Temyiz Karar Detayı
Kamu İdaresi
Genel Bütçe Kapsamındaki İdareler
Yılı
2015
Daire
8
Dosya No
43383
Tutanak No
45319
Tutanak Tarihi
14.11.2018
Konu
Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar
KARAR
Konu: Harcırah
243 sayılı ilamın 21 inci maddesi ile; ...İl Müdürlüğünce 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine ve 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanununun 19 uncu maddesi hükmüne aykırı olarak geçici görevli olarak İl’e gelen memurların yeme-içme masraflarının yerinde muayene giderleri hesabından ödenmesi nedeniyle ... TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.
Sorumlu ...(Harcama yetkilisi) temyiz dilekçesinde özetle;
... Genel Müdürlüğünden alınan ... tarih ve gizli-ivedi ibareli ... sayılı yazıda 29-31 Temmuz 2015 tarihleri arasında il ve ilçelerinde komşu il müdürlüklerinden geçici olarak temin edilen personel ve araçlarla Petrol ve LPG piyasası denetimi yapılacağından bahisle yazının 2 nci maddesinde; “... tarih ve ... sayılı Bakanlık Makamının Oluruna atfen; (Ek:3)
Bakanlıktan ve diğer illerden denetim amacıyla ile gelecek personelin tek kişilik odalarda konaklayacağı ve günlük harcırahı kadarının konaklayan personel tarafından karşılanacağı, bunun üzerinde oluşan konaklama gideri farkı ile denetimde kullanılan araçların park ücretlerinin Bakanlık Makamından alınan ...tarihli ve ... sayılı Makam Oluru çerçevesinde İl Müdürlüğünün “yerinde muayene giderleri” hesabında kalan bakiyeden karşılanması, konaklama yeri olarak öncelikle Kamu Kurumları misafirhanelerinin tercih edilmesi, otel gibi özel konaklama yerlerinin belirlenmesi halinde de kamu ihale mevzuatına göre işlem yapılmasının istenildiğini,
Gerek denetimlerin gerekse il müdürlüğüne gönderilen yazılı emirlerin yasal dayanağının ... tarih ve ... sayılı Bakanlık Makamı Oluru olduğunu,
Her ne kadar ... tarih ve gizli-ivedi ibareli ... sayılı yazıda yemek bedelinin ödeneceğinden bahsedilmemekte ise de bu faaliyetlerin yasal dayanağı olan ... tarih ve ... sayılı Bakanlık Makamı Olurunun 3. Paragrafında (Ek:2); “...Bu sebeple yapılacak çapraz denetimlerde görevlendirilecek personelin otel konaklamalarının sağlanması amacıyla İBATE ve İAŞE bedelinin günlük harcırahının üzerindeki farkı…” Yerinde Muayene Giderleri hesabından karşılanmasına dair talimatın açık ve net olarak belirtildiğini,
Dolayısıyla uygulamaya konu olan yazışmaların ve denetim faaliyetinin yasal dayanağı Bakanlık Makamı onayı olduğundan yapılan harcamaların yasal dayanağının da Bakanlık Makamı onayı olduğunu belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.
Başsavcılık mütalaasında;
“… Dilekçede özetle, ilamda ...il Müdürlüğünce, 6245 sayılı Harcırah Kanunu ve 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanununun 19 uncu madde hükmüne aykırı olarak, çapraz denetim için harcırah alarak İl’e görevli gelen personelin, ayrıca yemek masraflarının ödenmesi suretiyle kamu zararına sebebiyet verildiği ileri sürülmekte ise de; her ne kadar ... tarih ve gizli-ivedi ibareli ...sayılı yazıda yemek bedelinin ödeneceğinden bahsedilmemekte birlikte, bu faaliyetlerin yasal dayanağı olan ... tarih ve ... sayılı Bakanlık Makamı Olurunun 3. paragrafında, yapılacak çapraz denetimlerde görevlendirilecek personelin otel konaklamalarının sağlanması amacıyla, ibate ve iaşe bedelinin günlük harcırahının üzerindeki farkının Yerinde Muayene Giderleri hesabından karşılanmasına dair ibarenin açık olarak belirtildiği, dolayısıyla harcamanın dayanağının Bakanlık Makamı Oluru olduğu belirtilmekte ve tazmin hükmünün kaldırılması istenilmektedir.
29-31 Temmuz 2015 tarihleri arasında Bolu ilinde gerçekleştirilecek olan çalışmanın esasları, Bakanlığın ... tarih ve ...sayılı yazılarında belirtilmiş olup, anılan yazıda yemek bedelinin ödeneceğinden bahsedilmemektedir. Ayrıca, 6245 sayılı Harcırah Kanununun; ‘‘Harcırahın unsurları’’ başlıklı 5 inci maddesinde; yol masrafı ve yevmiyenin harcırahın unsurları olduğu, ‘‘Muvakkat vazife harcırahı (Yol masrafı ve yevmiye)’’ başlıklı 14 üncü maddesinde; muvakkat vazife harcırahı olarak yol masrafı, yevmiye ile hamal, bagaj ve nakil vasıtası masrafının verileceği, belirtilmektedir. Dolayısıyla bir hizmetin ifası için geçici görevle memuriyet mahalli dışında görevlendirilecek personele yapılabilecek olan ödemeler Kanun da sayılanlarla sınırlıdır. Dolayısıyla İl’de gerçekleştirilen çapraz denetime katılan ve harcırahı (yol masrafı ve yevmiye) Bakanlık bütçesinden karşılanan personele ayrıca yemek masrafının ödenmesi mümkün değildir.
Yine 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanununun ‘‘Yerinde muayene giderleri’’ başlıklı 19 uncu maddesinde; ‘‘Ölçü ve ölçü aletlerinin bulundukları yerlerde yapılacak muayeneleri için görevlendirilecek memurların 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre tahakkuk ettirilecek yollukları ile muayene için gerekli araç ve gereçlerin taşıma ücretleri, muayene isteğinde bulunanlar tarafından karşılanır’’ denilmektedir.
Söz konusu madde gereğince; yerinde muayene giderleri hesabının, ölçü ve ölçü aletlerinin bulundukları yerlerde yapılacak muayeneleri için görevlendirilecek memurların 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre tahakkuk ettirilecek yollukları ile muayene için gerekli araç ve gereçlerin taşıma ücretleri için kullanılacağı açıktır. Dolayısıyla Harcırah Kanunu hükümlerine aykırı olan ödemenin, 3516 sayılı Kanunun 19 uncu maddesine de aykırı olduğu görülmektedir.
Dilekçede harcamanın Bakanlık Makamı Olur’una dayalı olarak yapıldığı ifade edilmekte ise de, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 11 inci maddesinde; ‘‘Devlet memuru amirinden aldığı emri, Anayasa, kanun, tüzük ve yönetmelik hükümlerine aykırı görürse, yerine getirmez ve bu aykırılığı o emri verene bildirir. Amir emrinde ısrar eder ve bu emrini yazı ile yenilerse, memur bu emri yapmağa mecburdur. Ancak emrin yerine getirilmesinden doğacak sorumluluk emri verene aittir’’ hükmü yer almaktadır.
Bu nedenlerle talebin reddedilerek Daire kararının tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.” denilmiştir.
Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
6245 sayılı Harcırah Kanununun; “Harcırahın unsurları” başlıklı 5 inci maddesinde; yol masrafı ve yevmiyenin harcırahın unsurları olduğu,
“Muvakkat vazife harcırahı (Yol masrafı ve yevmiye)” başlıklı 14 üncü maddesinde; muvakkat vazife harcırahı olarak yol masrafı, yevmiye ile hamal, bagaj ve nakil vasıtası masrafının verileceği, belirtilmiştir.
Bu hükümler gereği, çapraz denetime katılan Bakanlık personelinin harcırahının (yol masrafı ve yevmiyesinin) Bakanlık bütçesinden karşılandığı anlaşılmaktadır. Buna rağmen çapraz denetim için İl’e gelen personelin ayrıca yemek masrafının ödenmesi mümkün değildir.
Yine 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanununun “Yerinde muayene giderleri” başlıklı 19 uncu maddesinde;
“Ölçü ve ölçü aletlerinin bulundukları yerlerde yapılacak muayeneleri için görevlendirilecek memurların 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre tahakkuk ettirilecek yollukları ile muayene için gerekli araç ve gereçlerin taşıma ücretleri, muayene isteğinde bulunanlar tarafından ödenir. İhbar üzerine yapılan muayenelerde yolluk ve giderler Bakanlık bütçesinden karşılanır.” denilmiştir.
Söz konusu madde hükmü gereğince; yerinde muayene giderleri hesabının, ölçü ve ölçü aletlerinin bulundukları yerlerde yapılacak muayeneleri için görevlendirilecek memurların 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre tahakkuk ettirilecek yollukları ile muayene için gerekli araç ve gereçlerin taşıma ücretleri için kullanılacağı açıktır. Dolayısıyla yukarıda açıklandığı üzere Harcırah Kanunu hükümlerine aykırı olan ödemenin, 3516 sayılı Kanunun 19 uncu maddesine de aykırı olduğu görülmektedir.
5018 sayılı Kanunun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde; Kamu zararı; “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.” şeklinde tanımlanmış ve kamu zararının belirlenmesinde; mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılmasının esas alınacağı belirtilmiştir. O halde, 6245 sayılı Kanunda ve 3516 sayılı Kanunda öngörülmediği halde, Bakanlıktan harcırah alarak geçici görevli olarak gelen personelin, ayrıca yemek masrafının ödenmesi mevzuata aykırıdır.
Diğer taraftan;
Sanayi Ve Ticaret Bakanlığı Ölçüler Ve Standartlar Genel Müdürlüğünce “Yerinde Muayene Giderleri” konusunda Bakanlık Makamına sunulan ve ...tarih ve ... sayılı Bakanlık Oluru verilen yazıda;
“Ölçü ve ölçü aletlerinin bulundukları yerlerde yapılacak muayenelerine ilişkin giderler, 3516 sayılı Ölçüler Ve Ayar Kanununun 19 uncu maddesi ile düzenlenmiş olup sözkonusu madde de; “Ölçü ve ölçü aletlerinin bulundukları yerlerde yapılacak muayeneleri için görevlendirilecek memurların 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre tahakkuk ettirilecek yollukları ile muayene için gerekli araç ve gereçlerin taşıma ücretleri, muayene isteğinde bulunanlar tarafından ödenir. İhbar üzerine yapılan muayenelerde yolluk ve giderler Bakanlık bütçesinden karşılanır.” denilmektedir. Yine, söz konusu Kanuna dayanılarak çıkarılmış olanÖlçü Ve Ölçü Aletleri Muayene Yönetmeliğinin 16 ncı maddesinde ise; “Periyodik Muayene için 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre tahakkuk ettirilecek yolluklar ile muayenelerde gerekli olan araç ve malzemenin taşıma ücretleri, periyodik muayene yapılmak üzere gidilen yerdeki ölçü ve ölçü aletleri sahiplerince ödenir. (Bunlar belediye, kişi veya kuruluşlardır)” denilmektedir.
Gerek Kanunda gerek ilgili Yönetmelikte yerinde muayene giderlerinin muayene isteğinde bulunanlar tarafından ödenmesinin belirtilmesine rağmen, bu giderlerin nasıl ve ne şekilde tahsil edileceğine ilişkin herhangi bir hüküm bulunmamaktadır.
…Uygulama birliğinin sağlanması ve ihtilafların önlenmesi açısından yerinde muayene gideri olarak;
…
tutarında ücret alınması,
…
Yerinde muayene giderlerinin il müdürlüklerince; Ziraat Bankası, Halk Bankası veya Vakıflar Bankası nezdinde bu amaçla açılacak bir hesaba yatırılması,
Sözkonusu hesapta toplanacak paranın;
-Muayeneyi yapan memurların 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre tahakkuk ettirilerek yollukları ile muayene için gerekli araç ve gereçlerin taşıma ücretlerinin ödenmesinde,
-Ölçüler ve ayar hizmetleri için temin edilen araçların kullanımına ilişkin hizmet satın alınması veya diğer yollarla temin edilecek personelin harcırah giderlerinin karşılanmasında,
-Bu giderlerin karşılanmasından sonra kalan paranın; muayene için gerekli araç ve gereçlerin tamir, bakım ve kalibrasyonları ile araçların yakıt giderleri ve konu ile ilgili demirbaş ve kırtasiye satın alımlarında
Kullanılması hususlarına …” denilmiştir.
... Genel Müdürlüğünce “Çapraz Denetimlerde Konaklama Bedeli” konusunda Bakanlık Makamına sunulan ve ... tarih ve ... sayılı Bakan Oluru verilen yazıda ise;
“Genel Müdürlüğümüz tarafından, akaryakıt kaçakçılığından doğan vergi kaybı ile tüketicinin hak ve menfaatlerinin korunması amacıyla diğer illerden araç ve eleman temin edilmesi suretiyle akaryakıt ve LPG otogaz istasyonlarına yönelik olarak çapraz denetimler yapılmaktadır.
…
Denetimlerde hedeflenen amaca ulaşılabilmesi için görevlendirilen personelin birlikte konaklaması büyük önem arz etmektedir. Bahse konu denetimin yapılacağı illerde bulunan mevcut misafirhanelerin konaklama imkanlarının sınırlı olması ve mevcut otel ücretlerinin personele verilen günlük konaklama bedelinin üzerinde bulunması nedeniyle denetimde görevlendirilecek personelin konaklamalarında da sıkıntı çekileceği düşünülmektedir. Bu sebeple yapılacak çapraz denetimlerde görevlendirilecek personelin otelde konaklamalarının sağlanması amacıyla ibate ve iaşe bedelinin günlük harcırahının üzerindeki farkı ile denetimde kullanılacak araçların park ücretlerinin Makamınızdan alınan ... tarihli ve ... sayılı Bakanlık Makamı Oluru ile teşkil ettirilen ve il müdürlüklerinin “yerinde muayene giderleri” hesabında kalan bakiyelerden karşılanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
Konuyla ilgili olarak Hukuk Müşavirliğimizden alınan ... tarihli ve ... sayılı yazıda da, söz konusu giderlerin ... tarihli ve ... sayılı Bakanlık Makamı Oluru ile teşkil ettirilen ve il müdürlüklerinin “yerinde muayene giderleri” hesabında kalan bakiyelerden karşılanmasının uygun olacağı yönündeki Genel Müdürlüğümüz görüşüne iştirak edildiği, ancak Bakanlık Makamından alınacak bir Olur ile yapılması gerektiği şeklinde ifade edilmiştir.
Bu bağlamda; çapraz denetimlerde görevlendirilecek personelin otelde konaklamalarının sağlanması amacıyla ibate ve iaşe bedelinin günlük harcırahının üzerinde oluşan fark ile denetimde kullanılacak araçların park ücretlerinin il müdürlüklerinin “yerinde muayene giderleri” hesabında kalan bakiyeden karşılanması hususunda uygun görüşle olurlarınızı arz ederim.” denilmiştir.
Buna bağlı olarak uygulamadaki sürecin ise;
Başbakanlığın ...tarihli ve 2007/25 sayılı Ulusal Marker Uygulaması Genelgesi ile petrol ve lpg piyasasında ulusal marker denetimlerine başlandığı, bu denetimlerin sahada gerçekleştirilmesi için ulusal marker saha kontrol cihazlarının Bakanlığa tahsis edildiği, Bakanlık ile EPDK arasında 28.06.2006 tarihinde “Petrol Piyasası ve LPG Piyasasında Yapılacak Denetimlere İlişkin İşbirliği Protokolü”nün imzalandığı ve söz konusu Protokol kapsamında denetimlerin yapıldığı,
11.01.1989 tarihinde yürürlüğe giren 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanununun “Yerinde Muayene Giderleri” başlıklı 19 uncu maddesinde;
“Ölçü ve ölçü aletlerinin bulundukları yerlerde yapılacak muayeneleri için görevlendirilecek memurların 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre tahakkuk ettirilecek yollukları ile muayene için gerekli araç ve gereçlerin taşıma ücretleri, muayene isteğinde bulunanlar tarafından ödenir. İhbar üzerine yapılan muayenelerde yolluk ve giderler Bakanlık bütçesinden karşılanır.” denildiği,
Madde hükmünde yerinde muayene giderlerinin muayene isteğinde bulunanlar tarafından karşılanması gerektiği belirtilmesine rağmen bu giderlerin nasıl tahsil edileceğine ve ne şekilde harcanacağına dair bir açıklık bulunmadığı, bu sebeple uygulama birliğinin sağlanmasını teminen, taşıma ücretleri standart fiyatlandırılarak, yolluklar ile beraber tahsil edilecek tüm ücretlerin İl Müdürlüğü nezdinde kamu bankasında açılacak hesaba yatırılması için ... tarih ve ... sayılı Bakan Olur’unun çıkarıldığı ve böylece 81 ilde “Yerinde Muayene Giderleri Hesabı” nın oluşturulduğu,
2012 yılından itibaren akaryakıt istasyonlarında yapılan çapraz denetimlerin yoğunlaştığı ve 81 ilde denetimin gerçekleştiği, çapraz denetimlere, ölçü ve ayar memurlarının yanı sıra İl Emniyet Müdürlüğü ve İl Jandarma Komutanlığına ait çok sayıda personelin de katıldığı, denetime katılan memurların aynı yerde konaklaması, ölçü ayar cihazı donanımlı araçların park edilmesi, toplantı salonunun kullanılması gibi ihtiyaçların kamu misafirhanelerince karşılanamaması sebebiyle bu hizmetlerin otellerden alınmasına karar verildiği, ancak memurların harcırahlarının otel konaklaması için yeterli olmadığı görüldüğünde; çapraz denetimde görevli memurların otelde konaklamalarının sağlanması amacıyla ibate ve iaşe bedelinin günlük harcırahının üzerinde oluşan farkı ile denetimde kullanılacak araçların park ücretlerinin il müdürlüklerinin “Yerinde Muayene Giderleri Hesabı”nda kalan bakiyeden karşılanması için ... tarihli ve ... sayılı Bakan Olur’unun çıkarıldığı,
şeklinde geliştiği görülmektedir.
Bakanlık ve Genel Müdürlük tarafından il müdürlüklerine gönderilen talimat yazıları incelendiğinde;
... tarih ve ... sayılı Bakanlık Olur’unda ve bu Olur’a istinaden Genel Müdürlük Makamınca düzenlenen talimat yazısında; çapraz denetimde görevlendirilecek personelin ibate ve iaşe bedelinin günlük harcırahın üzerinde oluşan farkı ile denetimde kullanılacak araçların park ücretlerinin yerinde muayene giderleri hesabından ödeneceğinin 81 İl Müdürlüğüne bildirildiği, İl Müdürlüklerinde de Bakanlığın talimat yazılarına göre işlem tesis edildiği anlaşılmaktadır. Bakanlık İl Müdürlerinin, Bilim, Sanayi Ve Teknoloji Bakanlığı Taşra Teşkilatı Yönetmeliğinin 5 ve 8 inci maddelerine göre görevlerini, merkez teşkilatı ile işbirliği içinde Bakanlık talimatlarına uygun olarak yürütmesi gerektiğinden Bakanlığın yazılı talimatını yerine getirmek durumunda olan İl Müdürlerine bu nedenle sorumluluk yüklenemeyecektir.
Sonuç olarak; ilama konu harcamalar, ... tarih ve ... sayılı Bakan Olur’u ve Genel Müdürlük talimat yazılarına istinaden yapıldığından bu süreçte yer alanların sorumluluğunun tespiti için 243 sayılı ilamın 21 inci maddesi ile ... TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün sorumluluk yönünden bozulmasına ve dosyanın ilgili Daireye gönderilmesine,
(Üyeler ..., ..., ..., ..., ...ve ...’in ilam hükmünün tasdiki gerekir, yönündeki aşağıda yazılı azınlık görüşlerine karşı,
Üye ...’nın, tazmin hükmünün kaldırılması gerekir, yönündeki azınlık görüşüne karşı)
6085 sayılı Kanunun 26 ncı maddesi hükmü gereğince Başkanın bulunduğu taraf çoğunluğu sağlamış olması suretiyle,
Karar verildiği 14.11.2018 tarih ve 45319 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
KARŞI OY GEREKÇESİ
(Üyeler ..., ..., ..., ..., ...ve ...’in;
“6245 sayılı Harcırah Kanununun; “Harcırahın unsurları” başlıklı 5 inci maddesinde; yol masrafı ve yevmiyenin harcırahın unsurları olduğu,
“Muvakkat vazife harcırahı (Yol masrafı ve yevmiye)” başlıklı 14 üncü maddesinde; muvakkat vazife harcırahı olarak yol masrafı, yevmiye ile hamal, bagaj ve nakil vasıtası masrafının verileceği, belirtilmiştir.
Bu hükümler gereği, çapraz denetime katılan Bakanlık personelinin harcırahının (yol masrafı ve yevmiyesinin) Bakanlık bütçesinden karşılandığı anlaşılmaktadır. Buna rağmen çapraz denetim için İl’e gelen personelin ayrıca yemek masrafının ödenmesi mümkün değildir.
Yine 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanununun “Yerinde muayene giderleri” başlıklı 19 uncu maddesinde;
“Ölçü ve ölçü aletlerinin bulundukları yerlerde yapılacak muayeneleri için görevlendirilecek memurların 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre tahakkuk ettirilecek yollukları ile muayene için gerekli araç ve gereçlerin taşıma ücretleri, muayene isteğinde bulunanlar tarafından ödenir. İhbar üzerine yapılan muayenelerde yolluk ve giderler Bakanlık bütçesinden karşılanır.” denilmiştir.
Söz konusu madde hükmü gereğince; yerinde muayene giderleri hesabının, ölçü ve ölçü aletlerinin bulundukları yerlerde yapılacak muayeneleri için görevlendirilecek memurların 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre tahakkuk ettirilecek yollukları ile muayene için gerekli araç ve gereçlerin taşıma ücretleri için kullanılacağı açıktır. Dolayısıyla yukarıda açıklandığı üzere Harcırah Kanunu hükümlerine aykırı olan ödemenin, 3516 sayılı Kanunun 19 uncu maddesine de aykırı olduğu görülmektedir.
5018 sayılı Kanunun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde; Kamu zararı; “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.” şeklinde tanımlanmış ve kamu zararının belirlenmesinde; mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılmasının esas alınacağı belirtilmiştir. O halde, 6245 sayılı Kanunda ve 3516 sayılı Kanunda öngörülmediği halde, Bakanlıktan harcırah alarak geçici görevli olarak gelen personelin, ayrıca yemek masrafının ödenmesi mevzuata aykırıdır. Bu nedenle tazmin hükmünün tasdiki gerekir.”
Üye ...’nın;
“Bakanlık tarafından İl Müdürlüklerine; çapraz denetime katılan muayene memurlarının aynı yerde konaklaması, konaklanan yerin toplantı salonlarının kullanılması ve özel donanımlı denetim araçlarının park edilmesi ihtiyaçlarının temini için otellerden hizmet alımı yapılmasına ilişkin olarak yazılı talimat verildiği, İl Müdürlükleri tarafından söz konusu ihtiyaçların hizmet satın alınması yoluyla karşılandığı, bedelinin de İl Müdürlükleri nezdindeki yerinde muayene giderleri hesabından ödendiği görülmüştür.
Uygulamanın petrol ve lpg piyasasında yapılan çapraz denetime ilişkin olarak yerinde muayene giderleri hesabından yapılan harcamanın, sadece muayene memurlarının Harcırah Kanununda belirlenen tutarları aşan konaklama gideri farklarından ibaret olmadığı, Bakanlık İl Müdürlüklerince, muayene memurlarının aynı yerde konaklamasının sağlanmasının yanı sıra konaklanan yerin toplantı salonlarının kullanılması ve özel donanımlı denetim araçlarının park edilmesi için 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22 nci maddesinin (d) bendi çerçevesinde otellerden hizmet alımı yapılması şeklinde olduğu görülmüştür.
Diğer yandan, petrol ve lpg piyasasına yönelik çapraz denetimin gerçekleşmesi ile kamu menfaatinin sağlandığı, denetimin gerektirdiği masrafların da İl Müdürlüklerinin yerinde muayene giderleri hesabında biriken kaynaktan karşılandığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla, Bakanlık tarafından gerçekleştirilen çapraz denetime katılan muayene memurlarının konaklama gideri farkları ile denetimin gerektirdiği diğer ihtiyaçların karşılanması için yerinde muayene giderleri hesabından ödenmesi hususunda kamu zararı oluşmadığı görüldüğünden tazmin hükmünün kaldırılması gerekir.”)
243 sayılı ilamın 21 inci maddesi ile; ...İl Müdürlüğünce 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine ve 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanununun 19 uncu maddesi hükmüne aykırı olarak geçici görevli olarak İl’e gelen memurların yeme-içme masraflarının yerinde muayene giderleri hesabından ödenmesi nedeniyle ... TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.
Sorumlu ...(Harcama yetkilisi) temyiz dilekçesinde özetle;
... Genel Müdürlüğünden alınan ... tarih ve gizli-ivedi ibareli ... sayılı yazıda 29-31 Temmuz 2015 tarihleri arasında il ve ilçelerinde komşu il müdürlüklerinden geçici olarak temin edilen personel ve araçlarla Petrol ve LPG piyasası denetimi yapılacağından bahisle yazının 2 nci maddesinde; “... tarih ve ... sayılı Bakanlık Makamının Oluruna atfen; (Ek:3)
Bakanlıktan ve diğer illerden denetim amacıyla ile gelecek personelin tek kişilik odalarda konaklayacağı ve günlük harcırahı kadarının konaklayan personel tarafından karşılanacağı, bunun üzerinde oluşan konaklama gideri farkı ile denetimde kullanılan araçların park ücretlerinin Bakanlık Makamından alınan ...tarihli ve ... sayılı Makam Oluru çerçevesinde İl Müdürlüğünün “yerinde muayene giderleri” hesabında kalan bakiyeden karşılanması, konaklama yeri olarak öncelikle Kamu Kurumları misafirhanelerinin tercih edilmesi, otel gibi özel konaklama yerlerinin belirlenmesi halinde de kamu ihale mevzuatına göre işlem yapılmasının istenildiğini,
Gerek denetimlerin gerekse il müdürlüğüne gönderilen yazılı emirlerin yasal dayanağının ... tarih ve ... sayılı Bakanlık Makamı Oluru olduğunu,
Her ne kadar ... tarih ve gizli-ivedi ibareli ... sayılı yazıda yemek bedelinin ödeneceğinden bahsedilmemekte ise de bu faaliyetlerin yasal dayanağı olan ... tarih ve ... sayılı Bakanlık Makamı Olurunun 3. Paragrafında (Ek:2); “...Bu sebeple yapılacak çapraz denetimlerde görevlendirilecek personelin otel konaklamalarının sağlanması amacıyla İBATE ve İAŞE bedelinin günlük harcırahının üzerindeki farkı…” Yerinde Muayene Giderleri hesabından karşılanmasına dair talimatın açık ve net olarak belirtildiğini,
Dolayısıyla uygulamaya konu olan yazışmaların ve denetim faaliyetinin yasal dayanağı Bakanlık Makamı onayı olduğundan yapılan harcamaların yasal dayanağının da Bakanlık Makamı onayı olduğunu belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.
Başsavcılık mütalaasında;
“… Dilekçede özetle, ilamda ...il Müdürlüğünce, 6245 sayılı Harcırah Kanunu ve 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanununun 19 uncu madde hükmüne aykırı olarak, çapraz denetim için harcırah alarak İl’e görevli gelen personelin, ayrıca yemek masraflarının ödenmesi suretiyle kamu zararına sebebiyet verildiği ileri sürülmekte ise de; her ne kadar ... tarih ve gizli-ivedi ibareli ...sayılı yazıda yemek bedelinin ödeneceğinden bahsedilmemekte birlikte, bu faaliyetlerin yasal dayanağı olan ... tarih ve ... sayılı Bakanlık Makamı Olurunun 3. paragrafında, yapılacak çapraz denetimlerde görevlendirilecek personelin otel konaklamalarının sağlanması amacıyla, ibate ve iaşe bedelinin günlük harcırahının üzerindeki farkının Yerinde Muayene Giderleri hesabından karşılanmasına dair ibarenin açık olarak belirtildiği, dolayısıyla harcamanın dayanağının Bakanlık Makamı Oluru olduğu belirtilmekte ve tazmin hükmünün kaldırılması istenilmektedir.
29-31 Temmuz 2015 tarihleri arasında Bolu ilinde gerçekleştirilecek olan çalışmanın esasları, Bakanlığın ... tarih ve ...sayılı yazılarında belirtilmiş olup, anılan yazıda yemek bedelinin ödeneceğinden bahsedilmemektedir. Ayrıca, 6245 sayılı Harcırah Kanununun; ‘‘Harcırahın unsurları’’ başlıklı 5 inci maddesinde; yol masrafı ve yevmiyenin harcırahın unsurları olduğu, ‘‘Muvakkat vazife harcırahı (Yol masrafı ve yevmiye)’’ başlıklı 14 üncü maddesinde; muvakkat vazife harcırahı olarak yol masrafı, yevmiye ile hamal, bagaj ve nakil vasıtası masrafının verileceği, belirtilmektedir. Dolayısıyla bir hizmetin ifası için geçici görevle memuriyet mahalli dışında görevlendirilecek personele yapılabilecek olan ödemeler Kanun da sayılanlarla sınırlıdır. Dolayısıyla İl’de gerçekleştirilen çapraz denetime katılan ve harcırahı (yol masrafı ve yevmiye) Bakanlık bütçesinden karşılanan personele ayrıca yemek masrafının ödenmesi mümkün değildir.
Yine 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanununun ‘‘Yerinde muayene giderleri’’ başlıklı 19 uncu maddesinde; ‘‘Ölçü ve ölçü aletlerinin bulundukları yerlerde yapılacak muayeneleri için görevlendirilecek memurların 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre tahakkuk ettirilecek yollukları ile muayene için gerekli araç ve gereçlerin taşıma ücretleri, muayene isteğinde bulunanlar tarafından karşılanır’’ denilmektedir.
Söz konusu madde gereğince; yerinde muayene giderleri hesabının, ölçü ve ölçü aletlerinin bulundukları yerlerde yapılacak muayeneleri için görevlendirilecek memurların 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre tahakkuk ettirilecek yollukları ile muayene için gerekli araç ve gereçlerin taşıma ücretleri için kullanılacağı açıktır. Dolayısıyla Harcırah Kanunu hükümlerine aykırı olan ödemenin, 3516 sayılı Kanunun 19 uncu maddesine de aykırı olduğu görülmektedir.
Dilekçede harcamanın Bakanlık Makamı Olur’una dayalı olarak yapıldığı ifade edilmekte ise de, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 11 inci maddesinde; ‘‘Devlet memuru amirinden aldığı emri, Anayasa, kanun, tüzük ve yönetmelik hükümlerine aykırı görürse, yerine getirmez ve bu aykırılığı o emri verene bildirir. Amir emrinde ısrar eder ve bu emrini yazı ile yenilerse, memur bu emri yapmağa mecburdur. Ancak emrin yerine getirilmesinden doğacak sorumluluk emri verene aittir’’ hükmü yer almaktadır.
Bu nedenlerle talebin reddedilerek Daire kararının tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.” denilmiştir.
Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
6245 sayılı Harcırah Kanununun; “Harcırahın unsurları” başlıklı 5 inci maddesinde; yol masrafı ve yevmiyenin harcırahın unsurları olduğu,
“Muvakkat vazife harcırahı (Yol masrafı ve yevmiye)” başlıklı 14 üncü maddesinde; muvakkat vazife harcırahı olarak yol masrafı, yevmiye ile hamal, bagaj ve nakil vasıtası masrafının verileceği, belirtilmiştir.
Bu hükümler gereği, çapraz denetime katılan Bakanlık personelinin harcırahının (yol masrafı ve yevmiyesinin) Bakanlık bütçesinden karşılandığı anlaşılmaktadır. Buna rağmen çapraz denetim için İl’e gelen personelin ayrıca yemek masrafının ödenmesi mümkün değildir.
Yine 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanununun “Yerinde muayene giderleri” başlıklı 19 uncu maddesinde;
“Ölçü ve ölçü aletlerinin bulundukları yerlerde yapılacak muayeneleri için görevlendirilecek memurların 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre tahakkuk ettirilecek yollukları ile muayene için gerekli araç ve gereçlerin taşıma ücretleri, muayene isteğinde bulunanlar tarafından ödenir. İhbar üzerine yapılan muayenelerde yolluk ve giderler Bakanlık bütçesinden karşılanır.” denilmiştir.
Söz konusu madde hükmü gereğince; yerinde muayene giderleri hesabının, ölçü ve ölçü aletlerinin bulundukları yerlerde yapılacak muayeneleri için görevlendirilecek memurların 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre tahakkuk ettirilecek yollukları ile muayene için gerekli araç ve gereçlerin taşıma ücretleri için kullanılacağı açıktır. Dolayısıyla yukarıda açıklandığı üzere Harcırah Kanunu hükümlerine aykırı olan ödemenin, 3516 sayılı Kanunun 19 uncu maddesine de aykırı olduğu görülmektedir.
5018 sayılı Kanunun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde; Kamu zararı; “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.” şeklinde tanımlanmış ve kamu zararının belirlenmesinde; mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılmasının esas alınacağı belirtilmiştir. O halde, 6245 sayılı Kanunda ve 3516 sayılı Kanunda öngörülmediği halde, Bakanlıktan harcırah alarak geçici görevli olarak gelen personelin, ayrıca yemek masrafının ödenmesi mevzuata aykırıdır.
Diğer taraftan;
Sanayi Ve Ticaret Bakanlığı Ölçüler Ve Standartlar Genel Müdürlüğünce “Yerinde Muayene Giderleri” konusunda Bakanlık Makamına sunulan ve ...tarih ve ... sayılı Bakanlık Oluru verilen yazıda;
“Ölçü ve ölçü aletlerinin bulundukları yerlerde yapılacak muayenelerine ilişkin giderler, 3516 sayılı Ölçüler Ve Ayar Kanununun 19 uncu maddesi ile düzenlenmiş olup sözkonusu madde de; “Ölçü ve ölçü aletlerinin bulundukları yerlerde yapılacak muayeneleri için görevlendirilecek memurların 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre tahakkuk ettirilecek yollukları ile muayene için gerekli araç ve gereçlerin taşıma ücretleri, muayene isteğinde bulunanlar tarafından ödenir. İhbar üzerine yapılan muayenelerde yolluk ve giderler Bakanlık bütçesinden karşılanır.” denilmektedir. Yine, söz konusu Kanuna dayanılarak çıkarılmış olanÖlçü Ve Ölçü Aletleri Muayene Yönetmeliğinin 16 ncı maddesinde ise; “Periyodik Muayene için 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre tahakkuk ettirilecek yolluklar ile muayenelerde gerekli olan araç ve malzemenin taşıma ücretleri, periyodik muayene yapılmak üzere gidilen yerdeki ölçü ve ölçü aletleri sahiplerince ödenir. (Bunlar belediye, kişi veya kuruluşlardır)” denilmektedir.
Gerek Kanunda gerek ilgili Yönetmelikte yerinde muayene giderlerinin muayene isteğinde bulunanlar tarafından ödenmesinin belirtilmesine rağmen, bu giderlerin nasıl ve ne şekilde tahsil edileceğine ilişkin herhangi bir hüküm bulunmamaktadır.
…Uygulama birliğinin sağlanması ve ihtilafların önlenmesi açısından yerinde muayene gideri olarak;
…
tutarında ücret alınması,
…
Yerinde muayene giderlerinin il müdürlüklerince; Ziraat Bankası, Halk Bankası veya Vakıflar Bankası nezdinde bu amaçla açılacak bir hesaba yatırılması,
Sözkonusu hesapta toplanacak paranın;
-Muayeneyi yapan memurların 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre tahakkuk ettirilerek yollukları ile muayene için gerekli araç ve gereçlerin taşıma ücretlerinin ödenmesinde,
-Ölçüler ve ayar hizmetleri için temin edilen araçların kullanımına ilişkin hizmet satın alınması veya diğer yollarla temin edilecek personelin harcırah giderlerinin karşılanmasında,
-Bu giderlerin karşılanmasından sonra kalan paranın; muayene için gerekli araç ve gereçlerin tamir, bakım ve kalibrasyonları ile araçların yakıt giderleri ve konu ile ilgili demirbaş ve kırtasiye satın alımlarında
Kullanılması hususlarına …” denilmiştir.
... Genel Müdürlüğünce “Çapraz Denetimlerde Konaklama Bedeli” konusunda Bakanlık Makamına sunulan ve ... tarih ve ... sayılı Bakan Oluru verilen yazıda ise;
“Genel Müdürlüğümüz tarafından, akaryakıt kaçakçılığından doğan vergi kaybı ile tüketicinin hak ve menfaatlerinin korunması amacıyla diğer illerden araç ve eleman temin edilmesi suretiyle akaryakıt ve LPG otogaz istasyonlarına yönelik olarak çapraz denetimler yapılmaktadır.
…
Denetimlerde hedeflenen amaca ulaşılabilmesi için görevlendirilen personelin birlikte konaklaması büyük önem arz etmektedir. Bahse konu denetimin yapılacağı illerde bulunan mevcut misafirhanelerin konaklama imkanlarının sınırlı olması ve mevcut otel ücretlerinin personele verilen günlük konaklama bedelinin üzerinde bulunması nedeniyle denetimde görevlendirilecek personelin konaklamalarında da sıkıntı çekileceği düşünülmektedir. Bu sebeple yapılacak çapraz denetimlerde görevlendirilecek personelin otelde konaklamalarının sağlanması amacıyla ibate ve iaşe bedelinin günlük harcırahının üzerindeki farkı ile denetimde kullanılacak araçların park ücretlerinin Makamınızdan alınan ... tarihli ve ... sayılı Bakanlık Makamı Oluru ile teşkil ettirilen ve il müdürlüklerinin “yerinde muayene giderleri” hesabında kalan bakiyelerden karşılanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
Konuyla ilgili olarak Hukuk Müşavirliğimizden alınan ... tarihli ve ... sayılı yazıda da, söz konusu giderlerin ... tarihli ve ... sayılı Bakanlık Makamı Oluru ile teşkil ettirilen ve il müdürlüklerinin “yerinde muayene giderleri” hesabında kalan bakiyelerden karşılanmasının uygun olacağı yönündeki Genel Müdürlüğümüz görüşüne iştirak edildiği, ancak Bakanlık Makamından alınacak bir Olur ile yapılması gerektiği şeklinde ifade edilmiştir.
Bu bağlamda; çapraz denetimlerde görevlendirilecek personelin otelde konaklamalarının sağlanması amacıyla ibate ve iaşe bedelinin günlük harcırahının üzerinde oluşan fark ile denetimde kullanılacak araçların park ücretlerinin il müdürlüklerinin “yerinde muayene giderleri” hesabında kalan bakiyeden karşılanması hususunda uygun görüşle olurlarınızı arz ederim.” denilmiştir.
Buna bağlı olarak uygulamadaki sürecin ise;
Başbakanlığın ...tarihli ve 2007/25 sayılı Ulusal Marker Uygulaması Genelgesi ile petrol ve lpg piyasasında ulusal marker denetimlerine başlandığı, bu denetimlerin sahada gerçekleştirilmesi için ulusal marker saha kontrol cihazlarının Bakanlığa tahsis edildiği, Bakanlık ile EPDK arasında 28.06.2006 tarihinde “Petrol Piyasası ve LPG Piyasasında Yapılacak Denetimlere İlişkin İşbirliği Protokolü”nün imzalandığı ve söz konusu Protokol kapsamında denetimlerin yapıldığı,
11.01.1989 tarihinde yürürlüğe giren 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanununun “Yerinde Muayene Giderleri” başlıklı 19 uncu maddesinde;
“Ölçü ve ölçü aletlerinin bulundukları yerlerde yapılacak muayeneleri için görevlendirilecek memurların 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre tahakkuk ettirilecek yollukları ile muayene için gerekli araç ve gereçlerin taşıma ücretleri, muayene isteğinde bulunanlar tarafından ödenir. İhbar üzerine yapılan muayenelerde yolluk ve giderler Bakanlık bütçesinden karşılanır.” denildiği,
Madde hükmünde yerinde muayene giderlerinin muayene isteğinde bulunanlar tarafından karşılanması gerektiği belirtilmesine rağmen bu giderlerin nasıl tahsil edileceğine ve ne şekilde harcanacağına dair bir açıklık bulunmadığı, bu sebeple uygulama birliğinin sağlanmasını teminen, taşıma ücretleri standart fiyatlandırılarak, yolluklar ile beraber tahsil edilecek tüm ücretlerin İl Müdürlüğü nezdinde kamu bankasında açılacak hesaba yatırılması için ... tarih ve ... sayılı Bakan Olur’unun çıkarıldığı ve böylece 81 ilde “Yerinde Muayene Giderleri Hesabı” nın oluşturulduğu,
2012 yılından itibaren akaryakıt istasyonlarında yapılan çapraz denetimlerin yoğunlaştığı ve 81 ilde denetimin gerçekleştiği, çapraz denetimlere, ölçü ve ayar memurlarının yanı sıra İl Emniyet Müdürlüğü ve İl Jandarma Komutanlığına ait çok sayıda personelin de katıldığı, denetime katılan memurların aynı yerde konaklaması, ölçü ayar cihazı donanımlı araçların park edilmesi, toplantı salonunun kullanılması gibi ihtiyaçların kamu misafirhanelerince karşılanamaması sebebiyle bu hizmetlerin otellerden alınmasına karar verildiği, ancak memurların harcırahlarının otel konaklaması için yeterli olmadığı görüldüğünde; çapraz denetimde görevli memurların otelde konaklamalarının sağlanması amacıyla ibate ve iaşe bedelinin günlük harcırahının üzerinde oluşan farkı ile denetimde kullanılacak araçların park ücretlerinin il müdürlüklerinin “Yerinde Muayene Giderleri Hesabı”nda kalan bakiyeden karşılanması için ... tarihli ve ... sayılı Bakan Olur’unun çıkarıldığı,
şeklinde geliştiği görülmektedir.
Bakanlık ve Genel Müdürlük tarafından il müdürlüklerine gönderilen talimat yazıları incelendiğinde;
... tarih ve ... sayılı Bakanlık Olur’unda ve bu Olur’a istinaden Genel Müdürlük Makamınca düzenlenen talimat yazısında; çapraz denetimde görevlendirilecek personelin ibate ve iaşe bedelinin günlük harcırahın üzerinde oluşan farkı ile denetimde kullanılacak araçların park ücretlerinin yerinde muayene giderleri hesabından ödeneceğinin 81 İl Müdürlüğüne bildirildiği, İl Müdürlüklerinde de Bakanlığın talimat yazılarına göre işlem tesis edildiği anlaşılmaktadır. Bakanlık İl Müdürlerinin, Bilim, Sanayi Ve Teknoloji Bakanlığı Taşra Teşkilatı Yönetmeliğinin 5 ve 8 inci maddelerine göre görevlerini, merkez teşkilatı ile işbirliği içinde Bakanlık talimatlarına uygun olarak yürütmesi gerektiğinden Bakanlığın yazılı talimatını yerine getirmek durumunda olan İl Müdürlerine bu nedenle sorumluluk yüklenemeyecektir.
Sonuç olarak; ilama konu harcamalar, ... tarih ve ... sayılı Bakan Olur’u ve Genel Müdürlük talimat yazılarına istinaden yapıldığından bu süreçte yer alanların sorumluluğunun tespiti için 243 sayılı ilamın 21 inci maddesi ile ... TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün sorumluluk yönünden bozulmasına ve dosyanın ilgili Daireye gönderilmesine,
(Üyeler ..., ..., ..., ..., ...ve ...’in ilam hükmünün tasdiki gerekir, yönündeki aşağıda yazılı azınlık görüşlerine karşı,
Üye ...’nın, tazmin hükmünün kaldırılması gerekir, yönündeki azınlık görüşüne karşı)
6085 sayılı Kanunun 26 ncı maddesi hükmü gereğince Başkanın bulunduğu taraf çoğunluğu sağlamış olması suretiyle,
Karar verildiği 14.11.2018 tarih ve 45319 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
KARŞI OY GEREKÇESİ
(Üyeler ..., ..., ..., ..., ...ve ...’in;
“6245 sayılı Harcırah Kanununun; “Harcırahın unsurları” başlıklı 5 inci maddesinde; yol masrafı ve yevmiyenin harcırahın unsurları olduğu,
“Muvakkat vazife harcırahı (Yol masrafı ve yevmiye)” başlıklı 14 üncü maddesinde; muvakkat vazife harcırahı olarak yol masrafı, yevmiye ile hamal, bagaj ve nakil vasıtası masrafının verileceği, belirtilmiştir.
Bu hükümler gereği, çapraz denetime katılan Bakanlık personelinin harcırahının (yol masrafı ve yevmiyesinin) Bakanlık bütçesinden karşılandığı anlaşılmaktadır. Buna rağmen çapraz denetim için İl’e gelen personelin ayrıca yemek masrafının ödenmesi mümkün değildir.
Yine 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanununun “Yerinde muayene giderleri” başlıklı 19 uncu maddesinde;
“Ölçü ve ölçü aletlerinin bulundukları yerlerde yapılacak muayeneleri için görevlendirilecek memurların 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre tahakkuk ettirilecek yollukları ile muayene için gerekli araç ve gereçlerin taşıma ücretleri, muayene isteğinde bulunanlar tarafından ödenir. İhbar üzerine yapılan muayenelerde yolluk ve giderler Bakanlık bütçesinden karşılanır.” denilmiştir.
Söz konusu madde hükmü gereğince; yerinde muayene giderleri hesabının, ölçü ve ölçü aletlerinin bulundukları yerlerde yapılacak muayeneleri için görevlendirilecek memurların 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre tahakkuk ettirilecek yollukları ile muayene için gerekli araç ve gereçlerin taşıma ücretleri için kullanılacağı açıktır. Dolayısıyla yukarıda açıklandığı üzere Harcırah Kanunu hükümlerine aykırı olan ödemenin, 3516 sayılı Kanunun 19 uncu maddesine de aykırı olduğu görülmektedir.
5018 sayılı Kanunun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde; Kamu zararı; “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.” şeklinde tanımlanmış ve kamu zararının belirlenmesinde; mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılmasının esas alınacağı belirtilmiştir. O halde, 6245 sayılı Kanunda ve 3516 sayılı Kanunda öngörülmediği halde, Bakanlıktan harcırah alarak geçici görevli olarak gelen personelin, ayrıca yemek masrafının ödenmesi mevzuata aykırıdır. Bu nedenle tazmin hükmünün tasdiki gerekir.”
Üye ...’nın;
“Bakanlık tarafından İl Müdürlüklerine; çapraz denetime katılan muayene memurlarının aynı yerde konaklaması, konaklanan yerin toplantı salonlarının kullanılması ve özel donanımlı denetim araçlarının park edilmesi ihtiyaçlarının temini için otellerden hizmet alımı yapılmasına ilişkin olarak yazılı talimat verildiği, İl Müdürlükleri tarafından söz konusu ihtiyaçların hizmet satın alınması yoluyla karşılandığı, bedelinin de İl Müdürlükleri nezdindeki yerinde muayene giderleri hesabından ödendiği görülmüştür.
Uygulamanın petrol ve lpg piyasasında yapılan çapraz denetime ilişkin olarak yerinde muayene giderleri hesabından yapılan harcamanın, sadece muayene memurlarının Harcırah Kanununda belirlenen tutarları aşan konaklama gideri farklarından ibaret olmadığı, Bakanlık İl Müdürlüklerince, muayene memurlarının aynı yerde konaklamasının sağlanmasının yanı sıra konaklanan yerin toplantı salonlarının kullanılması ve özel donanımlı denetim araçlarının park edilmesi için 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22 nci maddesinin (d) bendi çerçevesinde otellerden hizmet alımı yapılması şeklinde olduğu görülmüştür.
Diğer yandan, petrol ve lpg piyasasına yönelik çapraz denetimin gerçekleşmesi ile kamu menfaatinin sağlandığı, denetimin gerektirdiği masrafların da İl Müdürlüklerinin yerinde muayene giderleri hesabında biriken kaynaktan karşılandığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla, Bakanlık tarafından gerçekleştirilen çapraz denetime katılan muayene memurlarının konaklama gideri farkları ile denetimin gerektirdiği diğer ihtiyaçların karşılanması için yerinde muayene giderleri hesabından ödenmesi hususunda kamu zararı oluşmadığı görüldüğünden tazmin hükmünün kaldırılması gerekir.”)