Temyiz Karar Detayı
Kamu İdaresi
Yılı
2002
Daire
8
Dosya No
30167
Tutanak No
30752
Tutanak Tarihi
21.04.2009
Konu
KARAR
Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;
1079 sayılı ek ilâmla, 571 sayılı asıl ilâmla verilmiş olan hüküm dışı kaydının kaldırılmasından sonra, Hacettepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Sağlık Hizmetleri Biriminde Koordinasyon Kurulu üyeleri olarak görevli bulunan Rektör, Rektör Yardımcısı, Genel Direktör, Genel Direktör Yardımcısı, Dekan, Dekan Yardımcısı, Başhekim, Başhekim Yardımcısı ve İşletme Müdürü ünvanlarında bulunan yöneticilere kendi normal mesai dışı katkı payı ödemeleri ile birlikte ayrıca bu idarecilik görevlerinden ötürü gelirin elde edilmesinde doğrudan veya dolaylı katkıları olması nedeniyle Rektöre %350, Rektör Yardımcısı ve Genel Direktöre %300, Dekan, Genel Direktör Yardımcısı ve Başhekime %250 ve bunların yardımcıları ile İşletme Müdürüne %200 oranında mesai dışından ödeme yapılmasının kanuna aykırı olduğu gerekçesiyle 277.345.035.200-liraya tazmin hükmü verilmiştir.
Dilekçi temyiz dilekçesinde özetle,
I-2002 yılı hesabının 832 sayılı Sayıştay Kanununun 61 ve 66. maddelerine göre hükmen onandığı halde 1079 sayıl ilam ile tazmin kararı verilmesinin kanuna aykırı olduğunu, 571 sayılı ilâm ile hüküm dışı bırakılan konu ile ilgili ek sorgu düzenlendiği buna ilişkin savunmaların 01.04.2005 tarihinde Sayıştay’a teslim edildiğini, bu tarihten itibaren 2 yıl içinde karar verilmediğini, 1079 ek sayılı ilâmın 20.11.2007 tarihinde düzenlendiği halbuki zaman aşımının 01.04.2007 tarihinde dolduğunu bu nedenle 1079 sayılı ek ilam ile karar verilemesinin kanuna aykırı olduğunu,
II-2547 sayılı Kanunun 375 sayılı K.H.K. ile değişiklik 58.maddesi ile 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununun 58.Maddesine Göre Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasında Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmelik hükümleri ile Sayıştay Genel Kurulu'nun 12.01.1995 tarih ve 4827/1 sayılı kararında, öğretim üyelerinin mesai saati dışında döner sermayeye yaptıkları katkılardan dolayı alacakları pay için daha önce getirilen iki kat sınırlamasının kaldırıldığını ve öğretim üyelerinin mesai saatleri dışında döner sermayeye yaptıkları katkılardan dolayı elde edilen gelirin de %30 ve %70 ayrımına tabi tutulması gerektiğine karar verildiğini, Sayıştay Temyiz Kurulunun 24.11.1998 tarih ve 4634/2 sayılı kararının sonuç maddesinin 2.fıkrasında da döner sermaye gelirlerinden yararlanmak için kapsama dahil yükseköğretim kurumlarında görevli olma ve öğretim üyesi sıfatını taşıma şartları yeterli sayıldığını bunların dışında öğretim üyelerinin gelirlerinin oluşumunda katkılarının bulunup bulunmadığının araştırılmasına gerek olmadığının belirtildiğini,
gerek mesai içi ve gerekse mesai dışı gelirlerin dağıtımında yasal oranlar ayrıldıktan sonra, yüzde yetmişlik kısmın Kanunda öngörülen dağıtımına ilişkin matrah oranlarını belirleme ve düzenleme yetkisi tamamen üniversite yönetim kurullarına bırakıldığını,
Hacettepe Üniversitesi Yönetim Kurulunun 09.01.2002 tarihli kararının 13. maddesi ile Döner Sermaye İşletmesinde koordinasyon çalışmalarından dolayı oluşturulan Yürütme Kurulu'nda görev yapan tıp doktoru olarak döner sermaye gelirlerine dolaylı katkıda bulunan ve bu görevleri mesai saatleri dışında da yürütmekte olan Tıp Fakültesi öğretim üyesi olan yöneticilere mesai dışı katkı miktarı olarak Rektöre %350, sağlık bilimleri kökenli Rektör Yardımcıları, Hastaneler Genel Direktörüne %300, Dekan, Genel Direktör Yardımcısı ve Başhekimlere %250, Dekan Yardımcıları, Başhekim Yardımcıları ve İşletme Müdürü'ne %200 oranında ödeme yapılmasının kararlaştırıldığını, öğretim üyelerinin kendi fiili katkı payı da bu orana tamamlanarak ödeme yapıldığını,
Yasal mevzuat gereği döner sermayeye gelirlerinin toplam %49 nün yasal kesinti yapılması gerekirken %52 kesinti yapılarak %3'lük kesinti 2547 sayılı yasada "diğer giderler" olarak öğretim üyelerine mesai dışı katkı payı olarak ödendiğini,
Hacettepe Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Döner Sermaye Saymanlığının 2001 yılı idari hesabının yargılanması sonucunda hazırlanan sorguda Rektöre % 350, Sağlık Bilimleri kökenli Rektör Yardımcıları, Hastaneler Genel Direktörü % 300, Dekan ve Başhekimler % 250, Dekan Yardımcıları, Başhekim Yardımcıları ve İşletme Müdürüne % 200 oranında dağıtılması sonucunda yersiz ödeme yapıldığı belirtilmiş ise de sorguya verilen cevap değerlendirilerek tazmine hükmedilmediğini,
belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.
832 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 61. maddesinde: “…Yargılama sırasında, mahkemelere veya yürütülen bir soruşturma için ilgili idari mercilere verilmiş olması nedeniyle belgeleri bulunmayan hesap ve işlemlerle yargılama konusu olan bir işleme ilişkin bilgi ve belgelerin yeterli görülmemesi ve kovuşturma veya soruşturma sonucunun beklenmesine gerek görülen hallerde, bu hususlara ilişkin hesap ve işlemlerin yargılanması durdurularak, sayman hesabı hakkındaki hükmün dışında bırakılabilir. Hüküm dışı bırakılan miktarlara ilişkin hesap ve işlemler, tamamlandıkları tarihten itibaren iki yıl içinde yargılanmadığı takdirde, 66 ncı madde hükmü uygulanır….” denilmiştir.
Aynı Kanunun 66. maddesinde ise “Saymanların hesapları Sayıştaya noksansız verildiği tarihten itibaren iki yıl içinde yargılanamadığı takdirde hükmen onanmış sayılır.
(Ek:7/3/1985-3162/5 md.) Şu kadarki, sayman hesabını oluşturan cetvellerle eki belgelerdeki maddi hata ve tutarsızlıklar nedeniyle hesabın hükme bağlanmaya elverişli görülmediğinin daire kararıyla saptanması halinde, sayman hesabının verilme tarihi, hesabın tam ve doğru olarak düzenlendikten sonra Sayıştaya geldiği tarihtir.” hükmüne yer verilmiştir.
Kanun hükümlerine göre, hüküm dışı bırakılan tutarlara ait hesap ve işlemler tamamlandıkları tarihten itibaren iki yıl içinde yargılanmadığı takdirde 66. madde hükmü çerçevesinde hükmen onanmış sayılacaktır. Ancak sayman hesabını oluşturan cetvellerle eki belgelerdeki maddi hata ve tutarsızlıklar nedeniyle hüküm tesis etmeye uygun olmayan hesaplar Daire kararıyla belirlenmesi durumunda hesap ne zaman tam verilirse o zamanda bu iki yıllık hükmen onanma süresi işlemeye başlayacaktır.
Rapor dosyası ve eki belgelerin incelenmesinde, Hacettepe Üniversitesi Döner Sermaye Saymanlığı 2002 yılı idare hesabı cetvellerinin 13.10.2003 tarihinde Sayıştay’a teslim edildiği, 24.06.2004 tarihinde Yargı Raporunun Başkanlık Makamına sunulduğu ve 09.12.2004 tarihinde 8. Daire tarafından 5549 sayılı yargılama tutanağının düzenlendiği anlaşılmaktadır. Bu tutanak esas alınarak düzenlenen 571 sayılı ilâmla konunun ek sorgu yapılması ve alınan savunmaya göre Ek Rapor düzenlenmesine değin 378.307.327.200-liranın hüküm dışı bırakılmasına karar verilmiştir. Dolayısıyla 571 sayılı ilâmda hükmen onanma süresinin başlangıç tarihi belirlenmiştir.
Denetçi tarafından yazılan ek sorguya karşı sorumlularca savunmalar ve eki belgeler 01.04.2005 tarihinde Sayıştay Evrak Müdürlüğü’ne teslim edilmiştir. Düzenlenen Ek Rapor 22.04.2005 tarihinde Başkanlık Makamına sunulmuştur. Ek Raporunun yargılaması 15.11.2007 tarihinde yapılmıştır.
Görüldüğü üzere, hesabın normal yargılamasında hükmen onanma süresinin dolduğu tarih 13.10.2005’ dir. Ancak burada, 571 sayılı asıl ilâmla, hüküm dışı kararı verilmiş olup bundan ötürü Ek Raporun Başkanlığa sunulduğu tarih olan 22.04.2005 tarihinden itibaren 2 yıllık hükmen onanma süresinin (zaman aşımı sürenin) başlatılması gerekmektedir. Bu halde, 22.04.2007 tarihinde hükmen onanma süresi dolmaktadır. Bu tarihten sonra hüküm dışı bırakılan işlemler hükmen onanmış sayılacağından yargı kararı verilmesinde yasaya uyarlık bulunmamaktadır. 832 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 68. maddesinde kanuna aykırılık temyiz sebeplerinden sayılmış olup 1079 sayılı ek ilâm aynı kanunun 61. maddesinin ikinci fıkrası hükmüne aykırı olarak düzenlenmiştir.
Açıklanan nedenlerle, dilekçinin usule ilişkin iddialarının kabulü ile kanuna aykırı olarak düzenlenmiş olan 1079 sayılı ek ilâmın KALDIRILMASINA;
Karar verildiği 21.04.2009 tarih ve 30752 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilâm tanzim kılındı.
1079 sayılı ek ilâmla, 571 sayılı asıl ilâmla verilmiş olan hüküm dışı kaydının kaldırılmasından sonra, Hacettepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Sağlık Hizmetleri Biriminde Koordinasyon Kurulu üyeleri olarak görevli bulunan Rektör, Rektör Yardımcısı, Genel Direktör, Genel Direktör Yardımcısı, Dekan, Dekan Yardımcısı, Başhekim, Başhekim Yardımcısı ve İşletme Müdürü ünvanlarında bulunan yöneticilere kendi normal mesai dışı katkı payı ödemeleri ile birlikte ayrıca bu idarecilik görevlerinden ötürü gelirin elde edilmesinde doğrudan veya dolaylı katkıları olması nedeniyle Rektöre %350, Rektör Yardımcısı ve Genel Direktöre %300, Dekan, Genel Direktör Yardımcısı ve Başhekime %250 ve bunların yardımcıları ile İşletme Müdürüne %200 oranında mesai dışından ödeme yapılmasının kanuna aykırı olduğu gerekçesiyle 277.345.035.200-liraya tazmin hükmü verilmiştir.
Dilekçi temyiz dilekçesinde özetle,
I-2002 yılı hesabının 832 sayılı Sayıştay Kanununun 61 ve 66. maddelerine göre hükmen onandığı halde 1079 sayıl ilam ile tazmin kararı verilmesinin kanuna aykırı olduğunu, 571 sayılı ilâm ile hüküm dışı bırakılan konu ile ilgili ek sorgu düzenlendiği buna ilişkin savunmaların 01.04.2005 tarihinde Sayıştay’a teslim edildiğini, bu tarihten itibaren 2 yıl içinde karar verilmediğini, 1079 ek sayılı ilâmın 20.11.2007 tarihinde düzenlendiği halbuki zaman aşımının 01.04.2007 tarihinde dolduğunu bu nedenle 1079 sayılı ek ilam ile karar verilemesinin kanuna aykırı olduğunu,
II-2547 sayılı Kanunun 375 sayılı K.H.K. ile değişiklik 58.maddesi ile 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununun 58.Maddesine Göre Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasında Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmelik hükümleri ile Sayıştay Genel Kurulu'nun 12.01.1995 tarih ve 4827/1 sayılı kararında, öğretim üyelerinin mesai saati dışında döner sermayeye yaptıkları katkılardan dolayı alacakları pay için daha önce getirilen iki kat sınırlamasının kaldırıldığını ve öğretim üyelerinin mesai saatleri dışında döner sermayeye yaptıkları katkılardan dolayı elde edilen gelirin de %30 ve %70 ayrımına tabi tutulması gerektiğine karar verildiğini, Sayıştay Temyiz Kurulunun 24.11.1998 tarih ve 4634/2 sayılı kararının sonuç maddesinin 2.fıkrasında da döner sermaye gelirlerinden yararlanmak için kapsama dahil yükseköğretim kurumlarında görevli olma ve öğretim üyesi sıfatını taşıma şartları yeterli sayıldığını bunların dışında öğretim üyelerinin gelirlerinin oluşumunda katkılarının bulunup bulunmadığının araştırılmasına gerek olmadığının belirtildiğini,
gerek mesai içi ve gerekse mesai dışı gelirlerin dağıtımında yasal oranlar ayrıldıktan sonra, yüzde yetmişlik kısmın Kanunda öngörülen dağıtımına ilişkin matrah oranlarını belirleme ve düzenleme yetkisi tamamen üniversite yönetim kurullarına bırakıldığını,
Hacettepe Üniversitesi Yönetim Kurulunun 09.01.2002 tarihli kararının 13. maddesi ile Döner Sermaye İşletmesinde koordinasyon çalışmalarından dolayı oluşturulan Yürütme Kurulu'nda görev yapan tıp doktoru olarak döner sermaye gelirlerine dolaylı katkıda bulunan ve bu görevleri mesai saatleri dışında da yürütmekte olan Tıp Fakültesi öğretim üyesi olan yöneticilere mesai dışı katkı miktarı olarak Rektöre %350, sağlık bilimleri kökenli Rektör Yardımcıları, Hastaneler Genel Direktörüne %300, Dekan, Genel Direktör Yardımcısı ve Başhekimlere %250, Dekan Yardımcıları, Başhekim Yardımcıları ve İşletme Müdürü'ne %200 oranında ödeme yapılmasının kararlaştırıldığını, öğretim üyelerinin kendi fiili katkı payı da bu orana tamamlanarak ödeme yapıldığını,
Yasal mevzuat gereği döner sermayeye gelirlerinin toplam %49 nün yasal kesinti yapılması gerekirken %52 kesinti yapılarak %3'lük kesinti 2547 sayılı yasada "diğer giderler" olarak öğretim üyelerine mesai dışı katkı payı olarak ödendiğini,
Hacettepe Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Döner Sermaye Saymanlığının 2001 yılı idari hesabının yargılanması sonucunda hazırlanan sorguda Rektöre % 350, Sağlık Bilimleri kökenli Rektör Yardımcıları, Hastaneler Genel Direktörü % 300, Dekan ve Başhekimler % 250, Dekan Yardımcıları, Başhekim Yardımcıları ve İşletme Müdürüne % 200 oranında dağıtılması sonucunda yersiz ödeme yapıldığı belirtilmiş ise de sorguya verilen cevap değerlendirilerek tazmine hükmedilmediğini,
belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.
832 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 61. maddesinde: “…Yargılama sırasında, mahkemelere veya yürütülen bir soruşturma için ilgili idari mercilere verilmiş olması nedeniyle belgeleri bulunmayan hesap ve işlemlerle yargılama konusu olan bir işleme ilişkin bilgi ve belgelerin yeterli görülmemesi ve kovuşturma veya soruşturma sonucunun beklenmesine gerek görülen hallerde, bu hususlara ilişkin hesap ve işlemlerin yargılanması durdurularak, sayman hesabı hakkındaki hükmün dışında bırakılabilir. Hüküm dışı bırakılan miktarlara ilişkin hesap ve işlemler, tamamlandıkları tarihten itibaren iki yıl içinde yargılanmadığı takdirde, 66 ncı madde hükmü uygulanır….” denilmiştir.
Aynı Kanunun 66. maddesinde ise “Saymanların hesapları Sayıştaya noksansız verildiği tarihten itibaren iki yıl içinde yargılanamadığı takdirde hükmen onanmış sayılır.
(Ek:7/3/1985-3162/5 md.) Şu kadarki, sayman hesabını oluşturan cetvellerle eki belgelerdeki maddi hata ve tutarsızlıklar nedeniyle hesabın hükme bağlanmaya elverişli görülmediğinin daire kararıyla saptanması halinde, sayman hesabının verilme tarihi, hesabın tam ve doğru olarak düzenlendikten sonra Sayıştaya geldiği tarihtir.” hükmüne yer verilmiştir.
Kanun hükümlerine göre, hüküm dışı bırakılan tutarlara ait hesap ve işlemler tamamlandıkları tarihten itibaren iki yıl içinde yargılanmadığı takdirde 66. madde hükmü çerçevesinde hükmen onanmış sayılacaktır. Ancak sayman hesabını oluşturan cetvellerle eki belgelerdeki maddi hata ve tutarsızlıklar nedeniyle hüküm tesis etmeye uygun olmayan hesaplar Daire kararıyla belirlenmesi durumunda hesap ne zaman tam verilirse o zamanda bu iki yıllık hükmen onanma süresi işlemeye başlayacaktır.
Rapor dosyası ve eki belgelerin incelenmesinde, Hacettepe Üniversitesi Döner Sermaye Saymanlığı 2002 yılı idare hesabı cetvellerinin 13.10.2003 tarihinde Sayıştay’a teslim edildiği, 24.06.2004 tarihinde Yargı Raporunun Başkanlık Makamına sunulduğu ve 09.12.2004 tarihinde 8. Daire tarafından 5549 sayılı yargılama tutanağının düzenlendiği anlaşılmaktadır. Bu tutanak esas alınarak düzenlenen 571 sayılı ilâmla konunun ek sorgu yapılması ve alınan savunmaya göre Ek Rapor düzenlenmesine değin 378.307.327.200-liranın hüküm dışı bırakılmasına karar verilmiştir. Dolayısıyla 571 sayılı ilâmda hükmen onanma süresinin başlangıç tarihi belirlenmiştir.
Denetçi tarafından yazılan ek sorguya karşı sorumlularca savunmalar ve eki belgeler 01.04.2005 tarihinde Sayıştay Evrak Müdürlüğü’ne teslim edilmiştir. Düzenlenen Ek Rapor 22.04.2005 tarihinde Başkanlık Makamına sunulmuştur. Ek Raporunun yargılaması 15.11.2007 tarihinde yapılmıştır.
Görüldüğü üzere, hesabın normal yargılamasında hükmen onanma süresinin dolduğu tarih 13.10.2005’ dir. Ancak burada, 571 sayılı asıl ilâmla, hüküm dışı kararı verilmiş olup bundan ötürü Ek Raporun Başkanlığa sunulduğu tarih olan 22.04.2005 tarihinden itibaren 2 yıllık hükmen onanma süresinin (zaman aşımı sürenin) başlatılması gerekmektedir. Bu halde, 22.04.2007 tarihinde hükmen onanma süresi dolmaktadır. Bu tarihten sonra hüküm dışı bırakılan işlemler hükmen onanmış sayılacağından yargı kararı verilmesinde yasaya uyarlık bulunmamaktadır. 832 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 68. maddesinde kanuna aykırılık temyiz sebeplerinden sayılmış olup 1079 sayılı ek ilâm aynı kanunun 61. maddesinin ikinci fıkrası hükmüne aykırı olarak düzenlenmiştir.
Açıklanan nedenlerle, dilekçinin usule ilişkin iddialarının kabulü ile kanuna aykırı olarak düzenlenmiş olan 1079 sayılı ek ilâmın KALDIRILMASINA;
Karar verildiği 21.04.2009 tarih ve 30752 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilâm tanzim kılındı.