddiasına dayandığını, bu iddia ya göre “KİRA BEDELİNE HAK KAZANMAK İÇİN” “ÖN ŞART” olarak alıcı tarafından “TESLİM TARİHİNDE TÜM BEDELİN YATIRILMIŞ OLMASI” gerektiği kabul edilmiştir ki sayın daire kararının bu bakımdan isabetli olmadığını düşündüklerini, şayet tarafına tebliğ edilen ve 06.07.20... 5 Tarih ve 20... 4/466300... .879 sayılı sorguda savunma alınmayan bu husus sorulsaydı aşağıdaki cevabı verme imkânı bulmuş olacağını, kaldı ki ... yıl sonraki 20... 5 denetiminde benzer konuda başka sorguya konu olan (Sayıştay Denetçisi ... 8.Grup Başkanı Uzman Denetçi Hüseyin Çimen tarafından hazırlanan 3... .03.20... 6 tarih ... sayılı rapor.) dosyada BU İDDİA İLK DEFA O ZAMAN kendilerine açıkça yazılı olarak gönderilmiş ve savunmalarının alınmış olduğunu, (Söz konusu 20... 5 yılına ait bu sorgu için ise henüz karar verilmiş değildir.)

2. Bu dosya kapsamında alıcı tarafından başvuru sırasında görülerek imzalanan ve ekli Belediye Meclisinin 02.07.20... 3 tarih ve 69 sayılı kararı (EK:2) ile verilen yetkiye göre, Belediye encümeninin 22.08.20... 3 Tarih ve ... 4... 0 no.lu kararıyla (EK:3) kurulan komisyonca hazırlatılarak 24.... 0.20... 3 tarih ve ... 839 sayılı kararıyla encümen onayından (EK:4) geçtikten sonra ilan edilen “... ... Evleri Yönetmenliğinin (EK:5) m.6/d fıkrasına göre “d) Dairelerin süresinde teslim edilmemesi halinde, konut almaya hak kazananlara kira yardımı yapılacaktır. ” İle Konut Satış Şartnamesindeki (EK:6)“konut satış bedelinin geri kalan kısmının ifa tarihi ” ve “konutların teslim tarihi ”nin yer aldığı maddelerin yanlış yorumlanarak kira bedellerinin sözleşmeye aykırı olarak ödendiği dolayısıyla kamu zararına sebebiyet verdiği hususuyla ilgili olarak savunma imkânı bulamadığından ilk defa gerekçeli kararla vakıf olduğu bu hususta aşağıda açıklama yapacağını sayın mahkemenin dikkatine sunmak istediğini,

3. Öncelikle “konut teslim tarihinin” sözleşmede ver aldığı hususunda ortada kesinlikle bir ihtilaf yoktur, İhtilaf konusu olan bu “teslim tarihinin” kim tarafından nasıl yorumlandığı konusu olduğunu, Başka bir anlatımla;

a) Konutların tesliminden kasıt şartnameye göre konutların bitirilip FİİLEN TESLİM EDİLMESİ mi anlaşılmalı,

b) Yoksa 23.04.20... 4 tarihi fiilen teslimden bağımsız adeta bir milat tarih olarak mı anlaşılmalı,

c) Bu sorulara verilecek cevaba göre ise;

i. Alıcı vatandaşların geriye kalan yani teslim sırasında ödemeleri gereken ... bin TL.nin muaccel hale gelip gelmediği,

ii. Bu borçlar tahsil edilmeden cezai şart niteliğindeki kira alacağının ödenip ödenemeyeceği netlik kazanacağı gibi,

iii. Aynı zamanda İŞBU TEMYİZ İTİRAZLARININ DA HAKLI OLUP OLMADIĞI DA ANLAŞILABİLECEKTİR.

4. Öncelikle vardıkları kira ödenmesi gerekir sonucunun doğruluğunu aşağıda somut delilleriyle ispat edeceklerini, Ama takdir edilmesi gerekir ki, usul bakımından bunca ihtimalli, yoruma açık bulunduğu varsayılan bir maddenin bir kamu görevlisi olan memur tarafından kasıtlı olmamak şartıyla iyi niyetle ve objektif bir yaklaşımla yorumlanarak sonuca varılmasının HAYATIN OLAĞAN AKIŞINA uygun olduğunu,

5. Velev ki yorumlamada isabet buyurmasa bile buradan yola çıkılarak, -yoruma gerek bırakmayacak şekilde- kesin hükümlerle düzenlenmediği kabul edilen bir sözleşme metninin hukuka ve hakkaniyete uygun olarak iyi niyet kuralları ışığında yorumlanmasından dolayı işlem yapan personel hakkında kişi borcu çıkarılması adalet ve hakkaniyet ilkeleriyle İle bağdaşmayacağını,

6. Yine her ne kadar özellikle gerekçeli kararın 62 ve 63. sayfaların da yer verilen denetçi görüşünde Satış Sözleşmesinin 8 maddesindeki konutların teslim tarihi olan 23 Nisan 20... 4 tarihinin fiilen teslim olarak yorumlanmaması gerektiği, dolayısıyla bu tarihte Satış Şartnamesinin 6/c maddesindeki “Konut satış bedelinin geri kalan kısmı, konutların teslim tarihinde defaten yatırılacaktır ” hükmü gereğince alıcıların bakiye bedeli yatırması gerekirdi sonucuna varılmış ve bu çıkarımdan yola çıkılarak “geri kalan miktarı yatırmayan alıcı kira almaya da hak kazanamaz” sonucuna varılmış ise de, bunun hukuka uygun bir yorumlama olmadığını düşündüklerini, Denetçi Konut Satış Yönetmeliğini incelememiş, SAYIŞTAY’ın eksik incelemeyle karar vermesine sebebiyet verdiğini,

7. Çünkü satış sözleşmeleri (ayrılmaz parçası olan Yönetmelik ve Şartname) iki tarafa borç yükleyen işlemler olduğunu, taraflar sözleşmede yüklendikleri kendi borçlarını, edimlerini ifa etmedikçe, verine getirmedikçe karsı taraftan ifa isteyemeyeceklerini, alıcının borcunun yani “geri kalan borcun defaten yatırılmasının ” muaccel hale gelmesi için satıcının konut teslimi yapması şartı konulduğunu, bu tarihin ise şartnamenin 7. Madde de 23 Nisan 20... 4 olarak kesin bir şekilde yazıldığını, “... ... Evleri Yönetmeliği”nin m.6/d fıkrasına göre “d) Dairelerin süresinde teslim edilmemesi halinde, konut almaya hak kazananlara kira yardımı yapılacaktır. ” hükmü de bunu teyit ettiğini, bu nedenle Belediyenin borcu yatırmasını istemesinin hukuka aykırı olacağını, şayet bakiye alacak için alıcılar aleyhine icra takibi yapılsa veya dava açılması sağlansaydı, dava aleyhlerine sonuçlanacak ve oldukça fazla yargılama gideri ödemiş olacaktık ki asıl o zaman fahiş zarar oluşacağını,

8. Aynı mantıkla teslim tarihi gelmiş olmasına rağmen, örneğin ihmal vs nedeniyle vaktinde tamamlanmayan, henüz temel aşamasında su basmanı bile bitirilmemiş konutlarda bile satıcının (belediye) fiilen konut teslimi yapmadan (hayatın gerçeğiyle kopuk/soyut yorumlamayla, muaccel hale gelmiş sayılan) tüm bakiye borcun;

i. Alıcıdan defaten yatırılmasının istenmesi, ödemezse icra takibi yoluna gidilmesi gerekecek,

ii. Yine seçimlik hak olarak temerrüt nedeniyle sözleşmenin idare tarafından feshine gidilebilecek,

iii. Ve Borçlar Kanununa göre varsa idarece menfi/müspet zararın tazmini de davayla istenebileceğini,

d) Ki bu uygulama ile taraflar (alıcı ve satıcı) arasındaki menfaat dengesinin dikkate alınmamış olacağını, çünkü ailelerin sözleşme imzalarken ki amacı -aşağıda bahsedeceği (Üst Yetkili) Bld. Başkanı ... ’nın

Konut satış sırasında alıcılara yaptığı tanıtım toplantısındaki duyum videosunun yorumsuz çözümlemesinden yola çıkarak- tıpkı TOKİ de olduğu kira öder gibi konut sahibi olmak olduğunu, bu açıklamadan Belediyenin de sosyal hedefinin bu olduğunun kesin olarak anlaşılmakta olduğunu,

e) Eğer muaccel olduğundan bahisle icra takibi yapılmış olsaydı zaten dar gelirli olan ve Yönetmelik ve Satış Şartname uyarınca “konutu olmayan aileler” için yapılan sosyal amaçlı konutların satışında yerel yönetim için oldukça ağır mali/hukuki/siyasi sonuçlar doğmuş ve sözleşmenin işlem temeli çökmüş olacağını,

f) Vatandaş aleyhine olası icra takibi vs. davalar da hukuki koruma görmeyecek, işlem yargı denetiminden kesinlikle döneceğini, alıcı da (vatandaş) aynı haklara sahip olduğunu, Alıcının genel hükümlere göre (TBK md. ... 25) borçlunun (Belediye) direnmesi sonucu sözleşme konusu borç yerine getirilmemişse alacaklıya tanınan üç yetkiden:

a) Her zaman için ifa gecikme tazminatı isteğinde bulunabilir,

b) Derhal ifadan vazgeçip müspet zararının tazminini isteyebilir,

c) Veya ifadan vazgeçip akdi fesh eder ve menfi zararını isteyebilir.

9. Kaldı ki sözleşme ve şartnameyi birlikte yorumlamalarında bir hata olmadığı bazı alıcıların kira alacağı davası açtığı ekli ... Tüketici Hakem Heyeti Kararlarıyla (EK:7) da sabit olduğunu,

... 0. Yine bu konuyla ilgili olarak benzer durumların yaşandığı Türkiye’deki farklı belediyeler aleyhine açılan davalarda belediyelerin sözleşmede belirtilen tarihte konut teslimi borcunu yerine getirmemesi nedeniyle kira tazminatı ödemek zorunda kaldığına dair Yargıtay’ın emsal nitelikte çokça kararı da bulunduğunu, bunlardan biri de ... Belediye Başkanlığınca TOKİ ye yaptırılan ve icra kanalıyla zorunlu kira ödemesi yapılan konutlara ilişkin olduğunu,

... ... . Bu kararla YARGITAY ... 3. HUKUK DAİRESİ E. 20... 4/3976 K. 20... 4/3697 T. ... 2.2.20... 4 tarih sayılı kararında; “hak sahiplerince konut bedel taksitlerinin binalar teslim tarihinden itibaren başlayacağının” belirtildiği bir sözleşmeden dolayı açılan davanın Bozma kararında aynen; “davacı geç teslim sebebiyle kira kaybına dair tazminat isteyebilir. (...) Sözleşmeye göre belirlenecek teslim tarihiyle dairenin fiilen teslim edildiği tarih arasında geçen süre belirlenerek bu süreye dair kira kaybına hükmedilmesi” gerektiği hüküm altına alınmış olduğundan ... Belediyesi olarak hatalı İşlem yapmadıklarını düşündüklerini,

“Davacı, davalıdan satın aldığı dairenin sözleşmede kararlaştırılan süre içerisinde teslim edilmemesi sebebiyle tazminat isteğinde bulunmuş, davalı geç teslimin söz konusu olmadığını beyanla davanın reddini savunmuş ve mahkemece, davaya konu konutun davacıya satıldığı, ... Belediye Başkanlığınca TOKİ ye yazılan ... 3... Sayılı yazıda, Bölgenin ekonomik gücü ve ekonomik krizin etkileri nedeni He hak sahiplerince konut bedel taksitlerinin binalar teslim edilip oturulduğunda, diğer bir ifadeyle teslim tarihinden itibaren başlayacağının belirtildiği, bu yazışmanın aksine taksitlerin ödendiğine dair davacı tarafından bir delil ileri sürülmediği, davacı tarafın henüz gecikme tazminatı isteme hak ve koşullarının oluşmadığı, diğer bir ifadeyle geç teslimden söz edilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de; taraflar arasında düzenlenen 29.... .2009 tarihli sözleşmede dairenin 24 ay içerisinde teslim edileceği kararlaştırılmıştır. Buna göre, davacı geç teslim sebebiyle kira kaybına dair tazminat isteyebilir. Kira kaybına dair tazminat istenebilmesi için, davalı TOKİ'nin yaptığı ve 24 ay içinde teslimini taahhüt ettiği dairenin alt gelir grubu projesi kapsamında olmasının bir önemi yoktur. Öyle ise mahkemece anılan sözleşmeye göre belirlenecek teslim tarihiyle dairenin fiilen teslim edildiği tarih arasında geçen süre belirlenerek bu süreye dair kira kaybına hükmedilmesi gerekirken aksine düşüncelerle ve yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. " (YARGITA Y ... 3. HUKUK DAİRESİ E. 20... 4/3976 K. 20... 4/3697 T. ... 2.2.20... 4 tarih sayılı kararı) (Kazancı İçtihat Programından alınan kararın tam metni savunmamız ekindedir) (EK:8)

SAYIŞTAY KARARLARI IŞIĞINDA KONUT YAPIM / SATIŞIYLA İLGİLİ SÜREÇ KİRA ÖDEMELERDE KAMU ZARARI OLUŞUP OLUŞMADIĞI, VARSA KAMU ZARARINDAN SORUMLULU OLUP OLMADIĞIMA DAİR TEMYİZ NEDENLERİ:

A) DAHA ÖNCE ÇALIŞTIĞI TARIM BAKANLIĞI TRGM’DEN BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİNE NAKLEN GEÇİŞ YAPIP (22.04.20... 4) GÖREVE BAŞLAMADAN ÖNCE TAMAMLANAN İŞLEMLERLE;

... . Belediye Meclisinin 02.07.20... 3 tarih ve 69 sayılı kararı ile ... mevkiinde bulunan Belediye arsalarında yaptırılan konutların satışı için Belediye Encümenine yetki verildiğini, Belediye Encümeninin 24.... 0.20... 3 tarih ... 839 sayılı kararı ile İlimiz ... mevkiinde Ada ... , Parsel ... numarasında 280 adet, Ada ... , Parsel ... numarasında 320 adet olmak üzere toplam 600 adet konutun, Encümence imzalanarak onaylanan yönetmelik ve şartnamelere göre satışının yapılmasına karar verildiğini,

2. Belediye Meclisinin 02.07.20... 3 tarih ve 69 sayılı kararı ile verilen yetkiye göre, Belediye Encümeninin 22.08.20... 3 tarih ... 4... 0 sayılı kararı ile kurulan komisyonca hazırlanarak 24.... 0.20... 3 tarih ... 839 sayılı Encümen karan ile onaylanan konutu olmayan ailelere kura yöntemi ile satış için Konut Edinme Yönetmeliği, İdari Şartname. Teknik Şartname ve Kıymet Takdir Raporu, Satış Şartnamesi ile konutların 2 etapta satılması düzenlenmiş. “... ... Evleri Yönetmenliği” m.6/d fıkrasına göre “Dairelerin süresinde teslim edilmemesi halinde, konut almaya hak kazananlara kira yardımı yapılacaktır. ” denildikten sonra Şartnamenin 7.maddesinde ise; “... Etap 280 konutun 23.04.20... 3 tarihinde 2.etap 320 konutun 29 Ekim 20... 4 tarihinde teslim, edileceği, dairelerin süresinde teslim edilmemesi halinde geciken her ay için aylık ... 0,00 TL Kira ödeneceği’nin belirlendiğini,

3. Başka bir anlatımla idare tarafından usulüne uygun değişik vasıtalar ile ilanı yapılan ekli (http://www.... guncel.com/Gnncel-... -... -evleri-yonetmenligi-vavimlandi-... .html) web adresinde habere (EK: 9) konu olan “... ... EVLERİ YÖNETMENLİĞİ” m.6/d fıkrasına göre “d) Dairelerin süresinde teslim edilmemesi halinde, konut almaya hak kazananlara kira yardımı yapılacaktır. ” açık hükmü ile kayıtsız şartsız kira yardımı yapılacağı; son maddesinde ise “Madde 9) Bu Yönetmelik hükümlerini ... Belediye Başkanı yürütür. ” denilmek suretiyle üst yöneticinin yetki ve sorumluluğunu düzenlendiğini, zaten şartname ve sözleşmenin bu yönetmeliğe göre düzenlendiğini,

4. Meclis/Encümen/Komisyon kararları ile Satış Şartnamelerine dayalı tesis edilen iş ve işlemlere dair şartname, sözleşme vb. ekli belgelerden çıkan sonuca göre bir parselde 280, diğer parselde 320 konutun yapılacağı, müteahhidin inşaatı 2 etap halinde tamamlayacağı, ... ada ... no.lu parsel üzerindeki 280 konutu tamamlayarak 2 etaptaki 320 konuta başlayacağı, 280 konutun 23 Nisan 20... 4 tarihine kadar tamamlanacağı, 320 konutun ise ... Kasım 20... 4 tarihine kadar tamamlanacağı, ... . etap konutların 23 Nisan 20... 4 tarihinde teslim edileceği şartnameye konularak taliplilere satış yoluna gidildiğinin anlaşıldığını,

5. Satış işlemine başlandığında, ön yüzünde “... ... EVLERİ BAŞVURU FORMU” arka yüzünde ise “... ... EVLERİ SATIŞ ŞARTNAMESİ” nin ekli olduğu ve yine formun imza kısmında yer alan şerhte "... Şartnameyi okuyup kabul ettiğimi, aksi halde başvurumun geçersiz sayılarak kura hakkımın, konut alma hakkımın iptal edilerek, Gayrimenkul Satış Sözleşmesinin fesih edileceğini, ödediğim tutardan, Şartnamede belirtildiği şekilde kesinti yapılacağını beyan ve kabul ederim. ” Denilmek suretiyle açık irade ortaya koyacak şekilde başvuranlar tarafından imzalanan başvuru formları ile talep toplanmış olup, başvuru formunun arka sayfasında ver alan satış şartnamesinde de, “KONUTLARIN TESLİMİ” başlığını taşıyan 7.Maddesinde aynen: “b) Dairelerin süresinde teslim edilmemesi halinde, Belediyemizce her bir konut sahibine geciken her bir ay için ... 0 (... ) TL kira bedeli ödenecektir.” Şeklinde hüküm yer aldığını, (EK:... 0)

6. Dolayısıyla idare tarafından konut alacaklara garanti verilerek satış yapılmış ve başvurucular da bu şartları okuyup buna göre talepte bulunduklarını,

7. Bahsi geçen Meclis Kararı, Encümen kararları ve şartname ile sözleşmelere dair tüm iş ve işlemlerin şahsının Belediyedeki görevine başlamadan çok önce gerçekleştiğini, bu işlemlere dayalı olarak vatandaşlardan satılan dairelerin peşin ücreti ile sözleşmenin 6/a-b maddeleri gereğince yazılı borcunu yani ödeme planına uygun taksitleri de süresinde tahsil edildiğini,

8. Yapılan tüm işlemler göreve başlamamdan önce düzenlenen meclis, encümen kararlan, ihale şartnamesi ve sözleşmelerine göre yürütülmüş olup, alıcıların icra dairelerine başvurarak kira talebinde bulunmaları üzerine Belediyeleri Hukuk Müşavirliğiyle yapılan yazışmalar akabinde ödemeler yapıldiğnı,

B) 50... 8 SAYİLİ KANUNA GÖRE MALÎ SORUMLULUĞUNUN: Kamu Zararı ile ilgili olarak verilen Sayıştay Genel Kurulunun ... 4.6.2007 tarih 5... 89/... sayılı Kararında sorumluluk hukuku bakımından kamu görevlileri için 50... 8 sayılı Kanundan Önce kusursuz sorumluluk (objektif) ilkesinin geçerli olduğu, 50... 8 sayılı kanunla bu ilkeden vazgeçilip Kusur sorumluluğu (sübjektif) ilkesinin benimsendiği, işlemlerin tek başına mevzuata aykırı olmasının, bu işlemleri yapan kamu görevlilerinin sorumlu tutulmaları için yeterli olmadığının belirtildiğini, o halde sorumlu tutulması için;

a) ŞAHSININ KASİT, KUSUR VEYA İHMALİMDEN KAYNAKLANAN MEVZUATA AYKİRİ KARAR, İŞLEM, EYLEMİMİN BULUNMASI,

b) ORTADA BÎR KAMU ZARARİ OLMASİ,

c) VE MEVZUATA AYKIRI KARAR, İŞLEM VE EYLEMLE ZARAR ARASINDA BİR İLLİYET BAĞININ BULUNMASI GEREKİR.

BUNA GÖRE:

... . Kira ödemesinde bir kast ve ihmalinin bulunmadığını, Belediyenin yasada belirtilen yetkili organı olan Belediye Encümeni tarafından usulüne uygun alınan kararla cezai şart olarak kira ödenmesine İzin verilmiş olduğundan, aylık tutarı bile yoruma gerek bırakmayacak şekilde kesin rakamla belirlenmiş (... 0-TL) geçerli ve bağlayıcı bir karar bulunduğunu,

2. Bu durumda yetkili organın harcama talimatı ve emrini verine getirdiğinden şahsının sorumlu olmadığı, bu bakımdan ZARARLA İŞLEM ARASINDA İLLİYET BAĞI OLSA BİLE, BU BAĞ ANCAK İHALE VE KONUT SATIS İŞLEMLERİNE DAİR GEÇERLİ KARARLARLA İRTİBATLANDİRİLABİLİR ~ki bu kira Ödeme işleminden bağımsız olarak dikkate alınmalıdır- kanaatinde olduğunu,

3. Yani idare açısından kira ödeme zorunluluğu, konut satış kararının uygulanmasıyla zaten doğduğunu, illiyet, zararın kaçınılmaz olan doğum anıyla, kurulduğunu, şahsının yerinde kim olursa olsun idarenin farklı bir şekilde davranarak cezai şartı ödemekten kurtulamayacağını,

4. Nitekim TBMM’ye verilen 26.06.20... 3 tarih ve ... 30455 sayılı soru önergesine bakan imzasıyla verilen cevaptan (EK:... ... ) anlaşılacağı üzere TOKİ tarafından bu şekilde süresinde teslim edilemeyen konutlar için, 05 Temmuz 20... 3 tarihi itibariyle alıcılar tarafından, 22 bin 69... dava açıldığı ve TOKİ’nin alıcılara ... milyon ... bin ... -TL kira ödemesi yaptığı ve kira taksitlerinin tahsilatını da fiilen konut edilinceye (teslim tarihi) kadar durdurduğunun aşikâr olduğunu,

• Yani "KAÇINILMAZLIK UNSURU" düşünüldüğünde cezai nitelikteki bu KİRA ÖDEME İŞLEMİNİN ŞAHSA BAĞLI bir işlem OLMADIĞINI,

• ZARAR BAŞTAN BERİ (SATIŞ SIRASINDA) DOĞDUĞUNDAN zorunlu İFA İŞLEMİYLE, çok ÖNCEDEN DOĞAN BU ZARAR ARASINDA İLLİYET BAĞININ KURULAMAYACAĞINI,

Çünkü kendi tarafından kira ödemesi için gerekil olan taahhüd dosyası (ihale dosyası, ihale şartnameleri, konut satışına ilişkin şartname ve sözleşmesi, teslimin imkânsız olduğunu gösterir hak ediş ve pursantaj oranlan ile icra müdürlüğünden gelen ödeme emirleri) dikkate dayanılarak belgeye bağlanarak ödeme yapıldığını,

5. Kira ödemeleri ile ilgili herhangi bir kasıt/kusur veya ihmalinin bulunmadığını, SÖZLEŞME GEREĞİNCE ÖDENMEK ZORUNDA kalınan KİRA ALACAĞI bakımından kamu zararına neden olmadığı kanaatinde olduğunu, çünkü yaptıkları değerlendirmelerde aşağıdaki nedenlerle satış yapılan vatandaşa karşı yükümlülüklerinin varlığını koruduğunu düşündüklerini, şöyle ki;

a) Sorun ... Belediyesinin Belediye Meclis kararından alınan yetkiye dayalı olarak Belediye Encümen Kararıyla onaylanarak ilan edilen konut satış şartnamesine göre hazırlanan konut sözleşmesindeki kira ödeme şartının gerçekleşip gerçekleşmediği hususunda toplandığını, şayet konutun GEÇ TESLİMİ HALİNDE kira ödenmesini gerektirecek bağlayıcı bir sözleşme var ise bu durumda şahsı bakımından illiyet kurulacak bir kamu zararı da olmamış olacağını,

b) Konu bu bakımdan irdelendiğinde; Belediyenin, arsa vasfındaki taşınmazında konut yapıp konutu olmayan İhtiyaç sahibi kimselere satmak amacıyla 02.07.20... 3 gün ve 69 sayılı Meclis kararı ve 22.08.20... 3 gün ve ... 4... 0 sayılı, 24.... 0.20... 3 gün İle ... 839 sayılı Encümen kararlarını aldığı, ekli videoda Belediye Başkanı tarafından yapılan satış tanıtım toplantısında alıcılara ve basın yoluyla kamuoyuna, “konutların fiilen teslim edildikten sonra bakiye ... bin liranın alınacağının” açıklandığı, bu nedenle belediyeye başvuran alıcılara şartnamenin okutularak 2.500-TL alınmak suretiyle imzalı taleplerin alındığı ve ardından da satış sözleşmesinin alıcılara imzalatıldığı, akabinde alıcıların satış bedelini taksitler halinde belediyeye ödemeye başladığı, tüm borçlar ödendikten sonra hak sahiplerine tapularının devir edildiği, Belediye Meclisi ve Encümeni tarafından alınan dava konusu kararların hukuka aykırı bulunduğuna dair herhangi bir iptal işlemi veya açılmış hukuki bir davanın bulunmadığı dosyadaki bilgi ve belgelerden anlaşılmakta olduğını,

c) Tüm bu bilgiler ışığında konuyu nitelendirmek gerekirse idarenin yapmış olduğu konut satışı işlemi İdare hukuku bakımından İDARENİN YETKİLİ ORGANININ RESEN VE TEK TARAFLI TESİS ETTİĞİ İDARİ İŞLEM niteliğinde olduğunu, çünkü konut yapımı konusunda Belediye Meclis kararı alınmış ve Belediye Encümeni tarafından konut satış şartnamesi onaylanarak ekli 3... /0... /20... 4 tarihli GAP Gündemi Gazetesinde ilan edilmek suretiyle kamuoyuna (Tüketicilere) duyurulduğunu, (EK: ... 2)

d) Yargıtay genel işlem hakkındaki yaklaşımının yer aldığı içtihadında ifade edildiği özere; “(...) önceden hazırlanan tipik sözleşme koşullan için genel işlem koşulları terimi kullanılmaktadır. (...) İşte kitlelere yönelik bu sözleşmelerde girişimci karşısındaki diğer taraf, ya kendisine sunulan sözleşmeyi kabul edecek, ya da sözleşmeye konu edim veya hizmetten yoksun kalacaktır. 6098 sayılı TBK'nun uygulanması ile ilgili olarak kişi açısından bir sınırlama yapılmamıştır. Yani genel işlem koşullarına ilişkin düzenlemeler tacirler yanında tacir olmayanlar (tüketiciler, alıcılar, müşteriler) içinde uygulanabilecektir 25. maddesinde ise; "Genel işlem koşullarına, dürüstlük kurallarına aykırı olarak, karşı tarafın aleyhine veya onun durumunu ağırlaştırıcı nitelikte hükümler konamaz. (...) TTK.nun 55/f bendinde; "... -Doğrudan veya yorum yoluyla uygulanacak kanunî düzenlemeden önemle ölçüde ayrılan, veya 2-Sözleşmenin niteliğine önemli ölçüde aykırı haklar ve f borçlar dağılımını öngören, önceden yazılmış genel işlem şartlarını kullananlar dürüstlüğe aykırı davranmış olur."

Yine 6098 Sayılı TBK’nun 20. Maddesinin 4. fıkrasıyla da; kamu tüzel kişileri tarafından sunulan hizmetlere ilişkin sözleşmeler de, TBK'nun sağladığı gene! işlem koşulları denetimine tabi hâle getirilmiştir. Aynı mahiyetteki bir başka içtihatta; "Hukukumuzda asıl olan sözleşme özgürlüğü ise de; piyasa ekonomisinin hâkim olduğu hukuk sistemlerinde sözleşme özgürlüğünden doğabilecek bazı sakıncalı durumlara engel olmak amacıyla sözleşme yapma mecburiyeti kabul edilmiştir. Bu mecburiyetinin mevcut olduğu hallerde sözleşme yapmaktan kaçınma hukuka aykırı bir davranış oluşturur. Genel İşlem Koşullarının içerik denetimine yönelik olarak, TBK'nun 25. madde hükümlerinin de kamu düzenini ilgilendiren hükümler olduğu kabul edilmelidir. Zira, bu kural hâkime doğrudan sözleşme içeriğine/müdahale etme imkânı veren kuraldır. ”

e) Bu içtihatlar ışığında ... Belediyesinin ilan ettiği şartnameye bağlı olarak satışa sunduğu konut satış hizmetinin tüketiciye iletilmiş genel işlem niteliğinde olduğunun tartışmasız olduğunu, sözleşmenin bir bütün olacağını ve taraflara hak ve borçlar yüklediğini düşündüklerini, çünkü borçları tahsil edip tapuları vermek suretiyle sözleşmeye kısmen bağlı kalıp aleyhine hüküm doğuran (konutları süresinde teslim edememekten kaynaklanan ve şartname ile sözleşmede yer verilen) kira bedeli ödemeyi gerektiren maddelere bağlı olmadığını ileri sürmek satıcı (idare) açısından iyi niyet ve dürüstlük kurallarıyla bağdaşmayacağını,

f) Konut alıcıları aynı zamanda birer tüketici olduklarından tüketici hukuku bakımından hukuki İhtilaflarda 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümleri ile buna ilişkin diğer mevzuat hükümleri uygulanacağını değerlendirdiklerini, bu hususta taraflarına konut satın alıcı ... ’'nin söz konusu kira ödemesi hususunda ... ilçe Tüketici Hakem Heyetine şikâyet başvurusu yaptığına dair dilekçe verdiği bilgisine vakıf olduklarını, kendilerine tebliğ edilen kararda; 20... 4/27... 2 karar sayılı Tüketici Sorunları Hakem Heyeti kararı ile Dairelerinin ... Konutları satış şartnamesinin 7/b maddesi gereğince birikmiş olan 2 aylık kira bedelinin (... TL) şikayet eden ... 'ye ödenmesine karar verildiğini, bu kararın ... 2. İcra Müdürlüğünün 20... 4/8480 E.sayılı dosyası üzerinden ilamlı takibe konulduğunu,

g) Yargıtay’ın bir kararından alıntılayarak anlatmak gerekirse "Borçlar Kanunun ... .Maddesine göre, sözleşme iki tarafın karşılıklı ve birbirine uygun suretle iradelerini beyan etmeleri üzerine kurulur. Çok soyut bir anlatımla sözleşmenin meydana gelmesi için iradesini ilk açıklayan kişiye icapcı, bu kişinin irade beyanına icap, icapcının irade beyanını uygun bulduğunu bildiren tarafın iradesine ise kabul denilmektedir. Yasanın ... .maddesindeki tanıma göre icap ve kabulün birbirine uygun olması gerekir. Zira, sözleşmeyi bu beyanların uygunluğu meydana getirir.” O halde Satıcı ... Belediyesinin usulünce ilan ettiği şartnamedeki satış duyurusu üzerine satıcı tarafından imzalanarak peşinat ve taksitleri yatırılan talep formu ve satış sözleşmesinin ismi geçen konut alıcıları lehine bir hak sağlayıp sağlamayacağı, başka bir deyişle, Belediye ve Alıcılar (taraflar) arasında böylelikle bir inanç sözleşmesi yapılıp yapılmadığı üzerinde durmak gerektiğini,

h) Gerçekten de kurumsal web sayfasında ... isimli gazetedeki 3... /0... /20... 4 günlü duyurusunda (İCAP) ... Belediyesi konutların satımını satış şartnamesindeki koşullarla satıp borcunun sona ermesinden sonra taşınmaz tapusunu alıcı üzerine geçirmeyi, teklif etmiş ve bu İCAP alıcılar tarafından talep formu ve sözleşme imzalanmak suretiyle KABUL edilmiş bulunmaktadır. Aynı Satış duyuruları halka açık olacak şekilde kent billboardlarında asılmak sureti ile reklam yolu ile de halka duyurulduğunu, ayrıca sözleşmenin şekil şartları eksikliğine rağmen neden bağlayıcı olduğuna dair savunmalarına dayanak olmak üzere Yargıtay İçtihadı Birleştirme E. ... 987/2 K. ... 988/2 T. 30.9.... 988 sayılı kararını da Sorguya verdiği savunmasında sunduğunu ve Denetçi de böylece kendilerine yazılı gönderdiği geçersizlik iddiasından vazgeçmiş olduğunu, ancak bu defa kendilerinden sakladığı başka iddiaya (Tüm konut bedeli ödenmediğine) dayandığını,

i) O halde uyuşmazlığın çözümü, taraflarca ihtilafsız kabul edilen "Konut Satış Şartnamesi" başlıklı belgenin ve buna dayalı olarak imzalanan sözleşmenin hukuki tanım ve yorumunda toplandığını,

j) Şartname incelendiğinde alıcı (Tüketici) olan vatandaşlara bir güvence verilerek sözleşmeye davet edildiği ve bu davet üzerine vatandaşların durum değerlendirmesi yaparak karar verdikleri, (şartnameyi okuyup kabul ve taahhüt etmek suretiyle talep formunu imzaladıkları) yani alıcılara GÜVENCE ŞARTININ ENCÜMEN KARARIYLA VERİLDİĞİNİN SABİT olduğunu,

k) Bu durumda sorumluluklarının olup olmadığı bakımından aşağıdaki sorunun cevaplandırılmasının önem arz ettiğini,

i. Bir kamu görevlisinin usulünce alınmış ve hukuken varlığım koruyan bir encümen kararının varlığına rağmen, şartnamede yer alan ve ilan edilen garanti koşuluna bağlanarak/güvenerek konut satın almış olan kişilere ödeme yapmamasından kaynaklanan alacak davaları sonunda ödenecek temerrüt faizi, yargılama giderleri, avukatlık, ücretleri ve nedeniyle oluşacak kamu zararından kişisel sorumluluğu doğar mı?

C) İCRA YARGILAMA GİDERİYLE İLGİLİ İTİRAZLARI;

... . Alacaklının her zaman anayasal bir hak olan hak arama özgürlüğünü kullanarak icra takibi yapabileceğini, kaldı ki alacaklı isteseydi doğrudan dava açıp kira alacağını ilama bağlayıp sonrasında bu ilamı icraya da koyabileceğini, Belediyenin bunu engelleme kudretinin bulunmadığını, bu durumda masraflar mahkeme ve icra olmak üzere iki katına çıkacağını, bahsi geçen kira alacağı konusunda alacaklılar icra kanalıyla ilamsız ve bazısı ilamlı takip başlattıklarından bu konuda şahıslarının bir inisiyatif alma, yargılama gideri ödememe şanslarının da olamayacağını, bu konudaki tazmin kararının da kaldırılması gerektiğini,

2. Nitekim Yargıtay HGK Sözleşmede Taşınmazın Belli Süre Sonra Teslim Edileceği Belirtildiğinden Sürenin Dolmasıyla Davalının Borcunu Yerine Getirmekte Direndiği ve Bu Olgunun Hukuksal Sonuçlar Doğurduğu / Davacı B.K.'nun ... 06/... Md. Uyarınca Davalıya Mehil Vermeden Dava Açabileceğini karar bağladığını, aşağıdaki karar özetinden anlaşılacağı üzere davacılar ister icraya başvurup isterse doğrudan dava açabilecekleri sonucu dikkate alındığında KAÇINILMAZ OLARAK OLUŞACAK YARGILAMA GİDERLERİ İDARECE ÖDENMEK ZORUNDA kalınacağından ZARARLA ŞAHSININ YAPTIĞI İŞLEMLER ARASINDA İLLİYET BAĞI, dolayısıyla SORUMLULUĞUNUN da OLUŞMAYACAĞINI, “Taraflar arasındaki sözleşmede, taşınmazın ... 6 ay içerisinde teslim edileceği belirtildiğinden, bu sürenin dolmasıyla, davalı borcunu yerine getirmekte direndiği ve bu olgunun hukuksal sonuçlar doğurduğu (B.K.m. ... 0... /... ) gözetildiğinde, davacı B.K.nun ... 06/... . maddesi uyarınca, davalıya mehil vermeden dava açabilir. (...) Bu durumda mahkemece, taşınmazın geç teslim, edilip edilmediği, geç teslim edilmiş ise, geciken teslim süresine dair tazminat belirlenerek, davanın kabulüne karar verilmesi gerekir. ” (YHGK E. 20... 3/... 3-... ... 43 K. 20... 4/625 T. 7.5.20... 4) (Tam Metni Ektedir) (EK:9)

SAYIŞTAY 7. Dairesinin gerekçeli kararındaki yorumla konut fiilen teslim edilmese bile “satın alan borcunu ödemeden kira hakkı doğmaz” şeklinde, ALICININ yapmış olduğu kira talepli icra takiplerine itiraz yapılmış olunsaydı, İcra İflas Kanunu’nun 67.Maddesi uyarınca Büyükşehir Belediyesi Bütçesinden %20 daha fazla tazminat çıkacaktı ki bu kamu zararı olacağını, ve muhtemelen bu durumda haklı olarak bu işlem sorgu konusu yapılarak kendine kişi borcu çıkarılacağını, nitekim emsal nitelikteki Yargıtay. ... 3. HD. E. 20... 4/7099 K. 20... 4/... 8902 T. ... 3.6.20... 4 sayılı kararında “Satılan Dairenin Geç Tesliminden Kaynaklanan Kira Bedelinin Tazmini” davasında borçlunun haksız yere yaptığı itirazın iptali davasında verilen kararda; “Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile, Çorlu ... . İcra Dairesinin 20... 2/7854 Esas sayılı dosyasında asıl alacak ... TL üzerinden takibin devamına, davalının asıl alacak üzerinden %20 icra inkar tazminatı Ödemesine karar verildiğini, (Kararın tam metni dilekçemiz ekindedir.) (EK:9)

D)-ÜST YÖNETİCİLERİN İDDİALARI VE KARAR GEREKÇESİNE İTİRAZLARI:

SAYIŞTAY GENEL KURULU Karar Tarihi: ... 4.06.2007 Karar No: 5... 89 Sayılı kararında belirtildiği üzere: “50... 8 sayılı Kanunun ... Vinci maddesinde; belediyelerde belediye başkanı üst yöneticidir. (...) Üst yöneticiler, idarelerinin stratejik planlarının ve bütçelerinin kalkınma planına, yıllık programlara, kurumun stratejik plan ve performans hedefleri ile hizmet gereklerine uygun olarak hazırlanması ve uygulanmasından, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden, malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve bu Kanunda belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden Bakana; mahallî idarelerde ise meclislerine karşı sorumludurlar.

Üst yöneticiler, bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, malî hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirirler. ” denilmek suretiyle üst yöneticilerin sorumlulukları düzenlenmiştir.

Üst yöneticiler işlerin gidişatından harcama yetkililerinin ve diğer görevlilerin bilgilendirmeleri ve raporları ile bilgi sahibi olmaktadırlar. Bununla birlikte üst yöneticilerin özel kanunlardan doğan Sayıştay’a karşı mali sorumlulukları olabileceği gibi, münferit bir olayda sorumluluklarına hükmedilmeleri de gerekebilir. Bu husus, meselenin Sayıştay yargısında görüşülmesi sırasında hükme bağlanacak bir konudur. ”

A. Belediye başkanı ... vatandaşa ... ... konutlarını fiilen teslim etme vaadinde bulunduğunu, BUNUNLA İLGİLİ DELİLLERİ AŞAĞIDA ORTAYA KOYMUŞ BULUNDUĞUNU:

Konut projesi maketi eşliğinde, konut yönetmeliği, şartname ve satış sözleşmelerini hazırlayan/karara bağlayan bir kısım Encümenle; ... , ... (... aynı zamanda Bld. Bşk. Yrd., Encümen üyesi ve satış yönetmeliği ve şartnamesini hazırlayan komisyon başkanı sıfatlarına sahiptir.) ve komisyon üyeleri ile konut yapım yüklenicisi firması olan ... yetkilisi ... da yanına alarak resmi hizmet binasında basın toplantısı düzenleyerek halka açık Tanıtım/Pazarlama toplantısı yaparak KAMUOYUNA İLAN ettiklerini,

29 Ekim 20... 3 tarihli tanıtıma ait video ... WEB ADRESİNDEN İZLENEBİLECEĞİ GİBİ TEMYİZ DİLEKÇESİNE Ekli CD/usb bellekten (EK: ... 6) (özellikle 4:45.dk.dan sonra) İZLENEBİLeneceğini, Sayın Başkan videodaki konuşma çözümlemesinde dar gelirlilere yönelik çalışma yürüttüklerini beyan ettiği konuşmasında aynen: “Biz ilk kayıtlarda ... lira alacağız, i... lira, kura çıktığı takdirde onu ... tamamlayacağız, iki ay sonra onu ... tamamlayacağız. Ve ev bittikten sonra, bakın bu çok önemli, ev bittikten sonra tapuları vereceğiz. Tapuları elinizde olacağı için farz edelim ben kirada oturuyorum, kiram ne kadar? ... … bu sefer evimden çıkıyorum kendi evime giriyorum. O ... milyarı bankadan alıyorsunuz efendim durumunuza göre gidip beş yıllık olabilir üç yıllık olabilir ödeme durumunuza göre gidip alıyorsunuz. Ve siz bu sefer ev sahihinize değil, kendi evinize kirayı yatırıyorsunuz. Yani kira öder gibi gerçekten ödeme şartları böyle çıkıyor. Bunu nasıl sağlıyoruz evi teslim ettiğimizde sizden 0 ... bin lirayı alacağız. ... bin lirayı da siz cebinizden vermeyeceksiniz. Bankadan alıp gelip belediyeye yatıracaksınız. Yani bu bağlamda ne oluyor ev sahibim kira vermiyorsunuz, kendi oturduğunuz mal sahibi olduğunuz evin parasını gidip bankaya yatırıyorsunuz,. Bu çok önemli bir tespit Yani elli milyar liraya ev sahibi olacaksınız. Ve bu şimdi 600 evle, 280’nini çok kısa zamanda teslim edeceğiz. Bu kurayla arkadaşlar. ” dediğini,

c. BELEDİYE BAŞKANI ALICILARA SATIŞ KOŞULLARINI AÇIKLARKEN “evi testim ettiğimizde sizden O ... .. lirayı alacağız" “ev sahibine kira vermiyorsunuz, kendi oturduğunuz mal sahibi olduğunuz evin parasını gidip bankaya yatırıyorsunuz. ” dedikten sonra kendi ifadesiyle “Bu çok önemli bir tespit. ” deyip özenle iki defa evin fiilen teslim edildikten (oturduktan) SONRA bakiye ... bin liranın tahsil edileceğinin altını çizdiğini,

d. Görüntülerin devamında ise konut almak için gelen kadınlı erkekli vatandaşların konuşmayı dinlediği ve en sonunda da evin maketlerini incelediği görülmekte olduğunu, ASLINDA BU GÖRÜNTÜ VE ÇÖZÜMLEME SÖZE GEREK BIRAKMIYOR, ortada net bir üst Yönetici talimatı ve taahhüdünün olduğunu, Satıcı (Belediye) “İCAP” yapmış, vatandaş (Alıcı) “KABUL” ederek sözleşme talep ve ödemelerle hayatiyet bulduğunu,

e. İdarenin vatandaşı kandıramayacağını, saffet halinden faydalanmaz. Sözleşme öncesi ve sonrası dürüstlük kurallarıyla bağlıdır. Evrensel hukuk kuralları bunu gerektiriyor. Bu şartlarda zaten Tüketici Hakem Heyeti evi teslim edilmeyen bazı kira alıcılarının başvurularını sonuçlandırıp Belediye aleyhine karar vermişken, kira ödemesi yapılmasaydı zarar daha da büyürdü. Zararı oluşturan asıl işlemlerde ise bizim imzamız yoktur. Varsa zararın imzası ve talimatı olanlardan tazmin edilmesi gerekir.

HAL BÖYLE İKEN ÜST YÖNETİCİ SAYIN BLD BAŞKANI ... VE DİĞER SORUMLULARIN SAVUNMALARINDA;

• “Ben Yapmadım. Sorumlu Değilim İddiasında Bulunması” verdiği talimatın gereği, üst yönetici olarak alması gereken mali ve siyasi sorumluluktan kaçıp kendilerini adeta ateşe atarak memur maaşlarıyla altından kalkamayacakları milyonlarca tazminata mahkûm ettirmesinin HAYRET VERİCİ olduğunu, bu karar kesinleşip emsal olduğu takdirde işin devamı niteliğinde olan 20... 5 yılı Sorgusuna konu edilen dosyada çıkacak tazminattan da ciddi endişe duyduklarını, (3... .03.20... 6 tarih ... sayılı Sorgu raporu)

• İçine düşürüldükleri bu durumu Sayın SAYIŞTAY TEMYİZ KURULU üyelerinin ADALETİNE VE VİCDANINA havale ettiklerini,

• Daha önce BAŞDENETÇİ ... tarafından bu husus sorguda kendilerine yazılı olarak sorulmadığı için savunmaları sırasında sunamadığı bu yeni delillerden yoksun olarak verilen kararın düzeltileceğine ve kurulca en adil kararın verileceğine emin olduğunu,

Önemle;

a) Şahsının 0... .04.20... 4 tarihinde ... İl Özel İdaresinden ... Belediye Başkanlığına kurumlar arası nakil ile naklen atandığını, (EK: ... 7) Konut teslim tarihi ise 22 gün sonrası yani 23/04/20... 4 olduğunu, Üst yönetici işin bitim tarihinin 0... /... ... /20... 4 olduğunu bilmesine rağmen yerel seçim arifesine denk gelen bir atmosferde Encümen ve komisyon marifetiyle “... ... EVLERİ YÖNETMENLİĞİ ’ne cezai şart niteliğindeki tazmin maddesi koymuş, Konut satış şartname ve sözleşmesi buna göre düzenlenmiş ve talep toplanarak, kusurlu olarak video görüntüsüyle ispatlandığı üzere, vaad ve taahhütte bulunduğunu, şayet bu durumun 50... 8 sayılı yasada tanımlanan kamu kaynaklarının ekonomik ve verimli olarak kullanılmasıyla bağdaşmadığı düşünülüyorsa, bu aşamaya kadar olan işlemlerde kusuru (o tarihte belediye personeli bile olmayan ödemeyi yapanların, iştiraki) olmadığından sorumluluğunun da bulunmadığını,

b) Sayın Belediye Başkanın ve işlemlere imza koyan diğer sorumluların başka bir iddiası ise yeni belediye yönetiminin konutları zamanında teslim etmediği ve çevre düzeninin bile yapmaması olduğunu, bu iddianın da maalesef diğer iddialar gibi gerçeği yansıtmadığını,

c) Çünkü yeni yönetimin ilk işi olarak durum tespiti yaptığını, buna göre 25/03/20... 4 tarihli rapor ve EK'te sunulan "hakkediş ve pursantaj" oranları incelendiğinde gerçekleştirme oranlarının ilk (280 konutluk) kısımda % 90.065 seviyelerinde olduğu, toplamda (600 konut) ise %60 seviyelerinde gerçekleştiği (EK: ... 8) ve Şartnamede bitirilmesi taahhüt edilen çevre düzenleme ve peyzaj işinin ise hiç ihale edilmediği (EK: ... 9) yağmur drenaj işlemlerinin de yapılmadığı yani Başkanın videodaki açıklaması da dikkate alındığında 23/04/20... 4 tarihinde konutların fiilen tesliminin imkansız olduğunun görüleceğini,

d) Zaten üst yönetici olan Belediye Başkanı ... da bunu ikrar ve kabul edecek şekilde işin gerçekleştirilme oranının %90 oranında olduğunu beyan ettiğini, ve ekte sunduğu ... 4 Şubat 20... 4 tarihli “... ... EVLERİNE İLGİ BEKLENEN DÜZEYDE OLMADI” başlıklı ... ’e ait http://www.... .com.tr/... -evlerine -ilgi-beklenen-düzeyde-... -... web adresindeki haberde (EK:20) Belediye Başkanı ... ’nın fotoğrafının arkasındaki manzarada görülen kaba inşaatı bitirilmiş yüzlerce konutun, biraz inşaat işinden anlayanların rahatlıkla farkedeceği üzere; hayli zaman isteyen ince işçiliğinin ve çevre düzeninin (eski yönetim tarafından ihalesi bile ihmal edilerek yapılmamış) teslimi gereken devasa 280 konutun teslim tarihine kadar bitirilemeyeceği ve çevre düzeninin kendisi tarafından yapılmadığının görsel delili olduğunu, (Aynı basın açıklaması video adresi: ... )

e) Çevre düzenlemesiyle alt yapı ve site içi yağmur drenaj işinin basiretli bir öngörüyle, (ihale süreçlerinin uzunluğu nazara alınarak) ihale etmesi gereken, -yakın teslim tarihi veren- önceki dönem üst yönetici ve ilgili birimler olduğunu, bu eksikliğin de vatandaşların mağduriyetinin önüne geçilmesi için yeni yönetim tarafından ihale edilmek zorunda kalındığını, buradan da suçlanmanın şaşırtıcı olduğunu,

f) Son olarak yukarıda açıklandığı üzere 20... 4 SAYIŞTAY DENETİMİNE KONU OLAN ... ... EVLERİ ile ilgili olarak Harcama Yetkilisi olarak sürece ilişkin varsa iş ve işlemlerin açıklığa kavuşturulması ve varsa SORUMLULARININ TESPİTİ İÇİN, üstlerine düşen sorumluluk özenle yerine getirildiğini ve usulün uygun olarak alınan 3... .07.20... 4 tarih ve 2350 sayılı OLUR ile ÜST YÖNETİCİYE BİLDİRİLDİĞİNİ, bunun üzerine konu teftişe intikal etmiş ancak Teftiş Kurulu Başkanı ... ’in işlem tarihinde Hukuk İşleri Müdürü olduğu ve Encümen tarafından alınan karar uyarınca kurulan satış şartnamesi hazırlama komisyonunda olmasından dolayı işleme taraf olduğu gerekçesiyle TAHKİKAT VE SORUŞTURMA YAPILMAKSIZIN İADE EDİLDİĞİNİ,

g) Teftiş Kurulundan iade edilen yazı nedeniyle iç denetimden sonuç alınamadığından, bir an için konunun araştırılması için İç Denetim Birimine şevki düşünülmüş ancak İç Denetçi ... ’un da tıpkı ... gibi Encümence kurulan aynı komisyonda üye olduğu ve satış şartnamesinin altında imzası bulunduğu görülerek İç Denetim Birimine de yazı yazılamadığını, konu Sayıştay denetiminde olduğundan bu koşullarda başka işlem yapılamamış, sürece İlişkin varsa İş ve işlemlerin açıklığa kavuşturulması için Sayıştay’ca yürütülen dış denetim sonucunun beklendiğini,

h) İlama konu somut olaya bu şartlar ışığında ve dilekçe ekinde sunulan bilgi ve belgeler dâhilinde yaklaşıldığında, mevzuata uygun olan sözleşmenin uygulanması bakımından şahsının idareyi zarara uğratıcı kasıt, ihmal ya da kusurunun olmadığının ortaya çıktığını,

i) Bu nedenle varsa kamu zararını; KENDİLERİN DEĞİL görevin ciddiyetiyle bağdaşmayacak bir şekilde basiretli davranmayarak kendi yaptıkları yapım ihalesinin şartnamesindeki teslim tarihini görmezlikten gelerek (kesin ve açık düzenlemeye rağmen) daha öncesine denk gelen erken bir tarihli teslim tarihini (7 ay) koyan ve bu yetmezmiş gibi Konut satışına ait yönetmelik/şartname/sözleşmede cezai şart maddesi de ihdas eden ÜST YÖNETİCİ ve varsa diğer sorumlulardan TAZMİN EDİLMESİ gerektiğini,

TALEP VE SONUÇ: Yukarıda açıklanan ve resen dikkate alınacak hukuksal nedenlerle;

... ) Temyiz İncelemesinin DURUŞMALI yapılmasını,

2) “Konut yapım Sözleşmesinde işin bitim tarihi 0... .... ... .20... 4 olmasına ve bu durumun ilgililerce biliniyor olmasına rağmen konutların alıcılara teslim tarihinin 23.04.20... 4 olarak belirlenmesi ve konutların bu tarihte teslim edilememesi nedeniyle kira bedeli ödenmek durumunda kalınması sonucu ortaya çıkan söz konusu kamu zararının konutların yapım sözleşmesinde yer alan bitim tarihinden önce alıcılara teslim tarihi belirlemek ve belirlenen tarihte de teslim edilememesi halinde kira yardımı yapılmasını öngören satış şartnamesini düzenleyen encümen üyeleri ve belediye teşkilatını sevk ve idare eden konumunda olan üst yönetici Belediye Başkanı ... 'ya ödettirilmesi gerekir” şeklindeki görüş doğrultusunda hakkındaki tazmin kararının kaldırılarak kararın BOZULMASINI,

Talep etmiştir.

Başsavcılık mütalaasında;

“…... Belediyesi 20... 4 yılı hesabının 7. Dairece yargılanması sonucu çıkarılan 27.06.20... 6 tarih ve 200 sayılı ilamın 5. maddesiyle verilen tazmin hükmüne karşı itirazda bulunan, Gerçekleştirme Görevlisi ... ’ın, ilgi yazınız ekinde gönderilen temyiz dilekçesi ve ekleri incelenmiştir.

Dilekçede, İlamın 5. maddesiyle ... Evleri Satış Şartnamesinde ve Satış Sözleşmesinde; konutların teslim tarihinin I. Etap için 23.04.20... 4, II. Etap için de 29.... 0.20... 4 olarak belirlendiği, teslim tarihi itibariyle (23.04.20... 4, 29.... 0.20... 4) satış bedelinin tamamının alıcılar tarafından yatırılması gerektiği belirtildiğinden, ancak bu durumda konutların teslim edilmemesi halinde kira yardımının yapılabileceği belirtildiğinden, satış bedelinin tamamı tahsil edilmeden alıcılara kira yardımı yapılması sonucu ortaya çıkan ... TL tutarındaki kamu zararı için verilen tazmin hükmüne itiraz edilmektedir.

Sorumlu, usul ve esasa ilişkin itiraz gerekçelerini dilekçe ekindeki belgelere dayandırarak, uhdesindeki tazmin kararının kaldırılmasını talep etmektedir.

A) Usule İlişkin İtirazlar;

Sorumlu, sorgu aşamasında sorulan sorular ve sorumlular tarafından yapılan savunma konularıyla, üzerinde hüküm kurulan konunun farklı olduğunu, dolayısıyla sorumluların hükme esas olan konuda savunmalarının alınmadığını, 6... 00 sayılı, Hukuk Muhakemeleri Kanunu 27. Maddesinde düzenlenen “Hukuki dinlenilme hakkı”nın müvekkili tarafından kullanılmadan hüküm verilmesinin hukuki olmadığım ileri sürerek, ilamın usul yönüyle bozulmasını talep etmektedir.

Sorumlunun ileri sürdüğü gerekçelerin yerinde olduğu değerlendirilmektedir. Bu nedenle ilamın usul yönüyle bozularak, dosyanın Dairesine gönderilmesine,

B) Esasa İlişkin İtirazlar;

Sorumlu, Belediye üst yönetimi ile encümen üyeleri tarafından konut ihalesinin yapıldığı 08.05.20... 3 tarihinde iş bitim tarihinin 0... .... ... .20... 4 olduğu bilinmesine rağmen, ihale tarihinden 5,5 ay sonra 24.... 0.20... 3 tarihinde Belediye encümeni tarafından onaylanan “... ... Evleri Satış Şartnamesi” nde konut teslim tarihinin 23 Nisan 20... 4 olarak belirlenmiş olması; denetçilerin raporunda da ifade edildiği gibi rasyonel bir davranış olmadığı, daha da ötesi konutların şartnamede belirtilen 23 Nisan 20... 4 tarihinde tesliminde “fiili imkansızlık” durumunun söz konusu olduğu, konut satış şartnamesinde yer alan kira ödemesine ilişkin cezai şart, konut yapımını üstlenen yüklenici ile yapılan şartname ve sözleşmelerdeki iş bitim tarihi arasındaki çelişki ile birlikte değerlendirildiğinde, I. Etap 280 konut sahibinin 23.04.20... 4 ile 0... .... ... .20... 4 tarihleri arasında geçen 6 ay için belediyeden kira ödemesi alabilecekleri, dolayısıyla belediyenin “yapılacak bu kira ödemeleri kadar” zarara uğratılacağı, daha işin başından beri açık bir husus olduğu, Tüketici Hakem Heyeti Kararları, ve aynı konuda verilmiş yargı kararları karşısında, mevcut sözleşme ve şartname hükümlerine rağmen, anılan kira ödemelerini yapmanın dışında başka bir seçeneğinin bulunmadığının dikkate alınarak sorumluluğunun kaldırılmasını talep etmektedir.

Tüm bu nedenlerin yanı sıra, 5393 sayılı Belediye Kanununun “Belediye Başkanının görev ve yetkileri” başlıklı 38’inci maddesinin (a) fıkrasında “a) Belediye teşkilatının en üst amiri olarak belediye teşkilatını sevk ve idare etmek, belediyenin hak ve menfaatlerini korumak.” Belediye başkanının belediye başkanının görev ve yetkileri arasında sayılmıştır. Bu doğrultuda belediye meclis kararma istinaden belediye encümenince oluşturulan bir komisyon marifetiyle hazırlanan ve yine encümen kararıyla yürürlüğe giren şartname hükümleri ile konutların etaplar halinde satışında belirlenen teslim tarihlerinin üst yöneticinin bilgisi ve inisiyatifi dahilinde olacağı muhakkaktır. Nitekim savunmalarda yer alan basın toplantısı kayıtlarında üst yöneticinin ... Evleri konutlarının yapımı, satışı ve tesliminden bilgi sahibi olduğu anlaşılmaktadır.

İlamda ayrışık görüş bildiren üyelerin, Konut Yapım Sözleşmesinde işin bitim tarihi 0... .... ... .20... 4 olmasına ve bu durumun ilgililerce biliniyor olmasına rağmen konutların alıcılara teslim tarihinin 23.04.20... 4 olarak belirlenmesi ve konutların bu tarihte teslim edilmemesi nedeniyle kira bedeli ödenmek durumunda kalınması sonucu ortaya çıkan söz konusu kamu zararının, konutların yapım sözleşmesinde yer alan bitim tarihinden önce alıcılara teslim tarihi belirlemek ve belirlenen tarihte de teslim edilmemesi halinde kira yardımı yapılmasını öngören satış şartnamesini düzenleyen Encümen üyeleri ve belediye teşkilatını sevk ve idare eden konumunda olan üst yöneticiye ödettirilmesi gerektiği şeklindeki görüşleri ve dosyadaki diğer delilerin değerlendirilmesi sonucunda;

İlamın 5. maddesinin sorumluluk yönüyle bozularak, dosyanın Dairesine gönderilmesine,

karar verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.” şeklinde görüş bildirilmiştir.

Duruşma talep eden sorumluya duruşma gününe ilişkin tebligat yapılmasına rağmen duruşmada hazır bulunmadıkları, kanuni bir vekil göndermedikleri ve duruşmada hazır bulunmama nedenlerini kabul edilebilir bir belge ile tevsik etmedikleri anlaşılmış olup diğer yandan aynı konu ile ilgili sorumlulukta ortak olan ve duruşma talep eden Harcama Yetkilisi ... ile Vekili Avukat ... ’ün yazılı savunmasında yer alan hususları tekrar mahiyetindeki sözlü açıklamaları ve Sayıştay Başsavcılığının duruşma sırasında yazılı görüşünü kaldırma şeklinde değiştirmiş olduğuna dair sözlü açıklamaları dinlenildikten ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

200 sayılı ilamın 5 inci maddesiyle; Mülkiyeti ... Belediyesine ait arsalarda belediye tarafından yaptırılarak vatandaşlara satılan konutlarda, konutların geç teslim edildiği gerekçesiyle konut satış sözleşmeleri ve satış şartnamesi hükümlerine aykırı olarak konut satın alanlara kira ödemesi yapılması sonucunda ... TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

200 sayılı ilamın 5 inci maddesinde; Mülkiyeti ... Belediyesine ait arsalarda, belediye tarafından yaptırılarak vatandaşlara satılan konutlar ile ilgili olarak;

“Belediye 280 adet ... . Etap konutu, şartnamede belirlenen teslim tarihi olan 23.04.20... 4 itibariyle teslim edememiştir. Dolayısıyla konut sahiplerine kira ödemesinde bulunmak durumunda kalmıştır. Yapılan incelemede ... . Etaptan 24... ve 2. Etaptan ... olmak üzere toplam 242 konut için kira ödemesi yapıldığı, ancak bunların sadece ... 9 adedinin sahiplerinin şartnamede açıkça belirtilen teslim tarihinden (... . Etap için 23.04.20... 4, 2. Etap için 29.... 0.20... 4) önce konut bedelinin tamamını ödediği ve kira ödemesini hak ettiği anlaşılmıştır. Dolayısıyla kalan … (…-... 9=…) kişiye ödenen kira ödemelerinin tamamı (icra masrafları dahil) ... Evleri Satış Şartnamesi ve Satış Sözleşmesi hükümlerine aykırıdır.“ gerekçesiyle, belediye tarafından konutların geç teslim edilmesi nedeniyle hak sahiplerine yapılan kira ödemeleri, kamu zararı olarak değerlendirilmiş ve tazmin kararı verilmiştir.

... Belediye Meclisinin, 02.07.20... 3 tarih ve 69 sayılı kararı ile ... ili ... Mevkiinde, mülkiyeti belediyeye ait Ada: ... , Parsel:... ile Ada: ... , Parsel:... ’de kayıtlı arsalarda; belediye tarafından 600 adet konut yaptırılmasına, konutların konutu olmayan ailelere kura yöntemiyle satışının yapılmasına karar verilmiştir. Söz konusu Karar’da:

“... - İlimiz ... mevkiinde imar düzenlemesi sonucu oluşan mülkiyeti Belediyemize ait arsaların satılması, satış işlemleri için Belediye Encümenine yetki verilmesi,

2- İlimiz ... mevkiinde mülkiyeti Belediyemize ait arsalarda Belediyemizce yapılan konutların satılması, satış şartlarının belirlenmesi, mevzuata uygun Yönetmelik hazırlanması, kontrollük / müşavirlik hizmetlerinin yapılması ile bu işle ilgili işlemlerin yürütülmesi için Belediye Encümenine yetki verilmesi, oy birliği ile kabul edildi.”

denilmektedir.

Belediye Encümeni’nin 22.08.20... 3 tarih ve ... 4... 0 sayılı Kararı ile konutların satışı, Yönetmelik, İdari Şartname, Teknik Şartname ve Kıymet Takdir Raporunun kimler tarafından hazırlanacağına dair karar alınmıştır.

Belediye Encümeni’nin 24.... 0.20... 3 tarih ve ... 839 sayılı Kararı ile de; söz konusu 600 konutun ilgili komisyonlarca hazırlanan ve Encümence imzalanarak onaylanan Konut Edindirme Yönetmeliği, İdari Şartname, Teknik Şartname ve Kıymet Takdir Raporuna göre satışının yapılması uygun görülmüştür.

Söz konusu Yönetmelik ve Şartnameler ile konutların iki etapta satılması düzenlenmiş, talep toplama yöntemiyle gerçekleştirilen konut satışları sonucunda, her konut sahibi (alıcı) ile belediye (satıcı) arasında ayrı ayrı konut satış sözleşmesi imzalanmıştır.

... ... Evleri Satış Şartnamesinin, “Konutların Satış Bedeli” başlıklı 5 inci maddesinde:

“Yapılan maliyet hesabına göre;

Bina zemin katlardaki her bir dairenin satış bedeli ... -(... ) TL.

En üst katlardaki her bir dairenin satış bedeli ... -(... ) TL.

Ara katlardaki her bir dairenin satış bedeli ... -(... ) TL’dir.”

olarak konutların satış bedelleri belirlenmiştir.

Aynı Şartname’nin “Satış Bedelinin Ödenmesi” başlıklı 6 ncı maddesinde konut satış bedelleri ödemesinin;

“a) Kura sonucu konut almaya hak kazananlar ... 8 Kasım – 22 Kasım 20... 3 tarihleri arasında önceden yatırılan ... TL. başvuru bedelini ... (... ) TL.’ye tamamlayacaktır.

b) 20 Ocak – 24 Ocak 20... 4 tarihleri arasında, 2 nci ... (... ) TL. yi yatıracaktır.

c) Konut satış bedelinin geri kalan kısmı, Konutların teslim tarihinde defaten yatırılacaktır.

d) Konutlar Teslim tarihinde kredi kullanılabilir seviyede olacaktır.”

şeklinde düzenlenmiş bulunmaktadır.

Öte yandan Şartnamenin “Konutların Teslimi” başlıklı 7 nci maddesinde ise konut teslimlerinin;

“a) Satışı yapılan ... nci Etap 280 konutun öngörülen teslim tarihi 23 Nisan 20... 4, 2 nci Etap 320 konutun öngörülen teslim tarihi 29 Ekim 20... 4 tir.

b) Dairelerin süresinde teslim edilmemesi halinde, Belediyemizce her bir konut sahibine geciken her ay için ... 0,00 (... ) TL. kira bedeli ödenecektir.

c) ………….

d) ……”

şeklinde olacağı ifade edilmiştir.

Diğer taraftan, hak sahipleri ile imzalanan, ... ... Evleri Konut Satış Sözleşmesinde de;

“A- Sözleşmenin Tarafları

B- Konusu

D- Sözleşme Şartları olarak;

... - Sözleşme konusu konutun satış bedeli KDV hariç…………….TL.

2- Ödeme planı:

a) Başvuru tarihinde ... TL.

b) 20 Ocak 20... 4/24 Ocak 20... 4 tarihleri arasında ... TL

c) Kalan ……………..TL konut tesliminde ödenecektir.

5- Konutun teslim tarihi 23 Nisan 20... 4/29.... 0.20... 4 tarihindedir

8- Konutun 23 Nisan 20... 4 tarihinde, satıcı tarafından alıcıya teslim edilmemesi halinde, satıcı gecikilen her ay için, kira bedeli olarak alıcıya ... 0 TL ödemeyi kabul eder. Teslimin 7. Maddede belirtilen nedeni ile süresinde yapılmaması halinde, bu madde hükümleri uygulanmaz. Bu halde, teslim süresinin belirtilen nedenlerden kaynaklanan gecikme süresi kadar uzadığı kabul edilir.”

şeklinde; konutların bedelleri, konut bedellerinin ödenme zamanı ve konutların teslimi konularında, Şartnamedeki hükümlere benzer şekilde düzenleme yapılmıştır.

Bu düzenlemelere göre; belediye tarafından hak sahiplerine kira ödemesi yapabilmesi için, satıcı belediye tarafından, şartname ve sözleşmede belirlenen tarihte konutun teslim edilmemesi yeterli olup, alıcının konut bedelinin tamamını ödemesi gerekmemektedir. Bu itibarla, daire kararı Şartname ve Sözleşmeye aykırıdır.

Ancak; ... Belediyesi tarafından konut sahiplerine teslimi taahhüt edilen binaların yapımı işi, 20... 3/40228 nolu ihale yoluyla, 08.05.20... 3 tarihinde ... TL bedelle, ... Ltd. Şti.’ye ihale edilmiş, ... ... .06.20... 3 tarihinde sözleşmesi imzalanmış, 20.06.20... 3 tarihinde işyeri teslim edilmiş, sözleşmeye göre işin süresi, işyeri teslim tarihinden itibaren 500 gün olarak belirlenmiştir. Bu suretle hesaplanan iş bitim tarihi ise 0... .... ... .20... 4’dür.

Konut sahipleri ile belediye arasında yapılan sözleşmelerde; ... inci Etap 280 konutun hak sahiplerine teslimi 23 Nisan 20... 4, 2 inci Etap 320 konutun teslim tarihi ise 29 Ekim 20... 4 tarihi olarak belirlenmiş, ancak anılan işin sözleşmesinde, kısmi kabul de öngörülmemiştir.

Sorguda sorumlu olduğu iddia edilen ve ilamda sorumlu olduğuna karar verilen kamu görevlileri, temyiz savunmaları ve duruşmadaki sözlü açıklamalarında; söz konusu konutların sözleşme ve şartnamede belirlenen zamanda bitirildiği, yüklenicinin kısmi teslime hazır olduğunu bildirdiği, ancak o dönemdeki idarenin kabul işlemlerini geciktirdiği ve bu nedenle kira ödemesi yapıldığını iddia etmişlerdir. Diğer taraf ise bu iddianın dayanaksız olduğunu, öngörülen teslim tarihinde dairelerin teslim seviyesinde olmadığını, bu ihale kapsamında çevre düzenlemesi işinin bulunmadığını, çevre düzenlemesi yapılmadan konutların teslim imkânının olmadığını iddia etmişlerdir.

Ayrıca, Satış Şartnamesinin 6/d) bendinde; Konutlar Teslim tarihinde kredi kullanılabilir seviyede olacaktır. Şeklinde, düzenleme bulunmaktadır.

Yukarıda açıklandığı üzere, hak sahiplerine kira ödemesi yapılabilmesi için, konutların şartname ve sözleşmede öngörülen tarihte teslim edilmemesi gerekmektedir. Kamu görevlilerinin ise, kira ödemesine sebep olmaksızın/belediyeyi zarara uğratmaksızın konutları zamanında teslim etme görevleri bulunmaktadır.

Konut sahiplerine kira ödemesi yapıldığına göre, bu konutların zamanında teslim edilmediği, kamu görevlilerinin de görevlerini mevzuata uygun olarak yerine getirmediği sabittir. Bu durumda, konutların zamanında teslim edilmeme işleminin sebebi ve buna sebep olan kamu görevlilerinin yeniden tespiti gerekmektedir.

Bu tespitinde;

Satışı yapılacak konutların yapım işi sözleşmesi ile hak sahipleriyle yapılan satış sözleşmesindeki teslim tarihi uyumsuzluklarının,

İlk sözleşmede kısmi kabul öngörülmemiş olmasının (idare kısmi kabul yapmış ise sözleşmede öngörülmemiş olması kamu zararına yol açmaz) sebep olup olmadığı,

Kısmi teslim talebi olduğu halde bu talebin geciktirildiği hususunun yapım işine ait iş programı da dikkate alınmak suretiyle yeniden incelenmesi,

Konutlar teslim tarihinde, “kredi kullanılabilir seviyede olacaktır.” şeklindeki düzenlemenin, konut inşaatının yüzde olarak hangi seviyeyi ifade ettiği,

Satış sözleşmesinin 3 üncü maddesindeki “satıcı nitelikleri belirtilen bağımsız bölümü, tasdikli projelerine, mahal listesine göre tamamlayarak alıcıya teslim edecektir.” şeklindeki düzenlemenin şartnamenin yukarıya alınan 6/d maddesiyle uyumlu olup olmadığı, bu düzenlemelere göre çevre düzenlemesi işinin teslime engel olup olmadığı hususlarından;

Hangi işlem/işlemlerin konutların geç teslimine ve kira ödemesine neden olduğu hususlarının incelemesinin yapılması ve bu işlem/işlemlerin sorumlularının yeniden tespit edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle yukarıda sayılan hususların yeniden değerlendirilmesi için 200 sayılı İlamın 5 inci maddesiyle verilen tazmin hükmünün BOZULARAK yeniden bir karar verilmek üzere DAİRESİNE TEVDİİNE, (Temyiz Kurulu ve .. Daire Başkanı …, Üyeler …, …, … ve …’ın aşağıda yazılı azınlık görüşlerine karşı) oyçokluğuyla 2... .02.20... 8 tarihinde karar verildi.

Farklı oy gerekçesi

(Üye …’nün farklı gerekçesi;

“Belediye Encümeni’nin 24.... 0.20... 3 tarih ve ... 839 sayılı kararı ile söz konusu 600 konutun ilgili komisyonlarca hazırlanan ve Encümence imzalanarak onaylanan Konut Edindirme Yönetmeliği, İdari Şartname, Teknik Şartname ve Kıymet Takdir Raporuna göre satışının yapılması uygun görülmüştür. Söz konusu Yönetmelik ve Şartnameler ile konutların iki etapta satılması düzenlenmiştir. Talep toplama yöntemiyle gerçekleştirilen konut satışları sonucunda, her konut sahibi (alıcı) ile belediye (satıcı) arasında ayrı ayrı sözleşme imzalanmıştır.

... ... Evleri Satış Şartnamesi’nin “Satış Bedelinin Ödenmesi” başlıklı 6 ncı maddesinde:

“a) Kura sonucu konut almaya hak kazananlar ... 8 Kasım – 22 Kasım 20... 3 tarihleri arasında önceden yatırılan ... TL. başvuru bedelini ... (... ) TL.’ye tamamlayacaktır.

b) 20 Ocak – 24 Ocak 20... 4 tarihleri arasında, 2 nci ... (... ) TL. yi yatıracaktır.

c) Konut satış bedelinin geri kalan kısmı, Konutların teslim tarihinde defaten yatırılacaktır.

d) Konutlar Teslim tarihinde kredi kullanılabilir seviyede olacaktır.”

Şartname’nin “Konutların Teslimi” başlıklı 7 nci maddesinde ise:

“a) Satışı yapılan ... nci Etap 280 konutun öngörülen teslim tarihi 23 Nisan 20... 4, 2 nci Etap 320 konutun öngörülen teslim tarihi 29 Ekim 20... 4 tir.

hükmünün yer aldığı görülmektedir.

... Belediyesi ile ... Ltd. Şti. arasında “600 Konut Yapım işi”ne ait Sözleşme ... ... .06.20... 3 tarihinde imzalanmıştır. İşyeri teslim tarihi 20.06.20... 3 olarak öngörülmüştür. İşin süresi, işyeri teslim tarihinden itibaren 500 gün olarak belirlenmiştir. Bu suretle hesaplanan iş bitim tarihi 0... .... ... .20... 4 olmaktadır. Yapım işinin 0... .... ... .20... 4 tarihinde biteceği belli iken, 23 Nisan 20... 4 ve 29 Ekim 20... 4 tarihlerinde konutların teslim edilmesi mümkün değilmiş gibi gözükse de, savunmalarda ileri sürüldüğü üzere, Aylık İş İlerleme Raporuna göre, 30 Mart 20... 4 tarihinde ... . Etap Konutların % 90.7’sinin bittiği ve Aylık İş İlerleme Raporu baz alındığında kalan % 9.3’lük işin 23 Nisan 20... 4’e kadar tamamlanmasının mümkün olabileceği anlaşılmaktadır. Nitekim, yüklenici firma iş bitim tarihi olan 0... .... ... .20... 4 tarihinden yaklaşık 5 ay önce, 26 Mayıs 20... 4 tarihinde İdare’ye yazdığı dilekçede 26.05.20... 4 tarihi itibari ile Konutların Kısmi kabule hazır hale geldiğini belirterek kabul işlemlerinin yapılmasını istemiş, bunun üzerine, İdare adına müşavirlik yapan ... A.Ş. elemanlarınca 30.05.20... 4 tarihinde inşaat mahallinde yapılan ön inceleme sonucunda 2.07.20... 4 tarihinde düzenlenen ‘Yapım İşleri Geçici Kabul Teklif Belgesi’nde, “isin sözleşmesine uygun olarak bitirilmiş olduğu, konutların İdare (Belediye) tarafından teslim alınması için geçici kabulün yapılması gerektiği”nin belirtildiği görülmektedir.

Bütün bu tespitlerle birlikte, ... ... Evleri Satış Şartnamesi’nin 6/d bendindeki “Konutlar Teslim tarihinde kredi kullanılabilir seviyede olacaktır.” ifadesi ile 30 Mart 20... 4 tarihinde ... . Etap Konutların % 90.7’sinin bittiği, bankaların da genelde kredi kullandırma seviyesini %80 civarında tuttukları hususu birlikte değerlendirildiğinde, milli bayram günleri olan 23 Nisan ve 29 Ekim tarihlerinde Konutların kredi kullanılabilir seviyede olduğu ve konut satış bedelinin geri kalan kısmının, Konutların teslim tarihinde defaten tahsil edilerek, kira ödeme külfetine girmeden konut tesliminin gerçekleştirilebileceği görülmektedir. Bu nedenle yapım işi bitim tarihi ile, konut teslim tarihi arasındaki uyumsuzluk gerekçe gösterilerek bir kamu zararından söz edilemeyeceği gibi, konutların teslim edileceğine dair basına açıklama yapılmış olması nedeniyle belediye Başkanına ve encümene sorumluluk tevcih edilmesi de uygun olmaz.

Ayrıca talep toplama yöntemiyle gerçekleştirilen konut satışları sonucunda, her konut sahibi (alıcı) ile belediye (satıcı) arasında ayrı ayrı sözleşme imzalandığı görülmektedir. Bu sözleşmenin “D) Sözleşmenin Şartları” bölümünün 2/c bendinde, şartnamedeki ‘Konut satış bedelinin geri kalan kısmı, Konutların teslim tarihinde defaten yatırılacaktır’ ifadesinden farklı olarak, ‘Kalan … TL konut tesliminde ödenecektir’ hükmünün yer aldığı görülmektedir. Diğer bir ifade ile konut bedeline dair kalan son ödemenin ne zaman yapılacağı hususunda şartname ile sözleşme hükümlerinin örtüşmediği anlaşılmaktadır. Şartnamenin 7 nci taraflar arasındaki sözleşmenin D/5. maddesinde konut teslim tarihinin açıkça belirtilmiş olması, “... ... Evleri Yönetmeliği”nin m.6/d fıkrasına göre “d) Dairelerin süresinde teslim edilmemesi halinde, konut almaya hak kazananlara kira yardımı yapılacaktır.” hükmünün yer alması karşısında, belirtilen tarihte konut teslimi yapılamadığından, kira ödemesinin de yapılmaması durumunda, alıcıların sözleşme gereği belediye aleyhine açacağı davalarda belediyenin sözleşmede belirtilen tarihte konut teslimi borcunu yerine getirmemesi nedeniyle kira tazminatı ödemek zorunda kalacağı da açıktır. Bu durumda belediye yargılama gideri ve tazminat ödeme yükümlülüğü altında kalabilecekti. Bu nedenle sözleşme hükümleri çerçevesinde kira ödemelerini yapmış olan belediye görevlilerinin de bu işlemleri nedeniyle sorumlu tutulmaları mümkün değildir.

Ancak yüklenici firma iş bitim tarihi olan 0... .... ... .20... 4 tarihinden yaklaşık 5 ay önce, 26 Mayıs 20... 4 tarihinde İdare’ye yazdığı dilekçede 26.05.20... 4 tarihi itibari ile Konutların Kısmi kabule hazır hale geldiğini belirterek kabul işlemlerinin yapılmasını istemiş olmasına ve İdare adına müşavirlik yapan ... A.Ş. elemanlarınca 30.05.20... 4 tarihinde inşaat mahallinde ön incelene yapılmış olmasına karşın, müşavir firmaca ‘Yapım İşleri Geçici Kabul Teklif Belgesi’nin bir ay gecikmeyle 2.07.20... 4 tarihinde düzenlenmiş olması, yine müşavir firmaca “isin sözleşmesine uygun olarak bitirilmiş olduğu, konutların İdare (Belediye) tarafından teslim alınması için geçici kabulün yapılması gerektiği”nin 2.7.20... 4 tarihinde idareye bildirilmiş olmasına karşın, idare tarafından ... 0.07.20... 4 tarihinde görevlendirilen geçici kabul komisyonunun, yaklaşık 2 ay sonra ... ... .9.20... 4 tarihinde “Yapım İşleri Kısmi Geçici Kabul Tutanağı”nı imzalamış olma nedenlerinin ve müşavir firmanın yükümlülüklerinin araştırılması, bu gecikme nedeniyle yersiz ödenen kira bedeli varsa bunun ve sorumlularının tespiti açısından daire ilamının bozulması gerekir.)

(Üyeler …, … ve …’ın farklı gerekçesi;

Tazmine konu olan ilam hükmü; Şartnamede Belediye aleyhine cezai şart olarak konulmuş olan kira yardımı ödemesinin, konutların teslim tarihinde konut bedelinin tamamının Belediyeye ödemiş olmasını öngörmektedir. Bu kabule göre konut bedellerinin tamamını Belediye’ye ödemiş olanlar açısından Daire ilişik olmadığına karar vermiştir.

Oysaki yukarıda çoğunluğun bozma kararında da belirtildiği gibi; konut yapım işine ilişkin iş bitim tarihinin 0... .... ... .20... 4 olduğu Belediye ile ... Ltd. Şti. arasında yapılan sözleşmede belirtilmişken, ... nci Etap 280 konutun 23 Nisan 20... 4, 2 nci Etap 320 konutun 29 Ekim 20... 4 tarihinde teslim edileceği ve gecikme halinde her konut sahibine aylık ... 0,00 TL kira ödemesi yapılacağına karar verilmiş olduğu, bunun sonucu olarak yapım işinin 0... .... ... .20... 4 tarihinde biteceği belli iken, 23 Nisan 20... 4 ve 29 Ekim 20... 4 tarihlerinde konutların teslim edilmesinin mümkün olmadığı aşikârdır. Buna göre konutların 23 Nisan 20... 4 ve 29 Ekim 20... 4 tarihinde teslim edilemeyeceği daha işin başından itibaren belli iken, sözleşmeye “kira ödemesine ilişkin hüküm” konulması kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli olarak kullanılmadığını göstermektedir. Bu açıdan Dairenin tazminine hükmettiği tutarın konut bedellerinin tamamının ödenmiş olup olmadığına bakılmaksızın yapılan tüm kira yardımları için geçerli olması gerekmekte olup bu nedenle verilen tazmin hükmünün hem sorumluluk yönünden ve hem de tazminine hükmolunan tutar yönünden bozularak dairesine gönderilmesine karar verilmesi gerekir.)

(Üye ….’ın farklı gerekçesi;

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediye başkanı” başlıklı 37 nci maddesinde “Belediye başkanı, belediye idaresinin başı ve belediye tüzel kişiliğinin temsilcisidir…” denilmiş olup Belediye başkanının görev ve yetkileri ise Kanun’un 38 inci maddesinde:

“Belediye başkanının görev ve yetkileri şunlardır:

a) Belediye teşkilâtının en üst amiri olarak belediye teşkilâtını sevk ve idare etmek, belediyenin hak ve menfaatlerini korumak.

b) Belediyeyi stratejik plâna uygun olarak yönetmek, belediye idaresinin kurumsal stratejilerini oluşturmak, bu stratejilere uygun olarak bütçeyi, belediye faaliyetlerinin ve personelinin performans ölçütlerini hazırlamak ve uygulamak, izlemek ve değerlendirmek, bunlarla ilgili raporları meclise sunmak.

c) Belediyeyi Devlet dairelerinde ve törenlerde, davacı veya davalı olarak da yargı yerlerinde temsil etmek veya vekil tayin etmek.

d) Meclise ve encümene başkanlık etmek.

e) Belediyenin taşınır ve taşınmaz mallarını idare etmek.

f) Belediyenin gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etmek.

g) Yetkili organların kararını almak şartıyla sözleşme yapmak.

h) Meclis ve encümen kararlarını uygulamak.

i) Bütçeyi uygulamak, bütçede meclis ve encümenin yetkisi dışındaki aktarmalara onay vermek.

j) Belediye personelini atamak.

k) Belediye ve bağlı kuruluşları ile işletmelerini denetlemek.

l) Şartsız bağışları kabul etmek.

m) Belde halkının huzur, esenlik, sağlık ve mutluluğu için gereken önlemleri almak.

n) Bütçede yoksul ve muhtaçlar için ayrılan ödeneği kullanmak, engellilere yönelik hizmetleri yürütmek ve engelliler merkezini oluşturmak.

o) Temsil ve ağırlama giderleri için ayrılan ödeneği kullanmak.

p) Kanunlarla belediyeye verilen ve belediye meclisi veya belediye encümeni kararını gerektirmeyen görevleri yapmak ve yetkileri kullanmak.”

şeklinde sayılmıştır.

Buna göre Belediye başkanı maddede sayılan diğer görevler ile birlikte; belediye teşkilâtını sevk ve idare etmek, belediyenin hak ve menfaatlerini korumak, Belediyenin taşınır ve taşınmaz mallarını idare etmek, Belediyenin gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etmek ve meclis ve encümen kararlarını uygulamakla görevli ve yetkilidir. Bu cümleden olarak, belediye teşkilâtını sevk ve idare etme, Belediyenin taşınır ve taşınmaz mallarını idare etme, Belediyenin gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etme ve meclis ve encümen kararlarını uygulamakla görevli ve yetkili olan Belediye Başkanının; başkanı olduğu belediye tarafından yapılan 600 konutluk sosyal bir projeden habersiz olması ya da bu projenin işleyiş ve icrasından haberdar olmaması veya anılan projenin başkanın istek ve talepleri dışında icra edilmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu gerçeği düşünüldüğünde ortaya çıkan kamu zararından sorumlu olmadığını düşünmek olası değildir. Nitekim sorumlular da göndermiş oldukları temyiz dilekçesi ekinde Başkanın muhtelif tarih ve yerlerde yaptığı açıklamalara yer vererek bu duruma dikkat çekmişlerdir.

Diğer yandan tazmine konu olan ilam hükmü; Şartnamede Belediye aleyhine cezai şart olarak konulmuş olan kira yardımı ödemesinin, konutların teslim tarihinde konut bedelinin tamamının Belediyeye ödemiş olmasını öngörmektedir. Bu kabule göre konut bedellerinin tamamını Belediye’ye ödemiş olanlar açısından Daire ilişik olmadığına karar vermiştir.

Oysaki yukarıda çoğunluğun bozma kararında da belirtildiği gibi; konut yapım işine ilişkin iş bitim tarihinin 0... .... ... .20... 4 olduğu Belediye ile ... Ltd. Şti. arasında yapılan sözleşmede belirtilmişken, ... nci Etap 280 konutun 23 Nisan 20... 4, 2 nci Etap 320 konutun 29 Ekim 20... 4 tarihinde teslim edileceği ve gecikme halinde her konut sahibine aylık ... 0,00 TL kira ödemesi yapılacağına karar verilmiş olduğu, bunun sonucu olarak yapım işinin 0... .... ... .20... 4 tarihinde biteceği belli iken, 23 Nisan 20... 4 ve 29 Ekim 20... 4 tarihlerinde konutların teslim edilmesinin mümkün olmadığı aşikârdır. Buna göre konutların 23 Nisan 20... 4 ve 29 Ekim 20... 4 tarihinde teslim edilemeyeceği daha işin başından itibaren belli iken, sözleşmeye “kira ödemesine ilişkin hüküm” konulması kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli olarak kullanılmadığını göstermektedir. Bu açıdan Dairenin tazminine hükmettiği tutarın konut bedellerinin tamamının ödenmiş olup olmadığına bakılmaksızın yapılan tüm kira yardımları için geçerli olması gerekmekte olup bu nedenle verilen tazmin hükmünün hem sorumluluk yönünden ve hem de tazminine hükmolunan tutar yönünden bozularak dairesine gönderilmesine karar verilmesi gerekir.)

Karşı oy gerekçesi

(Temyiz Kurulu ve .. Daire Başkanı …, Üyeler …, …, … ve …’ın karşı oy gerekçesi;

... Belediye Meclisinin 02.07.20... 3 tarih ve 69 sayılı kararı ile ... ili ... Mevkiinde mülkiyeti belediyeye ait Ada:... , Parsel:... ile Ada:... , Parsel:... ’de kayıtlı arsalarda; belediye tarafından 600 adet konut yaptırılmasına, konutların konutu olmayan ailelere kura yöntemiyle satışının yapılmasına karar verilmiştir. Söz konusu Karar’da:

“... - İlimiz ... mevkiinde imar düzenlemesi sonucu oluşan mülkiyeti Belediyemize ait arsaların satılması, satış işlemleri için Belediye Encümenine yetki verilmesi,

2- İlimiz ... mevkiinde mülkiyeti Belediyemize ait arsalarda Belediyemizce yapılan konutların satılması, satış şartlarının belirlenmesi, mevzuata uygun Yönetmelik hazırlanması, kontrollük / müşavirlik hizmetlerinin yapılması ile bu işle ilgili işlemlerin yürütülmesi için Belediye Encümenine yetki verilmesi, oy birliği ile kabul edildi.”

denilmektedir.

Belediye Encümeni’nin 22.08.20... 3 tarih ve ... 4... 0 sayılı kararı ile de; konutların satışı, Yönetmelik, İdari Şartname, Teknik Şartname ve Kıymet Takdir Raporunun kimler tarafından hazırlanacağına dair karar alınmıştır.

Belediye Encümeni’nin 24.... 0.20... 3 tarih ve ... 839 sayılı kararı ile de; söz konusu 600 konutun ilgili komisyonlarca hazırlanan ve Encümence imzalanarak onaylanan Konut Edindirme Yönetmeliği, İdari Şartname, Teknik Şartname ve Kıymet Takdir Raporuna göre satışının yapılması uygun görülmüştür. Söz konusu Yönetmelik ve Şartnameler ile konutların iki etapta satılması düzenlenmiştir. Talep toplama yöntemiyle gerçekleştirilen konut satışları sonucunda, her konut sahibi (alıcı) ile belediye (satıcı) arasında ayrı ayrı sözleşme imzalanmıştır.

... ... Evleri Satış Şartnamesi’nin “Konutların Satış Bedeli” başlıklı 5 inci maddesinde:

“Yapılan maliyet hesabına göre;

Bina zemin katlardaki her bir dairenin satış bedeli ... -(... ) TL.

En üst katlardaki her bir dairenin satış bedeli ... -(... ) TL.

Ara katlardaki her bir dairenin satış bedeli ... -(... ) TL’dir.”

denilmekte olup Şartname’nin “Satış Bedelinin Ödenmesi” başlıklı 6 ncı maddesinde:

“a) Kura sonucu konut almaya hak kazananlar ... 8 Kasım – 22 Kasım 20... 3 tarihleri arasında önceden yatırılan ... TL. başvuru bedelini ... (... ) TL.’ye tamamlayacaktır.

b) 20 Ocak – 24 Ocak 20... 4 tarihleri arasında, 2 nci ... (... ) TL. yi yatıracaktır.

c) Konut satış bedelinin geri kalan kısmı, Konutların teslim tarihinde defaten yatırılacaktır.

d) Konutlar Teslim tarihinde kredi kullanılabilir seviyede olacaktır.”

hükmü yer almaktadır.

Öte yandan Şartname’nin “Konutların Teslimi” başlıklı 7 nci maddesinde ise:

“a) Satışı yapılan ... nci Etap 280 konutun öngörülen teslim tarihi 23 Nisan 20... 4, 2 nci Etap 320 konutun öngörülen teslim tarihi 29 Ekim 20... 4 tir.

b) Dairelerin süresinde teslim edilmemesi halinde, Belediyemizce her bir konut sahibine geciken her ay için ... 0,00 (... ) TL. kira bedeli ödenecektir.

c) KDV (%... ), Damga vergisi, Tapu harç ve masrafları konut sahibine ait olacaktır.

d) Kura sonucu hak kazanılan dairelerin tapu tesciline kadar devri yapılmayacak, ancak hak sahipleri arasında ... 4 Mart 20... 4 tarihine kadar Noter muvafakati ile daire takası yapılabilecektir.”

hükmü yer almaktadır.

Diğer taraftan Şartnamedeki hükümlere benzer şekilde; her bir alıcı ile yapılan ... ... Evleri Satış Şartnamesi’nin “Konutların Satış Bedeli” başlıklı 5 inci maddesinde de:

“Yapılan maliyet hesabına göre;

Bina zemin katlardaki her bir dairenin satış bedeli ... -(... ) TL.

En üst katlardaki her bir dairenin satış bedeli ... -(... ) TL.

Ara katlardaki her bir dairenin satış bedeli ... -(... ) TL’dir.”

Şartnamenin “Satış Bedelinin Ödenmesi” başlıklı 6 ncı maddesinde:

“a) Kura sonucu konut almaya hak kazananlar ... 8 Kasım – 22 Kasım 20... 3 tarihleri arasında önceden yatırılan ... TL. başvuru bedelini ... (... ) TL.’ye tamamlayacaktır.

b) 20 Ocak – 24 Ocak 20... 4 tarihleri arasında, 2 nci ... (... ) TL. yi yatıracaktır.

c) Konut satış bedelinin geri kalan kısmı, Konutların teslim tarihinde defaten yatırılacaktır.

d) Konutlar Teslim tarihinde kredi kullanılabilir seviyede olacaktır.”

hükmü yer almakta, “Konutların Teslimi” başlıklı 7 nci maddesinde ise:

“a) Satışı yapılan ... nci Etap 280 konutun öngörülen teslim tarihi 23 Nisan 20... 4, 2 nci Etap 320 konutun öngörülen teslim tarihi 29 Ekim 20... 4 tir.

b) Dairelerin süresinde teslim edilmemesi halinde, Belediyemizce her bir konut sahibine geciken her ay için ... 0,00 (... ) TL. kira bedeli ödenecektir.

c) KDV (%... ), Damga vergisi, Tapu harç ve masrafları konut sahibine ait olacaktır.

d) Kura sonucu hak kazanılan dairelerin tapu tesciline kadar devri yapılmayacak, ancak hak sahipleri arasında ... 4 Mart 20... 4 tarihine kadar Noter muvafakati ile daire takası yapılabilecektir.”

hükmü yer almaktadır.

Temyize konu ilam maddesindeki tazmin kararının gerekçesi şu şekildedir:

“Yukarı alınan sözleşme ve şartname hükümlerine göre; 280 adet ... . Etap konutun teslim tarihi 23.04.20... 4, 320 adet 2. Etap konutun teslim tarihi ise 29.... 0.20... 4 olup, bu tarihlerde teslim edilememesi halinde belediyece konut sahiplerine kira ödemesi yapılacaktır. Ancak konut sahiplerinin kira ödemesine hak kazanabilmesi için, ... . Etap konut sahiplerinin teslim tarihi olan 23.04.20... 4, 2. Etap konut sahiplerinin ise teslim tarihi olan 29.... 0.20... 4 tarihinde konut bedelinin tamamını belediyeye ödemiş olmaları gerekmektedir. Aksi halde, bu tarihlerde konutlar kendilerine teslim edilememiş olsa bile, kendi yükümlülüklerini yerine getirmedikleri için, kira ödemesine hak kazanamayacaklardır.”

Buna göre İlam hükmü; Şartnamede Belediye aleyhine cezai şart olarak konulmuş olan kira yardımı ödemesinin, konutların teslim tarihinde konut bedelinin tamamının Belediyeye ödemiş olmasını öngörmektedir.

Sorgu konusu edilen ve tazminine hükmolunan konu; mülkiyeti ... Belediyesine ait arsalarda belediye tarafından yaptırılarak vatandaşlara satılan konutlarda, konutların geç teslim edildiği gerekçesiyle konut satış sözleşmeleri ve satış şartnamesi hükümlerine aykırı olarak konut satın alanlara kira ödemesi yapılmasıdır. Söz konusu kira ödemelerinin yapılmasına dair düzenleme, Belediyenin tek taraflı olarak hazırlamış olduğu ve konut almaya hak kazananların herhangi bir yerinde değişiklik yapmaksızın imzalamış oldukları “... ... Evleri Satış Şartnamesi” dir. Dolayısıyla yapılan kira yardımı ödemelerinin yerindeliğinin kontrol edilebileceği düzenleme de anılan Şartnamedir.

Bu cümleden olarak; cezai şartın düzenlendiği, ... ... Evleri Satış Şartnamesi’nin “Konutların Teslimi” başlıklı 7 nci maddesinde:

“a) Satışı yapılan ... nci Etap 280 konutun öngörülen teslim tarihi 23 Nisan 20... 4, 2 nci Etap 320 konutun öngörülen teslim tarihi 29 Ekim 20... 4 tir.

b) Dairelerin süresinde teslim edilmemesi halinde, Belediyemizce her bir konut sahibine geciken her ay için ... 0,00 (... ) TL. kira bedeli ödenecektir.

…”

hükmü yer almaktadır. Yukarıda yer alan ve cezai şart olarak Belediyeye kira yardımı yapma yükümlülüğü doğuran düzenlemede, söz konusu yardımın yapılması için öngörülmüş olan tek şart “Dairelerin süresinde teslim edilmemesi hali” olup bunun dışında konut sahiplerine, konutların teslim tarihinde konut bedelinin tamamının Belediyeye ödemiş olmasını öngören bir şarta ya da başkaca her hangi bir şarta yer verilmiş değildir. Nitekim aynı madde, her bir alıcı ile yapılan ... ... Evleri Satış Şartnamelerinde de aynı şekilde yer almıştır.

Bununla birlikte Şartname’de konut bedelinin yatırılmaması durumunda uygulanacak yaptırımda ayrıca belirlenmiş olup; bu durum Şartname’nin “Konut Bedelinin Yatırılmaması” başlıklı 8 inci maddesinde şu şekilde ifade edilmiştir:

“a) Başvuruda bulunanlardan yanıltıcı belge ve yanlış beyanda bulunmalarının anlaşılması halinde, başvuruları kabul edilmeyecek, Kur’a da isimleri çıksa bile işlemleri iptal edilerek ... -TL. başvuru bedeli iade edilmeyerek Kuruma irad kaydedilecektir.

b) Belirtilen tarihlerde Peşinatı tam olarak yatırmayanların, ... -TL. başvuru bedeli Kuruma irad kaydedilerek, konut alma hakkı iptal edilecektir.

c) Konut alma hakkı iptal edilenlerin, başvuru bedeli dışında yatırdıkları bedel, 3 ay içinde faizsiz olarak kendilerine iade edilecektir.”

Şartname’nin açık hükmüne göre konut bedelinin yatırılmamasının yaptırımı başvuru bedelinin Kuruma irad kaydedilmesi ve konut alma hakkının iptal edilmesidir. Bunun dışında konut bedelinin kalan kısmının yatırılmamasının kira yardımı ödemesini engelleyeceğine dair her hangi bir hüküm ne Şartnamede ne de diğer herhangi bir düzenlemede bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesi gerekir.)

Karar verildiği 21.02.2018 tarih ve 44091 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.