Temyiz Karar Detayı
Kamu İdaresi
Yılı
2003
Daire
2
Dosya No
28602
Tutanak No
29680
Tutanak Tarihi
13.11.2007
Konu
KARAR
Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;
1-511 sayılı ilamın 2. maddesiyle, Diyarbakır, Denizli, Muğla ve Antalya illerinde açılan ancak faaliyete geçirilemeyen işletme müdürlüklerine ataması yapılan İşletme Müdürlerine fiilen mezkur görevlerini yapmamalarına rağmen, emsalleri gibi yan ödeme ve özel hizmet tazminatı verilmesi ve ayrıca hatalı ek gösterge puanı uygulanması neticesinde yersiz ödenen 9.060.921.000-liranın tazminine karar verilmiştir.
Dilekçi dilekçesinde, Kültür ve Turizm Bakanlığınca Diyarbakır, Denizli, Muğla ve Antalya illerinde işletme Müdürlüklerinin kurulduğunu ve işletme müdürlüğü kadrolarına bakanlıkça atamaların yapıldığını, yapılan bu atamalara uymalarının zorunlu olduğunu, daha sonra ilgililerce idare mahkemesinde dava açıldığını, Ankara İdare Mahkemesinin 2004/1970 sayılı kararı ile ödenen tutarların geri alınmasının mümkün olmadığını bildirerek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.
657 sayılı Devlet memurları kanununun 68/B maddesinde,
“Bu bent hükmüne göre atananlar, atandıkları kadronun aylık (ek gösterge dahil) ve diğer haklarından yararlanırlar. Bu suretle üst dereceye atananların bu kadrolarda geçirdikleri her yıl kademe ilerlemesi ve her üç yıl derece yükselmesi sayılmak suretiyle kazanılmış hak ve emekli keseneğine esas aylık derecelerinin yükselmesinde göz önüne alınır. Ancak atandıkları kadro aylıkları başka görevlere atanma halinde kazanılmış hak sayılmaz” hükmü yer almaktadır.
Söz konusu kişiler mevzuata uygun olarak atanmakla birlikte atmalarının yapıldığı işletme müdürlüğü görevlerini fiilen ifa etmemektedirler.
1998/10548 karar sayılı yan ödeme kararnamesinin 6/f maddesinde aynen;
“Bu zam ve tazminatların ödenebilmesi için cetvellerde gösterilen personelin kadro unvanı ile kariyer ve yürüttüğü görevin gerektirdiği hizmeti kanunların öngördüğü durumlar saklı kalmak üzere fiilen yapılması zorunludur” denilmektedir.
Diğer taraftan, Kültür Bakanlığı Döner Sermaye İşletmeleri İşletme Müdürlüğü taşra kadroları, bağlı ve ilgili kuruluş statüsünde değildir. Dolayısıyla, söz konusu kişilere yapılacak ek ödemenin ll-sayılı cetvelin 5. sırası olan “Yargı kuruluşları-bağlı ve ilgili kuruluşlar ile yüksek eğitim kuruluşlarında” sayılan işletme müdürü ve müessese müdürü unvanından değil, l sayılı cetvelin “Genel İdare Hizmetleri Sınıfı” bölümünün (i) sırasında yer alan 2200 gösterge puanı üzerinden ödenmesi gerekmektedir.
Anılan hükümlerden anlaşılacağı üzere, söz konusu kişilere atamalarının yapıldığı kadronun yan ödeme ve özel hizmet tazminatlarının ödenmesi için kararnameye göre bu görevleri fiilen yapmaları gerekmektedir. Ayrıca, Kültür Bakanlığı Döner Sermaye İşletmeleri İşletme Müdürlüğü taşra kadroları bağlı ve ilgili kuruluş statüsünde olmadığından I-Sayılı Cetvelin “Genel İdare Hizmetleri Sınıfı” bölümünün (i) sırasında yer alan 2200 gösterge puanı üzerinden ödenmesi gerekmektedir.
Öte yandan, dilekçi tarafından, Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun Kararına atfen, hatalı ödemenin ilk yapıldığı tarihten itibaren 60 gün içinde geri alınmasının mümkün olduğu ileri sürülmekte ise de gerek 1050 sayılı Kanunun 126. maddesinde gerek 832 sayılı Kanunun 66. maddesinde belirtildiği üzere Sayıştay, sayman hesaplarının Sayıştay’a noksansız verildiği tarihten itibaren 2 yıl içinde yargılamakla mükellef olup, ilgili mevzuatta Sayıştay’ın yargılama süresine ilişkin başkaca bir sınırlama bulunmamaktadır.
Yukarıda açıklanan sebeplerle, dilekçi talebinin reddiyle, 511 sayılı ilamın 2. maddesiyle 9.060.921.000-liraya ilişkin verilen tazmin hükmün TASDİKİNE;
2-Aynı ilamın 3. maddesiyle, iki aylık dönemler itibarıyla hizmet akitleri yapılıp işçi statüsünde çalıştırılan personele hizmet akitleri yenilenmedikleri için yersiz ihbar tazminatı ödenmesi sonucu 6.762.400.000-liraya tazmin kararı verilmiştir.
Dilekçi temyiz dilekçesinde, işçiler ile idarenin iki aylık sürelerle hizmet akdi yapmakla birlikte bu hizmet akitlerinin süresi dolunca hizmet akitleri yenilenmek suretiyle aynı işçilerin işine devam etmesinin sağlandığını, dolayısıyla belirli süreli bir hizmet sözleşmesi değil süresiz hizmet sözleşmesi söz konusu olduğunu, buna ilişkin Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin kararları bulunduğunu, geçici işçilerin hizmet akdi yenilenmeyince Ankara 1. İş Mahkemesinde dava açtıklarını ve mahkemenin 2000/1022 sayılı kararında işçiler lehine karar verildiğini, bu karar uyarınca hizmet akdi yenilenmeyen işçilere ihbar tazminatı ödendiğini, idare olarak Mahkeme kararlarına uymak ve bu kararları uygulamakla yükümlü olduklarını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.
1475 sayılı İş Kanunu’nun 13. maddesi hükmüne göre süresi belirli olmayan sürekli hizmet akitlerinin feshinden önce durumun diğer tarafa bildirilmesi gerektiği, bildirme şartına uymayan tarafın ihbar tazminatı ödemek zorunda olduğu hüküm altına alınmıştır.
Her iki ayda bir hizmet akitleri yenilenerek çalıştıran geçici işçiler hizmet akitleri peryodik olarak yenilenerek uzun bir zaman zarfında çalıştırıldıklarından idare ile aralarında yapılan hizmet akitleri süresi belirli hizmet akdi değil süresiz hizmet akti şekline dönüşmüş olup idarece işçilerin iş akitleri ihbarsız fesh etmesi halinde ihbar tazminatı ödemesi gerekmektedir. Nitekim, Ankara 1. İş Mahkemenin 2000/1022 sayılı Yargıtayca onanmış kararı da bu yönde olmuştur.
Açıklanan bu nedenlerle, dilekçi talebinin kabulü ile 511 sayılı ilamın 3. maddesiyle 6.762.400.000-liraya ilişkin verilen tazmin hükmün KALDIRILMASINA;
3-Aynı ilamın 4. maddesiyle, SSK Dışkapı Hastanesinde hekim olarak çalışan DR. Turgay DAPLAN’a işyeri hekimliği sözleşmesine dayanarak toplu iş sözleşmesi ile işçilere ödenen sosyal yardım ve yemek yardımı verilmesi sonucu 597.550.000-liraya tazmin kararı verilmiştir.
Dilekçi temyiz dilekçesinde, konuyla ilgili Temyiz Kurulunun 02.10.2001 tarih ve 25325 sayılı emsal kararı bulunduğunu, aynı yönde karar verilerek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.
1593 sayılı Umumi Hıfzıssıha Kanunu’nun 180 ve İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğünün 91. maddesi uyarınca sürekle olarak en az 50 işçi çalıştıran işyerlerinde işyeri hekiminin bulundurulmasının şart olduğu hükme bağlanmıştır. Bu hükümlere göre, Kültür Bakanlığı Döner Sermaye İşletmeleri İşletme Müdürlüğünde 50 den fazla işçi çalıştırıldığı için işyeri hekimi bulundurulması zorunludur. Dr. Turgay DAPLAN ile İdare arasında yapılan hizmet akdinde haftanın 5 iş günü 16,45-19,45.saatleri iş saatleri olarak belirlenmiş ve bu hizmetler karşılığında belirlenen ücretin yanında sosyal haklar olarak yemek yardımı ile sosyal yardım verilmesi hükme bağlanmıştır. Yapılan işyeri hekimliği sözleşmesi, çalışma günleri ve saatleri dışında yapılan, kanunların, yönetmeliklerin ve amirlerin verdiği bir görev olmayan, belirli süreli hizmet akdi ile hekimin hizmetinden yararlanmak amacını taşımaktadır.
Öte yandan, işyeri hekimliği hizmetinin gördürülmesi yine yasanın ve tüzüğün amir hükmü gereği olup, bu görevin bedel ödenmeksizin yerine getirilmesi mümkün görülmemektedir. Yapılan ödeme hizmet karşılığı ve hizmet akdini dayanılarak yapıldığından hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan bu nedenlerle, dilekçi talebinin kabulü ile 511 sayılı ilamın 4. maddesiyle 597.550.000-liraya ilişkin verilen tazmin hükmün KALDIRILMASINA;
4-Aynı ilamın 5. maddesiyle; müteahhit TANSU Tek. İnş. ve Tic. Ltd. Şti yükleniminde bulunan “Nevşehir Derinkuyu Yer altı Şehri 2002 yılı Çevre Düzenleme ” işi ile ilgili hak ediş ödemelerinde, saç fiyat farkının hatalı olarak hesaplanması sonucu 455.699.000-liraya tazmin hükmü verilmiştir.
Dilekçi dilekçesinde; fazla ödemenin 455.699.000-lira değil 182.220.117-lira olduğunu ve bu tutarında hak ediş üzerinde düzeltildiğini, bu tutardan başka fazla ödeme bulunmadığını çünkü ABD doları olarak belirlenen zamlı fiyatların sözleşme tarihi olan 04.07.2003 tarihindeki döviz kuru esas alınarak bulunması belirterek tazmin hükmünün kaldırılması talep etmektedir.
88/13181 sayılı fiyat farkı kararnamesinin 9.2.1-c maddesinde imalatta kullanılan demir malzemeleri için 2,5 mm kalınlığındaki 1200*2400 mm boyutlarındaki düz siyah saçın (HRU) Ereğli Demir Çelik Fabrikasındaki KDV siz toptan satış fiyatlarının fiyat farkı hesabında esas alınması yönünde hüküm bulunmakta olup döviz cinsiden belirlenen zamlı fiyatların Türk Lirasına çevrilmesi konusunda herhangi bir hüküm bulunmamaktadır. Ancak malzemenin döviz cinsinden belirlenen zamlı fiyatların ödeme günündeki döviz kuru üzerinden dikkate alınacağı tabiidir. Ereğli Demir Çelik Fabrikasına ödenecek malzeme bedeli zamlı fiyatların ilan edildiği günkü döviz kuru değil satışın yapıldığı günkü kurdan yapıldığı ortadadır. Fiyat farkının amacı yıl başındaki rayiç fiyat ile daha sonra ortaya çıkacak fiyat değişiklikleri arasındaki farkı gidermek olduğundan zamlı fiyatların döviz cinsinden belirlendiği tarihteki döviz kurunun esas alınmasını mümkün kılmamaktadır. Bu açıdan fiyat farkı hesabında dikkate alınacak döviz kuru malzemenin şantiyeye giriş tarihi kuru olması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, işin 21.06.2002 tarihinde ihale edildiği ve 04.07.2002 de sözleşme imzalanarak 12.07.2002 tarihinde iş yeri teslimi yapıldığı anlaşılmış olup zam tarihi olan 11.06.2002 tarihinde malzemenin şantiyeye gelmesi mümkün olmadığı anlaşılmaktadır. Hak edişte yapılan fiyat farkı ödemesinde 04.07.2002 tarihindeki 1.633.240-lira ABD dolar kuru esas alınmış daha yüksek olan 12.07.2002 tarihinde kur bile esas alınmamıştır.
Öte yandan, ilamda 455.699.000-lira olarak gösterilen tazmin tutarından 182.220.117-lirasının 4 kesin nolu hak ediş raporunun bağlı olduğu 13.05.2005 tarihli ve 3072 sayılı verile emri ile mahsuben tahsil edildiği bildirilmektedir. Yargılama tarihi 20.10.2005 dir.
Sonuç olarak, 511 sayılı ilamın 5 maddesiyle 455.699.000-liraya ilişkin verilen tazmin tutarından 273.478.883-liralık kısmının mevzuata aykırı bir ödeme olmadığından tazmin hükmünün KALDIRILMASINA;
kalan 182.220.117-liralık kısmının ise 4 kesin nolu hak ediş raporunun bağlı olduğu 13.05.2005 tarihli ve 3072 sayılı verile emri ile mahsuben tahsil edildiği bildirilmekte ise de, verilen tazmin hükmüne ilişkin olarak ibraz edilen belgelerin incelenmesi temyiz konusu olmadığından bu hususta kurulumuzca yapılacak işlem olmadığı ve sözü edilen belgeler yargılamanın iadesini gerektirir nitelikte görüldüğü takdirde bu yolda işlem yapılmasını teminen dosyanın ilgili DAİREYE GÖNDERİLMESİNE;
5-Aynı ilamın 6. maddesiyle; müteahhit TANSU Tek. İnş. ve Tic. Ltd. Şti yükleniminde bulunan “ Çorum Eski MYO Binası 2002 Yılı Onarım, Teşhir, Tanzim ve çevre Düzenleme ” işi ile ilgili hak ediş ödemelerinde, saç, demir ve akaryakıt fiyat farklarının hatalı olarak hesaplanması sonucu 710.764.000-liraya tazmin hükmü verilmiştir.
Dilekçi temyiz dilekçesinde; fazla ödemenin 07.04.2006 tarih ve 893484/69 sayılı vezne alındısı ile tahsil edildiğini bildirmektedir.Yargılama tarihi 20.10.2005 ‘dir.
511 sayılı ilamın 6. maddiyle tazmin hükmolunan 710.764.000-liranın 07.04.2006 tarih ve 893484/69 nolu vezne alındısı ile tahsil edildiği bildirilmiş olup, hükümden sonra yapılan bu tahsilatlar ilam hükümlerinin infazı mahiyetinde olduğu ve ilam hükümlerine karşı herhangi bir itirazda söz konusu bulunmadığı cihetle bu hususta Kurulumuzca YAPILACAK İŞLEM OLMADIĞINA;
6-Aynı ilamın 7. maddesiyle; müteahhit Far Tur. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti yükleniminde bulunan “ Muğla Eski Adliye Binası 2002 Yılı Onarım” işi ile ilgili hak ediş ödemelerinde, akaryakıt fiyat farkının hatalı olarak hesaplanması sonucu 2.855.159.000-liraya tazmin hükmü verilmiştir.
Dilekçi temyiz dilekçesinde; yapılan fazla ödemenin müteahhidin kesin hesap hak edişinde düzeltildiği belirterek konuya ilişkin 31.01.2003 tarihli hak edişinin bağlı olduğu 16.04.2004 tarih ve 1736 numaralı Saymanlık İşlem Fişi gönderildiği ifade edilmektedir.
511 sayılı ilamın 7. maddesiyle verilen tazmin hükmüne ilişkin olarak ibraz edilen belgelerin incelenmesi temyiz konusu olmadığından bu hususta kurulumuzca yapılacak işlem olmadığı ve sözü edilen belgeler yargılamanın iadesini gerektirir nitelikte görüldüğü takdirde bu yolda işlem yapılmasını teminen dosyanın ilgili DAİREYE GÖNDERİLMESİNE;
Karar verildiği 13.11.2007 tarih ve 29680 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilâm tanzim kılındı.
1-511 sayılı ilamın 2. maddesiyle, Diyarbakır, Denizli, Muğla ve Antalya illerinde açılan ancak faaliyete geçirilemeyen işletme müdürlüklerine ataması yapılan İşletme Müdürlerine fiilen mezkur görevlerini yapmamalarına rağmen, emsalleri gibi yan ödeme ve özel hizmet tazminatı verilmesi ve ayrıca hatalı ek gösterge puanı uygulanması neticesinde yersiz ödenen 9.060.921.000-liranın tazminine karar verilmiştir.
Dilekçi dilekçesinde, Kültür ve Turizm Bakanlığınca Diyarbakır, Denizli, Muğla ve Antalya illerinde işletme Müdürlüklerinin kurulduğunu ve işletme müdürlüğü kadrolarına bakanlıkça atamaların yapıldığını, yapılan bu atamalara uymalarının zorunlu olduğunu, daha sonra ilgililerce idare mahkemesinde dava açıldığını, Ankara İdare Mahkemesinin 2004/1970 sayılı kararı ile ödenen tutarların geri alınmasının mümkün olmadığını bildirerek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.
657 sayılı Devlet memurları kanununun 68/B maddesinde,
“Bu bent hükmüne göre atananlar, atandıkları kadronun aylık (ek gösterge dahil) ve diğer haklarından yararlanırlar. Bu suretle üst dereceye atananların bu kadrolarda geçirdikleri her yıl kademe ilerlemesi ve her üç yıl derece yükselmesi sayılmak suretiyle kazanılmış hak ve emekli keseneğine esas aylık derecelerinin yükselmesinde göz önüne alınır. Ancak atandıkları kadro aylıkları başka görevlere atanma halinde kazanılmış hak sayılmaz” hükmü yer almaktadır.
Söz konusu kişiler mevzuata uygun olarak atanmakla birlikte atmalarının yapıldığı işletme müdürlüğü görevlerini fiilen ifa etmemektedirler.
1998/10548 karar sayılı yan ödeme kararnamesinin 6/f maddesinde aynen;
“Bu zam ve tazminatların ödenebilmesi için cetvellerde gösterilen personelin kadro unvanı ile kariyer ve yürüttüğü görevin gerektirdiği hizmeti kanunların öngördüğü durumlar saklı kalmak üzere fiilen yapılması zorunludur” denilmektedir.
Diğer taraftan, Kültür Bakanlığı Döner Sermaye İşletmeleri İşletme Müdürlüğü taşra kadroları, bağlı ve ilgili kuruluş statüsünde değildir. Dolayısıyla, söz konusu kişilere yapılacak ek ödemenin ll-sayılı cetvelin 5. sırası olan “Yargı kuruluşları-bağlı ve ilgili kuruluşlar ile yüksek eğitim kuruluşlarında” sayılan işletme müdürü ve müessese müdürü unvanından değil, l sayılı cetvelin “Genel İdare Hizmetleri Sınıfı” bölümünün (i) sırasında yer alan 2200 gösterge puanı üzerinden ödenmesi gerekmektedir.
Anılan hükümlerden anlaşılacağı üzere, söz konusu kişilere atamalarının yapıldığı kadronun yan ödeme ve özel hizmet tazminatlarının ödenmesi için kararnameye göre bu görevleri fiilen yapmaları gerekmektedir. Ayrıca, Kültür Bakanlığı Döner Sermaye İşletmeleri İşletme Müdürlüğü taşra kadroları bağlı ve ilgili kuruluş statüsünde olmadığından I-Sayılı Cetvelin “Genel İdare Hizmetleri Sınıfı” bölümünün (i) sırasında yer alan 2200 gösterge puanı üzerinden ödenmesi gerekmektedir.
Öte yandan, dilekçi tarafından, Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun Kararına atfen, hatalı ödemenin ilk yapıldığı tarihten itibaren 60 gün içinde geri alınmasının mümkün olduğu ileri sürülmekte ise de gerek 1050 sayılı Kanunun 126. maddesinde gerek 832 sayılı Kanunun 66. maddesinde belirtildiği üzere Sayıştay, sayman hesaplarının Sayıştay’a noksansız verildiği tarihten itibaren 2 yıl içinde yargılamakla mükellef olup, ilgili mevzuatta Sayıştay’ın yargılama süresine ilişkin başkaca bir sınırlama bulunmamaktadır.
Yukarıda açıklanan sebeplerle, dilekçi talebinin reddiyle, 511 sayılı ilamın 2. maddesiyle 9.060.921.000-liraya ilişkin verilen tazmin hükmün TASDİKİNE;
2-Aynı ilamın 3. maddesiyle, iki aylık dönemler itibarıyla hizmet akitleri yapılıp işçi statüsünde çalıştırılan personele hizmet akitleri yenilenmedikleri için yersiz ihbar tazminatı ödenmesi sonucu 6.762.400.000-liraya tazmin kararı verilmiştir.
Dilekçi temyiz dilekçesinde, işçiler ile idarenin iki aylık sürelerle hizmet akdi yapmakla birlikte bu hizmet akitlerinin süresi dolunca hizmet akitleri yenilenmek suretiyle aynı işçilerin işine devam etmesinin sağlandığını, dolayısıyla belirli süreli bir hizmet sözleşmesi değil süresiz hizmet sözleşmesi söz konusu olduğunu, buna ilişkin Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin kararları bulunduğunu, geçici işçilerin hizmet akdi yenilenmeyince Ankara 1. İş Mahkemesinde dava açtıklarını ve mahkemenin 2000/1022 sayılı kararında işçiler lehine karar verildiğini, bu karar uyarınca hizmet akdi yenilenmeyen işçilere ihbar tazminatı ödendiğini, idare olarak Mahkeme kararlarına uymak ve bu kararları uygulamakla yükümlü olduklarını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.
1475 sayılı İş Kanunu’nun 13. maddesi hükmüne göre süresi belirli olmayan sürekli hizmet akitlerinin feshinden önce durumun diğer tarafa bildirilmesi gerektiği, bildirme şartına uymayan tarafın ihbar tazminatı ödemek zorunda olduğu hüküm altına alınmıştır.
Her iki ayda bir hizmet akitleri yenilenerek çalıştıran geçici işçiler hizmet akitleri peryodik olarak yenilenerek uzun bir zaman zarfında çalıştırıldıklarından idare ile aralarında yapılan hizmet akitleri süresi belirli hizmet akdi değil süresiz hizmet akti şekline dönüşmüş olup idarece işçilerin iş akitleri ihbarsız fesh etmesi halinde ihbar tazminatı ödemesi gerekmektedir. Nitekim, Ankara 1. İş Mahkemenin 2000/1022 sayılı Yargıtayca onanmış kararı da bu yönde olmuştur.
Açıklanan bu nedenlerle, dilekçi talebinin kabulü ile 511 sayılı ilamın 3. maddesiyle 6.762.400.000-liraya ilişkin verilen tazmin hükmün KALDIRILMASINA;
3-Aynı ilamın 4. maddesiyle, SSK Dışkapı Hastanesinde hekim olarak çalışan DR. Turgay DAPLAN’a işyeri hekimliği sözleşmesine dayanarak toplu iş sözleşmesi ile işçilere ödenen sosyal yardım ve yemek yardımı verilmesi sonucu 597.550.000-liraya tazmin kararı verilmiştir.
Dilekçi temyiz dilekçesinde, konuyla ilgili Temyiz Kurulunun 02.10.2001 tarih ve 25325 sayılı emsal kararı bulunduğunu, aynı yönde karar verilerek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.
1593 sayılı Umumi Hıfzıssıha Kanunu’nun 180 ve İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğünün 91. maddesi uyarınca sürekle olarak en az 50 işçi çalıştıran işyerlerinde işyeri hekiminin bulundurulmasının şart olduğu hükme bağlanmıştır. Bu hükümlere göre, Kültür Bakanlığı Döner Sermaye İşletmeleri İşletme Müdürlüğünde 50 den fazla işçi çalıştırıldığı için işyeri hekimi bulundurulması zorunludur. Dr. Turgay DAPLAN ile İdare arasında yapılan hizmet akdinde haftanın 5 iş günü 16,45-19,45.saatleri iş saatleri olarak belirlenmiş ve bu hizmetler karşılığında belirlenen ücretin yanında sosyal haklar olarak yemek yardımı ile sosyal yardım verilmesi hükme bağlanmıştır. Yapılan işyeri hekimliği sözleşmesi, çalışma günleri ve saatleri dışında yapılan, kanunların, yönetmeliklerin ve amirlerin verdiği bir görev olmayan, belirli süreli hizmet akdi ile hekimin hizmetinden yararlanmak amacını taşımaktadır.
Öte yandan, işyeri hekimliği hizmetinin gördürülmesi yine yasanın ve tüzüğün amir hükmü gereği olup, bu görevin bedel ödenmeksizin yerine getirilmesi mümkün görülmemektedir. Yapılan ödeme hizmet karşılığı ve hizmet akdini dayanılarak yapıldığından hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan bu nedenlerle, dilekçi talebinin kabulü ile 511 sayılı ilamın 4. maddesiyle 597.550.000-liraya ilişkin verilen tazmin hükmün KALDIRILMASINA;
4-Aynı ilamın 5. maddesiyle; müteahhit TANSU Tek. İnş. ve Tic. Ltd. Şti yükleniminde bulunan “Nevşehir Derinkuyu Yer altı Şehri 2002 yılı Çevre Düzenleme ” işi ile ilgili hak ediş ödemelerinde, saç fiyat farkının hatalı olarak hesaplanması sonucu 455.699.000-liraya tazmin hükmü verilmiştir.
Dilekçi dilekçesinde; fazla ödemenin 455.699.000-lira değil 182.220.117-lira olduğunu ve bu tutarında hak ediş üzerinde düzeltildiğini, bu tutardan başka fazla ödeme bulunmadığını çünkü ABD doları olarak belirlenen zamlı fiyatların sözleşme tarihi olan 04.07.2003 tarihindeki döviz kuru esas alınarak bulunması belirterek tazmin hükmünün kaldırılması talep etmektedir.
88/13181 sayılı fiyat farkı kararnamesinin 9.2.1-c maddesinde imalatta kullanılan demir malzemeleri için 2,5 mm kalınlığındaki 1200*2400 mm boyutlarındaki düz siyah saçın (HRU) Ereğli Demir Çelik Fabrikasındaki KDV siz toptan satış fiyatlarının fiyat farkı hesabında esas alınması yönünde hüküm bulunmakta olup döviz cinsiden belirlenen zamlı fiyatların Türk Lirasına çevrilmesi konusunda herhangi bir hüküm bulunmamaktadır. Ancak malzemenin döviz cinsinden belirlenen zamlı fiyatların ödeme günündeki döviz kuru üzerinden dikkate alınacağı tabiidir. Ereğli Demir Çelik Fabrikasına ödenecek malzeme bedeli zamlı fiyatların ilan edildiği günkü döviz kuru değil satışın yapıldığı günkü kurdan yapıldığı ortadadır. Fiyat farkının amacı yıl başındaki rayiç fiyat ile daha sonra ortaya çıkacak fiyat değişiklikleri arasındaki farkı gidermek olduğundan zamlı fiyatların döviz cinsinden belirlendiği tarihteki döviz kurunun esas alınmasını mümkün kılmamaktadır. Bu açıdan fiyat farkı hesabında dikkate alınacak döviz kuru malzemenin şantiyeye giriş tarihi kuru olması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, işin 21.06.2002 tarihinde ihale edildiği ve 04.07.2002 de sözleşme imzalanarak 12.07.2002 tarihinde iş yeri teslimi yapıldığı anlaşılmış olup zam tarihi olan 11.06.2002 tarihinde malzemenin şantiyeye gelmesi mümkün olmadığı anlaşılmaktadır. Hak edişte yapılan fiyat farkı ödemesinde 04.07.2002 tarihindeki 1.633.240-lira ABD dolar kuru esas alınmış daha yüksek olan 12.07.2002 tarihinde kur bile esas alınmamıştır.
Öte yandan, ilamda 455.699.000-lira olarak gösterilen tazmin tutarından 182.220.117-lirasının 4 kesin nolu hak ediş raporunun bağlı olduğu 13.05.2005 tarihli ve 3072 sayılı verile emri ile mahsuben tahsil edildiği bildirilmektedir. Yargılama tarihi 20.10.2005 dir.
Sonuç olarak, 511 sayılı ilamın 5 maddesiyle 455.699.000-liraya ilişkin verilen tazmin tutarından 273.478.883-liralık kısmının mevzuata aykırı bir ödeme olmadığından tazmin hükmünün KALDIRILMASINA;
kalan 182.220.117-liralık kısmının ise 4 kesin nolu hak ediş raporunun bağlı olduğu 13.05.2005 tarihli ve 3072 sayılı verile emri ile mahsuben tahsil edildiği bildirilmekte ise de, verilen tazmin hükmüne ilişkin olarak ibraz edilen belgelerin incelenmesi temyiz konusu olmadığından bu hususta kurulumuzca yapılacak işlem olmadığı ve sözü edilen belgeler yargılamanın iadesini gerektirir nitelikte görüldüğü takdirde bu yolda işlem yapılmasını teminen dosyanın ilgili DAİREYE GÖNDERİLMESİNE;
5-Aynı ilamın 6. maddesiyle; müteahhit TANSU Tek. İnş. ve Tic. Ltd. Şti yükleniminde bulunan “ Çorum Eski MYO Binası 2002 Yılı Onarım, Teşhir, Tanzim ve çevre Düzenleme ” işi ile ilgili hak ediş ödemelerinde, saç, demir ve akaryakıt fiyat farklarının hatalı olarak hesaplanması sonucu 710.764.000-liraya tazmin hükmü verilmiştir.
Dilekçi temyiz dilekçesinde; fazla ödemenin 07.04.2006 tarih ve 893484/69 sayılı vezne alındısı ile tahsil edildiğini bildirmektedir.Yargılama tarihi 20.10.2005 ‘dir.
511 sayılı ilamın 6. maddiyle tazmin hükmolunan 710.764.000-liranın 07.04.2006 tarih ve 893484/69 nolu vezne alındısı ile tahsil edildiği bildirilmiş olup, hükümden sonra yapılan bu tahsilatlar ilam hükümlerinin infazı mahiyetinde olduğu ve ilam hükümlerine karşı herhangi bir itirazda söz konusu bulunmadığı cihetle bu hususta Kurulumuzca YAPILACAK İŞLEM OLMADIĞINA;
6-Aynı ilamın 7. maddesiyle; müteahhit Far Tur. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti yükleniminde bulunan “ Muğla Eski Adliye Binası 2002 Yılı Onarım” işi ile ilgili hak ediş ödemelerinde, akaryakıt fiyat farkının hatalı olarak hesaplanması sonucu 2.855.159.000-liraya tazmin hükmü verilmiştir.
Dilekçi temyiz dilekçesinde; yapılan fazla ödemenin müteahhidin kesin hesap hak edişinde düzeltildiği belirterek konuya ilişkin 31.01.2003 tarihli hak edişinin bağlı olduğu 16.04.2004 tarih ve 1736 numaralı Saymanlık İşlem Fişi gönderildiği ifade edilmektedir.
511 sayılı ilamın 7. maddesiyle verilen tazmin hükmüne ilişkin olarak ibraz edilen belgelerin incelenmesi temyiz konusu olmadığından bu hususta kurulumuzca yapılacak işlem olmadığı ve sözü edilen belgeler yargılamanın iadesini gerektirir nitelikte görüldüğü takdirde bu yolda işlem yapılmasını teminen dosyanın ilgili DAİREYE GÖNDERİLMESİNE;
Karar verildiği 13.11.2007 tarih ve 29680 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilâm tanzim kılındı.