Kamu İdaresi
Yüksek Öğretim Kurumları
Yılı
2015
Daire
2
Dosya No
43009
Tutanak No
44734
Tutanak Tarihi
27.06.2018
Konu
Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar
KARAR

Konu: Döner Sermaye Tıp Fakültesi biriminde sağlık hizmetleri mesai dışı fark ücretlerinin öğretim üyelerine dağıtımında limitlere uyulmaması.

230 sayılı ilamın 6 ncı maddesi ile; Döner Sermaye Tıp Fakültesi biriminde sağlık hizmetleri mesai dışı fark ücretlerinin öğretim üyelerine dağıtımında limitlere uyulmaması nedeniyle … TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Sorumlu temyiz dilekçesinde özetle; söz konusu ilamda mesai içi gelir getirici faaliyetler karşılığı işlem puanı ile mesai dışı ilave ücret alınarak verilen sağlık hizmetlerinin karşılığı işlem puanlarının karşılaştırılmadığının görüldüğünü,

Bunun yerine mesai içi ödenen (B1) puanının tutarı (puan karşılığı olan parasal değeri) ile mesai dışı ilave ücret alınarak verilen hizmetler karşılığı ve ek ödeme sistemi dışında (kanunda da belirtildiği gibi) AYRICA ödenen (puan karşılığı olmayan) tutarlar dikkate alınarak inceleme yapıldığını ve fazla ödeme yapıldığı sonucuna varıldığını, 

Oysaki ek ödeme ile ilgili olarak Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul Ve Esaslara İlişkin Yönetmelikte (bundan sonra Ek Ödeme Yönetmelik olarak anılacaktır) yazdığı gibi (5/16 nci maddesi) mesai dışı ilave ücret alınarak verilen hizmetler karşılığı alınan puanlarla (B3), mesai içinde gelir getirici faaliyet puanları (B1) kıyaslandığı takdirde herhangi bir fazla ödeme yapılmadığı ve kamu zararı oluşmadığının anlaşılacağını,

Öğretim üyelerinin mesai saatleri dışında üniversitede sundukları sağlık hizmetlerinden dolayı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 73 üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca alınan ilave ücretlerden (özel muayene, tetkik, girişim, ameliyat vb), öğretim üyelerinin alabileceği ek ödemeye ilişkin düzenlemenin 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanununun 58 inci maddesinin h bendinde yer aldığını,

Ek ödeme ile ilgili olarak 08 Temmuz 2014 tarih ve 29054 saydı Resmi Gazete ile Ek Ödeme Yönetmeliğinin 5 inci maddesine 15 ve 16 ncı bentlerin eklendiğini, yine aynı Yönetmeliğe 08.10.2016 tarih ve 29851 sayılı Resmi Gazete ile mesai saatleri dışında sunulan hizmetlere ilişkin yeni düzenlemeler yapıldığını,

2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanununun 58 inci maddesinin h bendinde aynen; “öğretim üyelerinin mesai saatleri dışında üniversitede sundukları sağlık hizmetlerinden dolayı 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 73 üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca alınan ilave ücretler döner sermaye işletmesinin ayrı bir hesabında toplanır. Bu tutardan ayrıca Hazine payı kesintisi ve (b) fıkrası uyarınca kesinti yapılmaz. Bu şekilde elde edilen gelirin yüzde 50’sinden az ve yüzde 60'ından fazla olmamak üzere üniversite yönetim kurutunca tespit edilecek oranı, mesai saatleri dışında sağlık hizmeti sunan öğretim üyesine, mesai içinde gerçekleştirilen iş miktarı ve çeşidi dikkate alınarak belirlenen toplam performansı aşmamak kaydıyla, ek ödeme matrahının yüzde 800’ünü geçmemek üzere her ay ayrıca ödenir. Mesai saatleri dışında ilave ücret alınmayacak sağlık hizmetlerini veren öğretim üyeleri için de yüzde 800 oranı uygulanır. Ancak bu fıkra kapsamında öğretim üyelerine yapılacak ek ödeme ile (c) ve (f) fıkraları uyarınca yapılacak ek ödeme toplamı ek ödeme matrahını» yüzde 1600’ünü geçemez. ” hükmünün yer aldığını,

Bu hükümde geçen 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 73 üncü maddesinin 3 üncü fıkrasının 29 Mayıs 2013 tarih ve 28661 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” ile yürürlüğe girdiğini,

Daha önce bu Yasanın 73 maddesinde; “Kamu idaresi sağlık hizmeti sunucuları ise otelcilik hizmeti ile dördüncü fıkrada belirtilen istisnai sağlık hizmetleri dışında, sağladıkları sağlık hizmetleri için genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerden ilave ücret talep edemez” denildiğini, buna göre söz edilen hastalardan ilave ek ücret alınamadığını,

Bu nedenle mesai dışı gelir getirici faaliyetler karşılığında sadece mesai saati dışında (ilave ücret alınmadan) verilen hizmetlerden alınan puanlar (B2) olduğunu,

29 Mayıs 2013 tarihindeki değişiklikle (RG:29.05.2013:28661) hizmet alandan (hastadan) ilave ek ücret alınma hakkının doğduğunu,

Mesai dışında ilave ücret alınarak verilen bu hizmetlerden artık iki gelir ortaya çıktığını;

1. Mesai dışı gelir getirici faaliyetler puanları karşılığı gelir.

2. Hizmet alanın (hastaların) ilgili öğretim üyesi için döner sermayeye ödediği ilave ücret karşılığı gelir.

Hizmet alandan alınan bu ücretlerin ilgili öğretim üyelerine dağıtılmasına yönelik mevzuatın henüz (2013 yılında) 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve Ek Ödeme Yönetmeliğinde bulunmadığını,

Daha sonra 2 Ocak 2014 tarihinde 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesine (bir önceki paragrafta yazmış olduğu) h bendinin eklendiğini,

“h) (ek:2/1/2014-6514/12 md.) Öğretim üyelerinin mesai saatleri dışında üniversitede sundukları sağlık hizmetlerinden dolayı 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 73 üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca alınan ilave ücretler döner sermaye işletmesinin ayrı bir hesabında toplanır. Bu tutardan ayrıca Hazine payı kesintisi ve (b) fıkrası uyarınca kesinti yapılmaz. Bu şekilde elde edilen gelirin yüzde 50’sinden az ve yüzde 60'ından fazla olmamak üzere üniversite yönetim kurutunca tespit edilecek oranı, mesai saatleri dışında sağlık hizmeti sunan öğretim üyesine, mesai içinde gerçekleştirilen İş miktarı ve çeşidi dikkate alınarak belirlenen toplam performansı aşmamak kaydıyla, ek ödeme matrahının yüzde 800’ünü geçmemek üzere her ay ayrıca ödenir. Mesai saatleri dışında ilave ücret alınmayacak sağlık hizmetlerini veren öğretim üyeleri için de yüzde 800 oranı uygulanır. Ancak bu fıkra kapsamında öğretim üyelerine yapılacak ek ödeme ile (c) ve (f) fıkraları uyarınca yapılacak ek ödeme toplamı ek ödeme matrahını yüzde 1600’ünü geçemez. Bu fıkra uyarınca dağıtılan gelirlerden kalan tutarlar (b) fıkrasında belirtilen işler ile (c) fıkrasının ikinci paragrafı uyarınca fiilen mesai dışında çalışan diğer personele yapılacak ek ödemede kullanılır. ”

h bendinde geçen “... mesai saatleri dışında sağlık hizmeti sunan öğretim üyesine, mesai içinde gerçekleştirilen iş miktarı ve çeşidi dikkate alınarak belirlenen toplam performansı aşmamak kaydıyla...” ifadelerinde geçen mesai içinde gerçekleştirilen iş miktarı ve çeşidi dikkate alınarak belirlenen toplam performans ifadesinden tam olarak ne kast edildiğinin taraflarınca da net bir şekilde o dönemde anlaşılamadığını,

Bunun için hastanede mesai dışı ilave ek ödemelerin dağıtımında idare olarak kendilerinin de mesai dışı ilave ücret alınarak elde edilen gelirlerin ilgili öğretim üyesine dağıtımında, mesai içi aldığı tutar kadarını üst sınır olarak kabul ettiklerini ve öğretim üyelerinden mesai içi gelirlerinden (B1 puanlarından elde ettikleri gelir) daha fazla hakedişi olanların sadece mesai içi geliri kadarını ödediklerini, bu sırada da Yükseköğretim Kurumuna konunun açıklığa kavuşturulmasıyla ilgili bir yazı yazdıklarını,

İlk ödemeden sonra da idarece eksik ödeme yapıldığına dair öğretim üyelerinden çok ciddi tepkiler geldiğini, aynı zaman zarfında bir öğretim üyesinin de (Prof. Dr. … - Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı) hak ettiği ödemenin yapılmadığını ve idare tarafından haksız bir kesinti yapıldığı iddiası ile mahkemeye başvurduğunu,

Hem YÖK’ün konuyla ilgili verdiği cevap yazısında (EK-1), hem de mahkeme kararı (EK-2) ile kısaca;

“Kanunda geçen toplam performans ifadesinin ek ödemeden farklı kullanıldığı, performanstan; kişinin alacağı ek ödeme değil mesai içinde gerçekleştirdiği sağlık hizmetleri karşılığı gelir getirici faaliyetler anlaşılması gerektiği” sonuçlarının çıktığını, Mahkemenin yapılan kesintilerin, ilgili öğretim üyesine geri ödenmesine karar verdiğini, Yükseköğretim Kurumunun da gönderdiği yazıda kısaca tutarların değil sayıların karşılaştırılması gerektiğini taraflarına bildirdiğini (EK-2),

Daha sonra Temmuz 2014’de Ek Ödeme Yönetmeliğinin 5 inci maddesine 15 inci ve 16 ncı bentlerin eklendiğini,

“(15) Öğretim üyelerinin mesai saatleri dışında üniversitede sundukları sağlık hizmetlerinden dolayı 5510 sayılı Kanunun 73 üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca alınan ilave ücretler döner sermaye işletmesinin ayrı bir hesabında toplanır. Elde edilen gelirin %50’sinden az %60’ından fazla olmamak üzere Üniversite Yönetim Kurulunca tespit edilecek oran, mesai saati dışında sağlık hizmeti sunan öğretim üyesine üyelerine mesai içinde gerçekleştirilen iş miktarı ve çeşidi dikkate alınarak belirlenen toplam performansı aşmamak kaydıyla, ek ödeme matrahının % 800'ünü geçmemek üzere her ay ayrıca ödenir. Bu fıkra uyarınca dağıtılan gelirlerden kalan tutarlar 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (b) fıkrasında belirtilen işler ile (e) fıkrasının ikinci paragrafı uyarınca fiilen mesai dışında çalışan diğer personele aynı paragraf uyarınca ve Üniversite Yönetim Kurullarınca belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde yapılacak ek ödemenin finansmanında kullanılır. 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (b) fıkrası uyarınca kesinti yapılmaz”,

“(16) Mesai dışı fark ödemesine esas alınan sağlık hizmetlerinin karşılığı işlem puanı, mesai için sağlık hizmetleri karşılığı puandan daha fazla olursa, sadece mesai içi işlem karşılığı puan kadar olanı ödenir.”

Böylece hem mahkeme kararı ve hem de YÖK’ün ilgili yazısıyla uyumlu, aynı yönde bir değişikliğin Kanunda da yerini almış olduğunu,

Konunun, 25 Ağustos 2016 tarihinde 29851 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan değişiklik ile de artık tamamen netleştiğini,

Bu değişiklik ile mesai dışı ilave ücret alınan puanlara B3 puan tanımının konulduğunu, bu madde ile; mesai dışı ilave ücret alınarak verilen hizmetler karşılığı puan, mesai dışı ilave ücret alınmadan verilen hizmetler karşılığı puanın birbirinden ayrıldığını, birine B2, diğerine B3 denildiğini,

2014 yılında Ek Ödeme Yönetmelik5 inci maddesine eklenen 16 ncı bentte geçen mesai dışı fark ödemesine esas alınan sağlık hizmetleri karşılığı puandan kanun koyucunun tam olarak neyi kastettiğinin 2016 yılında yapılan değişiklikle (aşağıda görüldüğü gibi) açık bir şekilde ifade edildiğini,

(mesai dışı ilave ücret alınan puan =B3 = mesai dışı fark ödemesine esas alınan sağlık hizmetleri karşılığı puan),

8 Ekim 2016 tarih ve 29851 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelikte;

“MADDE 3 - Aynı Yönetmeliğin 5 inci maddesinin üçüncü, yedinci, sekizinci fıkrasının (a) bendi ile dokuzuncu ve on ikinci fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

"(3) (B) Bireysel getir getirici faaliyet puanı; Kurum içinde bireysel gelir getirici faaliyetlerden dolayı alınan mesai içi (B1), mesai dışı ilave ücret alınmayan (B2) ve mesai dışı ilave ücret alman (B3) puanlarının toplamından oluşan puandır, Her bir döner sermaye birimi için Yükseköğretim Kumlu tarafından hazırlanan “Gelir Getirici faaliyet Cetveli'ne göre kışının ürettiği hizmetlerden elde edilen puanlar kullanılarak hesaplanır. Bu puan aşağıdaki şekilde hesaplanır.

(B) - "Gelir Getirici Faaliyet Cetveli”ne göre alınan toplam puan”

denildiğini,

İlgili Kanun ve Ek Ödeme Yönetmelik hükümleri birlikte değerlendirilirken aşağıdaki tanımlamaların önemli olduğunu;

• Döner sermaye geliri: İlgili mevzuatı uyarınca mesai saatleri içinde ve mesai saatleri dışında döner sermaye faaliyetleri sonucunda elde edilen gelirdir.

• Gelir getirici faaliyet: Yapılan işlem sonucunda döner sermaye işletmesine gelir getiren faaliyetlerdir.

• Mesai dışı çalışma: Mesai saatleri içinde yapılan çalışmalar ile nöbet hizmetleri hariç olmak üzere, hizmet çeşitleri ve sınırları yönetim kurullarınca belirlenen çalışmalardır.

• Mesai dışı gelir: İlgili mevzuatı uyarınca tespit edilen çalışma saatleri dışında ve hafta sonu ve resmi tatillerde elde edilen gelirdir.

• Mesai içi gelir: İlgili mevzuatı uyarınca tespit edilen çalışma saatleri içinde elde edilen gelirdir.

• (B) Bireysel gelir getirici faaliyet puanı; Kurum içinde bireysel gelir getirici faaliyetlerden dolayı alınan mesai içi (B1), mesai dışı ilave ücret alınmayan (B2) ve mesai dışı ilave ücret alınan (B3) puanlarının toplamından oluşan puandır.

Her bir döner sermaye birimi için Yükseköğretim Kurulu tarafından hazırlanan "Gelir Getirici Faaliyet Cetveli” ne göre kişinin ürettiği hizmetlerden elde edilen puanlar kullanılarak hesaplama yapıldığını,

Kamu zararına neden olduğu kararı alınan mesai dışında ilave ek ücret alınarak verilen hizmetlerde (EK ÖDEME YÖNETMELİK5/15 inci maddesine göre verilen hizmetler) göz önüne alınırsa önemli bir ayrıntıyı belirtmek gerektiğini;

Bu hizmetlerden hem kurumun (hastane) hem öğretim üyesinin iki farklı kaynaktan gelir elde ettiğini:

• Kurum (… Üniversitesi Hastanesi)

1. SGK Ödemesi: SGK tarafından Sağlık Uygulama Tebliği (SUT)’ndeki hizmetler karşılığı olarak hastanemize her aya kesilen fatura karşılığı ödenen tutarlar.

2. Hasta Ödemesi: Öğretim üyelerinin mesai saatleri dışında ilave ücret alınarak üniversitede sundukları sağlık hizmetlerinden dolayı 5510 sayılı Kanunun 73 üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca alınan ilave ücretlerin (bu ilave ücretler hizmet alan hasta tarafından ödenir) döner sermaye işletmesinin ayrı bir hesabında toplandığını, bu ücretlerin hizmet alan (hasta) tarafından seçtiği doktor için hastane döner sermayesine ödendiğini, Döner sermayede ayrı bir hesapta toplandığını,

• Hizmeti veren Öğretim üyesi

1. Puandan gelen ek ödeme: Mesai dışında hastadan ilave ücret alınsa da gelir getirici faaliyette bulunduğu için Ek Ödeme Yönetmeliği 5 inci maddesine göre Yüksek Öğretim Kurumunun yayımladığı Gelir Getirici Faaliyet Cetveline göre puanların alındığını, bu puanların, ek ödeme hesaplamasından sonra tutara (ücrete) dönüştürülüp ilgili öğretim üyesinin mesai dışı gelirlerine eklendiğini, bu puanlar 2016’dan önce B2 puanlarının içinde iken, 2016 yılından sonra (B3) puanı olarak tanımlandığını (Değişik: RG-8/10/2016-29851), yani öğretim üyesinin mesai dışında hastadan ücret almadan verdiği hizmetlerden elde ettiği puanlardan (B2) ayrıldığını,

2. Hastadan gelen ek ödeme (EK ÖDEME YÖNETMELİK5/15 inci maddeye göre): Kurum gelirleri madde 2’den elde edilen gelirin % 50’sinden az % 60’ından fazla olmamak üzere Üniversite Yönetim Kurulunca tespit edilecek oranı (söz konusu üniversite için %60), mesai saatleri dışında sağlık hizmeti sunan öğretim üyesine/üyelerine mesai içinde gerçekleştirilen iş miktarı ve çeşidi dikkate alınarak belirlenen toplam performansı aşmamak kaydıyla, ek ödeme matrahının % 800’ünü geçmemek üzere her ay ayrıca ödeneceği, bu ödemelerin puanlarla hesaplanan ek ödeme sistemi dışında olduğu ve Ek Ödeme Yönetmeliğinde belirtildiği gibi ayrıca ödendiğini,

Sorumlu, eK ödeme sisteminde bu iki farklı kaynaktan gelen hesaplamaların 2 farklı aşamada hesaplandığını belirterek aşağıda sıralamasını yapmıştır:

“• PUANLAR KARŞILIĞI EK ÖDEME HESAP AŞAMASI (İlk önce bu hesap yapılır)

• İLAVE EK ÖDEME HESAP AŞAMASI (Daha sonra bu hesap yapılır)

PUANLAR KARŞILIĞI EK ÖDEME AŞAMASI (İlk önce bu hesap yapılır)

1. Ek ödeme hesabı puanlar üzerinden herkes için tek bir seferde yapılır.

2. Her personel için (öğretim üyeleri dahil) yönetmeliğin izin verdiği puanlar hesaplanır.

Öğretim üyeleri için A, Bl, B2, B3, Ç, D ve E puanlan hesaplanır. Öğretim üyeleri için bireysel net katkı puanları ayrı ayrı hesaplanır (bireysel net katkı puanı = A + [(B1+B2+B3) x KalibrasyonKatsayısı1 + (C x KalibrasyonKatsayısı2)] + D + E)

3. Dönem ek ödeme katsayısı (DEÖK) bulunur. DEÖK, ilgili dönemde tespit edilen ve 1 (bir) puanı ücrete dönüştürmek için kullanılan katsayıdır. Bu katsayı her dönem için ayrı ayrı hesaplanır. Her dönem için üniversite yönetim kurulu kararı ile belirlenen dağıtılabilecek miktarın, o dönemde birimde (hastanede) üretilen bireysel net katkı puanları toplamına bölünmesiyle bulunur.

4. Bireysel net katkı puanları için yönetmelikte ayrı ayrı var olan limitlere tabi tutulduktan sonra dönem ek ödeme katsayısı ile çarpılarak her bir çalışanın alacağı ücretlere dönüştürülürler. EK ÖDEME YÖNETMELİK5/16ına maddesine göre sınır kontrolü de bu aşamada yapılır. Yani mesai dışı ilave ek ücret karşılığı verdiği hizmetlerden aldığı puanlar (B3) mesai içindeki B1 puanlarından fazla ise sadece B1 puanları kadarı dikkate alınır.

5. Bu aşamada her öğretim üyesi için A puanı karşılığı ücret, mesai içi puanları (B1) karşılığı ücret, mesai dışı ilave ücret almayarak (B2) ve alarak (B3) elde edilen mesai dışı puanlar karşılığı ücretler, C puanlarına karşılık alınan ücretler, D puanlarına karşılık gelen ücretler ve en son E puanlarına karşılık gelen ücretler belirlenir.

6. Bu ücretler Üniversite yönetim kurulu tarafından o ay için belirlenen dağıtılabilecek miktardan ödenir. Hastalar tarafından ödenen mesai dışı hizmet karşılığı olarak ödenen ücretler bu hesaba dahil değildir. Hastalar tarafından seçtikleri doktordan mesai dışı ilave ücret alınarak verilen hizmeti almak için ayrıca ödediği ücretler döner sermayenin başka bir hesabında ayrıca toplanır. Yukarıdaki hesaplamalar içinde yoktur.

İLAVE EK ÖDEME AŞAMASI (Daha sonra bu hesap yapılır)

1. Tüm çalışanların ek ödemeleri hesaplandıktan sonra EK ÖDEME YÖNETMELİK5/15 inci maddesine göre mesai dışında ilave ücret alarak hizmet veren öğretim üyelerinin hesaplamalarına geçilir.

2. Bu hesaplamalarda önce her öğretim üyesi için hastalar tarafından yapılan ödemelerin toplamı tespit edilir. Sonra bu toplamların %60'ları bulunur. Daha sonra hizmetler mesai içinde ve mesai dışında iş çeşidi ve iş miktarına göre kıyaslanır. Eğer mesai dışında ilave ücret alınarak yapılan herhangi bir iş çeşidi, mesai içindekinden fazlaysa mesai içindeki kadarı (sayı, adet) dikkate alınır.

3. Her öğretim üyesi için mesai dışı limitler belirlenir (ek Ödeme matrahı x 8).

4. PUANLAR KARŞILIĞI EK ÖDEME AŞAMASINDAN ELDE ETTİKLERİ MESAİ DIŞI GELİRLER (B2 ve B3 puanlarına karşılık gelen gelirler) mesai dışı limitten düşülür. Çünkü önce puanlar karşılığı ödemeler yapılır. Mesai dışı ek ödeme matrahının 8 katı limitinin bir kısmı bu aşamada dolar. Daha sonra Ek Ödeme Yönetmelik5/15 inci maddesine göre her öğretim üyesine ayrıca yapılan ödemelerde, ilgili öğretim üyesine en fazla mesai dışı kalan limiti kadar ödeme yapılabilir. Örnek vermek gerekirse bir öğretim üyesinin mesai dışı 8 katı 15.763,76 TL ve B2 ve B3 puanları karşılığı (PUANLAR KARŞILIĞI EK ÖDEME AŞAMASI’ndan aldığı) mesai dışı geliri 1.389,92 TL ise; Ek Ödeme Yönetmelik5/15 inci maddesine göre en fazla 15.763,76-1.389,92=14.373,84 TL kadar ücret alabilecektir.

İkinci aşamada olan İLAVE EK ÖDEME AŞAMASI’nda öğretim üyesinin alacağı tutarı etkileyen limitler sırasıyla aşağıdadır;

Öğretim üyesi adına döner sermaye hesabında birikmiş tutara toplam tutar denir.

Mesai dışı ilave ücret alınarak verilen hizmetler ile mesai içinde gelir getirici faaliyet olarak yapılan hizmetler iş miktarı ve çeşitleri açısından karşılaştırılır. İş çeşitlerine x örnek olarak muayene, girişim, ameliyat verilebilir. Her bir iş çeşidi için mesai içi ye mesai dışı ilave ücret alınarak verilen hizmetlerin miktarının (yapılma adedi) karşılaştırılması yapılır. Örneğin ilgili öğretim üyesi mesai içinde 100 muayene yapmış ise, mesai dışı ilave ücret alarak en fazla 100 muayene yapabilir. Mesai içinde 20 ameliyat yapmış ise, mesai dışı ilave ücret alınarak en fazla 20 ameliyat yapılabilir. Bu sınırlamaya göre oluşan tutar Toplam sayı Çeşit olarak adlandırabiliriz.

• Toplam Sayı Çeşit tutarının en fazla %60 kadarı hesaplanır. Bu sınırlamaya göre oluşan tutar Toplam60 olarak adlandırabiliriz.

• Son olarak ilgili öğretim üyesinin ek ödeme matrahının 8 katı sınırlamasına bakılır. Birinci aşamada hesaplanan PUANLAR KARŞILIĞI EK ÖDEME’ye göre B2 ve B3 puanlarına karşılık hak ettiği ödeme tutan mesai dışı limit olan ek ödeme matrahının 8 katından çıkarılır. Kanuni limitlere göre alabileceği maksimum ilave ek ödeme tutan belirlenir.

• Toplam60 ile ilave maksimum ilave ek ödeme tutan karşılaştın lir. Toplam60, maksimum ilave ek ödeme tutarından büyük ise maksimum ilave ek ödeme tutarı kadar ödenir. Küçük ise Toplam60 kadarı ödenir.”

Sorumlu, konunun anlaşılması için örnek olarak ilam ekinde yer alan ahizlerden bir yıl boyunca en fazla kamu zararına neden olduğu tespit edilen …’ın en fazla zarara uğratıldığı tespit edilen ay olan Kasım 2015 verileri üzerinden durumun biraz daha iyi anlatılabileceğini, en fazla kamu zararının olduğu örnekte bile kamu zararı oluşmadığının görülmesinin sizin de takdir edeceğiniz gibi diğer bütün kamu zararlarının da olmadığı konusunda güçlü bir kanıt olarak kabul edilebileceğini ileri sürüp örneklendirmesini aşağıdaki şekilde yapmış ve:

“İlam eki sayfa 34 de Kasım 2015 sütununda … satırında;

1. (h) bendinde ödenen 14.373,84

2. Mesai içi (B1) 4.176.42

3. Kamu zararı 10.197,42 yazdığını,

Aynı öğretim üyesinin Kasım 2015’deki ilgili verilerinin aşağıdaki gibi olduğunu;

B1 puanı: 33.976,40 PUAN

B2+B3 puanı: 11.307,40 PUAN

Mesai içi muayene sayısı (iş çeşidi): 952 Adet (iş miktarı)

Mesai dışı ilave ücret alınarak yapılan muayene sayısı (iş çeşidi): 257 Adet (iş miktarı)

• …'ın ek ödeme matrahı 1.970,47 TL, 8 katı (mesai dışı alabileceği üst limit) 15.763,76 TL.

• PUANLAR KARŞILIĞI EK ÖDEME AŞAMASINDA

Madde 4’e göre EK ÖDEME YÖNETMELİK5/16 ncı maddesine göre kontrol yapılır.

• Buna göre …'ın o dönem B1 puanlarından elde ettiği geliri 4.176,42 TL ve B2+B3 puanlarından elde ettiği gelir ise 1.389,92 TL'dir. B3'den gelen geliri olan 1.389,92 TL den küçük olduğu için dolayısıyla B1'den gelen geliri olan 4.174,42 TL'den de küçük olduğu için bir kesinti yapılmasına gerek kalmaz.

EK ÖDEME YÖNETMELİK5/16 ncı maddesine göre baktığımız zaman;

• Mesai dışı fark ödemesine esas alınan hizmetlerin işlem puanı (B3) 11.307,40 puandır.

• Mesai içi sağlık hizmetleri karşılığı puandan (B1) ise Kasım 2015 döneminde … için 33.976 puandır.

• Dolayısıyla B3 puanı zaten B1 puanından düşük olduğu için B3 puanı karşılığı ücret olan 1.389.92 TL'den hiç kesinti yapılmamıştır.

* İLAVE EK ÖDEME AŞAMASINA

Kasım 2015'de ilave ücret alınarak yapılan hizmetlerden elde ettiği toplam gelir: 26.214,00 TL.

Toplam sayı çeşit’de bakıldığı zaman

Mesai içi muayene sayısı 952, mesai dışı muayene sayısı 257’dir. Buna göre EK ÖDEME YÖNETMELİK5/15 inci maddede bahsedilen iş çeşidi ve sayısına göre bir sınırlamaya gerek yoktur. Mesai içindeki iş çeşidi ve miktarı mesai dışından çok fazladır.

Mesai dışı limit (ek ödeme matrahı x 8)= 15.763,76 TL'dir.

Bunun 1.389,92 TL'si PUANLAR KARŞILIĞI EK ÖDEME AŞAMASI’nda kullanılmıştır.

8 kat sınırına takılmadan alabileceği maksimum tutar 15.763,76 TL'den 1.389,92 TL çıkarılarak bulunur.

Bulunan 14.378,84 TL kanuni olarak İLAVE EK ÖDEME alabileceği limittir.

…’ın Toplam 60’ı 15.763,76 TL'dir. En fazla 14.378.84 TL alabileceği için o dönem için …'a ayrıca ödenen İLAVE EK ÖDEME tutarı 14.378.84 TL'dir (%60'ı daha fazla olduğu halde).

Görüldüğü üzere PUANLAR KARŞILIĞI EK ÖDEME hesabında mesai dışı puanı, mesai içi puanından düşüktür. Yine EK ÖDEME YÖNETMELİK5/15inci maddesine göre yapılan İLAVE EK ÜCRET HESAPLAMALARINDA DA mesai dışı iş çeşidi ve iş adetlerinin mesai içindeki sayıların çok altındadır.

EK ÖDEME YÖNETMELİK gereği iş çeşidi, iş adeti ve puanların dikkate alınması gerekirken, yukarıdaki örnekte belirtilen ahiz … için 2015 Kasım ayı ilave ücret alınarak gerçekleştirdiği hizmetler karşılığı hak ettiği ödeme olan 14.373,84 TL ile B1 mesai içi puanının parasal değeri olarak ödenen 4.176,42TL’nin (yanlış bir şekilde) kıyaslanmasıyla ortaya çıkan 10.197,42 TL’nin kamu zararının gerçekte teşkil etmediği görülmektedir. Çünkü …’ın mesai dışında (B3) 11.307,40 puan için aldığı tutar 1.389,92 TL’dir. Mesai içi (B1) 33.976,40 puan için aldığı tutar olan 4.176,42 TL’den düşüktür. Bu iki puan karşılaştırılmalıdır. Bu şekilde doğru olarak karşılaştırıldığında, EK ÖDEME YÖNETMELİK5/16 ncı maddedeki sınırlamalara takılmadığı açık bir şekilde görülecektir.

İş çeşidi ve sayısına göre toplam performans göz önüne alındığı zaman da; mesai içinde gerçekleştirilen iş miktarı ve çeşidi (mesai içi 952 muayene, mesai dışı 252 muayene) dikkate alınarak belirlenen toplam performansı aşmadığı açıkça görülmektedir.”

şeklinde açıklamıştır.

Sorumlu dilekçenin devamında özetle;

Kamu zararı olarak belirlenen tüm ekli listedeki örneklerde bu şekilde yanlış değerlendirmelerin olduğunu, yanlış kriterler karşılaştırıldığı için ortaya çıkan, tüm kamu zararlarının yanlış hesaplama sonucu olduğu için, listenin tümünde belirtilen kamu zararlarına itiraz ettiğini,

Nitekim ilam kararında da yaptığı savunmaları okuyan, sorguyu açan denetçi görüşü ve savcı görüşlerinin de beraat yönündü olduğunu,

Denetçi görüşünde; "Konuya ilişkin savunmaların yeterli görüldüğünden hesap ve işlemlerin yasal düzenlemelere uygun olduğuna karar verilmesinin uygun olacağı ifade edilmiştir”, ve

Savcı görüşünde; “Döner sermaye gelirlerinin mevzuatına uyulmaksızın dağıtılmasına bağlı olarak ortaya çıkan … lira kamu zararına ilişkin savunmaların kabulü ile ilişilecek bir huşu olmadığına hükmedilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir” denildiğini,

Sayıştay ilam kararı, sayfa 29 paragraf 5 ve 6’da;

“Savunma ekinde gönderilen Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 25.06.2014 tarih ve 37927 sayılı yazısı ile … 2. İdare Mahkemesinin 25.11.2014 tarih ve E.2014/454,K.2014/1575 sayılı kararının ise Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelikte değişiklik yaparak 5 inci maddeye 16 ncı bendi ekleyen 08.07.2014 tarih ve 29054 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yönetmelik öncesi döneme ait mesai dışı fark ücreti ödemelerine ilişkin olduğu görülmektedir.

Dolayısıyla, 02.01.2014 tarihinde 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesine eklenen (h) bendi hükmünden kaynaklanabilecek olan yorum farkı, 08.07.2014 tarihinde Yönetmeliğin 5 inci maddesine 15 ve 16 ncı bentler eklenmek suretiyle giderilmiş ve mesai dışı fark ödemelerinde mesai içi işlem karşılığı işlem puanının esas alınacağı açıklığa kavuşturulmuştur.” denildiğini,

Bu paragraflarda Kanunda 2014 yılından sonra yapılan değişiklere atıfta bulunulduğunu, 2014 öncesi ve sonrası yorum farkından dolayı hem YÖK hem de mahkemenin böyle karar verdiklerinin öne sürüldüğünü, bu yorumlara katılmadığını, çünkü Kanunda 2014 öncesi ve sonrası yorum farkına neden olacak birbiriyle zıt yönde meydana gelen bir değişiklik olmadığını, tam tersi 2016 yılında B3 puan tanımının da tam da bu nedenden dolayı yönetmeliğe dahil edildiğini,

B3 puanı: mesai dışı ilave ek ücret alınarak verilen hizmetler karşılığı alınan puanlar ve PUANLAR KARŞILIĞI EK ÖDEME HESAPLANMASI AŞAMASINDA, EK ÖDEME YÖNETMELİK15/6 ncı maddesinde anılan ve B1 puanları ile kıyaslanması gereken puan olduğunun açıkça görüldüğünü,

Tüm bu hususların dikkate alınarak kamu zararı çıkarılmasına ilişkin ilamın kaldırılmasını,

Sonuç itibariyle idarenin, 2015 yılında öğretim üyelerine ek ödeme dağıtımının 2547 sayılı kanunun 58 inci maddesi ve dağıtıma yönelik düzenlenen EK ÖDEME YÖNETMELİK hükümlerine uygun olarak yaptığını;

• PUANLAR KARŞILIĞI EK ÖDEME AŞAMASINDA, yönetmeliğin 5/16 ncı maddesi gereği mesai içinde gerçekleşen işlem puanı (B1) ve mesai dışı (ücret alınan) (B3) puanının dikkate alındığını, (B1) puanını geçmeyecek şekilde ödeme yapıldığını,

• İLAVE EK ÖDEME AŞAMASINDA, yine aynı yönetmeliğin 5/15 inci maddesi gereği mesai içinde gerçekleştirilen iş miktarı ve çeşidi dikkate alınarak, mesai dışında, mesai içindeki iş miktarı ve çeşidinin üzerinde ödeme yapılmadığını,

İlamın ekindeki tabloda ahizlerin bulunduğu bölümde mevzuat gereği mesai içi işlem puanının (B1 puanı) ve mesai dışı işlem puanının (B3 puanı) dikkate alınması gerekirken, bu işlem puanları dikkate alınmadan mesai içi alınan tutar (B1 puanlarından gelen tutar) ile mesai dışında ilave ücret alınarak elde edilen puan karşılığı olmayan ve AYRICA ödenen tutarların (bu hizmetlerden yönetmeliğe göre Gelir Getirici Faaliyet cetvelinden aldığı B3 puanına karşılık gelen tutan alınması gerekirken) yanlış bir şekilde karşılaştırılması ile kamu zararı oluştuğunun ileri sürüldüğünü,

2015 yılında yapılan bu ödemelerde mevzuata uygun işlem tesis edildiğini belirterek tazmin kararının kaldırılmasını istemiştir.

Başsavcılık mütalaasında;

“… Adı geçenin dilekçesinde, ilamın 6 ncı maddesine ilişkin olarak; mesai dışı çalışmaları olan bazı akademik personele döner sermayeden katkı payı ödemesi yapılmasının mevzuatına uygun olduğu belirtilerek verilen tazmin hükmünün kaldırılması talep edilmektedir.

Ortaya konulanlar karşısında adı geçenin temyiz talebinin kabulü ile verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesinin uygun olacağı mütalâa olunmaktadır.” denilmiştir.

Duruşma talebinde bulunan sorumlu … (Harcama yetkilisi) ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Öğretim üyelerinin mesai saatleri dışında üniversitede sundukları sağlık hizmetlerinden dolayı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 73 üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca alınan ilave ücretlerden (özel muayene, tetkik, girişim, ameliyat vb) öğretim üyelerinin alabileceği ek ödemeye ilişkin düzenleme 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanununun 58 inci maddesinin h bendinde yapılmıştır.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunun 58 inci maddesine 02.01.2014 tarihli 6514 sayılı Kanunun 12 nci maddesiyle eklenen (h) bendinde aynen;

“h) Öğretim üyelerinin mesai saatleri dışında üniversitede sundukları sağlık hizmetlerinden dolayı 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 73 üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca alınan ilave ücretler döner sermaye işletmesinin ayrı bir hesabında toplanır. Bu tutardan ayrıca Hazine payı kesintisi ve (b) fıkrası uyarınca kesinti yapılmaz. Bu şekilde elde edilen gelirin yüzde 50’sinden az ve yüzde 60’ından fazla olmamak üzere üniversite yönetim kurulunca tespit edilecek oranı, mesai saatleri dışında sağlık hizmeti sunan öğretim üyesine, mesai içinde gerçekleştirilen iş miktarı ve çeşidi dikkate alınarak belirlenen toplam performansı aşmamak kaydıyla, ek ödeme matrahının yüzde 800’ünü geçmemek üzere her ay ayrıca ödenir. Mesai saatleri dışında ilave ücret alınmayacak sağlık hizmetlerini veren öğretim üyeleri için de yüzde 800 oranı uygulanır. Ancak bu fıkra kapsamında öğretim üyelerine yapılacak ek ödeme ile (c) ve (f) fıkraları uyarınca yapılacak ek ödeme toplamı ek ödeme matrahının yüzde 1600’ünü geçemez. Bu fıkra uyarınca dağıtılan gelirlerden kalan tutarlar (b) fıkrasında belirtilen işler ile (c) fıkrasının ikinci paragrafı uyarınca fiilen mesai dışında çalışan diğer personele yapılacak ek ödemede kullanılır.” denilmiştir.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunun 58 inci maddesine dayanılarak çıkarılan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesi (ü) bendinde yer alan tanıma göre; mesai dışı fark ücreti, öğretim üyeleri tarafından mesai saatleri dışında bizzat verilen sağlık hizmetleri için 5510 sayılı Kanunun 73 üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca belirlenen ve hizmet alan tarafından ödenen ücreti ifade etmektedir.

Aynı Yönetmeliğin “Dağıtım Esasları” başlıklı 5 inci maddesine 08.07.2014 tarih ve 29054 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile eklenen 15 ve 16 ıncı bentlerinde ise mesai dışı fark ücretinin dağıtımına ilişkin esaslara yer verilmiş olup bu esaslar aşağıdaki gibidir;

“(15) Öğretim üyelerinin mesai saatleri dışında üniversitede sundukları sağlık hizmetlerinden dolayı 5510 sayılı Kanunun 73 üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca alınan ilave ücretler döner sermaye işletmesinin ayrı bir hesabında toplanır. Elde edilen gelirin % 50’sinden az % 60’ından fazla olmamak üzere Üniversite Yönetim kurulunca tespit edilecek oranı, mesai saatleri dışında sağlık hizmeti sunan öğretim üyesine/üyelerine mesai içinde gerçekleştirilen iş miktarı ve çeşidi dikkate alınarak belirlenen toplam performansı aşmamak kaydıyla, ek ödeme matrahının % 800’ünü geçmemek üzere her ay ayrıca ödenir. Bu fıkra uyarınca dağıtılan gelirlerden kalan tutarlar 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (b) fıkrasında belirtilen işler ile (c) fıkrasının ikinci paragrafı uyarınca fiilen mesai dışında çalışan diğer personele aynı paragraf uyarınca ve Üniversite Yönetim Kurullarınca belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde yapılacak ek ödemenin finansmanında kullanılır. 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (b) fıkrası uyarınca kesinti yapılmaz.

(16) Mesai dışı fark ödemesine esas alınan sağlık hizmetlerinin karşılığı işlem puanı, mesai için sağlık hizmetleri karşılığı puandan daha fazla olursa, sadece mesai içi işlem karşılığı puan kadar olanı ödenir.”

Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre mesai dışı fark ücreti, döner sermaye işletmesinin ayrı bir hesabında toplanacak, toplanan gelirin % 50’sinden az % 60’ından fazla olmamak üzere Üniversite Yönetim Kurulunca tespit edilecek oranı, mesai saatleri dışında sağlık hizmeti sunan öğretim üyesine/üyelerine dağıtılacaktır.

2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan Yönetmelik hükümlerine birlikte bakıldığında;

Mesai dışı gelir getirici faaliyetler karşılığında sadece mesai saati dışında (ilave ücret alınmadan) verilen hizmetlerden alınan puanlar (B2) varken 29.05.2013 tarih ve 28661 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 6486 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi ile 5510 sayılı Kanunun 73/3 maddesine yapılan ekleme ile hizmet alandan (hastadan) ilave ek ücret alınması hakkı doğduğu, bu durumun 18.01.2014 tarih ve 28886 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 6514 sayılı Kanunun 12 nci maddesi ile 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesine de işlendiği,

Böylelikle mesai dışında ilave ücret alınarak verilen bu hizmetlerden iki tip gelir elde edilmeye başlandığı,

Birincisinin mesai dışı gelir getirici faaliyet puanları karşılığı gelir, ikincisinin hizmet alanın (hastaların) ilgili öğretim üyesi için döner sermayeye ödediği ilave ücret karşılığı gelir olduğu,

Hizmet alandan alınan bu ücretlerin ilgili öğretim üyelerine dağıtılmasına ilişkin düzenlemeyi içeren 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesi h bendinde geçen; “… mesai saatleri dışında sağlık hizmeti sunan öğretim üyesine, mesai içinde gerçekleştirilen iş miktarı ve çeşidi dikkate alınarak belirlenen toplam performansı aşmamak kaydıyla...” şeklindeki cümlede yer alan toplam performans ifadesinin ek ödemeden farklı kullanıldığı, performanstan; kişinin alacağı ek ödeme değil mesai içinde gerçekleştirdiği sağlık hizmetleri karşılığı gelir getirici faaliyetler anlaşılması gerektiği,

08.10.2016 tarih ve 29851 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden yapılacak ek ödemenin dağıtılmasında uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasna Dair Yönetmelik hükmü ile;

“…

MADDE 3 - Aynı Yönetmeliğin 5 inci maddesinin üçüncü, yedinci, sekizinci fıkrasının (a) bendi ile dokuzuncu ve on ikinci fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

"(3) (B) Bireysel getir getirici faaliyet puanı; Kurum içinde bireysel gelir getirici faaliyetlerden dolayı alınan mesai içi (B1), mesai dışı ilave ücret alınmayan (B2) ve mesai dışı ilave ücret alman (B3) puanlarının toplamından oluşan puandır, Her bir döner sermaye birimi için Yükseköğretim Kumlu tarafından hazırlanan “Gelir Getirici faaliyet Cetveli'ne göre kişinin ürettiği hizmetlerden elde edilen puanlar kullanılarak hesaplanır. Bu puan aşağıdaki şekilde hesaplanır.

(B) - "Gelir Getirici Faaliyet Cetveli”ne göre alınan toplam puan

…“

şeklinde yapılan değişiklik ile de mesai dışı ilave ücret alınan puanlara B3 puan tanımının getirildiği, bu madde ile “mesai dışı ilave ücret alınmadan verilen hizmetler karşılığı puan” ile “mesai dışı ilave ücret alınarak verilen hizmetler karşılığı puan”ın birbirinden ayrıldığı, birine B2, diğerine B3 denildiği dolayısıyla 08.07.2014 tarihinde yönetmeliğin 5/16 ncı maddesinde geçen mesai dışı fark ödemesine esas alınan sağlık hizmetleri karşılığı puanla kastedilenin B3:mesai dışı ilave ücret alınan puan (mesai dışı fark ödemesine esas alınan sağlık hizmetleri karşılığı puan) olduğu,

Yine adı geçen Yönetmelikte yer alan tanımlamalara bakıldığında;

Döner sermaye gelirinin; ilgili mevzuatı uyarınca mesai saatleri içinde ve mesai saatleri dışında döner sermaye faaliyetleri sonucunda elde edilen geliri,

Bireysel net katkı puanının; ilgili döner sermaye birim/alt biriminde çalışan personel için, (A), (B), (C), (D) ve (E) puanlarından formüllere göre hesaplanan nihai toplam puanı,

Dağıtılacak miktarın; ilgili ödeme dönemi için yönetim kurulunun, kanuni sınırlar dahilinde yapılacak kesintilerden sonra dağıtımına karar verdiği miktarı,

Dönem ek ödeme katsayısının; ilgili dönemde tespit edilen ve 1 (bir) puanı ücrete dönüştürmek için kullanılan katsayıyı,

(B) Bireysel gelir getirici faaliyet puanın; Kurum içinde bireysel gelir getirici faaliyetlerden dolayı alınan mesai içi (B1) ve mesai dışı (B2) puanlarının toplamından oluşan puan olduğu ve her bir döner sermaye birimi için Yükseköğretim Kurulu tarafından hazırlanan “Gelir Getirici Faaliyet Cetveli”ne göre kişinin ürettiği hizmetlerden elde edilen puanlar kullanılarak hesaplandığı, (08.10.2016 yılında Yönetmelikte yapılan değişiklikten sonra; (B) Bireysel getir getirici faaliyet puanın; Kurum içinde bireysel gelir getirici faaliyetlerden dolayı alınan mesai içi (B1), mesai dışı ilave ücret alınmayan (B2) ve mesai dışı ilave ücret alınan (B3) puanlarının toplamından oluşan puanı),

Yönetmeliğin 3/ü maddesinde belirtildiği üzere mesai dışı fark ücretinin ise; öğretim üyeleri tarafından mesai saatleri dışında bizzat verilen sağlık hizmetleri için 5510 sayılı Kanunun 73 üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca belirlenen ve hizmet alan tarafından ödenen ücreti ifade ettiği ve hizmet alan hasta tarafından ödenen bu ilave ücretlerin döner sermaye işletmesinin ayrı bir hesabında toplandığı,

Mesai dışında hizmet veren öğretim üyesi açısından; öncelikle puanlama sistemine dayalı bir ek ödemenin hesaplandığı; mesai dışında hastadan ilave ücret alınsa da gelir getirici faaliyette bulunduğu için Yönetmeliğin 5 inci maddesine göre Yükseköğretim Kurumunun yayımladığı Gelir Getirici Faaliyet Cetveline göre alınan puanlardan gelen bir ek ödemenin sözkonusu olduğu, puanların hesaplamadan sonra ücrete dönüştüğü ve ilgili öğretim üyesinin mesai dışı gelirlerine eklendiği, bu puanların 2016 yılından önce B2 puanlarının içinde yer aldığı, 2016 yılından sonra (B3) puanı olarak tanımlandığı,

İkinci bir ödeme olarak; Kanunun 58/h maddesi, Yönetmeliğin de 5/15 inci maddesinde yer alan; elde edilen gelirin % 50’sinden az % 60’ından fazla olmamak üzere Üniversite Yönetim Kurulunca tespit edilecek oranı, mesai saatleri dışında sağlık hizmeti sunan öğretim üyesine mesai içinde gerçekleştirilen iş miktarı ve çeşidi dikkate alınarak belirlenen toplam performansı aşmamak kaydıyla, ek ödeme matrahının % 800’ünü geçmemek üzere her ay ayrıca ödenen bir ek ödemenin söz konusu olduğu anlaşılmaktadır.

Temyize konu ilam maddesinde ise; mesai içi ödenen (B1) puanının karşılığı olan parasal tutar ile mesai dışı ilave ücret alınarak verilen hizmetler karşılığı olan ve ek ödeme sistemi dışında “ayrıca” ödenen (puan karşılığı olmayan) tutarların mukayese edildiği görülmektedir.

Oysa Yönetmeliğin 5 inci maddesi 16 ncı fıkrası, mesai dışı ilave ücret alınarak verilen hizmetler karşılığı alınan puanlarla (08.10.2016 tarihinden sonra B3 olarak tanımlanan), mesai içinde gelir getirici faaliyet puanlarının (B1) kıyaslanmasını öngörmektedir. Yukarıda da belirtildiği üzere 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesi h bendinde geçen; “… mesai saatleri dışında sağlık hizmeti sunan öğretim üyesine, mesai içinde gerçekleştirilen iş miktarı ve çeşidi dikkate alınarak belirlenen toplam performansı aşmamak kaydıyla...” cümlesinde yer alan toplam performans ifadesinin ek ödemeden farklı kullanıldığı, performanstan; kişinin alacağı ek ödeme değil mesai içinde gerçekleştirdiği sağlık hizmetleri karşılığı gelir getirici faaliyetlerin anlaşılması gerektiği, dolayısıyla 58/h maddesine göre yapılacak mesai dışı fark ücreti ödemelerinde, söz konusu maddede belirtilen orana ilişkin sınırlamalarla birlikte mesai içi ödenen (B1) puanının karşılığı olan parasal tutarın değil mesai içi yapılan benzer işlerin sayı ve çeşidinin mukayese edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle yapılan uygulamada mevzuata aykırılık görülmemiştir.

Sonuç itibariyle, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin 7 nci fıkrası uyarınca, yukarıda belirtilen hususların tekrar değerlendirilmesini teminen 230 sayılı ilamın 6 ncı maddesi ile verilen tazmin hükmünün Bozularak dosyanın ilgili DAİREYE GÖNDERİLMESİNE, (Üyeler …’ın aşağıda yazılı azınlık görüşlerine karşı) oy çokluğu ile,

Karar verildiği 27.06.2018 tarih ve 44734 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.



KARŞI OY GEREKÇESİ:

(Üyeler …’ın;

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunun 58 inci maddesine 02.01.2014 tarihli 6514 sayılı Kanunun 12 nci maddesiyle eklenen (h) bendinde aynen;

“h) Öğretim üyelerinin mesai saatleri dışında üniversitede sundukları sağlık hizmetlerinden dolayı 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 73 üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca alınan ilave ücretler döner sermaye işletmesinin ayrı bir hesabında toplanır. Bu tutardan ayrıca Hazine payı kesintisi ve (b) fıkrası uyarınca kesinti yapılmaz. Bu şekilde elde edilen gelirin yüzde 50’sinden az ve yüzde 60’ından fazla olmamak üzere üniversite yönetim kurulunca tespit edilecek oranı, mesai saatleri dışında sağlık hizmeti sunan öğretim üyesine, mesai içinde gerçekleştirilen iş miktarı ve çeşidi dikkate alınarak belirlenen toplam performansı aşmamak kaydıyla, ek ödeme matrahının yüzde 800’ünü geçmemek üzere her ay ayrıca ödenir. Mesai saatleri dışında ilave ücret alınmayacak sağlık hizmetlerini veren öğretim üyeleri için de yüzde 800 oranı uygulanır. Ancak bu fıkra kapsamında öğretim üyelerine yapılacak ek ödeme ile (c) ve (f) fıkraları uyarınca yapılacak ek ödeme toplamı ek ödeme matrahının yüzde 1600’ünü geçemez. Bu fıkra uyarınca dağıtılan gelirlerden kalan tutarlar (b) fıkrasında belirtilen işler ile (c) fıkrasının ikinci paragrafı uyarınca fiilen mesai dışında çalışan diğer personele yapılacak ek ödemede kullanılır.”

denilmiştir.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunun 58 inci maddesine dayanılarak çıkarılan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesi (ü) bendine göre mesai dışı fark ücreti, öğretim üyeleri tarafından mesai saatleri dışında bizzat verilen sağlık hizmetleri için 5510 sayılı Kanunun 73 üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca belirlenen ve hizmet alan tarafından ödenen ücreti ifade etmektedir.

Aynı Yönetmeliğin “Dağıtım Esasları” başlıklı 5 inci maddesine 08.07.2014 tarih ve 29054 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile eklenen 15 ve 16 ıncı bentlerinde ise mesai dışı fark ücretinin dağıtımına ilişkin esaslara yer verilmiş olup bu esaslar aşağıdaki gibidir;

“(15) Öğretim üyelerinin mesai saatleri dışında üniversitede sundukları sağlık hizmetlerinden dolayı 5510 sayılı Kanunun 73 üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca alınan ilave ücretler döner sermaye işletmesinin ayrı bir hesabında toplanır. Elde edilen gelirin % 50’sinden az % 60’ından fazla olmamak üzere Üniversite Yönetim kurulunca tespit edilecek oranı, mesai saatleri dışında sağlık hizmeti sunan öğretim üyesine/üyelerine mesai içinde gerçekleştirilen iş miktarı ve çeşidi dikkate alınarak belirlenen toplam performansı aşmamak kaydıyla, ek ödeme matrahının % 800’ünü geçmemek üzere her ay ayrıca ödenir. Bu fıkra uyarınca dağıtılan gelirlerden kalan tutarlar 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (b) fıkrasında belirtilen işler ile (c) fıkrasının ikinci paragrafı uyarınca fiilen mesai dışında çalışan diğer personele aynı paragraf uyarınca ve Üniversite Yönetim Kurullarınca belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde yapılacak ek ödemenin finansmanında kullanılır. 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (b) fıkrası uyarınca kesinti yapılmaz.

(16) Mesai dışı fark ödemesine esas alınan sağlık hizmetlerinin karşılığı işlem puanı, mesai için sağlık hizmetleri karşılığı puandan daha fazla olursa, sadece mesai içi işlem karşılığı puan kadar olanı ödenir.”

Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre mesai dışı fark ücreti, döner sermaye işletmesinin ayrı bir hesabında toplanacak, toplanan gelirin % 50’sinden az % 60’ından fazla olmamak üzere Üniversite Yönetim Kurulunca tespit edilecek oranı, mesai saatleri dışında sağlık hizmeti sunan öğretim üyesine/üyelerine dağıtılacaktır. Ayrıca mesai dışı fark ödemesine esas sağlık hizmetlerinin karşılığı işlem puanı, mesai içi sağlık hizmetleri karşılığı puandan (B1) daha fazla olursa, sadece mesai içi işlem karşılığı puan kadar olanı ödenecektir.

Sorumlu dilekçesinde; Kanunun ve Yönetmeliğin yukarıda yer verilen ilgili maddelerinde geçen “performans” ifadesinin mesai içinde verilen hizmetlerin sayısı ile ilişkili bir kavram olduğunu, işlem puanı ile ilgisi bulunmadığını; bu nedenle mesai içi faaliyet karşılığı puanların (B1 puanı) mesai dışı ilave fark ücreti uygulamasında dikkate alınmaması gerektiğini; Yükseköğretim Kurulunun görüşü ile mahkeme kararlarının da bu yönde olduğunu belirtmiştir.

Ancak Yönetmeliğin 5 inci maddesinin 16 ncı bendinde;

“Mesai dışı fark ödemesine esas alınan sağlık hizmetlerinin karşılığı işlem puanı, mesai için sağlık hizmetleri karşılığı puandan daha fazla olursa, sadece mesai içi işlem karşılığı puan kadar olanı ödenir.” denilmiş olduğundan mesai içi faaliyet karşılığı puanların (B1 puanı) esas alınması gerekmektedir.

Temyiz dilekçesi ekinde gönderilen Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 25.06.2014 tarih ve 37927 sayılı yazısı ile Antalya 2. İdare Mahkemesinin 25.11.2014 tarih ve E.2014/454, K.2014/1575 sayılı kararının ise Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelikte değişiklik yaparak 5 inci maddeye 16 ncı bendi ekleyen 08.07.2014 tarih ve 29054 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yönetmelik öncesi döneme ait mesai dışı fark ücreti ödemelerine ilişkin olduğu, hesap yılı 2015 yılında ise 8 Temmuz 2014 tarihinde getirilen mevzuat değişikliğine göre işlem yapılması gerektiği anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla 02.01.2014 tarihinde 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesine eklenen (h) bendi hükmünden kaynaklanabilecek olan yorum farkı, 08.07.2014 tarihinde Yönetmeliğin 5 inci maddesine 15 ve 16 ncı bentler eklenmek suretiyle giderilmiş ve mesai dışı fark ödemelerinde mesai içi işlem karşılığı işlem puanının esas alınacağı açıklığa kavuşturulmuş olup, Tıp Fakültesi biriminde sağlık hizmetleri mesai dışı fark ücretlerinin öğretim üyelerine dağıtımında mesai içi işlem karşılığı işlem puanının esas alınmaması mevzuata aykırıdır. Bu nedenle ilam hükmünün tasdiki gerekir.)