İkmal inşaatı kapsamındaki yapım işinde; havalandırma tesisatı imalatına ilişkin olarak yapılmayan bazı iş kalemlerinin bedelinin hakedişten minha edilmemesi;

3- 359 sayılı Ek İlamın 2. maddesinin (C) bendiyle; … yükleniminde bulunan “… Üniversitesi … İkmal İnşaatı İşi”nde; havalandırma tesisatı imalatına ilişkin olarak yapılmayan bazı iş kalemlerinin bedelinin hakedişten minha edilmediği gerekçesiyle … TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

Yukarıda adı geçen sorumlu ve ahiz vekilleri, temyiz dilekçesinde özetle; İlamın 2. maddesinin tüm bentleri için yapmış olduğu genel açıklamalar dışında temyize konu işbu bendi için (yine yukarıda adı geçen sorumlunun kendi iddiaları doğrultusunda) teknik yönden;

Havalandırma Tesisatı İmalatlarından;

Sıra No 1-2:

NO POZ NO YAKLAŞIK MALİYETDE OLUP ÖDEMESİ YAPILAN İŞ KALEMLERİ MİKTARI BİRİMİ B.FİYAT TUTAR

1 261-401 Tek katlı; 0-20 mm kalınlığında bükülebilir borudan hava kanalı yapılması 228 m2 … … TL

2 261-501 Yalıtımlı yarı esnek alüminyumdan hava kanalı yapılması 2163 m2 … … TL

TOPLAM … TL

İhale yaklaşık maliyetine iki tip bükülebilir borudan hava kanalı konulduğunu, …'in havasının sıcak ve nemli olmasından dolayı ısı kaybını azaltmak için … şartlarına uygun ve daha kaliteli izoleli bükülebilir borudan hava kanalı yapılmasına karar verildiğini ve tüm imalatların izoleli alüminyum olarak yapıldığını, yapılan imalatların kalorifer tesisatı-fan coillerinde menfez ile fan coil arasındaki bağlantı hatlarında kullanıldığını,

Yapılan imalat miktarı ve tutarı ise:





NO POZ NO YAPILAN İŞİN CİNSİ MİKTARI BİRİMİ B.FİYAT TUTAR

1 261-501 Bükülebilir Borudan Hava Kanalı (Alüminyum) Tek Kat 7723,13 m2 … … TL

Yukarıda yapılan tespite göre ödenen bükülebilir borudan hava kanalı toplamının farklı iki tip olarak 2391 m2 ve toplam … TL olduğunu, yapılan imalatların ise tek tip ve daha kaliteli olan izoleli alüminyum olup toplam 7.723,13 m2 olduğunu, yapılan iş tutarı ödenenden fazla olduğu halde iş artışı şeklinde bir sonuç doğurmamak ve kamu yararı da düşünülerek denk bir fiyata yakın olduğundan ödeme kalemlerinde bir değişiklik yapılmadığını, işin henüz kesin hesap ve kesin hakediş raporunun yapılmadığını, sistemin sorunsuz olarak çalışmakta olduğunu, …nin hiçbir yerinde eksik imalat bulunmadığını, uygulama projesine dayalı biçimde ihale edilen anahtar teslimi götürü bedel işlerde idarece işin devamı sırasında gerçekleştirilecek proje değişikliklerinin mahiyeti ve sınırlarının tayininin önemli bir tartışma konusunu oluşturmakta olduğunu, konuyu düzenleyen Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 13 üncü maddesinde; “(Değişik: 22.06.2005-25853 R.G/84md): idare sözleşme konusu işlerle ilgili proje vb. teknik belgelerde değişiklik yapılmaksızın işin tamamlanmasının fiilen imkânsız olduğu hallerde işin sözleşmede belirtilen niteliğine uygun bir şekilde tamamlanmasını sağlayacak şekilde gerekli değişiklikleri yapmaya yetkilidir. Yüklenici işlerin devamı sırasında gerekli görülecek bu değişikliklere uygun olarak işe devam etmek zorundadır. Proje değişiklikleri ilk projeye göre hazırlanmış malzemenin terk edilmesi veya değiştirilmesini veya başka yerde kullanılmasını gerektirirse bu yüzden doğacak fazla işçilik ve giderleri idare yükleniciye öder. Proje değişiklikleri işin süresini etkileyecek nitelikte ise yüklenicinin bu husustaki süre talebi de idare tarafından dikkate alınır.” denilmekte olduğunu, Uzman Görüşüne göre de; “Bu çerçevede idare YİGŞ'nin 13 üncü maddesinde öngörülen kurallar dâhilinde teknik gerekçelerini oluşturmak suretiyle projelerde değişiklik yapabilecek ve bu değişiklik bir kısım imalatların yapımından vazgeçilmesi ve/veya yeni bir kısım imalatların yapılması zaruretini ortaya koyabilecektir.” (Yaşar Gök - Yapım Sözleşmeleri Uygulama Esasları - Sayfa 311) denildiği de dikkate alındığında; kamu zararına sebebiyet verilmesi gibi bir durumun oluşmadığını; aksine kamu yararı olduğunu,

Flex -11.60 -7.40 -3.70 ±0.00 +3.70 +7.40 +11.10 +14.80 +18.50 +22.20 TOPLAM

@ 10.2

@12.7

@ 15.2 220 m 170 m 227.5 m 410 m 297.5 m 337.5 m 242.5 m 90 m 95 m 2090 m

@ 16.0

@ 18.0

@20.3 160 m 185 m 162.5 m 272.5 m 85 m 60 m 45 m 112.5 m 107.5 m 20 m 1210 m

@22.9 90 m 122.5 m 120 m 155 m 142.5 m 200 m 160 m 2.5 m 2.5 m 5 m 1000 m

@25.4 140 m 232.5 m 357.5 m 160 m 142.5 m 80 m 95 m 55 m 55 m 300 m 1617.5 m

@28.0 2.5 m 2.5 m

@30.5 280 m 555 m 507.5 m 315 m 122.5 m 85 m 47.5 m 35 m 52.5 m 135 m 2135 m

@31.5

@35.6 10 m 172.5 m 127.5 m 270 m 115 m 107.5 m 40 m 7.5 m 5 m 855 m

@40.6 2.5 m 57.5 m 147.5 m 135 m 77.5 m 125 m 125 m 7.5 m 677.5 m

@45.7 7.5 m 37.5 m 5 m 5 m 55 m





@ 152 mm = 2090 mt = 991.51 m2

@ 203 mm = 1210 mt = 771.27 m2

@ 229 mm = 1080 mt = 719.06 m2

@ 254 mm = 1617.5 mt = 1290.50 m2

@ 280 mm = 2.5 mt = 2.19 m2

@ 305 mm = 2135 mt = 2044.68 m2

@ 356 mm = 855 mt = 955.75 m2

@ 406 mm = 677.5 mt = 863.70 m2

O 457 mm = 55 mt = 78.92 m2

Toplam = 9.642.5 mt = 7.723.13 m2 imalat yapıldığı iddia edilmekte

Sıra No 3:

NO POZ NO YAPILAN İŞİN CİNSİ MİKTARI BİRİMİ B.FİYAT TUTAR

3 262-102 20x30cm’Iik kontrol kapağı çift cidarlı 2,5cm kalınlıkta 330 ad … … TL

TOPLAM … TL

Yapılan imalat miktarı ve tutarı ise:

NO POZ NO YAPILAN İŞİN CİNSİ MİKTARI BİRİMİ B.FİYAT TUTAR

3 262-101 Kontrol kapağı 50x50 155 ad … … TL

Kontrol kapaklarının tavan arasında yapılan cihaz ve armatürlere gerektiğinde müdahale edebilmek için konulduğunu, tavan arasında bulunan fan coil cihazları, vana, pislik tutucu, damper v.s. ve armatürlerin arızaları, bakım ve onarımında gerekli olduğunu, fan coil cihazları gizli tavan tip olduğundan tamamının tavan arasında bulunduğunu, bunlara müdahale için kontrol kapağının (müdahale kapağı) sayıları, ölçüleri ve toplam tutarının yukarıda verildiğini, yapılan imalat tutarı (… TL) ödenen imalat tutarından (… TL) fazla olduğundan iş artışı şeklinde bir sonuç doğurmamak, başa baş denk getirmek kaydı ile orijinal projede ve mahal listesinde yer alan bir kısım imalatların yerine bir arıza anında daha kolay müdahale edebilmek için 20x30 cm yerine 50x50 cm lik müdahale (kontrol kapağı) kapağı yapıldığını, görüldüğü üzere yapılan iş tutarı ödenen iş tutarından fazla olduğu halde iş artış şeklinde bir sonuç doğurmamak ve kamu yararı da düşünülerek denk bir fiyata yakın olduğundan ödeme kaleminde bir değişiklik yapılmadığını, bu konudaki Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükmünün ve Uzman Görüşünün yukarıda Sıra No: 1-2’de belirtildiği gibi olduğunu,

Sıra No 4-5:

NO POZ NO YAPILAN İŞİN CİNSİ MİKTARI BİRİMİ B. FİYAT TUTAR

4 263-104 1.00 m2 ye kadar hava damperi 3 m2 … … TL

5 263-105 1.50 m2 ye kadar hava damperi 2,4 m2 … … TL

TOPLAM … TL



Hava damperleri havalandırma kanal hatlarının ayırım noktalarına hava debilerini ayarlamak için konulduğunu, havalandırma tesisatının proje revizyonu sonucu değiştiğini, bu değişiklik sonucunda hava damperlerinin ölçüsünün de değiştiğini, revize sonucu yapılan hava damperlerinin cinsleri, miktarları ve tutarının aşağıda belirtildiğini, sistemin sorunsuz çalışmakta olduğunu,

NO POZ NO YAPILAN İŞİN CİNSİ MİKTARI BİRİMİ B.FİYAT TUTAR

6 263-104 1.00 m2 ye kadar hava damperi 7,95 m2 … … TL

Görüldüğü üzere yapılan imalat tutarı ödenen imalat tutarından fazla ve çok yakın olduğundan iş artışı şeklinde bir sonuç doğurmamak başa baş denk getirmek ve kamu yararı düşünülerek ödeme kaleminde değişiklik yapılmadığını, bu konudaki Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükmünün ve Uzman Görüşünün yukarıda Sıra No: 1-2’de belirtildiği gibi olduğunu,

Sıra No 6-7-8:

NO POZ NO YAPILAN İŞİN CİNSİ MİKTARI BİRİMİ B.FİYAT TUTAR

6 263-302 0.25 m2ye kadar contalı alüminyum hava damperi 2,66248 m2 … … TL

7 268-109 Kanat araları ayarlanır tip boyun çapı" 24 60cm'ye kadar 10 ad … … TL

8 268-309 Boyun Çapı 60 cm ye kadar anemostad damperi 10 ad … … TL

TOPLAM … TL

Yukarıda belirtilen iş kalemlerinin havalandırma tesisatında kullanıldığını, contalı alüminyum hava damperinin laminerli hava damperi olarak Ameliyathane bölümünde kullanıldığının görüleceğini, kanat araları ayarlanabilir anemostad damperleri kanalların üfleme ve emiş hatlarında kullanıldığını, anemostad damperinin ise hava debisinin ayarı için kullanılmakta olup hava debisi ayarının hava kanalı üzerindeki hava damperinden yapılması nedeniyle projesine uygun olarak yapıldığını, sistemin uzun süredir çalışmasına rağmen hiçbir sıkıntı yaşanmadığını, işin henüz kesin hesap, kesin kabul ve kesin hakediş raporunun yapılmadığını,

Yapılan İmalatların cinsleri, miktarları ve tutarları ise:

NO POZ NO YAPILAN İŞİN CİNSİ MİKTARI BİRİMİ B.FİYAT TUTAR

6 263-302 0.25 m2 ye kadar contalı alüminyum 4 m2 … … TL

7 268-109 Kanat aralan ayarlanır anemostat 50x50 10 ad … … TL

Yapılan imalat tutarı ile ödenen imalat tutarı arasında çok fark olmadığını, iş artışı şeklinde bir sonuç doğurmamak, başa baş denk getirmek ve kamu yararı da düşünülerek ödeme kalemlerinde bir değişiklik yapılmadığını, bu konudaki Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükmünün ve Uzman Görüşünün yukarıda Sıra No: 1-2’de belirtildiği gibi olduğunu, yukarıda yapılan açıklamalar ve mevzuat hükümleri gereği yapılan iş kalemlerinin ödenmesinde kamu zararı olmadığını; aksine kamu yararı olduğunu, eğer bütün kalemler için ayrı ayrı artan ve azalan imalat metrajı yapılacak olması durumunda bu metrajlardan dolayı iş kalemi değişikliği ve fiyat değişikliğinin söz konusu olacağını ve % 10 artış oranının aşılması halinde işin tamamlanamayacağını ve tasfiye olabileceğini,

Sıra No 9-32:

NO POZ NO YAKLAŞIK MALİYETDE OLUP ÖDEMESİ YAPILAN İŞ KALEMLERİ VE TUTARLARI MİKTARI BİRİMİ B.FİYAT TUTAR

9 ÖBF-H001 A.K.D. Açma kapama Damperi (On-Of) 10x10 cm 2 ad … … TL

10 ÖBF-H002 A.K.D. Açma kapama Damperi (On-Of) 15x10 cm 17 ad … … TL

11 ÖBF-H003 A.K.D. Açma kapama Damperi (On-Of) 15x15 cm 11 ad … … TL

12 ÖBF-H004 A.K.D. Açma kapama Damperi (On-Of) 15x20 cm 1 ad … … TL

13 ÖBF-H005 A.K.D. Açma kapama Damperi (On-Of) 20x10 cm 1 ad … … TL

14 ÖBF-H006 A.K.D. Açma kapama Damperi (On-Of) 20x15 cm 84 ad … … TL

15 ÖBF-H007 A.K.D. Açma kapama Damperi (On-Of) 20x20 cm 12 ad … … TL

16 ÖBF-H008 A.K.D. Açma kapama Damperi (On-Of) 20x30 cm 1 ad … … TL

17 ÖBF-H009 A.K.D. Açma kapama Damperi (On-Of) 20x40 cm 1 ad … … TL

18 ÖBF-H010 A.K.D. Açma kapama Damperi (On-Of) 25x15 cm 1 ad … … TL

19 ÖBF-H011 A.K.D. Açma kapama Damperi (On-Of) 25x20 cm 9 ad … … TL

20 ÖBF-H012 A.K.D. Açma kapama Damperi (On-Of) 25x25 cm 15 ad … … TL

21 ÖBF-H013 A.K.D. Açma kapama Damperi (On-Of) 30x15 cm 1 ad … … TL

22 ÖBF-H014 A.K.D. Açma kapama Damperi (On-Of) 30x25 cm 1 ad … … TL

23 ÖBF-H015 A.K.D. Açma kapama Damperi (On-Of) 30x30 cm 10 ad … … TL

24 ÖBF-H016 A.K.D. Açma kapama Damperi (On-Of) 30x35 cm 2 ad ... .. TL

25 ÖBF-H017 A.K.D. Açma kapama Damperi (On-Of) 35x25 cm 1 ad … … TL

26 ÖBF-H018 A.K.D. Açma kapama Damperi (On-Of) 35x30 cm 1 ad … … TL

27 ÖBF-H019 A.K.D. Açma kapama Damperi (On-Of) 35x35 cm 2 ad … … TL

28 ÖBF-H020 A.K.D. Açma kapama Damperi (On-Of) 35x40 cm 4 ad ... … TL

29 ÖBF-H021 A.K.D. Açma kapama Damperi (On-Of) 40x25 cm 1 ad … … TL

30 ÖBF-H022 A.K.D. Açma kapama Damperi (On-Of) 40x30 cm 2 ad ... … TL

31 ÖBF-H023 A.K.D. Açma kapama Damperi (On-Of) 40x40 cm 21 ad … … TL

32 ÖBF-H024 A.K.D. Açma kapama Damperi (On-Of) 50x40 cm 1 ad … … TL

TOPLAM 202 ... TL

Son revize projeye göre yapılıp yerlerine takılan iş kalemleri cins, miktar ve tutarları:

NO POZ NO YAPILAN İŞİN CİNSİ MİKTARI BİRİMİ B.FİYAT TUTAR

10 ÖBF-H002 A.K.D. Açma kapama Damperi (On-Of) 15x10 cm 9 ad … … TL

11 ÖBF-H003 A.K.D. Açma kapama Damperi (On-Of) 15x15 cm 8 ad … … TL

14 ÖBF-H006 A.K.D. Açma kapama Damperi (On-Of) 20x15 cm 69 ad … … TL

15 ÖBF-H007 A.K.D. Açma kapama Damperi (On-Of) 20x20 cm 7 ad ... … TL

17 ÖBF-H009 A.K.D. Açma kapama Damperi (On-Of) 20x40 cm 1 ad … … TL

19 ÖBF-H011 A.K.D. Açma kapama Damperi (On-Of) 25x20 cm 1 ad … … TL

23 ÖBF-H015 A.K.D. Açma kapama Damperi (On-Of) 30x30 cm 2 ad … … TL

25 ÖBF-H017 A.K.D. Açma kapama Damperi (On-Of) 35x25 cm 1 ad .. … TL

TOPLAM 98 .. TL





HAKEDİŞTEN MİNHA EDİLEN (A.K.D) Açma Kapama (On-Off) Damperleri:

NO POZ NO YAPILAN İŞİN CİNSİ MİKTARI BİRİMİ B.FİYAT TUTAR

9 ÖBF-HOOl A.K.D. Açma kapama Damperi (On-Of) 10x10 cm 4 ad … … TL

10 ÖBF-H002 A.K.D. Açma kapama Damperi (On-Of) 15x10 cm 10 ad … … TL

11 ÖBF-H003 A.K.D. Açma kapama Damperi (On-Of) 15x15 cm 5 ad … … TL

12 ÖBF-H004 A.K.D. Açma kapama Damperi (On-Of) 15x20 cm 8 ad … … TL

13 ÖBF-H005 A.K.D. Açma kapama Damperi (On-Of) 20x10 cm 1 ad … … TL

14 ÖBF-H006 A.K.D. Açma kapama Damperi (On-Of) 20x15 cm 36 ad … … TL

15 ÖBF-H007 A.K.D. Açma kapama Damperi (On-Of) 20x20 cm 8 ad … … TL

16 ÖBF-H008 A.K.D. Açma kapama Damperi (On-Of) 20x30 cm 1 ad … … TL

19 ÖBF-HOll A.K.D. Açma kapama Damperi (On-Of) 25x20 cm 1 ad … … TL

20 ÖBF-H012 A.K.D. Açma kapama Damperi (On-Of) 25x25 cm 7 ad … … TL

21 ÖBF-H013 A.K.D. Açma kapama Damperi (On-Of) 30x15 cm 1 ad … … TL

22 ÖBF-H014 A.K.D. Açma kapama Damperi (On-Of) 30x25 cm 2 ad … … TL

23 ÖBF-H015 A.K.D. Açma kapama Damperi (On-Of) 30x30 cm 4 ad … … TL

24 ÖBF-H016 A.K.D. Açma kapama Damperi (On-Of) 30x35 cm 3 ad … … TL

28 ÖBF-H020 A.K.D. Açma kapama Damperi (On-Of) 35x40 cm 4 ad … … TL

29 ÖBF-H021 A.K.D. Açma kapama Damperi (On-Of) 40x25 cm 2 ad … … TL

30 ÖBF-H022 A.K.D. Açma kapama Damperi (On-Of) 40x30 cm 3 ad … … TL

31 ÖBF-H023 A.K.D. Açma kapama Damperi (On-Of) 40x40 cm 9 ad … … TL

32 ÖBF-H024 A.K.D. Açma kapama Damperi (On-Of) 50x40 cm 1 ad … … TL

33 ÖBF-H025 A.K.D. Açma kapama Damperi (On-Of) 20x25cm 5 ad … … TL

MİNHA EDİLEN TOPLAM 115 … TL

NOT: Minha edilen (A.K.D) Açma Kapama (On-Off) damperleri indirimli (tenzilatlı %25,21) birim fiyatlarından hesap edilmiştir. Hakedişten düşülen (A.K.D) Açma Kapama (On-Off) damperleri ise yaklaşık maliyetteki tenzilatsız birim fiyatlardan minha edilmiştir.

Açma-Kapama (On-Off) damperlerin minha edilen toplamının … TL olduğunu, bu minha edilen tutarın hakediş sayfasında açıkça görüleceğini, yaklaşık maliyette olup ödemesi yapılan toplam (A.K.D) Açma Kapama (On-Off) Damperi toplam tutarının … TL olduğunu, proje revizyonu sonucu yapılan (A.K.D) Açma Kapama (On-Off) Damperleri toplam tutarının … TL olduğunu, proje revizyonu sonucu yapımından vazgeçilen ve hakedişte minha edilen (A.K.D) Açma Kapama (On-Off) Damperlerinin toplam tutarının … TL olduğunu, toplam ödenen tutarın … TL olduğunu, hakedişte düşülen ve yapılan tutar toplamının …+… = … TL olduğunu, yapılan ve hakedişten minha edilen iş kalemlerinin tutarı ödenen hakediş tutarından fazla olmasına rağmen iş artışı şeklinde bir sonuç doğurmamak, başa baş denk getirmek ve kamu yararı da düşünülerek ödeme kalemlerinde bir değişiklik yapılmadığını, işin henüz kesin hesap, kesin kabul ve kesin hakediş raporunun yapılmadığını, bu konudaki Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükmünün ve Uzman Görüşünün yukarıda Sıra No: 1-2’de belirtildiği gibi olduğunu, yukarıda yapılan açıklamalar ve mevzuat hükümleri gereği yapılan iş kalemlerinin ödenmesinde kamu zararı olmadığını; aksine kamu yararı olduğunu,

Sıra No 33-34:

No Poz No Yapılan İşin Cinsi Miktarı Birim Birim Fiyat Tutarı

33 ÖBF-H113 Hepa Filitre 61,5*61,5*7,8 1,00 Ad … …

34 ÖBF-H114 Hepa Filitre 61,5*61,5*15 6,00 Ad … …

TOPLAM …

Yapılan revizyon proje sonucu amaliyathane sayısı 14 iken 15 adete çıktığını, ihale projesinde tüm amaliyathaneler laminer flow iken, revizyon projede 5 adet ameliyathanede Laminer flow, 10 adet ameliyathanede ise hepa filitre kullanıldığını, dolayısıyla hepa filitre sayı ve özelliklerinin değiştiğini, yukarıda özellikleri belirtilen hepa filitrelerin revize projede olmadığından yapılamadığını, ancak; hepa filitre 61,5*61,5*7,8 yaklaşık maliyette 1 adet olup, 1 ad ödendiğini ancak sonraki hakedişte minha edildiğini, yani ödeme yapılmadığını, hepa filitre 61,5*61,5*7,8 yaklaşık maliyette 6 adet olup,6 adet ödendiğini, ancak sonraki hakedişte 3 adedinin minha edildiğini, onun yerine revize projeye uygun hepa filitre konulduğunu, toplam 430 adet hepa filitre kullanılarak son revize projeye göre sistemin tamamlandığını ve sorunsuz ve eksiksiz çalışmakta olduğunu, hepa filitre takılmamış yer bulunmadığını, zaten 1 adet eksik olsa dahi, ameliyathanenin hizmet vermesinin mümkün olmadığını, iş artışı yapılmaması ve kamu yararı da düşünülerek, denk bir fiyata yakın olduğundan ödeme kaleminde bir degişiklik yapılmadığını, yaklaşık maliyette olmayan iş kalemleri için, işin yapıldığı yıl fiyatları ile fiyatının belirlenmesi gerektiğini, yaklaşık maliyetteki fiyatların 2009 yılı fiyatları olduğunu, 2013 yılındaki fiyatların doğal olarak yüksek olacağını, bu nedenle iş kalemlerinde bir değişiklik yapılmadığını, İdarenin iş artışı şeklinde bir sonuç doğurmamak, baş başa denk getirmek kaydı ile orijinal projede ve mahal listesinde yer alan bir kısım imalatların yerine revize projeye uygun olarak imalatları yaptırdığını, işin kesin hesabı, kesin kabulü ve kesin hakediş raporunun henüz yapılmadığını, bu konudaki Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükmünün ve Uzman Görüşünün yukarıda Sıra No: 1-2’de belirtildiği gibi olduğunu, yukarıda yapılan açıklamalar ve mevzuat hükümleri gereği yapılan iş kalemlerinin ödenmesinde kamu zararı olmadığının görüleceğini,

Sıra No 35, 41, 42:

NO POZ NO YAPILAN İŞİN CİNSİ MİKTARI BİRİMİ B.FİYAT TUTAR

35 ÖBF-H115 Hepa Filitre Menfezi svvirt difizör 30*30 158 ad … … TL

41 ÖBF-H146 Siwirt Difizör (50*44) 15 ad … … TL

42 ÖBF-H147 Sivvirt Difizör (50*50) 7 ad .. … TL

ÖBF-115 Hepa filitre menfezi, swirt diüzörlerin hepa filitre takılan yerlerde hepa filitrelerle birlikte kullanıldığını, yerinde yapılmış imalatların ölçüm ve sayımı sonucu 158 adet hepa filitre menfezi swirt difizör (30*30)’ün yapıldığının tespit edildiğini ÖBF-146 swirt difizör (50*44)’ün ise hakedişten tamamı (15 adet) yaklaşık maliyetteki indirimsiz fiyattan minha edildiğini ve toplam … TL hakedişten düşüldüğünü, ÖBF-147 Swirt Difizör (50*50)’ün proje revizyonu sonucu kare anemostata dönüştürüldüğünü, 1 adet anemostadın fiyatının … TL olup, toplam tutarının ise 7*… TL = … TL olduğunu, sonuç olarak; yaklaşık maliyette olup ödemesi yapılan iş kalemleri toplamının … TL olduğunu, yapılan ve hakedişten düşülen iş kalemleri toplamının ise;

Poz No Yapılan İşin Cinsi Miktarı Birim Birim

Fiyat Tutarı

ÖBF-H115 Hepa Filitre Menfezi svvirt difizör (30*30) 158,00 Ad … …

ÖBF-H146 Sivvirt difizör (50*44) tamamı hk ten düşülmüştür 15,00 Ad … …

ÖBF-H147 Sivvirt difizör,kare anemostada dönüştürülmüştür 7,00 Ad … …

TOPLAM …

Yukarıda belirtilen iş kalemleri …nin Ameliyathane veya Yoğun Bakım bölümlerinde kullanılmakta olduğunu, bu imalatların eksik yapılmasının mümkün olmadığını, tüm imalatların son revize projeye uygun olarak yerlerine takılmış olup, Ameliyathane ve Yoğun Bakım ünitelerinin 3-4 yıldır sorunsuz hizmet vermekte olduğunu, iş artışı yapılmaması ve denk bir fiyata yakın olduğundan ödeme kalemlerinde bir değişiklik yapılmadığını, proje revizyonu sonucu hepa filitrelerin sayılarının arttığını, hepa filitrelere bağlı olarak filitre swirt difizörler ve hepa filitre kare anemostat sayılarının arttığını, yüklenici firmaların sözleşme bedeli içerisinde olmayan imalatlar için yeni birim fiyat istemekte olduklarını, burada kamu yararı düşünülerek iş kaleminde değişiklik yapılmadığını, İdarenin iş artışı şeklinde bir sonuç doğurmamak, başa baş getirmek kaydı ile orijinal projede ve mahal listesinde yer alan bir kısım imalatların yerine bu fiyata yakın olduğundan ödeme kaleminde bir değişiklik yapılmadığını ve orijinal projede ve mahal listesinde yer alan bir kısım imalatların yerine revize projeye uygun olan imalatları yaptırdığını, bu konudaki Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükmünün ve Uzman Görüşünün yukarıda Sıra No: 1-2’de belirtildiği gibi olduğunu, yukarıda yapılan açıklamalar ve mevzuat hükümleri gereği yapılan iş kalemlerinin ödenmesinde kamu zararı olmadığının görüleceğini, yukarıda yapılan açıklamalar ve mevzuat hükümleri gereği yapılan iş kalemlerinin ödenmesinde kamu zararı olmadığının görüleceğini,

Sıra No 36-39:

Yaklaşık maliyette olup ödemesi yapılan iş kalemleri ve tutar:

No Poz No Yapılan İşin Cinsi Miktarı Birim Birim

Fiyat Tutarı

36 ÖBF-H116 Hepa Filitre Menfezi kare anemostat (35*35) 35 Ad … …

37 ÖBF-HU7 Hepa Filitre Menfezi kare anemostat (50*50) 62 Ad … …

38 ÖBF-H118 Hepa Filitre Menfezi kare anemostat (60*60) 15 Ad … …

39 ÖBF-H119 Hepa Filitre Menfezi svvirt difizör (62,5*62,5) 6 Ad … …

TOPLAM ..

Yukarıda belirtilen iş kalemlerinin projesine göre yaklaşık maliyete konulduğunu, başlangıçta görülmeyen sözleşmenin uygulanması aşamasında ortaya çıkan eserin fonksiyonelliği açısından zaruret arz eden yeni teknolojiler, ihtiyacın değişimi ve gelişimi, enerji verimliliği yönetmeliği, yangın yönetmeliği değişikliği nedeni ile projede kapsamlı değişiklik yapıldığını, yapılan revize projesi ile yukarıdaki iş kalemlerinde de değişiklik olduğunu, 290 olan hepa filitre sayısının bazı ameliyathanelerin laminer flowdan vazgeçilerek hepa filitreli sisteme dönmesi, ilave yoğun bakım ünitelerinin yapılması gibi, nedenlerle 430 adete yükseldiğini, hepa filitre sayısına parelel olarak hepa filitre menfezi kare anemostatlarda ebat ve miktar değişikliği olduğunu, hepa filitre kare anemostatların tamamının değişen hepa filitre ebatlarına uygun olarak hepa filitre menfezi kare anemostatı (50*50cm) olduğunu, bu konudaki Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükmünün ve Uzman Görüşünün yukarıda Sıra No: 1-2’de belirtildiği gibi olduğunu,

Yapılan imalatlar ise:

Poz no Yapılan İşin Cinsi Miktarı Birim Birim

Fiyat Tutarı

ÖBF-H117 Hepa Filitre Menfezi kare anemostat (50*50) 118 Ad … ..

Yukarıda belirtilen iş kalemlerinin … binasının Ameliyathane, Yoğun Bakım üniteleri gibi hassas birimlerde kullanılmakta olduğunu, bunlardan bir tanesinin dahi eksik kullanılmasının mümkün olmadığını, … binasının 2014 yılından beri sorunsuz olarak hizmet vermekte olduğunu, işin henüz kesin hesap, kesin kabul ve kesin hakediş raporunun düzenlenmediğini, iş artışı yapılmadığını ve denk bir fiyata yakın olduğundan ödeme kalemlerinde bir değişiklik yapılmadığını, İdarenin iş artışı şeklinde bir sonuç doğurmamak, baş başa denk getirmek kaydı ile orijinal projede ve mahal listesinde yer alan bir kısım imalatların yerine revize projeye uygun olan imalatları yaptırdığını, yukarıda yapılan açıklamalar ve mevzuat hükümleri gereği yapılan iş kalemlerinin ödenmesinde kamu zararı olmadığını; aksine kamu yararının olduğunu,

Sıra No 40, 43:

Yaklaşık maliyette olup ödemesi yapılan iş kalemleri ve tutar:

No Poz No Yapılan işin Cinsi Miktarı Birim Birim

Fiyat Tutarı

40 ÖBF-H120 HP1 ve HP2 Hava perdesi (Elektrikli ısıtıcılı) 2 Ad … …

43 ÖBF- Kapı Transfer menfezi ( 60*40 ) 54 Ad … …

TOPLAM …

TL

ÖBF-120 HP1, HP2 Hava perdesi (Elektrikli ısıtıcı)’nin yaklaşık maliyette olup yapılması için marka araştırması yapıldığını, ancak iş atışı oranının (%10) aşılması nedeni ile yapımından vazgeçildiğini, Borçlar Kanununun 359 uncu maddesi nedeniyle ödemesinin yapıldığını, ancak kesin hesabın yapılmadığını, sözleşmenin 33. Maddesinde yer alan;

“Hüküm bulunmayan haller

33.1. Bu sözleşme ve eklerinde hüküm bulunmayan hallerde ilgisinne göre 4734 sayılı kanun ve 4735 sayılı kanun hükümleri ve kanunlarda hüküm bulunmaması halinde ise Borçlar kanunu hükümleri uygulanır.

Öte yandan 4735 sayılı Kanunun 36 ncı maddesindeki “Bu kanunda hüküm bulunmayan hallerde Borçlar kanunu hükümleri uygulanır" hükmünün delaletiyle gözetilmesi gereken Borçlar Kanununun 365 inci maddesinin son fıkrasında götürü bedel taahhütler açısından getirilen "Yapılacak şey evvelce tahmin edilen miktardan daha az bir say (emek) ile vücuda gelmiş ise iş sahibi bedeli tamamen vermeye mecburdur.”

Hükmünün de bu düşünceyi destekler mahiyette olduğunu, söz konusu imalatın ödenip ödenmeyeceği konusunda tereddüt hâsıl olduğunu,

ÖBF- Kapı Transfer Menfezi (60*40) Bu iş kaleminin ihale projesinde ve yaklaşık maliyette yer almadığını, mahal listesinde olmadığı için teknik şartnamede de olmadığını, proje revizyonu sonrasında yapılmasının düşünüldüğünü, kapıların yapılması esnasında tasarımının düşünüldüğünü, yapılmasından son anda vazgeçildiğinin tespit edildiğini, kesin hesap, kesin kabul ve kesin hakediş raporu tanzim edilmediği için kamu zararının kesinleşmediği düşüncesinde olduğunu, Y.İ.G.Ş.’nin 41 inci maddesine göre; kesin hesapların ve kesin kabul tutanağının idarece onaylanmasından sonra bunlara ilişkin onay tarihlerinin sonucundan başlamak üzere en çok otuz gün içinde iderece onaylanmış kesin hesaplara dayalı olarak, yapı denetim görevlisi tarafından kesin hakediş raporu düzenlenmesi gerektiğini, başka ifade ile kesin hakediş raporunun, kesin hesapların ve kesin kabulün onaylanmasından sonra düzenlendiğini, hesap kesme işlemlerinde gerçekleştirilen bütün işlerin kesin hakediş raporuna geçirilen bedelinden iş sırasında geçici hakediş raporları ile ödenen miktarların düşülmekte ve daha sonra 40 ıncı madde de açıklanan geçici hakediş ödeme usulleri çerçevesinde, hakedişe yapılan ek ve kesintilerden sonra kalan tutarın yüklenici veya vekiline ödendiğini, nihayet kesin hakediş raporuna dayalı hesap kesme işlemi sonucunda yüklenicinin idareye borçlu kaldığı takdirde, borcun genel hükümlere göre tasfiye edildiğini, bir başka ifade ile yüklenicinin borcunun olup olmadığı kesin hakediş raporunun düzenlenmesi ile ortaya çıktığını, konu ile ilgili yargı kararlarına bakılacak olursa;

“İdare ile yüklenici arasındaki bedel uyuşmazlığının işin kesin hesabına bakılarak çözümlenmesi, kesin hesap çıkartılmamış ise taraflardan anlaşamadıkları konular sorularak ve sözleşme dışı işlerin yapılıp yapılmadığı da araştırılarak kesin hesabın çıkartılması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.” (Yargıtay 15. HD 17.5.2004 T 2003/5829 E),

“Yapıldığı halde geçici hakediş raporuna girmeyen imalatlarla ilgili olarak her aşamada talepte bulunulabilir İmalat miktarları konusunda usulüne uygun itiraz şartı aranmaz.” (Yargıtay 15. HD 19.10.2004 T 2004/8316 E)

Kararlarının bulunduğunu,

Sıra No 44:

NO POZ NO YAPILAN İŞİN CİNSİ MİKTARI BİRİMİ B.FİYAT TUTAR

44 ÖBF Klima Santrali Oransal Mukayese Hesabı 1 Grup … …TL

İlamda; yapılan proje revizyonu sonucunda bazı klima santrallerinin kapasite değişimlerinin mukayeseli keşfe yansımadığı ve böylece kamu zararı olduğunun belirtildiğini, klima santralleri oransal mukayese tablosu incelemesinde klima santrallerindeki debibasınç (kapasite-m3/h) ve sayı değişikliğinin mukayeseli keşfe yansımadığını, bundan dolayı İdarenin fazla ödeme yaptığı ve kamu zararı olduğunun iddia edildiğini, bu iddianın yapılmış olan oranlama tablosuna dayandırıldığını, bu oranlama ile fiyat tespitinin teknik olarak mümkün olmadığını, oysa bu konuda ne doğru, ne ters orantı, ne lineer artış nede lineer azalıştan bahsetmenin doğru olmadığını, belirlenen fiyatların gerçek fiyatlar olmayıp 2009 yılında proje firması tarafından belirlenmiş fiyatlar olduğunu, kapasite değişiklik oranını fiyat oranı gibi kullanmanın ve hükme varmanın doğru olmayacağının açık olduğunu, çünkü revize proje ile Ana Mutfak santralleri ve Labaratuar santralleri (4 adet) toplam 7 santralin ısı geri kazanımlı düşünülmediğini ve diğer tüm santrallerin % 100 taze hava+ısı geri kazanımlı olarak tasarlandığını, tüm hijyenik santrallere frekans invertörü eklendiğini, santral mukayeselerinin sadece vantilatör ve aspiratör hava debileri dikkate alınarak yapıldığını, santralin diğer önemli teknik özellikleri (ısıtıcı ve soğutucu bataryalarının gücü (kw), ısı geri kazanım, frekans invertörü, kullanılan fan tipleri v.s.’nin dikkate alınması ve hesabın buna göre yapılması gerektiğini, aynı debi ve basınçta fanları olan 2 santralin ısıtma-soğutma serpantinlerinin m2 yüzey alanları farklı olduğundan fiyatlarının da farklı olduğunu, yaklaşık maliyette belirtilen fiyatların 2009 yılında proje firması tarafından belirlenen fiyatlar olduğunu, proje revizyonunun 2012 yılında yapıldığını, proje revizyonu sonucu çap ve kapasitesi değişen tüm santraller ile yeni ilave edilen santrallerin fiyatlarının 2012 yılı fiyatlarına göre tespit edilmesinin gerektiğini, Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 23 üncü maddesinde;

“Yeni Birim Fiyatın tesbitinde iş kalemi veya iş grubunun niteliğine göre aşşağıdaki analizlerden biri kullanılır.

a) Yüklenicinin birim fiyatlarının tespitinde kullanarak teklifin ekinde idareye verdiği yeni iş kalemiyle ilgili benzerlik gösteren iş kalemlerine ait analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler.

b) İdare veya diğer idarelerde mevcut olan ve yeni iş kalemine benzerlik gösteren iş kalemlerine ait analizler.

c) Yeni iş kaleminin yapılması tutulacak pursantajla tesbit edilecek malzeme miktarları ile işçi ve makinelerin çalışma saatleri esas alınarak tutulacak analizler.

(Değişik :22.06.2005 -25853 R.G/85 Md)

İşin niteliğine uygun olarak yukarıdaki analizlere kaynakların verimli kullanılması gözetilerek aşağıdaki rayiçlerden biri uygulanır.

1- Yüklenicinin teklifinin ekinde idareye verdiği teklif rayiçler.

2- İdare veya diğer idarelerde mevcut diğer rayiçler.

3- İdarenin veya diğer idarelerin sözleşmeye bağladığı benzer yapım işlerinde ortaya çıkan fiyatlar.

4- İdarece kabul edilmek şartı ile uygulama ayına ait Ticaret veya Sanayi Odasınca onaylanmış yerel rayiçleri.”

Denildiğini, İdarenin Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 23 üncü maddesinin (b) bendinde belirtilen ve idarede veya diğer idarede mevcut olan yeni iş kalemine benzerlik gösteren iş kalemlerine ait analizi kullandığını, yaklaşık maliyetteki birim fiyatların 2009 yılı fiyatları olduğunu, uygulama yılı 2012 olmasına rağmen kamu yararı düşünülerek 2009 yılında tespit edilen fiyatlardan % 25,21 daha düşülerek ödeme yapıldığını, eğer 23 üncü maddenin (Değişik: 22.06.2005 -25853 R.G/85 Md) 4 üncü bendi hükmüne göre ödeme yapılması durumunda uygulama ayına ait rayiçler + % 25 müteahhit karı ve genel gider eklenerek bulunacak fiyatların ödenen fiyatların çok üstünde olacağının açıkça görülebileceğini, sözleşme dışında imalatların birim fiyatlarının tespitinin yüklenici ile birlikte Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükmü gereği yapılmakta olduğunu, fiyat belirlemede idarenin tek taraflı tasarrufunun yasal olarak mümkün olmadığını, İdarenin piyasadan teklif aldığını, verilen tekliflerin ödenen tutardan fazla olduğu ve iş artışı şeklinde bir sonuç doğurmamak, başa baş denk getirmek kaydı ile ödeme yapılarak kamu yararı sağlandığını, ödeme kalemlerinde dikkate alınması gerekenin proje müellifinin dizayn/tasarımı şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği olduğunu, yani mahallerin ısıtma-soğutma ve havalandırma ihtiyaçlarının proje raporunda temel alınan şartlara göre karşılanıp karşılanmadığı olduğunu, … inşaatında gerekli tüm santrallerin tesis edilmiş olup proje müellifinin dizayn/tasarım şartlarının teknik olarak sağlandığını, işletmede olan bu …nin herhangi bir mahallinde ısıtma-soğutma-havalandırma konusunda bir eksik, kusur, yanlış olmadığını, bu konuda İdarenin bir tespiti ve beyanının söz konusu olmadığını, bu Konuda geçici kabul tutanaklarında da herhangi bir not bulunmadığını, ihaleden sonra yani sözleşmenin uygulanması sırasında yapılan proje revizyonu sonucu bazı santrallerin debilerinde düşme veya artış olduğunu, bu değişikliği “anahtar teslimi götürü bedel” kapsamında değerlendirmenin daha doğru olacağını, bu konuda Yüksek Fen Kurulu Kararında;

“4734 Sayılı kamu ihale Kanunu uyarınca “Anahtar Teslimi Götürü Bedel” esasıyla ihale edilen işlerde Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 22 nci Maddesine uygun olarak iş artışı meydana gelmesi durumunda 23 ncü maddede bir hüküm olmadığı ileri sürülerek bu artışa karşılık gelen imalatların bedellerinin nasıl belirleneceği sorulmaktadır.

Sözleşmede bulunmayan işlerin birim fiyatların tespitine ilişkin 23. maddenin (a) fıkrasında belirtilen koşullarda birim fiyat teklif almak suretiyle yapılan ihalelerde yeni iş kalemleri bedellerinin (b) fıkrasında bu şartnamenin 22. maddesine göre sözleşme kapsamında yaptırılacak ilave işlerin bedellerinin işin Anahtar Teslimi Götürü Bedel veya Birim fiyat Teklifi almak sureti ile yaptırılmasına bağlı olmaksızın yüklenici ile birlikte 23. maddede belirtilen usuller çerçevesinde tespit edilen yeni birim fiyatlar üzerinden yükleniciye ödeneceği hüküm altına alınmıştır.

Buna göre ilave işler bedellerinin 23. Maddenin takip eden fıkralarında belirtilen şekilde işlem sırası gözetilmesi ve idarenin yüklenici anlaşması suretiyle belirlenebileceği görüşüne varılmıştır.” (30.03.2004 Tarih ve B.09.0.YFK.0.00.00/6-5/421 Sayılı Görüşü)

Denildiğini, işlem sırası gözetilmesi ve Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 23 ncü maddesinde yapılan 22.06.2005 tarihli değişiklikle uygulanacak analiz ve rayiçler konusundaki öncelik sıralamasının kaldırıldığını, herhangi birisi kullanılmak suretiyle yeni birim fiyat oluşturulmasına imkân sağlandığını yukarıda yapılan açıklamalar ve mevzuat hükümleri gereği İdare ile yüklenicinin anlaşarak yapılan iş kalemlerinin ödeme kalemlerinde bir değişikliğe gitmediğini

Dile getirmişlerdir.

Başsavcılık mütalaası, yukarıda işbu tutanağın 1. maddesinde İlamın 2. maddesinin (A) bendine ilişkin mütalaada belirtildiği gibidir.

İşbu dosyayla duruşma talebinde bulunan sorumlu …, fer’i müdahale talebi üzerine duruşmaya katılmasına izin verilen ahiz …’yi temsilen … ve …, sorumlu ve ahiz vekili olarak Av. … ve yine sorumlu vekili olarak Av. … ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Sorumluluk Yönünden İnceleme:

Yukarıda işbu tutanağın 1. maddesinde (İlamın 2-A maddesine yönelik) Sorumluluk Yönünden İnceleme Bölümünde yapılan açıklamalar bu madde için de geçerlidir.

Konunun Esası Yönünden İnceleme:

(Ek) İlamda tazmin hükmü, Sayıştay Başkanlığınca görevlendirilen bilirkişilerce hazırlanan 18.05.2015 tarihli Bilirkişi Raporunun “B-Makine Tesisat” bölümündeki “İdare yetkilileri ile birlikte tutanak altına alınan projede havalandırma tesisatı kapsamında yapılması öngörülen 46 adet iş kaleminin yerinde yapılan sayımı sonucunda bu imalatların eksik yapıldığı veya hiç yapılmadığı” tespiti üzerine kurulmuş, kimi iş kalemlerinin (sıra no: 2, 3, 5, 6, 8, 37, 38-40, 46) yerine uygulanması esnasında boyutlarının, kullanılan malzemelerin ve/veya sayılarının değiştiği; bu iş kalemleri projede belirtilen ölçülerde, niteliklerde ve sayılarda yapılmamış olsa da bu kalemlerin başka imalatlar ve malzemeler ile ikame edildiği; fiilen yapılan bu imalatların toplam tutarının, yapımından vazgeçilen imalat tutarlarından daha yüksek olduğu belirtilmiş olmasına rağmen (sorgu aşamasındaki) bu savunmayla projede belirlendiği şekliyle yapılmadığının kabul edilmiş olduğu, Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Sözleşme ve eklerine uymayan işler” başlıklı 23 üncü maddesindeki “sözleşme ve eklerine uygun olarak yapılmayan ancak yeni durumları idare tarafından kabul edilen işlerin bedellerinin işin boyutları, malzemesi, emeğin değerine göre hesaplanarak ödenmesi gerektiği” hükmüne göre de kesinti yapılması gerektiği, savunmada yapılmamaları nedeniyle kesin hakedişten düşülmesi gerektiği ifade edilen imalatların (sıra no: 7, 9, 10, 35, 36, 41,42, 43-44, 45) bedellerinin 5018 sayılı Kanunun 71 inci maddesi kapsamında kamu zararı oluşturduğu ve son olarak bir kısım imalatın (sıra no: 11-34) bilirkişi raporunun aksine revize projeye uygun olarak yapıldığı belirtilmiş olsa da bu imalatların yapılmadığının sorumlunun da aralarında bulunduğu bilirkişi heyeti ile tespit edilerek tutanağa bağlandığı, anılan nedenle savunmanın kabul edilmesinin mümkün görülmediği ifade edilmiştir.

Yukarıda işbu tutanağın 1. maddesinde (İlamın 2-A maddesine yönelik) belirtilen mevzuat hükümleri ve kararlar ile yapılan açıklamalar bağlamında ihtilaf konusu olay değerlendirilecek olursa;

2, 3- Bükülebilir Borudan Hava Kanalı Yapılması:

i) (Ek) İlamda Bilirkişi Raporu Doğrultusunda Yapılan Değerlendirme: Söz konusu imalatların bedellerinin projesinde olmasına rağmen yapılmamaları nedeniyle hakedişten düşülmeleri gerekirken düşülmemeleri kamu zararı olarak nitelendirilmiştir.

ii) Temyiz Dilekçesinde İddia Edilen: İhale yaklaşık maliyetine iki tip bükülebilir borudan hava kanalı konulduğu, …'in havasının sıcak ve nemli olmasından dolayı ısı kaybını azaltmak için … şartlarına uygun ve daha kaliteli izoleli bükülebilir borudan hava kanalı yapılmasına karar verildiği ve tüm imalatların izoleli alüminyum olarak yapıldığı, yapılan imalatların kalorifer tesisatı-fan coillerinde menfez ile fan coil arasındaki bağlantı hatlarında kullanıldığı, bükülebilir borudan hava kanalı toplamının farklı iki tip olarak 2391 m2 olduğu, yapılan imalatların ise tek tip ve daha kaliteli olan izoleli alüminyum olup toplam 7.723,13 m2 olduğu, yapılan iş tutarı ödenenden fazla olduğu halde iş artışı şeklinde bir sonuç doğurmamak ve kamu yararı da düşünülerek denk bir fiyata yakın olduğundan ödeme kalemlerinde bir değişiklik yapılmadığı, işin henüz kesin hesap ve kesin hakediş raporunun yapılmadığı, ara hakedişlerde yapılan ödemelerin kesinlik arz etmediği iddia edilmektedir.

iii) … Cumhuriyet Başsavcılığının Görevlendirdiği Bilirkişi Heyetinin Yaptığı Değerlendirme: İhale metrajları ve revizyon projeler hesaplandığında ilave ek iş olarak fazladan bükülebilir borudan hava kanalı yapıldığının görüldüğü, fazla ödeme söz konusu olmayıp yüklenicinin alacaklı konumda olduğu ifade edilmiştir.

iv) Yüklenicinin Talebi Üzerine Görevlendirilen … Bilirkişi Heyetinin Yaptığı Değerlendirme: İhale metrajları ve as built metrajları hesaplandığında ilave ek iş olarak fazladan bükülebilir borudan hava kanalı yapıldığının görüldüğü, sahada uygulandığı şekliyle fazla ödeme söz konusu olmayıp daha ödeme yapılması gerektiği ifade edilmiştir.

v) SONUÇ: Yapılan imalatın uygulama projesinden farklı olduğu konusunda tereddüt yoktur. (Ek) İlamda yapımından vazgeçilen bükülebilir borudan hava kanalı imalatları bedellerinin tamamı kamu zararı olarak nitelendirilmiştir. Ancak görüleceği üzere, bu imalatların yerine izoleli olarak tek tip daha fazla imalat yapıldığı iddia edilmektedir. Öncelikle fiilen yapılan ve vazgeçilen imalatların miktarları tam olarak ortaya konulmalı, sonra bu imalatlar için yeni birim fiyatlar tespit edilmeli ve bu fiyatlar doğrultusunda vazgeçilen (azalan) imalatlar ile yeni yapılan (artan) imalatların bedellerinin mukayesesine göre hesaplanacak fark tutarına göre kesinti yapılıp yapılmaması gerektiği; dolayısıyla kamu zararı oluşup oluşmadığı değerlendirmesi yapılmalıdır.

Ayrıca sorumlu ve ahiz vekilleri, (Ek) İlamda mevzuata aykırı olarak belirlenen hususların kesin kabul aşamasında değerlendirilebileceğinden ve buna göre düzeltmelerin ve (tahsilat gerektiren durumlarda) tahsilat işlemlerinin gerçekleştirilebileceğinden hareketle (… Cumhuriyet Başsavcılığı ve … bilirkişi raporlarından atıflarda bulunarak) kesin kabulü ve kesin hesabı yapılmamış işlerde kamu zararından bahsedilemeyeceğini ifade etmişler ve bu iddialarını (emsal olarak gösterilen ancak sadece temyiz dilekçelerindeki sorumlu savunmaları kısmının esas alındığı) Sayıştay Temyiz Kurulu Kararlarına ve Yargıtay içtihatlarına dayandırmışlardır. Ancak, Sayıştay yargısında kamu zararının tespitinde kesin hesap veya kesin kabul yapılıp yapılmadığının önemi yoktur. Kaldı ki, yapılacak düzeltme ve tahsilatlar (Sayıştayca verilen hükümden sonra yapılanlar ilamın infazı mahiyetinde olmakla beraber), Sayıştay yargılamalarının her aşamasında dikkate alınabilecek olup, (Ek) İlama konu hususta düzeltme veya tahsilat yapıldığına ilişkin herhangi bir bilgilendirme de yapılmamıştır.

Bu sonuç, 5-Kontrol Kapağı, 6, 7- Hava Damperi, 8, 9, 10- Contalı Alüminyum Hava Damperi ve Anemostat Hava Damperi, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34- Açma-Kapama Damperi, 35, 36- Hepa Filtre, 37, 43, 44- Hepa Filtre Menfezi Swirl Difüzör (30x30) ve Swirl Difüzör ve 38, 39, 40, 41- Hepa Filtre Menfezi Kare Anemostat ve Hepa Filtre Menfezi Swirl Difüzör (62,5x62,5) imalatları için de geçerli olup, yukarıda belirtilen koşullar dâhilinde yapılması gereken mukayeseye göre kamu zararı değerlendirmesi yapılmalıdır.

42, 45- HP1 ve HP2 Hava Perdesi ve Kapı Transfer Menfezi:

i) (Ek) İlamda Bilirkişi Raporu Doğrultusunda Yapılan Değerlendirme: Söz konusu imalatların bedellerinin projesinde ya da revize projesinde olmasına rağmen yapılmamaları nedeniyle hakedişten düşülmeleri gerekirken düşülmemeleri kamu zararı olarak nitelendirilmiştir.

ii) Temyiz Dilekçesinde İddia Edilen: ÖBF-120 HP1, HP2 Hava perdesi (Elektrikli ısıtıcı)’nin yaklaşık maliyette olup yapılması için marka araştırması yapıldığı, ancak iş atışı oranının (% 10) aşılması nedeni ile yapımından vazgeçildiği, Borçlar Kanununun 359 uncu maddesi nedeniyle ödemesinin yapıldığı, ancak kesin hesabın yapılmadığı, söz konusu imalatın ödenip ödenmeyeceği konusunda tereddüt hâsıl olduğu, ÖBF- Kapı Transfer Menfezi (60*40) iş kaleminin ihale projesinde ve yaklaşık maliyette yer almadığı, mahal listesinde olmadığı için teknik şartnamede de olmadığı, proje revizyonu sonrasında yapılmasının düşünüldüğü, kapıların yapılması esnasında tasarımının düşünüldüğü, yapılmasından son anda vazgeçildiğinin tespit edildiği, kesin hesap, kesin kabul ve kesin hakediş raporu tanzim edilmediği için kamu zararının kesinleşmediği iddia edilmiştir.

iii) … Cumhuriyet Başsavcılığının Görevlendirdiği Bilirkişi Heyetinin Yaptığı Değerlendirme: Bu imalatların revizyon projelere göre tamamının yapılmış olduğu ve kamu zararının bulunmadığı ifade edilmiştir.

iv) Yüklenicinin Talebi Üzerine Görevlendirilen … Bilirkişi Heyetinin Yaptığı Değerlendirme: Uygulama projelerine göre yapıldığı; kamu zarar bulunmadığı ifade edilmiştir.

v) SONUÇ: Bu imalatların projesinde ya da revize projesinde yer aldığı görülmekte olup, yapılmamaları durumunda bu imalatların bedelinin kesilmesi gerekir. Ayrıca sorumlu ve ahiz vekilleri, (Ek) İlamda mevzuata aykırı olarak belirlenen hususların kesin kabul aşamasında değerlendirilebileceğinden ve buna göre düzeltmelerin ve (tahsilat gerektiren durumlarda) tahsilat işlemlerinin gerçekleştirilebileceğinden hareketle (… Cumhuriyet Başsavcılığı ve … bilirkişi raporlarından atıflarda bulunarak) kesin kabulü ve kesin hesabı yapılmamış işlerde kamu zararından bahsedilemeyeceğini ifade etmişler ve bu iddialarını (emsal olarak gösterilen ancak sadece temyiz dilekçelerindeki sorumlu savunmaları kısmının esas alındığı) Sayıştay Temyiz Kurulu Kararlarına ve Yargıtay içtihatlarına dayandırmışlardır. Ancak, Sayıştay yargısında kamu zararının tespitinde kesin hesap veya kesin kabul yapılıp yapılmadığının önemi yoktur. Kaldı ki, yapılacak düzeltme ve tahsilatlar (Sayıştayca verilen hükümden sonra yapılanlar ilamın infazı mahiyetinde olmakla beraber), Sayıştay yargılamalarının her aşamasında dikkate alınabilecek olup, (Ek) İlama konu hususta düzeltme veya tahsilat yapıldığına ilişkin herhangi bir bilgilendirme de yapılmamıştır. Dolayısıyla, bu imalatlar hakkındaki tazmin hükmünün aynen korunması gerekir.

Son olarak, 46- Klima Santrali Oransal Mukayese Hesabı adı altında (Ek) İlamda kamu zararı hesabı, İdarenin yaptığı proje revizyonuna istinaden bazı klima santrallerinin kapasite değişimlerinin mukayeseli keşfe yansımadığı gerekçesiyle kapasite değişimleri yaklaşık maliyetteki klima santralleri bedellerine oransal olarak yansıtılmak suretiyle yapılmıştır. Ancak, temyiz dilekçesinde de değinildiği gibi bu oranlama ile fiyat tespiti teknik olarak mümkün değildir. Bu konuda ne doğru, ne ters orantı, ne lineer artış nede lineer azalıştan bahsedilemez. Kapasite değişiklik oranını fiyat oranı gibi kullanmak ve hükme varmak doğru olmayacaktır. Bu nedenle, Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 23 üncü maddesi doğrultusunda vazgeçilen ve kapasitesi değiştirilen klima santrallerinin yeni kapasiteleri doğrultusunda birim fiyatları yeniden belirlenmeli ve yapılacak mukayeseye göre kamu zararı değerlendirmesi yapılmalıdır.

Bu hususlar dışında, bina inşaatı, altyapı, mekanik tesisat ve elektrik tesisatlarında yapılan tetkikler sonucunda yüklenicinin kesin hesap alacakları olduğu ve bu konuda … 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde devam eden 2016/830 E sayılı dava dosyası bulunduğu iddia edilmekte ise de; bu durum Sayıştay yargılamasını etkileyen bir husus olmayıp, Sayıştay tarafından tespit edilen kamu zararı tutarlarını ortadan kaldırmamaktadır. Aynı şekilde, Sayıştayca verilen tazmin hükümleri de (dava yüklenici lehine sonuçlanırsa) söz konusu alacakların İdareden tahsiline engel değildir.

Öte yandan, duruşma sırasında … Cumhuriyet Başsavcılığında devam etmekte olan davaya eklenen yeni bir bilirkişi raporu ve kesin hesap dosyasına esas imalat miktarlarını gösterdiği belirtilen belgeler Kurulumuzun bilgisine arz edilmiştir. Kamu zararı var ise tespitinde, söz konusu bu rapor ve belgelerin de dikkate alınması gerekmektedir.

Yukarıda dile getirilen tüm sonuçlar itibariyle, 359 sayılı Ek İlamın 2. maddesinin (C) bendiyle verilen … TL’nin tazminine ilişkin hükmün BOZULMASINA ve yukarıda belirtilen tüm hususları karşılayacak şekilde tekrar değerlendirme yapılmasını (gerekirse yeniden bir bilirkişi heyeti görevlendirilmesini) ve bu değerlendirmeye göre kamu zararı olduğu kanaatine varılırsa tutarının yeniden hesaplanmasını teminen dosyanın ilgili DAİREYE GÖNDERİLMESİNE, (…. Daire Başkanı … ile Üye …’in aşağıda yazılı azınlık görüşlerine karşı) oy çokluğuyla,

Karar verildiği 11.09.2019 tarih ve 46595 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü

…. Daire Başkanı …:

Öncelikle kamu zararı tespiti, Başkanlığımızın 16.04.2015 tarihli Onayına istinaden Sayıştayca Bilirkişi ve Uzman Görevlendirilmesine İlişkin Yönetmeliğin “Bilirkişi görevlendirilmesi” başlıklı ikinci bölümünde yer alan düzenlemeler kapsamında çalıştırılan 3 kişilik bilirkişi heyetince hazırlanan “18.05.2015 tarihli Bilirkişi Raporu”na dayanmakta olup, bu raporda belirtilen hususların hepsi tutanağa bağlanmış ve resmi belgelerle kanıtlanmış durumdadır. Ancak sorumluların temyiz dilekçelerinin dayandırıldığı … Üniversitesi Deprem Mühendisliği ve Afet Yönetim Enstitüsü Müdürlüğünde görevli öğretim üyelerine düzenlettirilen 03.12.2015 tarihli “… İçin Sayıştay’ın Düzenlettirdiği Bilirkişi Raporu ile Sayıştay Sorgulamasının Değerlendirilmesi Hakkında Teknik Rapor” ve Sayıştay Başkanlığınca yapılan suç duyurusu üzerine ilgili soruşturmayı yapan … Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından konuları genişletilerek düzenlettirilen … raporunun aynısı olan 20.06.2016 tarihli Bilirkişi Raporunda belirtilen hususlarda böyle bir durumdan bahsetmek mümkün görülmemektedir.

Diğer taraftan, yukarıda yapılan değerlendirmeler ışığında; 42, 45- HP1 ve HP2 Hava Perdesi ve Kapı Transfer Menfezi imalatları için tazmin hükmü aynen korunmalıdır.

Bu itibarla, kısmen tasdik kararı verilerek sadece diğer imalatlar yönünden tazmin hükmünün bozularak Dairesine gönderilmesi gerekir.

…:

… Cumhuriyet Başsavcılığı ve … Bilirkişi raporlarındaki detaylı tespitlere göre ihale projesindeki yerlere uygulamada yapılan imalatlar neticesinde kamu zararına sebebiyet verilmediği hatta bazı imalatlarda yüklenicinin alacaklı olduğu görülmektedir.

Bu itibarla, temyiz dilekçesindeki iddiaların kabul edilerek tazmin hükmünün kaldırılması gerekir.