Kamu İdaresi
Belediyeler ve Bağlı İdareler
Yılı
2014
Daire
7
Dosya No
41553
Tutanak No
45123
Tutanak Tarihi
03.10.2018
Konu
Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar
KARAR

Konu: Seçimlerde sandık kurullarında görevli bulunan görevlilerin yeme-içme ihtiyaçlarının Belediye bütçesinde karşılanması.

5) 208 sayılı İlamın 25’inci maddesinde, 2014 yılı Mahalli İdareler ve Cumhurbaşkanlığı Seçimlerinde sandık kurullarında görevli bulunan görevlilerin yeme-içme ihtiyaçlarının mevzuata aykırı olarak Belediye bütçesinde karşılanması suretiyle …. TL kamu zararına neden olunduğu gerekçesiyle tazmin hükmolunmuş, sorumluların temyiz başvurusu üzerine 14.06.2017 tarih ve 43214 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının 8’inci maddesiyle de tazmin hükmünün TASDİKİNE karar verilmişti.

İlamda Harcama Yetkilisi sıfatıyla sorumlu tutulan …. ile Gerçekleştirme Görevlisi olarak sorumlu tutulan … ile …. karar düzeltilmesi talebi ile vermiş oldukları müşterek imzalı dilekçelerinde, yapılan ödemenin 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanuna göre değil, Belediye Kanunu ve Temsil Ağırlama ve Tören giderleri yönergesi kapsamında yapıldığını ileri sürerek; verilen tazmin hükmünü tasdik eden Temyiz Kurulunun 14.06.2017 tarih ve 43214 sayılı tutanağa bağlı kararının düzeltilmesi talep etmektedirler.

Başsavcılık mütalaasında;

“…

İlamın 25. maddesindeki kamu zararı için ileri sürülen itiraz gerekçelerinin, ilamda ve Temyiz Kurulu kararında karşılandığı değerlendirildiğinden, ileri sürülen gerekçelerin, kararın düzeltilmesini gerektirecek mahiyette olmadığı anlaşıldığından, ilam hükmünü tasdik eden 14.06.2017 tarih ve 43214 sayılı tutanağa bağlı Temyiz Kurulu kararının düzeltilmesine mahal olmadığına, karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.” Denilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ.

Sorumlular tarafından ileri sürülen iddia ve itirazların söz konusu Temyiz Kurulu Kararında karşılandığı ve Kararın Kanuna aykırı bir yönünün bulunmadığı anlaşıldığından ve ayrıca Kararın düzeltilmesini icap ettiren başka bir husus da ileri sürülmediğinden; 14.06.2017 tarih ve 43214 tutanak (27276 ilam) sayılı Temyiz Kurulu İlamının DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLMADIĞINA (Üyeler …, …,… ile ….’nın aşağıda belirtilen azınlık görüşüne karşı), Oyçokluğu ile,

Karşı oy gerekçesi

Üyeler …, … ile …’nın karşı oy gerekçesi:

“Anayasanın “Mahalli idareler” başlıklı 127’nci maddesinde; “Mahalli idareler; il, belediye veya köy halkının mahalli müşterek ihtiyaçlarını karşılamak üzere kuruluş esasları kanunla belirtilen ve karar organları, gene kanunda gösterilen, seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzelkişileridir.

Mahalli idarelerin kuruluş ve görevleri ile yetkileri, yerinden yönetim ilkesine uygun olarak kanunla düzenlenir.” denilmektedir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Üst yöneticiler” başlıklı 11’inci maddesinde; “Bakanlıklarda müsteşar, diğer kamu idarelerinde en üst yönetici, il özel idarelerinde vali ve belediyelerde belediye başkanı üst yöneticidir. …

Üst yöneticiler, idarelerinin stratejik planlarının ve bütçelerinin kalkınma planına, yıllık programlara, kurumun stratejik plan ve performans hedefleri ile hizmet gereklerine uygun olarak hazırlanması ve uygulanmasından, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden, malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve bu Kanunda belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden Bakana; mahalli idarelerde ise meclislerine karşı sorumludurlar.

Üst yöneticiler, bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, malî hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirirler.” hükmü bulunmakta olup; aynı Kanunun 12’nci maddesinde de, mahalli idare kapsamındaki kamu idarelerinin ayrı bütçelerinin olduğu belirlenmiştir.

Buna göre, mahalli idare olan her belediyenin kendine ait bir bütçesi olup bu bütçeden harcama yapma yetkisi, kurumun üst yöneticisi olan Belediye Başkanına aittir. Belediye Başkanı ise sorumluluğu altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden belediye meclisine karşı sorumludur.

Bu bağlamda, Valinin veya Kaymakamın belediye bütçesinden bir harcama yapılması konusunda Belediye Başkanlığına talimat verme yetkisi bulunmamaktadır.

Fakat, 5393 sayılı Belediye Kanununun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinde (a) bendinde yer alan; Belediye, mahalli müşterek nitelikte olmak şartıyla;

a) İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafî ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar; konut; kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları (Bu Kanunun 75 inci maddesinin son fıkrası, belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler tarafından, orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları ile Devlete ait her derecedeki okul binalarının yapım, bakım ve onarımı ile tefrişinde uygulanmaz.); sosyal hizmet ve yardım, nikâh, meslek ve beceri kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır.” hükmü;

“Belediye başkanının görev ve yetkileri” başlıklı 38’inci maddesinin (m) bendinde yer alan “Belde halkının huzur, esenlik, sağlık ve mutluluğu için gereken önlemleri almak.” hükmü;

“Belediyenin giderleri” başlıklı 60’ıncı maddesinin (p) bendinde yer alan “Kanunla verilen görevler ve hizmetlerin yürütülmesi için yapılan diğer giderler” hükmü birlikte düşünüldüğünde; Valilik, Kaymakamlıklar, İl ve İlçe Seçim Kurulu Başkanlıkları ile koordineli olarak seçimlerde görevli sandık kurulu başkan ve üyeleri, görevli müşahitler ile sandık bölgelerinde görevli güvenlik güçlerinin yemek hizmetlerinin belediye bütçesinden sağlanması, ilgililerin bu görevlerini aksatmadan yerine getirebilmesi için önemli bir sosyal hizmet olarak değerlendirilmelidir.

Bununla birlikte, 2014 yılında yapılmış olan Cumhurbaşkanlığı seçimi ile ilgili olarak 27.06.2014 tarih ve 29043 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2014/11 sayılı Başbakanlık Genelgesinde de; “Cumhurbaşkanı seçiminin; Anayasanın 79. maddesinde öngörülen ‘Seçimlerin başlamasından bitimine kadar, seçimin düzen içinde yönetimi ve dürüstlüğü’ ilkesine uygun bir şekilde gerçekleştirilebilmesi için Yüksek Seçim Kurulu ile il ve ilçe seçim kurullarının çalışmalarına, tüm kamu kurum ve kuruluşlarınca; gerekli işgücü, araç ve diğer malzeme desteğinin sağlanması önem taşımaktadır.

Cumhurbaşkanı seçiminin her aşamasında görev alması muhtemel kamu personelinin yıllık izinlerinin plânlanmasında seçim tarihinin dikkate alınması zorunlu görülmektedir. Bu hususta il ve ilçe seçim kurulları ile koordinasyon içerisinde, kamu personelini de mağdur etmeyecek şekilde gereken tedbirler ivedilikle alınacaktır.

Bu itibarla, Cumhurbaşkanı seçiminin başarıyla gerçekleştirilerek, millet iradesinin sandığa sağlıklı olarak yansıması amacıyla, seçim kurulu başkanlıklarının personel ve yer tahsisine ilişkin talepleri ivedilikle karşılanacak, ihtiyaç duyulacak her türlü taşıt, bilgisayar, yazıcı, modem, kesintisiz güç kaynağı, jeneratör gibi araç gereç ve bunları kullanabilecek nitelikli işgücü desteği sağlanacaktır.

Bu çerçevede, başta mülki amirler olmak üzere tüm kamu kurum ve kuruluşları ile güvenlik güçlerinin amirleri tarafından gereken tüm önlemler alınacak, herhangi bir aksaklığa meydan verilmemesi için azami gayret ve duyarlılık gösterilecektir.” denilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin yanı sıra 2014/11 sayılı Başbakanlık Genelgesi de dikkate alındığında, seçimlerde görevli olan sandık kurulu başkan ve üyeleri, görevli müşahitler ile sandık bölgelerinde görevli güvenlik güçlerinin İlama konu edilen ihtiyaçlarının karşılanmasının; ilgili kamu görevlilerinin sürekli olarak görev başında bulunmalarının sağlaması, sandık bölgelerinde meydana gelebilecek aksaklıkların veya olumsuzlukların yaşanmaması ve bu bağlamda halkın tercihlerinin sandığa sağlıklı olarak yansıması amacıyla yapılmış ve mahalli müşterek sosyal bir hizmet olarak değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bu nedenlerle, Temyiz Kurulu Kararının düzeltilerek tazmin hükmünün KALDIRILMASINA karar verilmesi gerekir.”

Üye …..’nün kaşı oy gerekçesi:

“Anayasanın 79. Maddesi gereği seçimlerin başlamasından bitimine kadar, seçimin düzen içinde yönetimi ve dürüstlüğü ile ilgili bütün işlemleri yapma ve yaptırma görevi Yüksek Seçim Kurulunundur. Bu çerçevede kurulca çıkartılan 138 nolu genelgede oy verme süresince binadan ayrılmamak ve oy vermenin düzen içinde geçmesi için sandık kurulu başkanının isteklerini yerine getirmek bina sorumlusunun görevleri arasında sayılmış, sandık çevresinde düzenin sağlanması sandık kurulu başkanına, sandık alanında ise bina sorumlusuna ait olduğu, bina sorumlusunun bulunmadığı yerlerde ise bu yetkiyi, en küçük numaralı sandık kurulu başkanı tarafından görevlendirilen üyenin kullanacağı ifade edilerek, seçimin düzen içinde geçmesi için görevlilerin binadan ayrılmasına dahi sınırlama getirilmiştir.

Yine 27.6.2014 tarih ve 29043 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Başbakanlık genelgesinde de seçimin düzen ve dürüstlüğü için seçim kurullarına gerekli malzeme desteğinin tüm kamu kurum ve kuruluşlarınca sağlanmasının önemi ifade edilerek, başta mülki amirler olmak üzere tüm kamu kurum ve kuruluşlarının gereken tüm önlemleri alması herhangi bir aksaklığa meydan verilmemesi talimatı verilmiştir.

5442 sayılı İl İdaresi Kanununun 8. maddesinde ilde Devletin ve Hükümetin temsilcisi olan valinin Bakanlıkların talimat ve emirlerini yürütmekle ödevli olduğu, bu işlerin gerçekleştirilmesi için gereken bütün tedbirleri almaya yetkili olduğu, bu yetkiyi kullanmak ve bunların yüklediği ödevleri yerine getirmek için valilerin genel emirler çıkarabileceği ve bunları ilan edeceği belirtilmiştir. İl valiliği de Başbakanlık genelgesi bağlamında kaymakamlık ve belediyelere seçimde görev alanların görevlerini aksatmadan yerine getirebilmeleri açısından yeme-içme gibi zorunlu ihtiyaçlarının karşılanması hususunda gerekli tedbirlerin alınması talimatını vermiştir. Aynı kanunun 11. Maddesinde de “Vali, kamu düzenini ve güvenliğini … sağlamak amacıyla aldığı tedbir ve kararların uygulanması için …. mahallî idareler dâhil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının … personeline görev verebilir. Kamu kurum ve kuruluşları, valinin bu konudaki emir ve talimatlarını yerine getirmek zorundadır.” denilmektedir. Tüm bu düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde hizmetin kesintisiz olması nedeniyle görev yerinden ayrılamayacak sandık görevlileri için verilen yiyecek bedelinin belediye bütçesinden karşılanmış olması nedeniyle belediye görevlileri hakkında tazmin hükmü vermek doğru olmaz. Tazmin hükmünün kaldırılması gerekir”



Karar verildiği 03.10.2018 tarih ve 45123 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.